NASA ra mắt Kính viễn vọng Không gian Nancy Grace Roman tại Trung tâm Bay Vũ trụ Goddard hôm 21/4. Tiếp theo, kính viễn vọng sẽ được vận chuyển đến địa điểm phóng, Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Florida, để tiến hành các thử nghiệm cần thiết.
Kính Roman dự kiến phóng sớm nhất vào tháng 9, sớm hơn 8 tháng và tiết kiệm chi phí hơn so với kế hoạch. NASA chọn tên lửa Falcon Heavy của SpaceX để đưa phương tiện này lên vũ trụ. Đến nay, tên lửa hạng nặng cao 70 m này đã phóng 11 lần, đạt tỷ lệ thành công 100%.
Sau khi tách khỏi tên lửa và bay vào không gian, Roman sẽ hướng đến Điểm Lagrange 2 (L2), một điểm ổn định cách Trái Đất khoảng 1,6 triệu km. Vị trí này rất được ưa chuộng vì giúp phương tiện vũ trụ tránh được sức nóng của Mặt Trời, đồng thời vẫn dễ liên lạc với trung tâm điều khiển.
Được đặt tên theo Nancy Grace Roman, trưởng bộ phận thiên văn đầu tiên của NASA và cũng là người phụ nữ đầu tiên giữ vị trí điều hành tại cơ quan này, kính viễn vọng mới hứa hẹn trở thành công cụ quý giá trong hành trình tìm hiểu bản chất vũ trụ. Nó sẽ gia nhập hàng ngũ những “đôi mắt” mạnh mẽ khác của nhân loại trên bầu trời như kính viễn vọng không gian James Webb, SPHEREx, Euclid và Hubble.
“Tôi rất hy vọng những phát hiện khoa học thú vị nhất từ kính Roman sẽ là điều chúng ta không ngờ tới, không thể đoán trước, nhưng sẽ đặt ra những câu hỏi sâu sắc mới cho các sứ mệnh tương lai giải đáp”, Julie McEnery, nhà khoa học cấp cao của dự án kính Roman, chia sẻ hôm 21/4.
Theo NASA, gương chính của Roman rộng khoảng 2,4 m, tương đương gương của Hubble, nhưng kính viễn vọng mới có thể chụp ảnh vùng trời lớn hơn ít nhất 100 lần. “Khả năng khảo sát của nó nhanh gấp hơn 1.000 lần so với Hubble và có thể lập bản đồ diện tích bầu trời lớn hơn 200 lần. Những gì Hubble cần 2.000 năm để xử lý, Roman có thể làm trong một năm. Hình ảnh nó chụp được sẽ lớn đến mức không có màn hình nào hiện nay đủ lớn để hiển thị”, Jared Isaacman, Giám đốc NASA, cho biết.
Xuyên suốt hơn 35 năm hoạt động, kính Hubble đã thu thập khoảng 400 terabyte dữ liệu. Trong khi đó, khi đi vào hoạt động đầy đủ, Roman dự kiến mang lại 500 terabyte dữ liệu mỗi năm.
Các kính viễn vọng quan sát vũ trụ ở bước sóng ánh sáng khác nhau. Roman được hiệu chỉnh đặc biệt để chụp ảnh vũ trụ trong ánh sáng khả kiến và cận hồng ngoại, James Webb chuyên về quan sát hồng ngoại, Hubble có thể quan sát hồng ngoại một phần nhưng chủ yếu là ánh sáng khả kiến và cực tím. Việc đa dạng hóa này rất quan trọng, cho phép giới khoa học nghiên cứu nhiều vật thể và khía cạnh khác nhau của cùng một vùng trời.
So với kính James Webb, hình ảnh của Roman sẽ rộng hơn 50 lần nhưng nông hơn vì không cần quan sát không gian quá sâu. Roman có thể ghi lại những sự kiện diễn ra trong thời gian rất ngắn, ví dụ chớp sóng vô tuyến (FRB), tạo điều kiện cho giới khoa học chứng kiến những vụ nổ siêu tân tinh ngoạn mục, sao neutron va chạm và hiện tượng dễ bỏ sót khác ngay khi chúng xảy ra.
Nhờ trường nhìn rộng, Roman có thể nhanh chóng chụp ảnh hàng loạt thiên hà để tạo ra những hình ảnh 3D chi tiết về vũ trụ, hé lộ chuyển động của các thiên hà cũng như cách vũ trụ giãn nở. “Đây là những chìa khóa để giải mã bản chất cơ bản của vật chất tối, năng lượng tối và cấu trúc vũ trụ”, McEnery nói.
Ngoài ra, Roman cũng trang bị một số thiết bị khoa học đặc biệt, ví dụ kính chặn ánh sáng chói từ những mặt trời xa xôi, cho phép chụp ảnh trực tiếp ngoại hành tinh. NASA cho biết, kính chắn sáng này có thể phát hiện những hành tinh mờ hơn ngôi sao của chúng tới 100 triệu lần. Khả năng này được đánh giá là tốt gấp 100-1.000 lần các kính chắn sáng không gian hiện nay.
Ngày 3.4, Xiaomi thông báo điều chỉnh giá bán lẻ đề xuất một số sản phẩm, bắt đầu từ ngày 11.4. Nguyên nhân do giá linh kiện quan trọng như chip nhớ tiếp tục tăng mạnh. Model đầu tiên là Redmi K90 Pro Max sẽ tăng giá 200 nhân dân tệ (765.000 đồng). Các chương trình khuyến mãi Tết Nguyên đán dành cho Turbo 5 và Turbo 5 Max sẽ bị hủy bỏ.
Tháng trước, trong báo cáo kết quả kinh doanh thường niên năm 2025, Xiaomi thừa nhận áp lực trong mảng kinh doanh di động đã hiện hữu. Tỷ suất lợi nhuận gộp của mảng điện thoại di động đã giảm từ 12,6% (năm 2024) xuống còn 10,9% cho cả năm (2025). Quý cuối cùng trong năm, lợi nhuận thậm chí giảm xuống 8,3%. Các giám đốc điều hành của Xiaomi nói với 21st Century Business Herald rằng việc tăng giá bộ nhớ bào mòn lợi nhuận của công ty nhiều hơn dự tính ban đầu.
Trước đó, Oppo, vivo và các nhà sản xuất khác cũng đã điều chỉnh giá từ cuối tháng 3. Đối mặt với cơn bão giá chip nhớ tăng cao, Xiaomi cho biết tác động không chỉ dừng lại ở việc điều chỉnh giá bán smartphone.
Tại hội nghị công bố kết quả kinh doanh thường niên, các lãnh đạo Xiaomi dự đoán rằng sau khi chu kỳ tăng giá kết thúc, cấu trúc toàn ngành sẽ được định hình lại. Một số công ty có thể đối mặt khó khăn cực độ, thậm chí là phá sản.
Ngày 6.3, nhà sáng lập Xiaomi Lei Jun, cũng thừa nhận: "Chi phí chip nhớ rất cao, chúng tôi sẽ cố gắng hết sức để giảm thiểu áp lực giá thông qua việc cải thiện hiệu quả hoạt động nội bộ, giảm thiểu tác động đến người dùng trong mức chấp nhận được".
Theo các chuyên gia, để giảm thiểu những áp lực, các nhà sản xuất smartphone đang điều chỉnh chiến lược. Một số công ty đang tối ưu hóa danh mục sản phẩm bằng cách giảm chỉ tiêu số lượng hàng xuất xưởng dự kiến cho các mẫu smartphone giá rẻ. Điều này khiến người dùng lo ngại smartphone giá rẻ sẽ biến mất trong tương lai.
Tuy nhiên, "cú sốc bộ nhớ" cũng buộc ngành di động phải vượt qua cuộc cạnh tranh giá đơn thuần. Một số nhà sản xuất đang tìm cách tối ưu hóa cấu hình bằng cách giảm bớt các thông số kỹ thuật không quan trọng để cân bằng chi phí, kiểm soát chặt phần cứng. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý biện pháp này chỉ có hiệu quả trong ngắn hạn.
Các nhà sản xuất buộc phải tìm đến phương án tối ưu hơn về cân bằng giữa giá bán, công nghệ, hiệu năng và trải nghiệm người dùng. Theo hãng nghiên cứu IDC, các thương hiệu lớn như Samsung, Apple đang có vị thế tốt hơn nhờ bảng cân đối kế toán vững mạnh và định vị dải sản phẩm cao cấp.
Ví dụ Samsung có lợi thế lớn nhờ vào sự tích hợp theo chiều dọc: Không chỉ là một thương hiệu điện thoại di động, hãng còn là "ông lớn" trong sản xuất bộ nhớ. Khi giá bộ nhớ tăng, hãng được hưởng lợi từ cả mảng bán dẫn và di động, từ đó có quyền ưu tiên tiếp cận thị trường và ổn định chi phí.
Kết quả, Samsung đang cho thấy khả năng cân bằng giữa các yếu tố về giá bán và quyền lợi người dùng. Mẫu Galaxy A57 5G và A37 5G vừa ra mắt vẫn nằm trong phân khúc tầm trung, được nâng cấp về camera. Hãng cũng tiếp tục tích hợp bộ công cụ Awesome Intelligence với nhiều nâng cấp, đảm bảo khách hàng ở mọi phân khúc đều được tiếp cận công nghệ mới.
Trong khi các nhà sản xuất khác tìm nhiều cách để cắt giảm chi phí, Samsung cho biết smartphone mới của họ hỗ trợ đến 6 lần nâng cấp hệ điều hành và cập nhật bảo mật trong 6 năm. Hệ thống bảo mật phần cứng Knox Vault tiếp tục được tích hợp để bảo vệ dữ liệu người dùng ở cấp độ thiết bị.
Theo giới phân tích, việc giá chip nhớ tăng buộc các nhà sản xuất phải suy nghĩ nhiều hơn về ý nghĩa cốt lõi của việc định vị từng phân khúc. Người dùng cần những tính toán cân bằng và mang tính thực dụng nhiều hơn là cắt giảm tính năng, trải nghiệm để hạ giá sản phẩm.
Theo báo cáo Mordor Intelligence vừa công bố, đến năm 2031, quy mô thị trường này dự kiến tăng lên 26,93 tỷ USD, với tốc độ tăng trưởng kép 12,77%.
Mordor Intelligence cũng đưa ra các con số cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt trong nhu cầu dịch vụ. Các giải pháp phát hiện và phản ứng mối đe dọa (Managed Detection & Response - MDR) chiếm tỷ trọng lớn nhất, với hơn 41% thị phần năm 2025.
Trong khi đó, các dịch vụ như phản ứng sự cố (Incident Response) và chủ động săn tìm nguy cơ tấn công (Threat Hunting) được dự báo tăng trưởng hơn 13% mỗi năm đến 2031. Về hạ tầng, mô hình đám mây lai (hybrid cloud) chiếm hơn một nửa thị trường, khoảng 52% năm 2025, và tiếp tục tăng trưởng nhanh trong những năm tới.
Xét theo lĩnh vực, nhóm ngân hàng, tài chính và bảo hiểm hiện dẫn đầu về nhu cầu sử dụng, chiếm gần 30% doanh thu dịch vụ này. Trong khi đó, tốc độ đầu tư vào dịch vụ giám sát an ninh mạng của mảng y tế cũng được dự báo sẽ tăng trưởng 14% mỗi năm, từ nay đến 2031.
Xu hướng này gắn với sự thay đổi trong cách doanh nghiệp tiếp cận an ninh mạng. "Áp lực tuân thủ và thiếu hụt nhân sự phân tích an ninh đang đẩy doanh nghiệp sang mô hình dịch vụ", ông Phan Hoàng Giáp, CTO công ty bảo mật VSEC, chia sẻ với VnExpress.
Theo ông, tội phạm mạng đang "vũ khí hóa" trí tuệ nhân tạo, khiến cuộc đối đầu giữa bên tấn công và phòng thủ trở thành "cuộc đua về tri thức". Khi các cuộc tấn công được tự động hóa, phía phòng thủ chịu áp lực lớn về tốc độ phát hiện và phản ứng. Trong bối cảnh đó, thông tin tình báo an ninh mạng trở thành yếu tố then chốt.
Đại diện VSEC cho rằng rủi ro an ninh mạng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh. Do đó, SOC đang trở thành thành phần quan trọng trong chiến lược phòng thủ trên Internet của các doanh nghiệp.
Theo chuyên gia này, giá trị của SOC không còn nằm ở lượng dữ liệu giám sát, mà ở khả năng phát hiện sớm và xử lý nhanh các mối đe dọa. "Nắm bắt thông tin sớm và chính xác là chìa khóa để chuyển từ bị động sang chủ động", ông Giáp nói. Những dữ liệu như lỗ hổng mới, tài khoản bị lộ hay kỹ thuật tấn công giúp doanh nghiệp "định danh kẻ thù" và xây dựng kịch bản ứng phó phù hợp cho từng lĩnh vực.
Từ góc nhìn đó, các hệ thống SOC mới được xây dựng theo hướng kết hợp công nghệ, quy trình và con người, nhằm tăng khả năng phát hiện và phản ứng trước các cuộc tấn công mạng ngày càng tinh vi.
Anh Công Chiến (26 tuổi, Hà Nội) là một trong những trường hợp bị gián đoạn liên lạc, không thể thực hiện cuộc gọi đi dù tài khoản vẫn còn tiền.
"Trước đó, nhà mạng đã gửi tin nhắn nhắc nhở và thậm chí phát thông báo tự động mỗi khi tôi bấm máy gọi. Tuy nhiên, vì chủ quan nên tôi chưa đi cập nhật ngay, dẫn đến việc SIM bị khóa một chiều", anh Chiến chia sẻ.
Đây là số điện thoại gắn bó với anh từ thời sinh viên, việc bị gián đoạn liên lạc gây ra không ít phiền toái.
Thông tư 08 quy định rõ, nhà mạng phải đảm bảo thuê bao di động có đủ bốn trường thông tin gồm số định danh cá nhân, họ tên, ngày tháng năm sinh, sinh trắc học ảnh khuôn mặt và các dữ liệu này phải khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an.
Theo lộ trình triển khai, các thuê bao chưa xác thực hoặc có thông tin không trùng khớp với dữ liệu quốc gia sẽ bị hạn chế dịch vụ, tạm dừng dịch vụ một chiều (gọi đi); tạm dừng dịch vụ hai chiều; thu hồi số thuê bao nếu không thực hiện xác thực.
Sau ngày 15/6, người dùng khi thay đổi thiết bị (điện thoại) sẽ phải xác thực lại ảnh sinh trắc học - nếu không sẽ bị khoá một chiều sau hai giờ.
Từ trước ngày 15/4 (thời điểm thông tư có hiệu lực), các nhà mạng đã bắt đầu gửi thông báo tới thuê bao chưa xác thực. Chính vì thế, từ đầu tháng 5, nhà mạng sẽ dần thực hiện việc khoá SIM.
Nếu thuê bao bị khoá, người dùng có thể xác thực qua ứng dụng của nhà mạng đang sử dụng (My VNPT, My Viettel, My MobiFone) hoặc có thể đến trực tiếp cửa hàng; sau đó có thể sử dụng lại bình thường.
Tại họp báo thường kỳ tháng 4 của Bộ Khoa học và Công nghệ, đại diện Cục Viễn thông cho biết, gần 900.000 thuê bao được phát hiện không chính chủ, hơn 60 triệu thuê bao đã được xác nhận sử dụng chính chủ, trong khi khoảng 34 triệu thuê bao vẫn chưa xác nhận.
Thực tế, có trường hợp một người đứng tên hộ nhiều SIM cho người thân hoặc bị kẻ xấu lợi dụng thông tin cá nhân để đăng ký "SIM rác" mà không hề hay biết.
Luật Viễn thông 2023 cũng đã quy định rõ, người dùng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về số điện thoại mình đã giao kết hợp đồng.
"Trong quá trình phối hợp với cơ quan công an, chúng tôi đã chứng kiến nhiều tình huống thực tế người dân bị triệu tập, phối hợp điều tra vì các SIM điện thoại bị thất lạc hoặc không sử dụng từ lâu nhưng vẫn đứng tên mình bị kẻ xấu dùng vào mục đích lừa đảo", đại diện Cục Viễn thông chia sẻ.
