Vụ việc đau lòng xảy ra tại Trung Quốc. Anh Hậu (33 tuổi, sống ở Sơn Đông) vì mặc cảm ngoại hình đã quyết tâm giảm cân để có diện mạo ưng ý trước ngày đính hôn. Thế nhưng, chỉ 72 giờ sau khi bắt đầu chương trình, người đàn ông này bất ngờ tử vong.
Khi đoạn camera giám sát (CCTV) được công bố, gia đình và dư luận không khỏi bàng hoàng trước những gì diễn ra trong căn phòng ký túc xá mở toang cửa suốt đêm.
Theo truyền thông địa phương, thời điểm đăng ký huấn luyện, anh Hậu nặng 104kg. Anh đã chi hơn 2.000 Nhân dân tệ để tham gia trại giảm cân tại Tai’an Meilai, với mong muốn “lột xác” trước dấu mốc quan trọng của cuộc đời.
Đáng nói, đây không phải lần đầu anh tìm đến trung tâm này. Chỉ khoảng một tháng trước, anh từng giảm thành công hơn 15kg nhờ chương trình huấn luyện tại đây.
Trước ngày đính hôn không xa, người nhà phát hiện anh Hậu tử vong liền đặt ra nghi vấn về mức độ liên quan và trách nhiệm của trung tâm giảm huấn luyện giảm cân này. Do tập luyện quá sức và ăn uống quá kham khổ nên anh Hậu không chịu được và tìm đến nhà bếp xin một miếng củ cải vì đầy hơi, đau bụng dữ dội. Đến 4h chiều, anh nhắn tin cầu cứu vì gặp khó khăn khi đại tiện. Đến 9h sáng hôm sau, nhân viên mới tá hỏa phát hiện anh đã tử vong trên giường.
Được biết, phía trại giảm cân đổ lỗi cho việc nạn nhân tự ý từ chối đi cấp cứu. Nhưng dư luận đặt câu hỏi: Một tổ chức thu tiền để quản lý sức khỏe, tại sao lại phó mặc tính mạng học viên cho sự “tự đánh giá” của một người đang suy kiệt? Việc bỏ mặc một người nặng hơn một tạ nhịn ăn và đau đớn suốt đêm trong căn phòng mở cửa là minh chứng cho sự tắc trách không thể chối cãi.
Sự việc hiện đang tiếp tục được điều tra và gặp bế tắc do khi gia đình từ chối khám nghiệm tử thi do phong tục. Tuy nhiên, đây là bài học xương máu cho bất kỳ ai đang có ý định giảm cân cấp tốc.
Theo Sohu trong quá trình ở trại, anh Hậu được ghi nhận là đã bỏ lỡ nhiều bữa ăn do quá mệt mỏi và đau đớn. Trong khi việc nhịn ăn cực đoan ở một người có thể trạng lớn gây ra sự sụt giảm đường huyết đột ngột và rối loạn điện giải. Khi cơ thể thiếu hụt các dưỡng chất thiết yếu, khả năng vận chuyển oxy đến các cơ quan bị đình trệ, đẩy trái tim vào trạng thái quá tải.
– Nên uống nước trước bữa ăn: Theo Healthline, nghiên cứu ghi nhận uống khoảng 500ml nước lọc trước bữa ăn 30 phút có thể giúp giảm cân cho người lớn béo phì. Sau 12 tuần, những người uống nhiều nước trước cả ba bữa ăn chính giảm trung bình 4 kg. Uống nước thường xuyên còn tăng cường năng lượng, có làn da đẹp.
– Biết cách giảm lượng đường và tinh bột: Một cách để giảm cân nhanh là cắt giảm lượng đường, tinh bột (carb) và thay thế bằng ngũ cốc nguyên hạt. Khi đó, bạn sẽ bớt cảm thấy đói, ăn ít calo hơn. Với kế hoạch này, bạn sẽ đốt cháy chất béo dự trữ để lấy năng lượng. Nếu chọn ăn ngũ cốc nguyên hạt cùng với sự thâm hụt calo, bạn sẽ hấp thụ nhiều chất xơ hơn, dẫn tới tiêu hóa chậm, có cảm giác no lâu hơn.
– Bổ sung chất xơ, tăng cường rau củ quả: Bạn hãy thưởng thức những đĩa đầy ắp loại rau xanh nhiều lá. Chúng chứa nhiều chất dinh dưỡng và bạn có thể ăn một lượng rất lớn mà không làm tăng nhiều calo và carb. Một số loại rau cho kế hoạch ăn ít carb, ít calo: bông cải xanh, súp lơ, rau chân vịt, cải, bắp cải, rau diếp, dưa chuột, cà chua…
– Nên ăn chậm nhai kỹ: Các bác sĩ thường khuyên bạn hãy ăn từ tốn, càng chậm càng tốt. Nhờ vậy, bạn sẽ không có cảm giác đầy bụng khó chịu, không nạp quá nhiều calorie vào cơ thể gây béo phì.
– Ngủ đúng giờ, đủ giấc: Nếu duy trì giấc ngủ ngon khoảng 8 tiếng/ngày, lượng calo hấp thụ sẽ giảm, giúp trọng lượng giữ ở mức khỏe mạnh.
– Hãy tập thể dục thể thao: Các chuyên gia khuyên rằng bạn nên dành ít nhất 150 phút tập luyện vừa phải mỗi tuần hoặc 75 phút cường độ cao. Các hướng dẫn khuyên bạn nên phân bố thời gian vận động trải dài trong cả tuần, không dồn dập. Một số môn thể thao tốt như đi bộ, chạy bộ, đạp xe, tập thể hình, bơi lội, yoga, pilate.
Hannah Spencer, 34 tuổi, một thợ sửa ống nước vừa đắc cử nghị sĩ Anh. Cô cho biết mới hoàn thành khóa học về nghề trát vữa trong thời gian tranh cử.
Xu hướng chuộng nghề tay chân đang len lỏi vào Gen Z. Freya, 18 tuổi, quyết định bỏ qua chứng chỉ A-level (tương đương THPT) để đăng ký chương trình học nghề thợ điện kéo dài bốn năm. Dù mệt mỏi vì vừa học vừa làm, cô nói bản thân hạnh phúc. "Đây là công việc AI không thể thay thế. Tương lai của ngành xe điện rộng mở nên tôi không lo thất nghiệp", Freya nói.
Một nghiên cứu gần đây cho thấy 48% thanh thiếu niên tin rằng làm nghề lao động chân tay đáng mơ ước hơn việc ngồi văn phòng. Một khảo sát khác của Draper Tools, hãng sản xuất thiết bị công nghiệp, ghi nhận 61% người dưới 28 tuổi tin rằng nghề thủ công là một "công việc thú vị", trong đó 55% cho biết nhận thức của họ về việc làm trong lĩnh vực thủ công tích cực hơn so với 5 năm trước. Trên mạng xã hội, hashtag #TradieTok (dành riêng cho những người trẻ làm ngành xây dựng, thủ công) đang thu hút hàng chục triệu lượt xem.
Sự dịch chuyển này đến từ nỗi sợ bị trí tuệ nhân tạo (AI) "cướp" việc. Báo cáo của Viện Tiêu chuẩn Anh (BSI) cho thấy 1/4 chủ doanh nghiệp tin AI có thể đảm nhiệm công việc của nhân viên mới ra trường. Khảo sát của Randstad cũng chỉ ra 38% nhà tuyển dụng dự định giảm chỉ tiêu tuyển sinh viên tốt nghiệp đại học trong năm tới. Trong khi đó 41% người lao động lo ngại các công việc văn phòng cấp thấp có thể biến mất trong vòng 5 năm tới.
Cuối tháng 3, trong một cuộc phỏng vấn, tỷ phú Larry Fink - CEO của công ty quản lý tài sản lớn nhất thế giới BlackRock - cho rằng xã hội đã dành nhiều thập kỷ để lý tưởng hóa công việc văn phòng và đánh giá thấp các nghề thủ công.
Theo ông Fink, khi AI đe dọa các vị trí cấp thấp nhưng lại tạo ra nhu cầu bùng nổ về cơ sở hạ tầng (như xây dựng trung tâm dữ liệu), cần phải cân bằng lại cách tiếp cận nghề nghiệp. "Nghề thợ sửa ống nước hay thợ điện cũng có thể mang lại nền tảng tài chính vững chắc không kém bất kỳ công việc bàn giấy nào. Xã hội đang thiếu hụt những công nhân lành nghề này", vị tỷ phú nói.
Dù nhiều triển vọng, các chuyên gia cảnh báo nghề thủ công không phải là lối tắt cho những người ngại gian khổ.
Evie, 30 tuổi, từng tốt nghiệp ngành Khoa học xã hội tại Amsterdam (Hà Lan), quyết định chuyển sang nghề trát vữa và lát gạch để tìm sự tự do. Tuy nhiên, cô thừa nhận đây là môi trường khắc nghiệt, đòi hỏi thể lực cao và "phù hợp hơn với nam giới".
"Nhiều người coi nghề mộc hay sửa chữa là giải pháp tình thế khi không tìm được việc văn phòng. Nhưng thực tế, bạn cần đầu tư nhiều năm mới có thể thành thạo. Đó là kỹ năng phải học và trau dồi suốt đời", Evie nói.
Cô gái 9X ấy đã khai trương Limart Zero Waste đầu tiên tại TP.HCM năm 2019 với hai mục tiêu rõ ràng: giảm rác thải nhựa, và tạo việc làm cho người khuyết tật, trả lương hằng tháng từ 7-12 triệu đồng/người/tháng tùy kỹ năng và vị trí.
Trò chuyện cùng Tuổi Trẻ, chị Hằng chia sẻ: "Chọn tuyển dụng người khuyết tật, tôi muốn tái định nghĩa năng lực của họ. Tôi nhìn thấy ở họ nguồn lực bị lãng quên".
* Hành trình chị đang đi đã bắt đầu thế nào?
- Khó khăn nhất không phải ở kỹ thuật mà là niềm tin. Ngay gia đình có khi cũng không tin con em mình có thể làm ra sản phẩm thời trang cao cấp. Chúng tôi bắt đầu trong một căn xưởng nhỏ, ngôn ngữ là ánh mắt và ký hiệu vụng về.
Có ngày chúng tôi hỏng hàng chục mét vải tái chế, thùng hàng lỗi ngổn ngang. Nhưng hành trình đó không phải tôi giúp họ, mà là chúng tôi cùng nhau tìm hướng đi.
* Câu chuyện nào khiến chị nhớ mãi khi làm việc với các nhân viên đặc biệt ấy?
- Thực lòng tôi từng nghĩ mình phải vất vả hơn nhiều, rằng mình sẽ bảo bọc, che chở họ. Tôi có lo lắng về hiệu suất và khả năng giao tiếp, một kiểu định kiến mang tên "sự thương hại kín đáo" song tôi đã bất ngờ bởi chính sự nỗ lực của các bạn.
Họ không cần sự thương hại, chỉ cần công bằng. Các bạn khiếm thính tại dự án Limloop của công ty có khả năng tập trung cao độ mà ngay cả người nghe bình thường khó lòng đạt được.
Tôi nhớ mãi bạn nhân viên khiếm thính ngày đầu đến xưởng luôn cúi gằm mặt không dám nhìn thẳng vào ai. Sau sáu tháng, thấy khách hàng tỏ ra thích thú khi cầm trên tay chiếc túi do bạn ấy tạo ra, bạn đã dùng ngôn ngữ ký hiệu nói với tôi bạn rất vui và tự tin để sáng tạo nhiều hơn nữa. Câu nói đó tiếp thêm động lực để tôi biết mình đang đi đúng hướng.
* Liệu xã hội đang hiểu chưa đúng về năng lực của người khuyết tật?
- Xã hội thường nhìn vào cái họ thiếu thay vì cái họ có. Chúng ta gọi là người khuyết tật và đóng khung họ với những công việc đơn giản nhưng thực tế họ có thể là nghệ nhân, nhà thiết kế, chuyên viên kinh doanh xuất sắc nếu được cung cấp một hệ sinh thái hỗ trợ phù hợp.
Chúng ta cần văn hóa thấu cảm. Khi tạo ra một môi trường xóa bỏ rào cản, bạn sẽ nhận lại một đội ngũ tận hiến.
Tại Limloop và Limart, nhờ họ mà chúng tôi tối ưu hóa quy trình trực quan hóa, giúp mọi thứ trở nên đơn giản và hiệu quả hơn. Họ trân trọng công việc hơn bất cứ ai. Mỗi giờ ở xưởng là một giờ họ được sống rực rỡ nhất. Tinh thần trách nhiệm của họ không đến từ áp lực KPI mà là niềm tự hào về nghề nghiệp.
* Chị cho rằng rào cản của người khuyết tật đến từ đâu?
- Đáng buồn thay rào cản lớn nhất không phải là cơ sở vật chất mà từ các định kiến, có doanh nghiệp sợ rắc rối, sợ chi phí phát sinh. Với lao động khuyết tật, rào cản lớn nhất là sự tự ti tích tụ qua nhiều năm bị xã hội từ chối.
Đó còn là sự lệch pha trong giao tiếp. Người nghe thường mất kiên nhẫn khi phải lặp lại hoặc học cách dùng ký hiệu. Sự cô lập về mặt cảm xúc trong môi trường làm việc chính là rào cản vô hình khiến họ khó phát huy hết năng lực.
* Chị thấy chính sách hiện tại cho người khuyết tật cần thay đổi gì?
- Chúng ta đã có những bước tiến nhưng vẫn mang tính chất hỗ trợ hơn là thúc đẩy. Các chính sách hiện còn nặng thủ tục hành chính khiến doanh nghiệp ngại tiếp cận. Chúng ta cần chính sách ưu tiên cụ thể hơn như ưu đãi thuế hoặc ưu tiên mua sắm công cho các doanh nghiệp có tỉ lệ người khuyết tật cao. Đặc biệt, cần đầu tư mạnh vào giáo dục nghề nghiệp công nghệ cao cho người khuyết tật để họ bắt kịp kỷ nguyên số.
* Câu chuyện mà doanh nghiệp của chị đang áp dụng là gì?
- Chúng tôi xây dựng hệ sinh thái không rào cản. Không chỉ là lối đi cho người dùng xe lăn hay đèn tín hiệu cho người khiếm thính, chính sách linh hoạt cho người khiếm thị mà là xây dựng văn hóa tôn trọng sự khác biệt. Chúng tôi học ngôn ngữ của nhau, cùng nhau xây dựng một thế giới chung chứ không yêu cầu họ hòa nhập vào thế giới của người bình thường.
Tôi cho rằng với doanh nghiệp xin đừng bắt đầu vì trách nhiệm xã hội mà hãy bắt đầu vì bạn nhận thấy giá trị thực sự của người khuyết tật. Chỉ cần kiên nhẫn trong ba tháng đầu đào tạo, sau đó bạn sẽ có những nhân viên xuất sắc nhất mà bạn từng sở hữu. Đừng cho họ cá, hãy cho họ cần câu và một hồ nước công bằng để câu cá.
Đầu năm 2024, video quay cảnh anh Na Guoping đứng bên nồi lẩu cay xiên que (malatang) sôi sục tại Thiên Thủy, Cam Túc thu hút hàng triệu lượt xem. Trong video, anh thể hiện sự mệt mỏi khi phải phục vụ dòng người chờ đợi.
Trào lưu này bắt nguồn từ đoạn video 7 giây trên Douyin của một sinh viên đại học địa phương, sau đó là sự cộng hưởng từ các video ăn thử của tài khoản có tên Sangesan, thu hút gần 1,5 triệu lượt thích. Thực khách sau đó đổ về quán Ha Haiying Malatang của anh để thưởng thức. "Đời tôi chưa từng thấy nhiều người đến thế. Tôi không biết thế giới này lại đông người đến vậy", Na Guoping nói.
Suốt nhiều tháng, dòng người xếp hàng dài hơn 100 mét, nhiều khách chờ 7 tiếng mới tới lượt. Na Guoping cho biết thời gian đó anh chỉ ngủ 5 tiếng mỗi đêm. Anh bị bong móng ở hai ngón tay do phải bóc vỏ hàng nghìn cây xúc xích mỗi ngày. Để đảm bảo an toàn, ban quản lý khu phố yêu cầu quán giới hạn phục vụ 150 khách một ngày.
Sự kiện đẩy doanh thu các cửa hàng lân cận và giá bất động sản tăng cao. Số lượng quán malatang tại con phố này tăng từ 3 lên 24. Tính trên toàn khu vực, có 170 quán được cấp phép mới. Khi thị trường hạ nhiệt vào cuối năm 2024, khoảng 40 quán còn hoạt động, trong đó có Ha Haiying Malatang.
Theo Xinhua, trước khi nổi tiếng, thu nhập của quán khoảng 2.000 tệ (7 triệu đồng) một ngày. Đỉnh điểm "cơn sốt", doanh thu vọt lên hơn 30.000 tệ mỗi ngày. Dù hạ nhiệt, đến nay quán có doanh thu 13.000 - 14.000 tệ.
Hiện tại, khách đến quán đợi khoảng 40 phút vào giờ trưa và tối. Na Guoping tiếp tục làm đầu bếp chính cùng anh rể và chị họ. Quán mở cửa từ 25 năm trước, duy trì khách nhờ sử dụng nguyên liệu cao cấp. Do lượng khách từ nhiều vùng miền tìm đến, quán thay đổi công thức truyền thống, điều chỉnh độ mặn và cay theo yêu cầu của khách phía Nam.
"Dù nổi tiếng đến đâu, chúng tôi vẫn phải giữ đúng bản chất của malatang", nam đầu bếp nói.
Sau ca làm việc 10 tiếng, Na Guoping phát trực tiếp (livestream) trên mạng xã hội để bán gia vị đặc sản bột ớt Cam Cốc (Gangu chili powder) và gia vị lẩu, bánh bột đậu. Riêng mảng sản phẩm đóng gói này đã bán được hơn 700.000 phần, doanh thu vượt 4 triệu tệ (gần 14 tỷ đồng).
Anh cho biết đã từ chối nhiều lời mời ra mở thương hiệu riêng để ở lại làm việc tại quán của gia đình.
