Bộ trưởng Hải quân Mỹ John Phelan bất ngờ bị sa thải ngày 22/4 sau nhiều tháng căng thẳng với Bộ trưởng Quốc phòng (Bộ trưởng Chiến tranh) Pete Hegseth liên quan đến dự án đóng tàu “Hạm đội Vàng” (Golden Fleet). Đây là diễn biến bất ngờ vì Hải quân Mỹ đang đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch phong tỏa các cảng của Iran giữa lúc tình hình này ngày càng nóng lên từng ngày.
Theo các nguồn tin, Bộ trưởng Hải quân Mỹ John Phelan đã không chấp nhận việc bị sa thải cho đến khi nhận được thông báo từ Tổng thống Donald Trump.
Báo Wall Street cho biết, vào tối 24/4, ông Phelan ngồi trong sảnh ở Cánh Tây của Nhà Trắng hơn một giờ đồng hồ, chờ xem liệu người bạn lâu năm và hàng xóm của ông, Tổng thống Trump, có cứu vãn được tình thế này hay không. Nhưng rồi, ông ra về trong thất vọng.
Chiều hôm đó, vị Bộ trưởng Hải quân này nhận được một cuộc điện thoại từ cấp trên, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, yêu cầu ông từ chức.
Ông Phelan sau đó chỉ ở trong khu vực tòa nhà Quốc hội trên Đồi Capitol, gặp gỡ các nghị sĩ bàn việc đóng tàu của Hải quân và yêu cầu Lầu Năm Góc chi ngân sách cho việc này.
Cách đó không xa tại Nhà Trắng, một cuộc họp khác đang diễn ra, sẽ quyết định số phận của ông, theo các quan chức Mỹ.
Ông chủ Lầu Năm Góc Hegseth và cấp phó của ông, Stephen Feinberg, đã nhấn mạnh với Tổng thống Trump rằng: ông Phelan không hành động nhanh chóng và quyết liệt đối với các dự án đóng tàu ưu tiên của ông Trump, đặc biệt là về “Hạm đội Vàng” và việc ngày càng phụ thuộc vào việc sử dụng động cơ hơi nước. Họ kết luận rằng Hải quân cần một ban lãnh đạo mới.
Ông Phelan đã thực hiện hàng loạt cuộc gọi, bao gồm cả cuộc gọi cho trợ lý điều hành của Tổng thống Trump, nói rằng ông cần nói chuyện với nhà lãnh đạo Mỹ. Sau đó, ông Phelan tiến về phía Nhà Trắng.
Theo một quan chức cấp cao trong chính quyền, ngay khi Tổng thống Trump có thời gian rảnh rỗi vào tối 22/4, vị Bộ trưởng này lúc đó đã xin được giữ lại chức vụ, nhưng Tổng tư lệnh quân đội đã ủng hộ quyết định của lãnh đạo Lầu Năm Góc Hegseth.
Sự việc này là dấu hiệu cho thấy ông Hegseth vẫn duy trì sự ủng hộ của Tổng thống Trump bất chấp những biến động nhân sự cấp cao gần đây tại Lầu Năm Góc.
Khi ký quyết định sa thải ông Phelan, Tổng thống Trump đã đứng về phía ông Hegseth thay vì một người bạn và hàng xóm thân thiết, người đã gây quỹ hàng triệu USD cho chiến dịch tranh cử của chính ông. Các quan chức chính quyền cho hay ông Trump đã chỉ thị cho người đứng đầu Lầu Năm Góc xử lý việc sa thải Bộ trưởng Hải quân.
Phát biểu tại Nhà Trắng ngày 23/4, Tổng thống Trump ca ngợi người bạn của mình, nhưng nói rằng, “Ông ấy là người rất quyết đoán và đã có một số mâu thuẫn với một số người khác, chủ yếu là về việc đóng và mua tàu. Tôi rất quyết liệt trong việc đóng tàu mới, và bằng cách nào đó ông ấy lại không hòa thuận với họ”.
Ông Trump đồng thời nhấn mạnh rằng trong môi trường quân sự, khả năng phối hợp và “hòa hợp” là yếu tố bắt buộc.
Động thái này là một cú sốc đối với ông Phelan và các trợ lý cấp cao nhất của ông, những người chỉ biết về việc sa thải thông qua một bài đăng trên mạng xã hội của người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell vào hôm 22/4.
Việc Bộ trưởng Hegseth liên tục cải tổ nhân sự ở một số vị trí lãnh đạo hàng đầu của Lầu Năm Góc trong những tuần gần đây đã gây ra lo ngại vào một thời điểm bấp bênh, khi Mỹ đang thực thi lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran.
Mặc dù Bộ trưởng Hải quân không nằm trong chuỗi chỉ huy tác chiến, ông Phelan đóng một vai trò quan trọng khi Bộ Quốc phòng đang đưa ra yêu cầu ngân sách lớn nhất trong lịch sử.
Đáng chú ý, dù quyết định thay thế, vị Tổng thống Mỹ vẫn dành lời khen cho ông Phelan trên nền tảng Truth Social và để ngỏ khả năng đưa ông trở lại chính quyền trong tương lai, cho thấy đây nhiều khả năng là sự điều chỉnh nhân sự mang tính chiến thuật hơn là rạn nứt hoàn toàn.
Năm ngoái, ông Feinberg đã tạo ra chức vụ “đặc phái viên” phụ trách mua sắm tàu ngầm, báo cáo trực tiếp cho ông dù danh mục công việc đó thường thuộc về Hải quân. Ngoài ra, theo một nguồn tin thân cận với các cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Feinberg thường không mời ông Phelan tham gia các cuộc họp thường xuyên với các giám đốc điều hành đóng tàu hàng đầu.
Không giống như trường hợp của ông Phelan, Tổng thống Trump hiếm khi công khai cảm ơn các lãnh đạo cấp cao khác mà Bộ trưởng Hegseth đã sa thải, một dấu hiệu cho thấy mối quan hệ tốt đẹp của ông Phelan với Tổng thống.
Nhà của ông Phelan ở Florida chỉ cách câu lạc bộ Mar-a-Lago của Tổng thống Trump một đoạn ngắn, nơi hai người từng thường xuyên ăn tối cùng nhau. Năm ngoái, ông Phelan nói với các nghị sĩ rằng ông đã nhắn tin cho Tổng thống về việc đóng tàu chiến vào lúc giữa đêm.
Tổng thống Vladimir Putin đã đơn phương tuyên bố ngừng bắn trong 2 ngày 8 – 9.5, trùng với thời điểm Nga tổ chức các hoạt động kỷ niệm chiến thắng của Liên Xô trước phát xít Đức.
Tuy nhiên, Kyiv cho rằng một lệnh ngừng bắn dành riêng cho ngày lễ của Nga là không phù hợp và kêu gọi hãy thực thi lệnh ngừng bắn vô thời hạn trước đó 2 ngày. Tuy nhiên, đề xuất này đã không được Moscow đồng ý.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết 264 máy bay không người lái (UAV) của Ukraine đã bị bắn hạ vào đầu ngày 8.5. Còn Thị trưởng Moscow Sergei Sobyanin nói một số UAV hướng đến thủ đô Nga. Giới chức địa phương cho biết khu vực Perm thuộc vùng Ural cũng bị tấn công bằng UAV.
Về phần mình, Ukraine xác nhận đã tập kích một nhà máy lọc dầu của Nga tại Perm trong ngày thứ hai liên tiếp, và tấn công một cơ sở dầu mỏ khác tại thành phố Yaroslavl.
Cũng trong thời gian này, Không quân Ukraine ghi nhận tổng cộng 67 UAV từ Nga trong đêm 7.5, rạng sáng 8.5, mức thấp nhất trong gần một tháng qua.
Cùng ngày, Không quân Ukraine thông báo đang đối mặt tình trạng thiếu hụt tên lửa phòng không sau chiến dịch tấn công dày đặc của Nga vào mùa đông.
"Hôm nay, các bệ phóng theo biên chế của các đơn vị và khẩu đội chỉ còn một nửa số tên lửa, và đó là cách nói giảm nhẹ. Họ dựa vào một số lượng tên lửa rất hạn chế", Hãng thông tấn Ukrinform dẫn lời người phát ngôn Không quân Ukraine Yuriy Ihnat.
Ukraine đã sử dụng các công nghệ phát triển nội địa để bắn hạ các UAV tầm xa của Nga, bao gồm UAV đánh chặn, các tổ hợp pháo cơ động và hệ thống tác chiến điện tử. Tuy nhiên, nước này phụ thuộc lớn vào các hệ thống phòng không nước ngoài nếu muốn đánh chặn tên lửa Nga.
"Chúng tôi phát hiện đang ở trong tình trạng phải phân bổ tên lửa ở số lượng vô cùng hạn chế do những vấn đề về nguồn cung", theo ông Ihnat.
Người phát ngôn bổ sung Ukraine buộc phải đề nghị các đồng minh cung cấp một số lượng nhỏ, từ 5 đến 10 tên lửa cho các hệ thống như NASAMS và IRIS-T.
Giới chức Ukraine hôm 8.5 xác nhận đã xảy ra một vụ cháy lớn tại khu vực nhà máy điện hạt nhân Chernobyl theo sau vụ rơi UAV gần nhà máy vào ngày hôm trước.
Tính đến thời điểm hiện tại, mức độ phóng xạ tại khu vực được cho vẫn nằm trong "giới hạn bình thường". Phía Nga cũng tăng cường theo dõi tình hình khu Chernobyl và cho hay mức độ phóng xạ vẫn chưa vượt quá ngưỡng an toàn, theo TASS.
Lính cứu hỏa Ukraine cho hay nỗ lực dập lửa trở nên phức tạp do gió lớn và mìn cài dày đặc ở khu vực.
Những hình ảnh do ban quản lý Khu dự trữ sinh quyển sinh thái và phóng xạ Chernobyl Ukraine công bố cho thấy các cột khói trắng lớn bốc lên từ khu vực, một phần bị phong tỏa trước công chúng vì mức độ nhiễm xạ vẫn cao.
Trên Facebook, Giám đốc khu dự trữ Denis Nesterov cho biết đến 15 giờ chiều 8.5 (giờ địa phương), ước tính phạm vi đám cháy bùng phát sau khi hai UAV rơi xuống khu bảo tồn thiên nhiên Chernobyl lan rộng khoảng 1.180 ha (khoảng 12 km2).
Ông Nesterov không cho biết nguồn gốc của số UAV trên.
Trong khi đó, Thống đốc Vyacheslav Chaus của tỉnh Chernihiv lân cận đưa ra ước tính cao hơn, cho rằng đám cháy đã lan rộng trên diện tích khoảng 40 km2.
Quyết định truy tố được đưa ra hôm 28/4, xuất phát từ bức ảnh ông Comey đăng trên mạng xã hội Instagram vào tháng 5/2025, cho thấy vỏ sò được sắp xếp thành dãy số 8647 trên cát.
Lãnh đạo Mỹ Donald Trump khi đó cáo buộc "86" theo tiếng lóng nghĩa là sát hại, còn 47 ám chỉ ông, Tổng thống thứ 47. "Ông ấy biết chính xác nó có nghĩa là gì", Tổng thống Trump nói. "Nó có nghĩa là ám sát".
Theo cáo trạng, dãy số 8647 được xếp từ vỏ sò là "biểu hiện nghiêm túc về ý định gây hại cho Tổng thống Mỹ". Quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche cho biết cựu giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) đối mặt với hai cáo buộc, bao gồm "cố ý đe dọa lấy mạng và gây thương tích về thân thể cho Tổng thống Mỹ", cũng như đưa ra đe dọa mang tính liên bang. Mỗi cáo buộc có mức án tối đa là 10 năm tù.
Theo ông Blanche, đe dọa tính mạng của bất kỳ ai đều là hành vi nguy hiểm và có thể cấu thành hành vi phạm tội. "Bộ Tư pháp sẽ không bao giờ dung thứ cho hành động đe dọa tính mạng Tổng thống Mỹ", quan chức này cho biết.
Thượng nghị sĩ Dân chủ Dick Durbin lên án động thái, gọi cáo trạng nhằm vào ông Comey là "vô căn cứ" và "hành động trả thù nhỏ nhen".
"Thêm một trường hợp nữa cho thấy Bộ Tư pháp bị vũ khí hóa và trút giận thay cho một Tổng thống đầy thù hận", ông nói.
Comey tuyên bố "vô tội" và không sợ hãi trước cáo buộc nhắm vào mình. Ông trước đó xin lỗi về bài đăng trên Instagram, giải thích rằng bản thân không nhận ra "một số người liên tưởng dãy số đó với hành động bạo lực".
"Tôi chưa bao giờ nghĩ đến điều đấy, song phản đối bạo lực dưới mọi hình thức nên đã gỡ bài đăng", cựu giám đốc FBI khi đó cho biết.
Ông Comey giữ chức giám đốc FBI giai đoạn 2013-2017 và bị Tổng thống Trump sa thải 4 tháng sau khi ông nhậm chức trong nhiệm kỳ đầu. FBI khi đó đang điều tra cáo buộc về quan hệ giữa Nga với chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2016 của ông Trump.
Tháng 9/2025, ông Comey bị truy tố với cáo buộc khai man trước quốc hội và cản trở tiến trình tố tụng của quốc hội. Hai tháng sau, một thẩm phán liên bang bác bỏ vụ án với lý do công tố viên liên bang do ông Trump lựa chọn để đưa ra cáo buộc đã không được bổ nhiệm đúng luật.
"Rõ ràng là các nhóm thù địch được tổ chức tốt đang lợi dụng biên giới mở và những lý tưởng toàn cầu hóa liên quan. Các nền văn hóa ngoại lai càng phát triển và các chính sách hiện nay của châu Âu duy trì càng lâu thì chủ nghĩa khủng bố càng được củng cố", theo chiến lược. Đến chiều qua chưa có phản ứng từ phía châu Âu.
Chiến lược mới cũng nhằm loại bỏ "các thành phần cực đoan cánh tả bạo lực" và đặt các băng nhóm ma túy ở châu Mỹ vào trung tâm của nỗ lực chống khủng bố. Mỹ tuyên bố sẽ "ưu tiên việc nhanh chóng xác định và vô hiệu hóa các nhóm chính trị bạo lực có hệ tư tưởng chống Mỹ, ủng hộ người chuyển giới một cách cực đoan và theo chủ nghĩa vô chính phủ".
