Liên quan vụ các bộ trưởng Peru từ chức, AFP hôm 23.4 đưa tin Ngoại trưởng lẫn Bộ trưởng Quốc phòng cho rằng uy tín của Peru đang bị đe dọa sau khi Tổng thống lâm thời Jose Maria Balcazar hôm 21.4 cho biết sẽ để người chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống vòng hai vào tháng 6 quyết định việc hoàn tất thương vụ mua tiêm kích F-16.
Phát biểu trên đài phát thanh RPP, Ngoại trưởng Hugo de Zela giải thích rằng “quyết định chính trị của ông Balcazar gây nguy hại cho đất nước và làm suy giảm uy tín quốc gia”.
Theo ông, các hợp đồng mua F-16 đã được ký kết, và việc ngừng triển khai vào thời điểm này đã biến Peru trở thành “một quốc gia không đáng tin cậy trong quá trình đàm phán”.
Còn Bộ trưởng Quốc phòng Carlos Diaz cũng đưa ra lý do tương tự cho quyết định rời ghế, đồng thời nhấn mạnh việc mua máy bay chiến đấu không mang tính chính trị mà nhằm “bảo đảm an ninh và quốc phòng” của Peru.
Tuần trước, Đại sứ Mỹ tại Peru Bernardo Navarro đã đưa ra lời cảnh báo được cho là liên quan đến thương vụ này.
Trên mạng xã hội X, Đại sứ Navarro nhấn mạnh nếu có bên đối xử với Mỹ “thiếu thiện chí và làm tổn hại lợi ích của Mỹ”, thay mặt cho chính quyền Tổng thống Donald Trump, ông sẽ viện dẫn mọi công cụ cần thiết để bảo vệ lợi ích, sự thịnh vượng và an ninh của Mỹ cũng như tại khu vực sân sau của nước này.
Hồi tháng 10.2024, Peru công bố kế hoạch hiện đại hóa lực lượng phòng không già cỗi bằng việc mua một phi đội máy bay chiến đấu hiện đại. Sau đó, ủy ban đánh giá của nhà nước của Peru đã chọn F-16 thay vì các dòng tiêm kích Rafale của Pháp và Gripen của Thụy Điển.
Tuy nhiên, hiện thương vụ quan trọng lại bị cuốn vào cuộc bầu cử tổng thống đầy hỗn loạn, với nhiều vấn đề về hậu cần, các cáo buộc gian lận chưa được kiểm chứng và việc kiểm phiếu bị chậm trễ.
Mười ngày sau khi cử tri Peru bỏ phiếu vòng đầu, vẫn chưa xác định được ứng viên nào sẽ đối mặt ứng viên bảo thủ Keiko Fujimori trong vòng hai dự kiến diễn ra vào tháng 6.
"Trong bối cảnh Cuba đối mặt với những hành động leo thang có chủ đích và ác ý, chúng tôi tái khẳng định sự đoàn kết với Chính phủ và người dân Cuba" - người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova phát biểu trước báo giới ngày 24-4, theo Hãng tin Reuters.
Bà nhấn mạnh: "Chúng tôi bác bỏ hành động tống tiền và đe dọa trong chính sách đối ngoại. Điều này cũng áp dụng đối với sức ép mang tính phô trương và hung hăng mà Washington đang áp đặt lên Havana".
Thời gian qua căng thẳng leo thang nhanh chóng giữa Mỹ và Cuba, hai quốc gia chỉ cách nhau khoảng 145km qua eo biển Florida.
Hôm 20-4, ông Alejandro Garcia, Phó tổng vụ trưởng phụ trách vấn đề về Mỹ thuộc Bộ Ngoại giao Cuba, xác nhận nước này gần đây đã có cuộc gặp với phái đoàn Mỹ tại thủ đô Havana, trong bối cảnh Cuba đối mặt với chiến dịch gây sức ép từ chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Ông Garcia nhấn mạnh việc chấm dứt lệnh phong tỏa dầu mỏ kéo dài ba tháng của Mỹ đối với Cuba là "ưu tiên hàng đầu" của Chính phủ Cuba trong các cuộc đàm phán. Ông cũng cáo buộc Washington "tống tiền" khi đe dọa áp thuế đối với các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ sang Cuba.
Trong diễn biến liên quan, hôm 23-4, Đại sứ quán Nga tại Cuba đăng lên nền tảng X đoạn video giới thiệu cảnh quay từ trên không về thủ đô Havana của Cuba vào ban đêm, gồm cả đại lộ Malecón, được chiếu sáng rực rỡ.
"Đây là hình ảnh Havana trong đêm 19-4. Lần đầu tiên sau thời gian dài, thành phố được thắp sáng hoàn toàn sau quá trình tinh chế lượng dầu thô của Nga. Số dầu này được tàu chở dầu Anatoly Kolodkin đưa đến" - Đại sứ quán Nga viết.
Hồi cuối tháng 3, Hãng thông tấn Tass dẫn thông tin từ Bộ Giao thông vận tải Nga cho biết tàu Anatoly Kolodkin của Nga chở 100.000 tấn dầu viện trợ nhân đạo (khoảng 730.000 thùng dầu thô Urals) từ cảng Primorsk của Nga đã đến Cuba.
Con tàu cập cảng Matanzas vào ngày 31-3 và hoàn tất việc dỡ hàng vào ngày 4-4. Đó là lần đầu tiên trong khoảng ba tháng một tàu chở dầu cập cảng đảo quốc này. Chính quyền ông Trump nói họ cho phép vận chuyển số dầu này vì "lý do nhân đạo".
"Nga và Cuba có mối quan hệ lịch sử mật thiết. Chúng tôi luôn đứng về phía Cuba trong cuộc đấu tranh giành độc lập, quyền được sống theo các luật lệ riêng, phát triển theo con đường riêng và bảo vệ lợi ích của mình" - bà Zakharova nói hôm nay.
Bà khẳng định Nga sẽ "tiếp tục cung cấp viện trợ nhân đạo cho Cuba" trong giai đoạn khó khăn hiện nay.
Theo Hãng tin AFP, Mỹ là nước chủ nhà G20 năm nay. Tổng thống Donald Trump đã cam kết sẽ tổ chức một hội nghị thượng đỉnh quy mô lớn vào tháng 12 tại bang Florida.
"Mọi thành viên G20 sẽ được mời tham dự các cuộc họp cấp bộ trưởng và hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo" - một quan chức cấp cao trong chính quyền ông Trump cho biết.
Tuy nhiên khi được một phóng viên hỏi trực tiếp, ông Trump dường như không biết về lời mời này. Ông nói: "Tôi không biết liệu ông Putin có đến hay không. Thành thật mà nói, tôi nghĩ ông ấy sẽ đến".
Ông Trump bày tỏ ủng hộ việc mời người đồng cấp Nga, Tổng thống Mỹ cho rằng: "Nếu ông ấy đến, điều đó có lẽ sẽ rất hữu ích".
Theo AFP, lời mời này đánh dấu sự nới lỏng đáng kể áp lực quốc tế đối với ông Putin kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022.
Ông Trump cũng chỉ trích cựu Tổng thống Barack Obama vì đã loại Nga khỏi nhóm G8 sau sự kiện Nga sáp nhập Crimea năm 2014.
"Tổng thống Putin đã rất bị xúc phạm vì điều đó - và điều đó là có lý" - ông Trump nói.
Phía Nga, Thứ trưởng Ngoại giao Alexander Pankin xác nhận Matxcơva đã nhận được lời mời "ở cấp cao nhất" tham dự hội nghị thượng đỉnh diễn ra ngày 14 đến 15-12 tại Miami.
Tuy nhiên Điện Kremlin cho biết Tổng thống Putin vẫn chưa đưa ra quyết định về việc tham dự hội nghị.
Tổng thống Putin đã không tham dự hội nghị G20 nào kể từ năm 2019, ban đầu do đại dịch COVID-19 và sau đó là do chiến sự tại Ukraine.
Năm 2023, Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) đã ban hành lệnh bắt giữ ông Putin liên quan đến cuộc chiến tại Ukraine, khiến nhà lãnh đạo hạn chế công du tới các quốc gia có nghĩa vụ thi hành lệnh này. Tuy nhiên Mỹ không phải là thành viên của ICC.
Cục Chống tham nhũng Quốc gia Ukraine (NABU) và Văn phòng Công tố Chuyên trách Chống tham nhũng (SAPO) ngày 11/5 cho hay đã phát hiện "nhóm có tổ chức đã rửa 460 triệu hryvnia (gần 10,5 triệu USD) thông qua một dự án xây dựng hạng sang gần Kiev".
NABU nói thêm rằng một trong những thành viên "từng là người đứng đầu Văn phòng Tổng thống Ukraine". Mặc dù tuyên bố của cơ quan chống tham nhũng không nêu đích danh, nguồn tin trong cơ quan thực thi pháp luật nói với Kyiv Independent người đó là cựu chánh văn phòng Andriy Yermak.
"Cuộc điều tra khẩn cấp đang được tiến hành", NABU cho hay.
Số tiền 460 triệu hryvnia được chuyển vào dự án trong nhiều năm bằng cách sử dụng mạng lưới các công ty ma, giao dịch tiền mặt và tài liệu tài chính giả mạo, theo NABU và SAPO.
Hai cơ quan này cáo buộc nhóm đã lên kế hoạch xây dựng 4 biệt thự riêng, mỗi biệt thự rộng khoảng 1.000 m2, cùng với một khu phức hợp chăm sóc sức khỏe chung có spa và hồ bơi. Chi phí ước tính của mỗi biệt thự là hàng triệu USD.
Từng là trợ lý thân cận nhất của Tổng thống Volodymyr Zelensky và là một trong những quan chức quyền lực hàng đầu ở Ukraine, Yermak đã từ chức vào tháng 11/2025 sau khi bị lực lượng chống tham nhũng khám xét nhà riêng.
Ông Yermak hiện nằm trong danh sách điều tra về đường dây tham nhũng trị giá 100 triệu USD liên quan tới tập đoàn điện hạt nhân quốc gia Energoatom. Cuộc điều tra tại Energoatom, bắt đầu từ năm ngoái, là vụ án tham nhũng lớn nhất trong nhiệm kỳ của ông Zelensky.
9 nghi phạm đã bị khởi tố trong vụ án Energoatom, trong đó có thân tín của ông Zelensky là Timur Mindich, cựu phó thủ tướng Oleksiy Chernyshov, cựu bộ trưởng năng lượng và tư pháp Herman Halushchenko.
Một nguồn tin thực thi pháp luật nói với Kyiv Independent rằng các nghi phạm trong vụ Energoatom bị cáo buộc chuyển tiền cho Chernyshov để xây dựng các biệt thự hạng sang gần Kiev. Nguồn tin thêm rằng một trong những căn biệt thự đó được tài trợ từ nguồn tiền tham nhũng tại Energoatom và được dành riêng cho ông Yermak.
Khi được hỏi về các biệt thự xa hoa, Yermak trả lời tờ Ukrainska Pravda rằng ông "không sở hữu bất kỳ ngôi nhà nào. Tôi chỉ có một căn hộ và một chiếc ôtô như mọi người đã thấy".
Tổng thống Zelensky chưa bình luận về các cáo buộc nhắm vào ông Yermak. Trong khi đó, Dmytro Lytvyn, cố vấn của ông Zelensky, nói rằng "còn quá sớm để đánh giá về quy trình tố tụng đang diễn ra".
Sau khi ông Yermak từ chức, Tổng thống Zelensky đã bổ nhiệm cựu giám đốc tình báo Kyrylo Budanov vào vị trí thay thế.
