Người ủng hộ cho rằng đây là cách ứng xử thực tế, thẳng thắn; trong khi không ít ý kiến cho rằng quan điểm này thực dụng và làm phai nhạt các mối quan hệ.
Theo nội dung trong video, cô gái cho biết không đi đám cưới, không gửi tiền mừng với người đã lâu không gặp. Cụ thể, cô gái nói “hãy bình thường hóa việc bạn mời cưới, tôi không đi, tôi cũng không gửi tiền mừng. Vì đơn giản, chúng ta quá lâu không nói chuyện. Và tôi cũng không có ý định mời bạn đến đám cưới của mình. Thế thôi, không có gì to tát cả”.
Từ một câu chuyện tưởng như rất cá nhân, video này nhanh chóng trở thành tâm điểm tranh cãi, chia cộng đồng mạng thành nhiều luồng ý kiến đối lập. Người đồng tình cho rằng đây là cách ứng xử thẳng thắn, tiết kiệm và thực tế. Trong khi đó, không ít người phản đối, cho rằng quan điểm này làm “lạnh” đi các mối quan hệ và đi ngược lại nét văn hóa truyền thống.
Nguyễn Gia Bảo (27 tuổi), ở P.An Khánh, TP.HCM, thẳng thắn: “Danh sách bạn bè trên mạng xã hội thì nhiều, nhưng người thật sự thân thì chỉ vài người. Có những người cả năm không nói chuyện, đến khi cưới lại gửi thiệp. Tôi nghĩ việc không đi hay không gửi tiền cũng không có gì sai”.
Theo Bảo, việc giữ khoảng cách trong những mối quan hệ xã giao là cách để tiết kiệm thời gian và chi phí, nhất là trong bối cảnh giá cả sinh hoạt ngày càng tăng.
Cùng quan điểm, Trần Minh Quân (29 tuổi), ở P.Hòa Hưng, TP.HCM, cho rằng: “Đi đám cưới giờ nhiều khi thành áp lực tài chính. Một tháng có thể nhận 4-5 thiệp, mỗi lần đi là vài trăm ngàn đến cả triệu đồng. Nếu không thân, tôi nghĩ hoàn toàn có quyền từ chối”.
Không ít người trẻ cũng chia sẻ rằng việc “có đi có lại” trong chuyện tiền mừng đôi khi tạo ra một vòng lặp mang tính nghĩa vụ hơn là xuất phát từ tình cảm.
“Có những người mình từng đi đám cưới, nhưng sau đó không còn liên lạc. Nếu sau này mình cưới, chưa chắc họ nhớ để… trả lại. Như vậy thì việc gửi tiền mừng liệu có còn ý nghĩa?”, tài khoản Facebook Tống Thị Thu Hiền bình luận.
Ở chiều ngược lại, nhiều ý kiến cho rằng quan điểm trên là quá thực dụng, dễ làm tổn thương người khác và làm phai nhạt giá trị của các mối quan hệ.
Nguyễn Đào Phương Hải (27 tuổi), ngụ ở đường Nguyễn Sỹ Sách, P.Tân Sơn, TP.HCM, chia sẻ: “Đám cưới không chỉ là chuyện tiền mừng, mà còn là dịp để gặp lại, kết nối lại những người từng quen biết. Không đi thì có thể hiểu, nhưng nói thẳng không gửi tiền nghe khá phũ phàng”.
Theo Hải, trong văn hóa Việt Nam, việc gửi thiệp cưới không chỉ dành cho những người thân thiết nhất, mà còn là cách để báo tin vui và thể hiện sự trân trọng với những mối quan hệ từng có.
“Dù lâu không gặp, nhưng từng là bạn học, đồng nghiệp, thì ít nhiều cũng có kỷ niệm. Một lời chúc, một phong bì nhỏ cũng là cách giữ phép lịch sự”, Hải nói.
Nhiều người cũng bày tỏ lo ngại rằng nếu ai cũng áp dụng quan điểm này, các mối quan hệ xã hội sẽ ngày càng “lạnh”, thiếu sự gắn kết.
“Không ai bắt buộc phải đi hết tất cả các đám cưới, nhưng cách từ chối cũng nên khéo léo. Nếu thẳng thừng như vậy, dễ khiến người khác cảm thấy bị coi nhẹ”, Lê Mai Chi (26 tuổi), ở P.Tân Thuận, TP.HCM nêu quan điểm.
Theo Trần Vũ Tùng (29 tuổi), ở P.Sài Gòn, TP.HCM, câu chuyện tiền mừng đám cưới là một chủ đề nhạy cảm. Tùng thừa nhận từng cảm thấy áp lực khi nhận được thiệp cưới, đặc biệt là từ những mối quan hệ không còn thân thiết. “Có tháng mình nhận 6 – 7 thiệp mời đám cưới, tổng tiền mừng có khi bằng nửa tháng lương. Nếu không đi thì ngại, mà đi thì áp lực tài chính”, Tùng chia sẻ.
Trao đổi về vấn đề này, chuyên gia tâm lý Lê Hồ Bích Ngân, Trung tâm tư vấn tâm lý Việt Tâm (P.An Khánh, TP.HCM), cho rằng tranh cãi xoay quanh video thực chất phản ánh sự thay đổi trong cách người trẻ nhìn nhận các mối quan hệ.
“Không ít người trẻ hiện nay đề cao ranh giới cá nhân và tính thực tế. Họ sẵn sàng từ chối những điều khiến mình không thoải mái, kể cả trong các mối quan hệ xã hội”, bà Ngân nhận định.
Tuy nhiên, theo bà Ngân, việc thể hiện quan điểm cần đi kèm với sự tinh tế và tôn trọng người khác. “Không đi đám cưới hay không gửi tiền mừng là quyền cá nhân. Nhưng cách truyền đạt rất quan trọng. Nếu nói quá thẳng hoặc thiếu cân nhắc, dễ gây tổn thương và tạo cảm giác bị từ chối”, bà Ngân nói.
Chuyên gia cũng gợi ý, trong những trường hợp không thể tham dự, người trẻ có thể lựa chọn cách ứng xử linh hoạt hơn như gửi lời chúc, gọi điện hỏi thăm hoặc giải thích lý do một cách chân thành. “Giữ gìn mối quan hệ không nhất thiết phải bằng tiền, nhưng cần thể hiện sự tôn trọng và thiện chí”, bà Ngân nhấn mạnh.
Còn chuyên gia tâm lý Đặng Hòa Thu Nhân, Trung tâm tham vấn và trị liệu, tư vấn tâm lý Khải An (P.Bình Trưng, TP.HCM), cho rằng không thể phủ nhận, mạng xã hội đã góp phần đẩy những quan điểm cá nhân trở thành chủ đề tranh luận rộng rãi. Minh chứng là chỉ trong thời gian ngắn, video của cô gái ấy đã thu hút hàng nghìn lượt chia sẻ, kèm theo vô số bình luận trái chiều. Nhiều người thậm chí còn gắn nhãn cho quan điểm này là thực dụng, hoặc ngược lại là dám nói điều nhiều người nghĩ.
Theo bà Nhân, việc các quan điểm cá nhân lan truyền trên mạng không phải là điều hiếm gặp, đặc biệt khi chúng chạm đến những vấn đề phổ biến trong đời sống. “Đám cưới, tiền mừng, các mối quan hệ xã hội là những chủ đề mà ai cũng từng trải qua. Khi có một quan điểm khác biệt xuất hiện, sẽ dễ dàng kích hoạt tranh luận”, bà Nhân nhận định.
Bà Nhân cho rằng tranh cãi xoay quanh quan điểm “không đi đám cưới, không gửi tiền mừng với người đã lâu không gặp” dường như không có một đáp án chung cho tất cả. Mỗi người, tùy vào hoàn cảnh, điều kiện tài chính và cách nhìn nhận mối quan hệ, sẽ có lựa chọn riêng.
“Điều quan trọng, không phải là đi hay không đi đám cưới, gửi hay không gửi tiền mừng, mà là cách mỗi người ứng xử với các mối quan hệ của mình”, bà Nhân nói.
Giữa nhịp sống vội vã, những video ghi lại cảnh một chàng trai cầm máy ảnh ra đường, chụp người lạ rồi in ảnh tặng tận tay đã thu hút sự chú ý của hàng trăm ngàn người trên mạng xã hội.
Nhân vật chính là Nguyễn Gia Lợi (31 tuổi, hiện sống tại xã Bà Điểm, TP.HCM), đang làm freelancer media, chuyên quay chụp những sản phẩm về xe ô tô. Trong công việc thường xuyên tiếp xúc với nhiều dòng xe đẹp, Lợi nảy ra ý tưởng chụp lại những góc nhìn ấn tượng của xe trên phố rồi bất ngờ tặng ảnh cho chủ xe. Toàn bộ quá trình đều xin phép chủ xe. Từ chụp ảnh xe, cho tới quá trình trao tặng ảnh đều được anh quay lại thành một video rồi đăng tải lên trang cá nhân.
“Nội dung đem máy ảnh đi chụp đường phố không mới. Nhưng mình nghĩ hay là thử cho chủ xe xem những góc nhìn đẹp của xe họ một cách ngẫu nhiên trên phố, lúc đó xem phản ứng của họ sẽ như thế nào”, Lợi chia sẻ.
Gia Lợi cho biết trước khi chụp và quay video lại hành trình của mình, anh luôn chủ động tiếp cận, giải thích rõ mục đích và chỉ sử dụng hình ảnh khi người được chụp đồng ý. Với những trường hợp từ chối, anh tôn trọng quyết định và không đăng tải. Đồng thời, khi đăng video, anh cũng chủ động hạn chế các chi tiết nhạy cảm như biển số, thông tin riêng tư hoặc vị trí cụ thể của nhân vật nhằm tránh ảnh hưởng đến quyền riêng tư của chủ xe.
Thay vì chỉ gửi file online, anh chọn cách in ảnh tại chỗ để món quà trở nên đặc biệt hơn. “Mình không xin liên lạc vì chưa chắc họ sẽ đồng ý. Vậy nên mình chọn cách in ảnh ngay thời điểm đó để họ được cầm hình ảnh trực tiếp trên tay và sẽ thấy chiếc xe của mình ở một góc nhìn khác lạ và đẹp hơn”.
Trong các video, người xem có thể bắt gặp từ chủ siêu xe, người đi xe sang đến những cô chú lao động bình thường hay các hoàn cảnh khó khăn trên đường phố.
Theo Gia Lợi, anh không cố tình chọn nhân vật theo tầng lớp nào mà để mọi thứ diễn ra tự nhiên. “Đây giống như cuộc phiêu lưu của mình trong hành trình tiếp xúc với những phiên bản khác nhau của cuộc sống”.
Gia Lợi cho biết những ngày đầu anh cũng từng e dè khi chạy đến bắt chuyện với người lạ sau khi đã chụp ảnh họ. “Ban đầu mình không tự tin, vì chưa chắc họ sẽ thích điều đó. Nhưng mình muốn thử thách bản thân, vì phản ứng của người lạ là thước đo chân thật nhất cho công việc của mình”.
Để tránh khiến người đối diện khó xử, anh thường mở đầu bằng lời chào ngắn gọn, gần gũi và nói rõ đây chỉ là món quà tinh thần, không vì lợi ích nào khác.
Không phải lần nào mọi chuyện cũng suôn sẻ. Có lần sau khi nhận ảnh, một chủ xe từ chối xuất hiện trong video. Tuy nhiên, sau đó người này nhắn tin lại và đồng ý cho đăng tải vì thích những bức ảnh được chụp.
Nhiều video cũng ghi lại cảnh chủ xe gửi tiền tip cho Gia Lợi. Số tiền này sau đó được anh dùng để mua đồ ăn, hỗ trợ trẻ em hoặc người có hoàn cảnh khó khăn.
“Họ cho phép mình chụp đã là một đặc ân rồi. Còn được nhận tiền từ họ nên mình muốn nhường lại phước báu này cho những hoàn cảnh khó khăn hơn”, anh nói.
Không ít khán giả cho biết ban đầu họ chú ý đến kênh vì những mẫu xe đẹp, nhưng tiếp tục theo dõi bởi cảm giác dễ chịu mà các video mang lại.
Nguyễn Duy, ở đường Cầu Đình, P.Long Phước, TP.HCM, cho biết: “Mình thấy thoải mái khi xem một người chia sẻ đam mê rất nhẹ nhàng. Điều giữ mình xem hết video là cách nói chuyện và sự tinh tế của anh Lợi”.
Trong khi đó, Bùi Quang Vinh, ở đường 2/9, P.Long Châu, tỉnh Vĩnh Long, cho rằng sức hút của loạt video còn đến từ sự tò mò của người xem với những chiếc siêu xe hiếm gặp ngoài đời. “Người xem muốn biết bạn ấy tiếp cận chủ xe ra sao, xin phép thế nào và phản ứng của họ”.
Theo Vinh, điều đọng lại sau mỗi clip vẫn là cách cư xử văn minh giữa người lạ. “Tử tế thì ai cũng có, từ cái tâm mà ra”, anh nói.
Ngoài ra, dưới các bài đăng của Gia Lợi cũng xuất hiện nhiều bình luận đồng cảm từ cộng đồng mạng: “Clip cứu vớt tôi khỏi tiêu cực”. “Mọi người hãy xem đến hết clip để thấy con người thật của anh này nhé”. Một người xem khác để lại lời nhắn ngắn gọn: “Chủ xe dễ thương phết”.
Sau nhiều lần tiếp xúc với đủ kiểu người trên phố, Gia Lợi nói điều lớn nhất anh nhận được là niềm tin vào cuộc sống. “Tin rằng mọi người đều là người tốt thì cuộc sống sẽ nhẹ nhàng và dễ thương hơn nhiều”.
Trong quá trình khởi nghiệp, chị Dung luôn dành thời gian tìm hiểu các nghi thức cúng truyền thống, đồng thời từng bước hoàn thiện cách trình bày và phát triển dịch vụ mâm cúng như một hướng đi riêng. Theo chị, mâm cúng không chỉ đơn thuần là lễ vật dâng cúng mà còn thể hiện sự tôn kính thông qua cách lựa chọn nguyên liệu, sắp xếp và bố cục tổng thể.
Chị Dung cho biết với mâm cúng, yếu tố nghi lễ và tính thẩm mỹ luôn được đặt song song. Mỗi mâm được chuẩn bị kỹ lưỡng từ khâu chọn nguyên liệu tươi mới, hạn chế sử dụng chất bảo quản nhằm đảm bảo hương vị truyền thống và sự trang nghiêm cần thiết.
Thực tế cho thấy mâm cúng ngày nay đang có sự chuyển biến rõ rệt. Nếu trước đây chủ yếu được chuẩn bị theo khuôn mẫu quen thuộc, thì hiện nay nhiều gia đình bắt đầu quan tâm hơn đến tính thẩm mỹ, sự hài hòa về màu sắc và chất lượng nguyên liệu.
Việc chuẩn bị mâm cúng vì thế không chỉ đòi hỏi hiểu biết về nghi lễ mà còn cần tư duy thẩm mỹ. Một số xu hướng mới cũng dần xuất hiện, như sử dụng hoa tươi, nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng, hoặc vật liệu thân thiện với môi trường.
Bên cạnh đó, nhu cầu đặt mâm cúng từ xa cũng gia tăng. Thông qua đó, khách hàng có thể gửi gắm lễ vật về gia đình như một cách duy trì sự kết nối.
Chị Dung cho biết chi phí cho một mâm cúng dao động từ 2 triệu đến hơn 15 triệu đồng, tùy quy mô và chất lượng. Vào các dịp cao điểm, số lượng đơn hàng tăng đáng kể, trung bình mỗi tháng từ 45 đến 75 mâm.
Từ một nhu cầu mang tính cá nhân, dịch vụ chuẩn bị mâm cúng đang dần hình thành như một lĩnh vực kinh doanh riêng. Đây được xem là ví dụ điển hình cho việc khai thác thị trường "ngách", nơi những nhu cầu quen thuộc nhưng chưa được đáp ứng đầy đủ có thể trở thành cơ hội khởi nghiệp.
Chị Anddie (quốc tịch Đức), có chồng là người VN, chia sẻ sau khi đặt mâm cúng đầy tháng cho con trùng dịp ngày sinh của chị: "Ban đầu tôi khá lo vì không hiểu rõ nghi lễ, nhưng khi nhận mâm cúng thì thực sự bất ngờ. Mọi thứ được chuẩn bị rất chỉn chu, đẹp hơn cả tưởng tượng của tôi, lại giữ được ý nghĩa truyền thống".
Tương tự, chị Kiều My, một khách hàng tại Cần Thơ, cũng đánh giá cao dịch vụ: "Mâm cúng không chỉ đầy đủ lễ nghi mà còn rất hài hòa về màu sắc, nhìn vào là thấy sự chăm chút. Từ cách chuẩn bị lễ vật đến nguyên tắc sắp xếp theo từng tầng bậc. Sau đó là về thẩm mỹ, cách phối màu, bố cục để mỗi mâm cúng không chỉ đúng lễ mà còn đẹp mắt, ấn tượng. Đây là điều trước đây khá khó tìm".
Không còn bó hẹp trong kiến thức chuyên ngành, nhiều bạn trẻ ngày nay chủ động học thêm các kỹ năng mới để làm giàu trải nghiệm và mở rộng cơ hội nghề nghiệp. Điều này không chỉ phản ánh sự linh hoạt trong tư duy sống mà còn cho thấy nhu cầu thích ứng với thị trường lao động và cuộc sống ngày càng đa dạng.
Tốt nghiệp Học viện Báo chí và Tuyên truyền, sau nhiều năm đi làm, Nguyễn Thị Nga (31 tuổi, ngụ P.An Đông Hội, TP.HCM) quyết định học thêm tiếng Tây Ban Nha để tăng kỹ năng và cơ hội nghề nghiệp cho bản thân. Với Nga học thêm một ngoại ngữ như mở ra "một chân trời mới", vừa như đi khám phá một đất nước vừa có trải nghiệm vô cùng thú vị giống như "sống cuộc đời mới".
Nga cho biết việc học thêm một ngoại ngữ mang lại nhiều lợi ích thiết thực trong cả nghề nghiệp lẫn cuộc sống. "Học thêm một ngoại ngữ là bản thân có thêm kiến thức, kỹ năng thứ hai sau chuyên ngành đầu và cơ hội làm việc ở công ty đa quốc gia lẫn cuộc sống tốt hơn, ví dụ giao lưu với các bạn nước ngoài. Đây cũng là cách giúp nâng cao năng lực bản thân, đồng thời như một cách phòng trừ rủi ro công việc khi mình có nhiều kỹ năng, cũng như bứt phá bản thân hơn", Nga nói.
Sau nhiều năm gắn bó với công việc truyền thông và sản xuất sản phẩm cho một doanh nghiệp, Vũ Công Thành (30 tuổi, ngụ xã Xuân Thành, tỉnh Đồng Nai) đã đăng ký học thêm khóa chụp ảnh, quay phim chuyên nghiệp. Thành cho biết học chụp ảnh vừa giúp anh thư giãn và giải trí khi đi làm "nhiếp ảnh gia" phong cảnh lại có thêm thu nhập những lúc nhận chụp ảnh cưới, hội nghị hay ảnh kỷ yếu cho học sinh, sinh viên.
"Ngoài công việc chính đang làm, kỹ năng phụ giúp tôi như sống cuộc sống khác. Tôi tự do sáng tạo và "chill" trong những bức hình của mình. Hơn nữa, nếu chẳng may thất nghiệp tôi vẫn có nghề chụp ảnh, quay video để làm hoặc thích ứng với môi trường mới nhờ kỹ năng này", anh Thành bộc bạch.
Tốt nghiệp kỹ sư chăn nuôi tại Trường ĐH Nông lâm TP.HCM, Trần Trà My (29 tuổi), ngụ P.Bình Đông, TP.HCM, vẫn học thêm một khóa cắt tỉa lông và chăm sóc thú cưng. My cho biết đây vừa là sở thích vừa là học kỹ năng mới, cũng có thể bổ trợ cho ngành học kỹ sư chăn nuôi.
"Mình học thêm là để nâng cao năng lực bản thân, xin việc làm cũng dễ hơn vì mình đa năng, biết nhiều thứ. Hiện tại công việc chăm sóc thú cưng cũng phát triển, học thêm kỹ năng thì nếu có chuyển qua nghề này cũng dễ, hoặc ví dụ tương lai mở phòng khám thú y", My nói.
Theo PGS.TS Trần Thành Nam, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Giáo dục (ĐH Quốc gia Hà Nội), người trẻ chủ động học thêm các kỹ năng ngoài chuyên môn phản ánh sự thay đổi rõ rệt trong tư duy nghề nghiệp và tâm lý sống. Trong bối cảnh cuộc sống hiện nay nhiều biến động và bất định, người trẻ ngày càng nhận thức rằng để phát triển bền vững, họ không chỉ cần năng lực chuyên môn theo "chiều dọc" mà còn phải mở rộng kỹ năng theo "chiều ngang", tức khả năng thích ứng, chuyển đổi nghề nghiệp và linh hoạt trước những thay đổi của thị trường lao động.
PGS.TS Trần Thành Nam cho biết điều này cũng cho thấy giới trẻ đang dịch chuyển từ việc tích lũy bằng cấp sang tích lũy năng lực sống, lựa chọn học những kỹ năng vừa phục vụ sở thích cá nhân, vừa giúp cân bằng áp lực công việc, thậm chí có thể tạo thêm nguồn thu nhập.
Ông Nam cũng chỉ ra rằng quan niệm về nghề nghiệp hiện nay đã trở nên cởi mở và linh hoạt hơn, không còn gắn chặt với một vị trí hay một công việc cố định lâu dài. Trong khi trước đây một tấm bằng có thể đảm bảo sự nghiệp hàng chục năm, thì nay kiến thức nhanh chóng… lỗi thời, buộc người trẻ phải liên tục học hỏi để có nhiều phương án sống và chuyển đổi nghề nghiệp. Ở góc độ tâm lý, việc học các kỹ năng còn mang lại cảm giác kiểm soát cuộc sống, giúp người trẻ giảm bất an trước tương lai.
"Nhiều bạn trẻ học những kỹ năng khác để có nhiều phương án sống, có thêm phương án để xoay chuyển và chuyển đổi nghề nghiệp. Đồng thời cung cấp cho người trẻ thú vui giải trí, tạo cảm giác an toàn là ít nhất tôi có kỹ năng để kiểm soát được cuộc sống và tương lai của mình khi công việc hiện tại biến động", ông Nam cho hay.
Tuy nhiên, PGS.TS Trần Thành Nam lưu ý việc học thêm kỹ năng cần có định hướng rõ ràng. Người học cần xác định mục tiêu cụ thể như tăng thu nhập, chuyển nghề hay cân bằng cuộc sống để có mức đầu tư phù hợp và chọn khóa học tốt. "Không nên học theo kiểu "cấp tốc" mà phải học đủ sâu để làm được việc, thậm chí tiến tới sáng tạo ra giá trị mới. Các kỹ năng ngoài chuyên ngành chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi gắn với nhu cầu thực tế, được đầu tư nghiêm túc và phù hợp với định hướng nghề nghiệp của mỗi cá nhân…", ông Nam nhấn mạnh.
