Theo Đài Al Jazeera của Qatar, giá dầu thế giới tăng vọt khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran tại eo biển Hormuz leo thang, sau loạt động thái bắt giữ tàu thương mại mang tính trả đũa giữa Washington và Tehran.
Sáng 24-4, giá dầu thô Brent chạm mốc 106,8 USD/thùng, tăng gần 5% so với giá đóng cửa ngày 22-4, thời điểm dầu lần đầu trở lại ngưỡng 100 USD sau hai tuần.
Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz – tuyến đường huyết mạch vận chuyển khoảng 1/5 sản lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên toàn cầu – đang rơi vào tình trạng đình trệ.
Iran tiếp tục yêu cầu quyền kiểm soát việc tàu thuyền nào được đi qua, trong khi Mỹ triển khai các biện pháp phong tỏa thương mại hàng hải của Tehran.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 23-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết đã ra lệnh cho Hải quân Mỹ tiêu diệt bất kỳ tàu Iran nào có hành vi rải mìn tại eo biển Hormuz.
Tuyên bố này được đưa ra ngay sau khi Lầu Năm Góc thông báo bắt giữ một tàu chở dầu Iran bị trừng phạt, đánh dấu vụ bắt giữ thứ hai trong chưa đầy một tuần.
Ông Trump dường như cũng đã mở rộng phạm vi phong tỏa của Hải quân Mỹ ra ngoài các cảng của Iran. Ông viết rằng không tàu nào có thể ra vào eo biển Hormuz nếu không có sự phê chuẩn của Hải quân Mỹ.
“Khu vực này sẽ bị phong tỏa chặt chẽ cho đến khi Iran có thể đạt được một thỏa thuận!”, ông Trump nhấn mạnh.
Phát biểu của Tổng thống Mỹ được đưa ra một ngày sau khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thông báo bắt giữ hai con tàu chở hàng nước ngoài tại khu vực này.
IRGC cho biết đã kiểm soát tàu MSC Francesca treo cờ Panama và tàu Epaminondas thuộc sở hữu của Hy Lạp, với cáo buộc các tàu này gây nguy hiểm cho an ninh hàng hải do hoạt động không có giấy phép cần thiết và can thiệp vào hệ thống định vị.
Tuy nhiên, Hy Lạp đã bác bỏ thông tin tàu Epaminondas bị bắt giữ, khẳng định con tàu vẫn nằm dưới sự kiểm soát của thuyền trưởng.
Theo dữ liệu từ nền tảng tình báo hàng hải Windward, chỉ có 9 tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz vào ngày 22-4, 7 tàu vào ngày 21-4 và 15 tàu vào ngày 20-4.
Để thấy rõ mức độ sụt giảm, Cơ quan Thương mại và Phát triển Liên hợp quốc cho biết trước khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhắm vào Iran ngày 28-2, eo biển Hormuz ghi nhận trung bình 129 lượt tàu qua lại mỗi ngày.
Năm 2026 được xác định là năm bản lề triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030. Yêu cầu đặt ra là chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, chất lượng và tính tự chủ của nền kinh tế, lấy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững làm động lực chủ yếu.
Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân chia sẻ thương hiệu quốc gia không còn chỉ là câu chuyện quảng bá hình ảnh hay xúc tiến thương mại theo nghĩa truyền thống, mà phải được xác định là tài sản chiến lược, phản ánh năng lực cạnh tranh tổng thể và uy tín của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.
"Xây dựng thương hiệu quốc gia trong kỷ nguyên mới không chỉ là hình ảnh hàng hóa "Made in Vietnam", mà còn là xây dựng uy tín quốc gia và sức mạnh mềm trên trường quốc tế", ông Tân nhấn mạnh.
Tại Diễn đàn Thương hiệu quốc gia với chủ đề "Thương hiệu quốc gia Việt Nam trong kỷ nguyên mới", các diễn giả đã chỉ ra các điểm nghẽn và giải pháp để nâng tầm thương hiệu quốc gia trong thời gian tới.
Ông Hoàng Minh Chiến - Phó cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương - cho biết sau hơn 20 năm triển khai chương trình Thương hiệu quốc gia, giá trị Thương hiệu quốc gia Việt Nam đã tăng trưởng mạnh mẽ.
Năm 2025, giá trị này đạt 519,6 tỉ USD, xếp thứ 32 trong tổng số 193 nền kinh tế, tăng hơn 200 tỉ USD so với năm 2020.
Tuy vậy, tổng giá trị của 100 thương hiệu doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam năm 2025 chỉ đạt khoảng 38,4 tỉ USD.
Thực tế này phản ánh việc Việt Nam vẫn chủ yếu tham gia ở các khâu giá trị thấp trong chuỗi cung ứng toàn cầu, thiên về gia công (OEM), trong khi năng lực thiết kế (ODM) và xây dựng thương hiệu riêng (OBM) còn hạn chế.
"Thương hiệu mạnh không thể dựa mãi vào tài nguyên hay lao động giá rẻ. Nó phải được xây dựng trên hàm lượng tri thức, công nghệ và bản sắc văn hóa", ông Chiến khẳng định.
Theo ông Đinh Hồng Kỳ - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Secoin, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM, doanh nghiệp Việt không thiếu sản phẩm tốt, mà thiếu cách kể câu chuyện có giá trị.
Từ những bài học tại Secoin, ông Kỳ cho rằng chiến lược đưa thương hiệu ra quốc tế tập trung trong 5 yếu tố: chất lượng sản phẩm, tính độc đáo, tính đích thực, sự sẵn lòng mua sản phẩm và thân thiện với môi trường.
"Việt Nam muốn nâng tầm thương hiệu quốc gia không chỉ là "made in Vietnam" (sản xuất tại Việt Nam), mà phải là "designed and branded in Vietnam" (được thiết kế và mang thương hiệu Việt Nam)", ông Kỳ nhận định.
Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) thu 6.860 tỷ đồng trong quý đầu năm, tăng khoảng 8% so với cùng kỳ. Mảng dịch vụ hàng không như cất hạ cánh, phục vụ mặt đất, phục vụ hành khách, đảm bảo an ninh đóng góp nhiều nhất với 5.700 tỷ đồng. Các hoạt động phi hàng không như cho thuê mặt bằng, quảng cáo, cung cấp tiện ích, hạ tầng... mang về hơn 850 tỷ đồng, chiếm khoảng 12% tổng doanh thu. Phần thiểu số còn lại đến từ bán hàng.
Trừ hết chi phí, ACV lãi sau thuế 3.346 tỷ đồng, tăng khoảng 7% so với cùng kỳ. Đây là quý có lợi nhuận cao nhất từ khi cổ phần hóa hơn 10 năm trước. Kết quả nâng lợi nhuận sau thuế chưa phân phối đến cuối quý I của công ty lên 20.340 tỷ đồng.
ACV hiện chưa thông báo kế hoạch doanh thu và lợi nhuận năm 2026. Tổng công ty đang rà soát, xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh để trình đại hội đồng cổ đông thông qua trong thời gian tới.
Trong báo cáo thường niên công bố cuối tháng 4, lãnh đạo công ty này cho rằng năm nay "là cột mốc chuyển tiếp quan trọng" và thời điểm tập trung cải thiện hiệu quả quản lý, tăng công suất hoạt động của các cảng hàng không.
ACV hiện có tổng tài sản hơn 90.500 tỷ đồng và vốn điều lệ gần 35.830 tỷ đồng. Bộ Tài chính là cổ đông lớn nhất với tỷ lệ sở hữu 95,4%. Tổng công ty có 25 chi nhánh, hầu hết là các cảng hàng không nội địa và quốc tế.
Với vai trò là chủ đầu tư dự án cảng hàng không quốc tế Long Thành, trong báo cáo thường niên, ACV nêu mục tiêu "dự kiến hoàn thành xây dựng trong quý III và đưa vào khai thác thương mại sân bay này quý IV/2026". Tuy nhiên, tại báo cáo mới đây gửi Chính phủ, ACV cho biết thiếu gần 6.000 lao động, có nguy cơ chậm tiến độ hoàn thành cuối năm nay.
Ba tháng đầu năm, tổng công ty rót thêm khoảng 800 tỷ đồng vào giai đoạn một của dự án sân bay Long Thành, nâng tổng chi phí xây dựng lên trên 35.000 tỷ đồng.
Đây là dự án trọng điểm quốc gia, diện tích khoảng 5.000 ha và tổng mức đầu tư gần 337.000 tỷ đồng. Ở giai đoạn một, dự án đầu tư hai đường băng và một nhà ga công suất 25 triệu hành khách.
Nhóm phân tích Công ty Chứng khoán Vietcap giữa tháng trước cũng lùi giả định về thời điểm vận hành sân bay Long Thành, từ giữa 2026 sang nửa đầu 2027. Vietcap kỳ vọng doanh thu ACV năm nay đạt 27.568 tỷ đồng và lãi sau thuế 12.578 tỷ đồng, lần lượt tăng 6% và 4% so với năm ngoái.
Theo thông báo của Nhà Trắng, hơn 10 CEO và lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu Mỹ đi cùng Tổng thống Donald Trump trong chuyến thăm Trung Quốc ngày 14-15/5. Không như năm 2017 với nhiều thỏa thuận lớn, đoàn doanh nghiệp Mỹ lần này có quy mô nhỏ hơn, gồm các công ty muốn thúc đẩy ưu tiên kinh doanh lâu nay tại Trung Quốc, nguồn tin của Reuters cho biết.
"Ngoài Boeing và Cargill có thể công bố hợp đồng mua hàng, các công ty khác chủ yếu ở đây để trao đổi về nhu cầu với nguồn cung thiết yếu", Reva Goujon - chiến lược gia chính trị tại Rhodium Group đánh giá. Việc này có thể củng cố thông điệp của Mỹ, rằng để thảo luận về đầu tư quy mô lớn, Trung Quốc cần phải là đối tác đáng tin cậy.
Các doanh nghiệp Mỹ hy vọng cuộc gặp thượng đỉnh sẽ tạo ra thiện chí để gỡ bỏ rào cản chính sách, tiếp cận thị trường và cơ hội đầu tư. Jacob Thaysen - CEO công ty giải trình tự gen Illumina cho biết "đây là cơ hội để hai nước củng cố quan hệ và định hình tương lai của y học chính xác".
Nguồn tin khác cho biết một trong các điều kiện quan trọng để doanh nghiệp được tham gia chuyến đi là có "yêu cầu cụ thể". Họ phải cam kết đạt kết quả rõ ràng hoặc một thỏa thuận trong hoặc sau hội nghị. Trong khi đó, không ít doanh nghiệp Mỹ coi chuyến đi này là cơ hội đẩy nhanh các cuộc thảo luận đang tiến hành ở Trung Quốc.
Ví dụ, Meta cần giải quyết một yêu cầu tháng trước của giới chức Trung Quốc, về việc hủy thương vụ mua lại startup AI Manus trị giá hơn 2 tỷ USD. Bắc Kinh gần đây siết đầu tư của Mỹ vào các startup công nghệ nước này.
Trung Quốc cũng đang cân nhắc siết xuất khẩu thiết bị sản xuất pin năng lượng mặt trời sang Mỹ. Việc này có thể đe dọa kế hoạch của nhiều doanh nghiệp Mỹ, như Tesla. Hãng xe này cần xây nhiều nhà máy mới và mở rộng nhà máy hiện tại để tăng sản lượng.
Hồi tháng 3, Tesla tìm cách mua 2,9 tỷ USD thiết bị làm pin năng lượng mặt trời từ các doanh nghiệp Trung Quốc, như Suzhou Maxwell Technologies. Công ty này vẫn đang xin giấy phép xuất khẩu từ Bộ Thương mại. Tesla cũng muốn giới chức Trung Quốc phê duyệt hệ thống hỗ trợ lái tự động Full Self-Driving tại thị trường ôtô lớn nhất thế giới này.
CEO Larry Fink của công ty quản lý tài sản BlackRock cũng tới Bắc Kinh. Liên danh do BlackRock dẫn đầu đang đối mặt với rào cản pháp lý do kế hoạch mua hệ thống cảng trị giá 23 tỷ USD từ tập đoàn CK Hutchison (Hong Kong), gồm hai cảng gần kênh đào Panama. Bắc Kinh đến nay vẫn chỉ trích thương vụ này.
Hãng sản xuất linh kiện quang học Coherent thì đang đối mặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu với indium và vật liệu liên quan - vốn quan trọng với chip quang học hiệu suất cao. Còn Illumina tham gia chuyến đi trong bối cảnh công ty muốn gây dựng lại việc kinh doanh sau khi Bắc Kinh dỡ lệnh cấm xuất khẩu với hãng năm ngoái.
Với các gã khổng lồ thanh toán, như Mastercard và Visa, họ kỳ vọng chuyến đi lần này cải thiện vị thế trong thị trường thanh toán bị quản lý chặt tại Trung Quốc. Trong đó, Mastercard hy vọng chính phủ sẽ vận động để hãng được nâng tỷ lệ sở hữu trong liên doanh tại đây.
Visa chưa được cấp phép xử lý giao dịch thẻ nội địa tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới như Mastercard và American Express. Vì thế, họ muốn gia nhập thị trường này với tỷ lệ sở hữu 100% trong giấy phép liên doanh tương lai.
CEO Jane Fraser của Citigroup và CEO David Solomon của Goldman Sachs cũng có mặt, trong bối cảnh các ngân hàng tiếp tục tìm cách tăng hiện diện tại thị trường vốn Trung Quốc. Citigroup hiện vẫn chờ nước này cấp phép cho công ty môi giới chứng khoán họ sở hữu hoàn toàn tại đây, sau khi rút khỏi liên doanh trước đó.
Ngoài các lĩnh vực trên, Mỹ và Trung Quốc có thể đạt một thỏa thuận về nông sản, nhằm tăng kim ngạch xuất khẩu thịt và ngũ cốc sang Bắc Kinh. Dù vậy, giới quan sát không kỳ vọng Bắc Kinh sẽ mua thêm nhiều đậu nành ngoài khối lượng đã thống nhất trong thỏa thuận tháng 10 năm ngoái.
