Đau tim, nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên toàn cầu, đáng sợ bởi có thể ập đến đột ngột, bất cứ lúc nào. Tuy nhiên, bác sĩ kêu gọi hãy cảnh giác với khung giờ, mà nhịp sinh học của cơ thể “kích hoạt” cơn đau tim một cách tự nhiên.
Tiến sĩ – bác sĩ Udgeath Dhir, Trưởng Khoa Phẫu thuật Tim mạch Lồng ngực, Bệnh Viện Fortis (Ấn độ), cho biết: Các cơn đau tim (nhồi máu cơ tim) thường xuất hiện nhiều hơn vào buổi sáng. Tim hoạt động theo nhịp sinh học, chi phối thời điểm cơ thể dễ bị tổn thương. Từ khoảng 6 giờ đến 12 giờ, cơ thể bước vào “giai đoạn kích hoạt” với nhiều biến động sinh lý, theo tờ Times Of India.
Các cơn đau tim thường xuất hiện nhiều hơn vào buổi sáng, khi cơ thể bước vào “giai đoạn kích hoạt” tự nhiên sau khi thức dậy. Lúc này, các hoóc môn căng thẳng như cortisol và adrenaline tăng cao, kéo theo huyết áp và nhịp tim tăng nhanh, đồng thời khiến máu có xu hướng dễ đông hơn.
Bên trong động mạch, các mảng xơ vữa khiến lòng mạch bị thu hẹp. Khi cơ thể chịu căng thẳng đột ngột vào buổi sáng, áp lực tăng lên có thể làm các mảng bám này mất ổn định. Nếu chúng bị vỡ, cục máu đông sẽ hình thành và có thể chặn dòng máu đến tim.
Ngược lại, vào buổi tối, cơ thể dần chuyển sang trạng thái thư giãn. Huyết áp ổn định hơn, các hoóc môn căng thẳng giảm xuống, khiến máu ít có xu hướng đông lại và nguy cơ tắc nghẽn đột ngột cũng thấp hơn. Những cơn đau tim xảy ra vào thời điểm này thường liên quan đến yếu tố bên ngoài như ăn uống quá mức, rượu bia hoặc căng thẳng tinh thần.
Bác sĩ Dhir cho biết, dù đồng hồ sinh học có ảnh hưởng mạnh mẽ, nhưng các thói quen lành mạnh hoàn toàn có thể giúp giảm nguy cơ. Ngược lại, ngủ không đều, ăn khuya và căng thẳng mạn tính có thể làm gia tăng nguy cơ tim mạch. Các nghiên cứu từ Viện Y tế Quốc gia Mỹ cũng cho thấy giấc ngủ kém và rối loạn nhịp sinh học liên quan đến tỷ lệ mắc bệnh tim cao hơn.
Để ổn định nhịp sinh học, cần thực hiện các bước sau:
Tại buổi lễ, Bệnh viện Răng hàm mặt trung ương TP.HCM đã trao tặng thiết bị nha khoa trị giá 300 triệu đồng nhằm phục vụ chương trình nha học đường theo mô hình trường - trạm, với sự có mặt của Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM Nguyễn Phước Lộc.
Nằm trong khuôn khổ các hoạt động hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân, các y bác sĩ Bệnh viện Răng hàm mặt trung ương TP.HCM đã thăm khám hơn 1.000 học sinh tại Trường tiểu học Cao Văn Ngọc, đặc khu Côn Đảo, đồng thời tư vấn, hướng dẫn kỹ năng vệ sinh và chăm sóc răng miệng đúng cách.
Bên cạnh đó các bác sĩ đã tổ chức chương trình khám, điều trị chuyên sâu, thực hiện cấy ghép implant nha khoa cho 10 cụ người cao tuổi tại đặc khu Côn Đảo.
Báo cáo tại sự kiện, đại diện Bệnh viện Răng hàm mặt trung ương TP.HCM cho biết trong giai đoạn 2026 - 2028, đơn vị sẽ tiếp tục triển khai chương trình nha học đường tại Côn Đảo, với mục tiêu bảo đảm 100% học sinh tiểu học được tiếp cận giáo dục sức khỏe răng miệng, dự phòng và điều trị sâu răng.
Song song đó, bệnh viện sẽ phối hợp với Sở Y tế TP.HCM và Trung tâm Y tế quân dân y Côn Đảo trong quản lý, theo dõi tình trạng sức khỏe răng miệng của người dân thông qua hồ sơ sức khỏe điện tử.
Công tác nâng cao năng lực chuyên môn cho y tế địa phương cũng được chú trọng thông qua việc cử bác sĩ luân phiên hỗ trợ, chuyển giao và thực hành các kỹ thuật chuyên sâu như phẫu thuật miệng, nội nha, điều trị nha chu cho người lớn và phục hình răng.
Ngoài ra, bệnh viện còn hỗ trợ vật tư, trang thiết bị y tế nhằm đảm bảo điều kiện khám, chữa bệnh cho Trung tâm Y tế quân dân y Côn Đảo.
Cà phê là một trong những loại đồ uống phổ biến và được ưa chuộng trên thế giới. Bên cạnh khả năng giúp tăng năng lượng, cà phê cũng có thể tác động đến nhiều loại hormone trong cơ thể.
Làm tăng cortisol tạm thời
Uống cà phê dù chỉ với lượng vừa phải cung cấp khoảng 80-120 mg caffeine, có thể làm tăng mức cortisol (hormone căng thẳng) lên tới 50% so với mức cơ bản. Sự gia tăng này chỉ mang tính tạm thời và thường rõ rệt hơn ở người không thường xuyên uống cà phê.
Điều này thường không đáng lo ngại vì nồng độ cortisol vốn dao động tự nhiên trong ngày, còn sự gia tăng sau khi uống cà phê buổi sáng chỉ mang tính tạm thời. Tuy nhiên, nếu lo ngại về mức cortisol, bạn có thể giảm lượng caffeine bằng cách uống ít hơn hoặc chọn cà phê không caffeine.
Cà phê có thể làm tăng insulin (hormone giúp điều hòa đường huyết) trong thời gian ngắn, đặc biệt ngay sau khi uống. Tuy nhiên, tiêu thụ ở mức vừa phải trong thời gian dài có thể hỗ trợ sức khỏe chuyển hóa tổng thể ở nhiều người. Phản ứng insulin phụ thuộc vào cơ địa, mức độ căng thẳng và cách bạn uống cà phê (uống cafe đen hay thêm sữa, đường). Yếu tố di truyền cũng ảnh hưởng đến cách cơ thể chuyển hóa caffeine, từ đó quyết định cà phê có lợi hay bất lợi cho kiểm soát đường huyết.
Ảnh hưởng đến chuyển hóa estrogen
Cà phê có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa estrogen trong cơ thể, tuy nhiên tác động này có lợi hay không còn tùy thuộc vào sự cân bằng hormone tổng thể. Với những người có tình trạng estrogen chiếm ưu thế (tức nồng độ estrogen cao hơn progesterone), ảnh hưởng này có thể mang lại lợi ích nhất định. Một số nghiên cứu cho thấy cà phê có thể làm thay đổi cách cơ thể phân giải estrogen, từ đó góp phần giảm các triệu chứng hoặc tình trạng nhạy cảm liên quan đến hormone này.
Dù vậy, mục tiêu quan trọng là duy trì sự cân bằng hormone, không chỉ đơn thuần giảm estrogen. Khi được tiêu thụ ở mức hợp lý, cà phê có thể hỗ trợ nhẹ cho quá trình này.
Có thể ảnh hưởng đến testosterone
Ở một số người, uống cà phê chứa caffeine ở mức vừa phải có thể làm tăng testosterone trong thời gian ngắn. Sự gia tăng tạm thời này có thể lý giải vì sao một số người cảm thấy cải thiện hiệu suất tập luyện, tỉnh táo và có động lực hơn sau khi uống cà phê. Tuy nhiên, tiêu thụ quá nhiều caffeine, thiếu ngủ hoặc căng thẳng kéo dài có thể gây tác động ngược lại.
Cách uống cà phê giúp cân bằng hormone
Ảnh hưởng của cà phê lên hormone không hoàn toàn tích cực hay tiêu cực mà phụ thuộc vào cách sử dụng. Để hỗ trợ cân bằng hormone, bạn có thể điều chỉnh thói quen uống cà phê.
Trước hết, nên trì hoãn thời điểm uống vào buổi sáng. Sau khi thức dậy, cơ thể tự nhiên tăng tiết cortisol - hormone giúp tỉnh táo. Uống cà phê ngay lúc này có thể làm tăng thêm cortisol, dễ gây bồn chồn, lo âu hoặc mệt mỏi về sau. Bạn có thể chờ khoảng một giờ hoặc ăn sáng rồi mới dùng cà phê.
Ngoài ra, cần kiểm soát lượng và thời điểm tiêu thụ. Mức caffeine không vượt quá 400 mg mỗi ngày (tương đương 3-4 tách) được xem là hợp lý và ít gây xáo trộn sinh lý. Uống quá nhiều hoặc quá muộn trong ngày có thể ức chế melatonin, ảnh hưởng đến giấc ngủ. Tốt nhất nên hạn chế dùng caffeine sau buổi trưa để giữ nhịp sinh học ổn định.
Cục An toàn thực phẩm yêu cầu ngành y tế địa phương chỉ đạo các cơ sở khám, chữa bệnh tập trung nguồn lực điều trị cho các trường hợp nghi ngộ độc, không để ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng người bệnh.
Cục cũng đề nghị tổ chức điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm để xác định nguồn cung cấp nguyên liệu, thực phẩm nghi gây ngộ độc; đồng thời lấy mẫu thực phẩm, bệnh phẩm để xét nghiệm, làm rõ nguyên nhân. Trường hợp phát hiện vi phạm về an toàn thực phẩm sẽ xử lý nghiêm theo quy định.
Ngoài ra, Sở Y tế được đề nghị phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm trong trường học, đặc biệt với các bếp ăn tập thể; nâng cao trách nhiệm của hiệu trưởng trong công tác này.
Như Tuổi Trẻ Online đã thông tin, sáng 24-4, bếp ăn "0 đồng" do Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Vĩnh Lộc, tỉnh Cà Mau tổ chức phát suất ăn miễn phí cho học sinh Trường tiểu học Nhụy Cầm. Khoảng 2 giờ sau khi ăn, nhiều em có biểu hiện mệt mỏi, nôn ói kèm đau bụng. Nhà trường đã thông báo cho phụ huynh và cơ quan chức năng.
Tổng cộng 46 học sinh được đưa đến Trung tâm Y tế để thăm khám, theo dõi sức khỏe.
Một lãnh đạo xã Vĩnh Lộc cho biết bếp ăn "0 đồng" do Hội Liên hiệp Phụ nữ xã chủ trì, với sự tham gia của giáo viên và hội viên, đã duy trì trong thời gian dài nhằm hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Kinh phí chủ yếu từ sự đóng góp của các cá nhân hảo tâm.
"Thường ngày các suất ăn do lực lượng tại chỗ tự nấu. Tuy nhiên những ngày gần đây do bận việc, bếp ăn đặt mua các phần gồm bánh bao, bánh mì, bún, cơm từ bên ngoài. Trong ngày, có nhiều suất ăn được phát, nhưng chỉ một số học sinh xuất hiện triệu chứng nên chưa xác định được nguyên nhân từ món ăn nào", lãnh đạo xã Vĩnh Lộc thông tin.
Hiện sức khỏe các em đã ổn định, nhiều trường hợp được xuất viện về nhà. Bước đầu nghi các em bị ngộ độc thực phẩm, song nguyên nhân cụ thể vẫn chờ kết luận từ cơ quan chức năng.
