Luật sư Lê Trạch Giang cho rằng hành vi bạo lực gia đình không chỉ là chồng đánh vợ, hay chỉ là bạo lực bằng tay chân. Ngoài “thượng cẳng chân, hạ cẳng tay”, còn nhiều cách khác như bạo lực tinh thần, bạo lực về kinh tế, bạo lực tình dục.
Những hành vi như cưỡng ép mang thai, lựa chọn giới tính thai nhi, ép con học quá sức, phân biệt giới tính, kỳ thị hình thể… đều bị xem là bạo lực gia đình.
Điều 3 Luật Phòng chống bạo lực gia đình liệt kê 16 nhóm hành vi là bạo lực gia đình như hành hạ, ngược đãi, đánh đập, đe dọa, lăng mạ, chì chiết, không quan tâm, phân biệt đối xử, ngăn cản gặp gỡ người thân… (xem box).
Đặc biệt, bạo lực gia đình không chỉ là hành vi giữa những người trong gia đình với nhau, mà còn trong trường hợp giữa những người đã ly hôn, những người chung sống như vợ chồng; giữa cha, mẹ, con riêng, anh, chị, em của người đã ly hôn, của người chung sống như vợ chồng, giữa những người đã từng có quan hệ cha mẹ nuôi và con nuôi với nhau.
Luật sư Giang cho rằng trong thực tế, bạo lực về kinh tế xảy ra nhiều nhất và khó nhận diện. Một người quản lý tiền bạc của gia đình quá đáng: người làm ra tài sản sẽ kiểm soát chuyện chi tiêu gắt gao, tiểu tiết đến độ phát tiền đi chợ mỗi ngày cho người kia.
Người bị bạo lực kinh tế đôi khi muốn chi tiêu việc gì cũng phải xin tiền và phải giải trình mình đã chi bao nhiêu tiền cho khoản gì.
Cũng có trường hợp người làm ra tiền bị bạo lực khi người kia gom giữ hết tiền bạc và của cải. Điều này thường được ngụy biện là để quản lý tài chính gia đình, chi tiêu quy về một mối cho tiết kiệm, nhưng thực chất là để kiểm soát tiền bạc của đối phương.
Hoặc có khi nó biểu hiện dưới dạng chồng ngăn cản không cho vợ đi làm với nhiều lý do nhằm biến vợ thành người phụ thuộc tài chính.
Ngoài việc phải nhận diện hành vi bạo lực gia đình thì sự phản ứng của nạn nhân là điều đáng bàn.
Thường các hành vi bạo lực gia đình không phải đến bất ngờ, một lần, mà nó là một quá trình hình thành từ nhẹ đến nặng, từ đơn giản đến phức tạp, từ thói quen nhỏ đến hành vi lớn. Trong đó, nạn nhân đôi khi góp phần lớn vào việc hình thành và kéo dài hành vi bạo lực gia đình. Phổ biến là nạn nhân cam chịu, không phản kháng.
Tiến sĩ Phạm Thị Thúy (chuyên viên tham vấn tâm lý) cho rằng cần thực hiện ba giải pháp để chấm dứt bạo lực gia đình.
Trước mắt, các cơ quan chức năng phải xử lý nghiêm những người gây ra bạo lực gia đình. Hiện đã có Luật Phòng chống bạo lực gia đình, có nghị định quy định các hành vi và mức phạt nhưng cần thêm sự nỗ lực của các cơ quan chức năng để các quy định này đi vào thực tiễn.
Bên cạnh đó, các địa phương cần xây dựng thêm nhiều nhà tạm lánh, giúp phụ nữ bị bạo hành có nơi an toàn để đi. Và cần thiết lập đường dây tư vấn tâm lý miễn phí cho người bị bạo hành, tốt nhất là đường dây nóng 24/7 về bạo lực gia đình.
Tiếp theo là các giải pháp lâu dài. Đa số các ca bạo lực gia đình có nguyên nhân từ bia rượu. Nhiều người lúc tỉnh táo không đến nỗi nhưng uống say thì đánh vợ.
Do vậy cơ quan chức năng phải kiểm soát kỹ và đánh thuế nặng rượu, bia.
Bên cạnh đó cần có chương trình hỗ trợ tâm lý cho những người có triệu chứng dễ mất kiểm soát, không kể là nam giới hay phụ nữ, cha mẹ hay con cái, kể cả gây bạo lực ở nơi khác.
Những ai dễ nổi nóng, dễ đánh người khác, dễ mất kiểm soát thì đến đó để học cách quản lý cơn giận, chuyển hóa cảm xúc, làm chủ cảm xúc. Thực tế có nhiều người vì nóng giận quá mà đánh người khác chứ không phải họ có chủ ý đánh người từ đầu.
Xa hơn là các biện pháp giáo dục. Đưa giáo dục bình đẳng giới vào nhà trường càng sớm càng tốt. Các học sinh phải biết tôn trọng cơ thể và nhân phẩm của người khác cũng như của mình.
Cần có lớp tiền hôn nhân cho người thành niên. Ở đó, những thanh niên đến tuổi trưởng thành được học nghệ thuật làm vợ, làm chồng, nghệ thuật làm cha, mẹ. Mục đích là để họ biết cách hóa giải những mâu thuẫn trong gia đình để chuyện lớn hóa nhỏ, chuyện nhỏ hóa không.
Đồng thời tăng cường truyền thông để xóa bỏ định kiến giới trong cộng đồng, để mọi người thấy bạo lực là vi phạm pháp luật.
Truyền thông để nhiều người biết người có đạo đức, người tử tế thì không đánh người khác cho dù họ là ai, bố mẹ không có quyền đánh con, vợ chồng, bạn bè không có quyền đánh nhau, thầy cô không đánh học trò…
Cụ Marcelino Abad Tolentino, còn được gọi thân mật là Mashico, sống tại vùng Huanuco, miền trung Peru.
Theo Reuters, Chính phủ Peru từng cho biết cụ sinh năm 1900 và đã nộp hồ sơ lên Tổ chức Kỷ lục Guinness Thế giới để xác minh danh hiệu người đàn ông còn sống cao tuổi nhất thế giới. Tuy nhiên, do thiếu giấy tờ khai sinh từ rất sớm, cụ chưa được Guinness chính thức công nhận.
Theo truyền thông địa phương, cụ mồ côi cha mẹ từ năm 7 tuổi, sau khi cả hai qua đời trong một tai nạn khi cố vượt qua sông.
Từ nhỏ, cụ đã phải lao động trên đồng ruộng vì trường học quá xa nên không thể đi học. Trong thời gian này, cụ vừa chăn nuôi vừa trao đổi hàng hóa nông sản để sinh sống - kỹ năng đó đã giúp cụ rất nhiều trong những năm tháng về sau.
Cụ Tolentino chưa từng kết hôn và cũng không có con cái. Cụ sống một cuộc đời đơn độc, giản dị và tự lập, theo trang tin NeedToKnow.
Những người quen biết mô tả cụ ông nhỏ bé là một người tốt bụng, luôn sẵn lòng giúp đỡ những ai gặp khó khăn.
Đến năm 2019, cụ được Chính phủ Peru phát hiện thông qua chương trình trợ cấp dành cho người cao tuổi. Sau đó, cụ được cấp giấy tờ tùy thân và hưởng lương hưu. Khoản hỗ trợ này được dùng để chi trả cho việc chăm sóc tại viện dưỡng lão.
Điều khiến câu chuyện của cụ Abad được quan tâm không chỉ là tuổi thọ đặc biệt, mà còn là lối sống giản dị. Theo chia sẻ được truyền thông ghi nhận, chế độ ăn của cụ chủ yếu dựa vào thực phẩm tự nhiên sẵn có tại địa phương.
Cụ thường dùng trái cây, thịt cừu, rau củ, một số loại thảo mộc vùng núi và lá coca theo tập quán truyền thống của người dân địa phương.
Đặc biệt, món ăn yêu thích nhất của cụ Tolentino là quả bơ. "Buổi sáng nào ông cũng đòi ăn bơ. Ông không thể sống thiếu loại quả này", bà Dolores Pérez, đầu bếp tại viện dưỡng lão, chia sẻ.
Quả bơ chứa gần 20 vitamin và khoáng chất như: kali, lutein và folate, giàu chất xơ, chất béo tốt và rất ít đường, vì thế nó mang lại nhiều lợi ích sức khỏe như: tăng cường chức năng tim mạch và hệ miễn dịch, tốt cho thị lực, xương khớp…
Những ưu điểm vượt trội của quả bơ khiến nó trở thành thực phẩm có mặt trong những chế độ ăn uống lành mạnh nhằm ngăn ngừa, đẩy lùi bệnh tật và giữ cho cơ thể hoạt động tốt.
Theo các chuyên gia, tuổi thọ là kết quả của nhiều yếu tố, gồm di truyền, môi trường sống, chế độ ăn uống, vận động, tinh thần và khả năng tiếp cận chăm sóc y tế.
Với cụ Abad, việc sống trong môi trường tự nhiên yên tĩnh, duy trì lao động đều đặn và sử dụng thực phẩm ít chế biến có thể là những yếu tố hỗ trợ sức khỏe.
Ngày 25-4, tại xã Liên Sơn Lắk, ngày hội "Dấu chân voi hạnh phúc" diễn ra với khoảng 200 người tham dự, với câu chuyện nhiều người trăn trở được đặt ra làm sao để voi - một biểu tượng của Tây Nguyên - được sống đúng với bản năng, trong khi du lịch vẫn phát triển.
Sự kiện nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về phúc lợi và bảo tồn đàn voi nhà tại Đắk Lắk, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi từ mô hình du lịch cưỡi voi sang du lịch thân thiện với voi - hướng phát triển bền vững, tôn trọng động vật và gìn giữ giá trị văn hóa bản địa.
Nếu trước đây hình ảnh quen thuộc là voi lặng lẽ chở khách đi vòng quanh các điểm du lịch, thì nay tại Liên Sơn Lắk, những hình ảnh voi được thả đi tự nhiên hơn trong không gian quen thuộc của chúng. Chúng kiếm ăn, tương tác với nhau và di chuyển theo nhịp của chính mình, chậm rãi nhưng thoải mái.
Phát biểu tại sự kiện, bà Jill Robinson - Nhà sáng lập, Tổng giám đốc Tổ chức Động vật châu Á - nhấn mạnh voi không sinh ra để chở người suốt cả ngày. Theo bà, điều quan trọng là giữ được vai trò của voi trong văn hóa và sinh kế địa phương, nhưng theo cách tôn trọng phúc lợi của chúng.
Thực tế cho thấy hướng đi này không phải là mới. Từ năm 2018, mô hình du lịch thân thiện với voi đã được thí điểm tại Vườn quốc gia Yok Đôn. Sau hơn 7 năm, voi có điều kiện sống tự nhiên hơn, trong khi du khách vẫn đón nhận trải nghiệm này theo hướng tích cực.
Nhiều người đến không còn tìm cảm giác "được cưỡi", mà muốn nhìn thấy voi trong trạng thái tự nhiên nhất khi chúng đi lại, ăn uống hay đơn giản là đứng nghỉ giữa rừng.
Trong khuôn khổ chương trình, bên cạnh các hoạt động trưng bày, tìm hiểu về voi, trò chơi dân gian, điểm nhấn là nghi thức ký cam kết "ngừng cưỡi voi - chuyển đổi sang du lịch thân thiện với voi". Đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk, lãnh đạo địa phương, các thôn, buôn, doanh nghiệp du lịch và người dân cùng tham gia ký, thể hiện sự đồng thuận bước đầu cho một hướng phát triển mới.
Theo ban tổ chức, việc chuyển đổi này không thể diễn ra trong thời gian ngắn, nhưng có thể bắt đầu từ những thay đổi cụ thể, như cách du khách lựa chọn trải nghiệm, cách doanh nghiệp xây dựng sản phẩm và cách cộng đồng nhìn nhận lại vai trò của voi.
Khi voi được sống thoải mái hơn, khỏe mạnh hơn, lợi ích không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn một loài vật, mà còn góp phần giữ gìn hình ảnh du lịch nhân văn, điều mà Đắk Lắk đang hướng tới.
Những "dấu chân voi hạnh phúc" vì thế không chỉ là hình ảnh mang tính biểu tượng, mà là dấu hiệu của một sự chuyển mình, nơi con người bắt đầu chọn đi cùng, thay vì đi trên lưng voi.
Bước chuyển mình trở thành "thành phố công nghiệp – đô thị – dịch vụ hiện đại"
Từ một trong những trung tâm công nghiệp trọng điểm của cả nước, Đồng Nai đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ với mục tiêu trở thành đô thị hiện đại, phát triển cân bằng giữa kinh tế và chất lượng sống. Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ mang ý nghĩa hành chính mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn về quy hoạch, hạ tầng và tổ chức không gian đô thị.
Theo các chuyên gia, khi một địa phương "lên hạng", áp lực về dân số, giao thông và dịch vụ công sẽ gia tăng nhanh chóng. Một đô thị trực thuộc Trung ương không thể vận hành hiệu quả nếu chỉ dựa vào một vài trung tâm cũ được mở rộng. Thay vào đó, cần hình thành các cực đô thị được quy hoạch đồng bộ, có khả năng tự vận hành và liên kết chặt chẽ theo mô hình đa trung tâm.
Trong định hướng phát triển dài hạn, sông Đồng Nai được xác định là "xương sống" về cảnh quan và không gian phát triển. Dọc theo hành lang này, nhiều khu đô thị quy mô lớn đang hình thành, được quy hoạch theo hướng tích hợp đa chức năng, kết hợp giữa nhà ở, thương mại, dịch vụ và không gian công cộng.
Không chỉ dừng ở trục ven sông, Đồng Nai còn mở rộng không gian đô thị về phía khu vực sân bay Long Thành và các hành lang giao thông chiến lược theo mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Đây là những khu vực có tiềm năng trở thành cực tăng trưởng mới nhờ lợi thế kết nối và logistics.
Mô hình này sẽ giúp phân tán áp lực hạ tầng khỏi khu vực lõi, giảm nguy cơ quá tải về giao thông và dịch vụ công cộng, đồng thời tạo ra các khu vực có môi trường sống đồng bộ ngay từ đầu.
Bên cạnh đó, các đại đô thị quy hoạch bài bản còn đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút nguồn vốn đầu tư vào địa phương. Khi một khu vực có hạ tầng hoàn chỉnh, pháp lý minh bạch và cộng đồng dân cư ổn định, dòng vốn từ các doanh nghiệp thương mại, dịch vụ sẽ tự nhiên theo sau. Đây là vòng tuần hoàn kinh tế mà nhiều đô thị phát triển ở khu vực Đông Nam Á đã kiểm chứng trong hai thập niên gần đây.
Theo kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn, việc phát triển đô thị xung quanh sân bay là xu hướng phổ biến trên thế giới, khi các sân bay quốc tế không chỉ là cửa ngõ giao thông mà còn là hạt nhân hình thành các đô thị tích hợp. Khi sân bay Long Thành đi vào hoạt động, nhu cầu về nhà ở, dịch vụ và hạ tầng sẽ gia tăng mạnh, tạo động lực cho sự phát triển của các khu đô thị trong khu vực.
Khi các khu đô thị trở thành "hạt nhân" phát triển
Theo Sở Xây dựng, tính đến quý I/2026, Đồng Nai có hơn 440 dự án nhà ở đang triển khai, trong đó phần lớn là các khu đô thị quy mô lớn. Con số này cho thấy xu hướng chuyển dịch rõ nét từ phát triển dàn trải sang mô hình đại đô thị tích hợp. Đây được xem là một trong những chiến lược quan trọng để tái cấu trúc không gian phát triển.
Thực tế cho thấy, các đại đô thị được quy hoạch bài đa chức năng, trong đó nhà ở gắn liền với hệ sinh thái dịch vụ như: thương mại, giáo dục, y tế, giải trí,... có thể góp phần nâng cao chất lượng sống, phân bổ lại dân cư, giảm áp lực cho khu vực trung tâm, đồng thời, thu hút lực lượng lao động chất lượng cao.
Câu chuyện đại đô thị Aqua City là một ví dụ rõ ràng trong việc viết lại diện mạo đô thị Đồng Nai. Trong số các dự án dọc hành lang sông Đồng Nai, Aqua City được xem là một trong những đại đô thị trọng điểm, giữ vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển chuỗi đô thị ven sông của địa phương.
Dự án tọa lạc bên dòng sông Đồng Nai, ngay trục Hương lộ 2 – tuyến kết nối chiến lược giữa TP.HCM, Đồng Nai và sân bay Long Thành. Với vị trí này, Aqua City được đánh giá là một trong những đô thị hưởng lợi trực tiếp nhất từ làn sóng đầu tư hạ tầng.
Với quy mô hơn 1.000ha và 32km đường sông tự nhiên bao quanh, dự án dành 70% diện tích cho mảng xanh, hạ tầng và hệ tiện ích đẳng cấp, mang đến không gian sống trong lành, khác biệt hiếm có. Đây là nền tảng quan trọng để thu hút cộng đồng cư dân chất lượng cao và chuyên gia quốc tế lựa chọn an cư lâu dài.
Đến nay, gần 1.200 căn nhà phố và biệt thự đã được bàn giao, hàng trăm gia đình đã chuyển về sinh sống, từng bước hình thành cộng đồng cư dân văn minh và thịnh vượng bên sông. Theo lộ trình, Aqua City sẽ bàn giao sổ hồng cho cư dân từ tháng 6 năm 2026.
Giai đoạn 2025–2028, Aqua City dự kiến đóng góp khoảng 23.000 tỷ đồng vào ngân sách, đồng thời tạo việc làm cho hàng nghìn lao động, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và an sinh xã hội của địa phương.
Đồng Nai hiện đang ở thời điểm hội tụ nhiều điểu kiện thuận lợi như chính sách và có chế đặc thù tạo ra kỳ vọng phát triển mới, hạ tầng giao thông liên vùng được đầu tư mạnh, và dòng vốn tiếp tục tìm đến các địa phương giàu tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, yếu tố then chốt vẫn là chất lượng quy hoạch và năng lực thực thi.
