Tôi sinh năm 2007, năm nay 19 tuổi. Tháng 8/2025, khi vừa tròn 18, tôi chính thức bắt đầu hành trình bốn năm du học tại một trường đại học nổi tiếng ở Canada. Trước đó, tôi từng là học sinh chuyên Anh của một trường chuyên cấp ba ở Việt Nam. Tôi từng nghĩ mình đủ tự tin, đủ giỏi, đủ bản lĩnh để bước ra thế giới. Ngày xách vali ra sân bay, tôi háo hức hơn là lo sợ. Trong đầu tôi là những hình dung đẹp đẽ: những giảng đường hiện đại, những người bạn quốc tế, những chuyến đi khám phá một đất nước phát triển. Tôi tin rằng tuổi trẻ của mình sẽ rực rỡ hơn khi được sống trong một môi trường như vậy.
Những tuần đầu tiên đúng là như vậy. Tôi choáng ngợp trước cảnh sắc Canada: bầu trời cao và xanh, những hàng cây lá phong, không khí trong lành và nhịp sống văn minh. Tôi hào hứng khám phá siêu thị, tàu điện ngầm, những quán cà phê nhỏ xinh. Tôi tự hào khi có thể giao tiếp trôi chảy bằng tiếng Anh, khi không bị “khớp” trong các buổi học. Nhưng sự háo hức ấy không kéo dài lâu. Chỉ sau vài tháng, khi sự mới mẻ dần qua đi, tôi bắt đầu cảm nhận rõ một thứ cảm xúc âm ỉ: cô đơn. Cô đơn không phải là không có ai xung quanh. Ở trường, tôi vẫn đi học, vẫn làm việc nhóm, vẫn nói cười xã giao. Nhưng khi trở về phòng ký túc xá, khi cánh cửa khép lại, tôi thấy mình lạc lõng giữa một thế giới không phải của mình.
Tôi nhớ tiếng Việt, nhớ cách mọi người nói chuyện ồn ào, gần gũi, nhớ những quán ăn vỉa hè, nhớ mùi cơm mẹ nấu. Tôi nhớ cả cái nắng oi ả của Việt Nam, thứ mà trước đây tôi từng than phiền. Sau hai tháng, tôi có một buổi tối không thể quên. Tôi ngồi trên giường, nhìn ra cửa sổ là màn đêm lạnh lẽo của Canada và gọi cho mẹ. Khi nghe giọng mẹ: “Con khỏe không?”, tôi khóc nấc lên và nói con muốn về nhà, con không chịu nổi nữa. Tôi từng nghĩ mình mạnh mẽ nhưng hóa ra, ở tuổi 18, rời xa gia đình cách nửa vòng trái đất, tôi vẫn chỉ là một đứa con nhớ nhà. Có những đêm, đến giờ đi ngủ, tôi lại gọi điện cho bố mẹ, vừa nói chuyện vừa nghẹn ngào. Ở Canada là buổi tối, còn ở Việt Nam là buổi sáng hôm sau. Chênh lệch múi giờ khiến cuộc trò chuyện càng trở nên chênh vênh.
Ngoài nỗi nhớ nhà, tôi còn phải đối diện với sốc văn hóa. Bạn bè ở đây khác tôi rất nhiều. Họ lớn lên trong môi trường đề cao sự độc lập. Họ thẳng thắn, đôi khi đến mức lạnh lùng. Những câu chuyện của họ xoay quanh những trải nghiệm tôi chưa từng có. Tôi thấy mình nhỏ bé và xa lạ. Rồi mùa đông đến. Nếu nỗi cô đơn là cái lạnh trong lòng, thì mùa đông Canada là cái lạnh cắt da cắt thịt ngoài đời thực. Ở Việt Nam, tôi chưa từng trải qua mức nhiệt âm độ C. Ở đây, có những ngày nhiệt độ xuống dưới 0 độ, gió buốt đến mức chỉ cần hở da vài phút là tê cóng. Tôi nhớ lần đầu tiên bước ra ngoài khi tuyết rơi dày. Mọi thứ trắng xóa, đẹp nhưng lạnh lẽo. Tôi co ro trong chiếc áo khoác dày, tự hỏi vì sao mình lại chọn một nơi xa xôi và khắc nghiệt thế này.
Tết Nguyên Đán vừa rồi là cái Tết vắng lặng nhất trong đời tôi. Ở Canada, đó chỉ là một ngày bình thường, không có mùi bánh chưng, không có tiếng cười họ hàng, không có cảm giác sum vầy. Tối hôm ấy, mẹ gọi cho tôi. Ở Canada là buổi tối, còn ở Việt Nam đã là sáng mùng Một. Tôi nhìn màn hình điện thoại, thấy gương mặt bố mẹ qua video call mà nước mắt chảy dài. Tôi nhận ra, du học không chỉ là những tấm ảnh đẹp trên mạng xã hội. Nó là những khoảng lặng rất dài của nỗi nhớ, là những bữa cơm ăn một mình, là những ngày tự đi khám bệnh, tự lo từng việc nhỏ.
Có lúc tôi tự hỏi: liệu mình có quyết định sai? Nhưng rồi, sau tám tháng đầu tiên đầy khủng hoảng, tôi bắt đầu học cách đối diện thay vì trốn tránh. Tôi hiểu rằng cảm giác buồn bã, cô đơn khi du học là điều bình thường, không có nghĩa là tôi yếu đuối. Nó chỉ cho thấy tôi đang bước ra khỏi vùng an toàn. Tôi bắt đầu chủ động thay đổi. Thay vì chỉ quanh quẩn trong phòng, tôi tham gia câu lạc bộ ở trường. Tôi đăng ký làm tình nguyện viên cho một sự kiện sinh viên quốc tế. Tôi tập mở lòng, chủ động bắt chuyện, dù đôi khi vẫn còn ngại ngùng.
Và tôi đã có một người bạn thân, một cô gái người bản địa. Chúng tôi gặp nhau trong một lớp học nhóm. Cô ấy kiên nhẫn lắng nghe tôi kể về Việt Nam, về Tết, về gia đình. Đổi lại, tôi học từ cô ấy cách sống độc lập và tự tin hơn. Tình bạn ấy không xóa đi hoàn toàn nỗi nhớ nhà nhưng khiến tôi cảm thấy mình không còn một mình. Tôi cũng học cách chăm sóc bản thân. Tôi tập nấu những món ăn Việt trong căn bếp nhỏ. Tôi giữ thói quen gọi điện cho bố mẹ đều đặn nhưng không còn khóc mỗi lần nói chuyện. Tôi viết nhật ký, ghi lại những cảm xúc của mình thay vì để chúng dồn nén.
Quan trọng nhất, tôi thay đổi cách nhìn về sự thích nghi. Trước đây, tôi nghĩ thích nghi là phải nhanh chóng hòa nhập, phải mạnh mẽ ngay lập tức. Nhưng tôi nhận ra thích nghi là một quá trình, có thể chậm, có thể đau nhưng nếu ta kiên nhẫn, nó sẽ diễn ra. Tám tháng đầu tiên ở Canada không phải quãng thời gian dễ dàng nhưng chính những tháng ngày khủng hoảng ấy đã dạy tôi nhiều hơn bất kỳ bài giảng nào trong giảng đường.
Tôi học được rằng trưởng thành là chấp nhận những đêm khóc một mình mà vẫn thức dậy đi học vào sáng hôm sau; là nhớ nhà nhưng không bỏ cuộc; là hiểu rằng bố mẹ không thể ở bên mãi và mình phải học cách tự đứng vững. Tôi cũng hiểu cuộc sống của ai rồi cũng sẽ có những thay đổi lớn, không ai có thể sống mãi trong vùng an toàn. Du học chỉ là một ví dụ rõ nét của việc bị đặt vào môi trường hoàn toàn mới. Nếu tôi vượt qua được điều này, tôi tin mình sẽ đủ bản lĩnh để đối diện với những thử thách khác trong tương lai.
Giờ đây, tôi vẫn nhớ Việt Nam da diết, vẫn đếm từng ngày để được về thăm nhà. Nhưng tôi cũng bắt đầu yêu cuộc sống ở Canada theo cách riêng của mình: yêu những buổi sáng tuyết tan, yêu những cuộc trò chuyện đa văn hóa, yêu cảm giác tự lập. Nếu có ai hỏi tôi rằng du học có đáng không, tôi sẽ không trả lời bằng sự hào nhoáng. Tôi sẽ nói rằng đáng vì nó buộc bạn phải trưởng thành. Tôi biết ơn những tháng ngày khủng hoảng ấy, vì nhờ chúng, tôi học được cách tự ôm lấy chính mình nơi đất khách.
Tôi và bạn trai đều 28 tuổi, quen nhau được hơn hai năm. Trong thời gian quen nhau, chủ yếu chúng tôi gặp nhau ở thành phố vì cả hai đều đi học và đi làm ở đây. Nhà tôi ở ngoại thành Hà Nội, nhà anh ở tỉnh khác, cách nhà tôi khoảng 300 km. Trước đây anh cũng vài lần nhắc tới chuyện đưa tôi về chơi nhưng vì đường xa và công việc bận nên tôi cứ lần lữa. Gần đây anh nói sắp tới muốn tôi về nhà chơi một lần cho bố mẹ biết mặt. Anh bảo đã nói với gia đình về tôi từ lâu, bố mẹ cũng muốn gặp.
Tôi cũng muốn về nhà anh chơi cho biết nhà cửa nhưng lại băn khoăn vì khoảng cách khá xa, đi về trong ngày hơi gấp, thời gian ở lại chơi không được nhiều. Còn nếu ở lại qua đêm thì tôi hơi ngại. Tôi là con gái, ngủ lại nhà người yêu khi chưa cưới khiến tôi thấy không thoải mái. Gia đình tôi khá truyền thống, từ trước đến giờ luôn dặn dò phải giữ ý tứ trong những chuyện như vậy. Tôi sợ người nhà anh có cái nhìn không hay về tôi.
Tôi có nói với anh là thấy ngại, muốn sắp xếp đi về trong ngày hoặc đi cùng bạn bè cho đỡ ngại, nhưng anh nói đã nói hết với bố mẹ rồi, bố mẹ anh bảo cả đi cả về mất 8-9 tiếng rồi, chưa kể khá mệt. Anh bảo tôi về thì ngủ cùng với em gái anh, gia đình anh đều dễ tính và hiểu chuyện nên tôi không phải lo đâu. Hiện tại tôi vẫn còn phân vân. Mong mọi người cho tôi xin lời khuyên
Tôi đã đi qua gần một năm sau ly hôn. Sáu tháng đầu tiên là khoảng thời gian tôi để bản thân trôi theo cảm xúc. Tôi trò chuyện với một vài người đàn ông trên mạng để hiểu suy nghĩ của họ về một người phụ nữ đã đổ vỡ hôn nhân như mình. Tôi nhận ra người muốn trò chuyện thì nhiều, người thật lòng thì ít. Tôi không gặp gỡ ai, chỉ dừng lại ở những dòng tin nhắn trao đổi về quan điểm sống. Chỉ có một người từng khiến tôi động lòng thương vì hoàn cảnh của anh. Tôi thử mở lòng và gặp mặt nhưng sau thời gian ngắn, nhận ra anh không thật sự nghiêm túc như những gì đã thể hiện. Tôi buồn nhưng khi tìm hiểu rõ sự thật, không còn lưu luyến và tiếp tục hành trình của mình.
Sau ly hôn, tôi vẫn giấu chuyện riêng với đồng nghiệp và nhiều người xung quanh. Chỉ họ hàng và hàng xóm gần nhà biết chuyện khi mẹ con tôi chuyển về sống gần nhà ngoại. Tôi thay cả số điện thoại đã dùng suốt 15 năm, khởi đầu một chặng đường mới. Tôi xác định không tiến đến tìm hiểu ai nữa vì quá thật trong cảm xúc, không phù hợp với việc phiêu lưu tình cảm. Tôi cũng lo lắng về nguy cơ lây nhiễm bệnh nếu lỡ quen sai người, cần đảm bảo sức khỏe để lo cho các con.
Về nhu cầu sinh lý, ngay cả khi còn trong hôn nhân, tôi đã bị chồng cũ lạnh nhạt vì anh có người khác bên ngoài. Tôi tập xử lý bằng cách tìm đến những điều lành mạnh: đọc sách, đi dạo, học lái xe, nghe Phật pháp, tham gia những buổi trò chuyện chữa lành. Cuộc sống của tôi dần giống một người tu hành tại gia. Điều khiến tôi đau lòng nhất không phải chuyện mình thiếu một người đàn ông bên cạnh, mà là nỗi lo cho hai con trai đang học tiểu học. Tôi sợ mình không đủ cứng rắn để dạy con, sợ các con thiếu sự dẫn dắt của cha, sợ đến tuổi lớn các con sẽ nổi loạn hay bị cuốn vào điều xấu.
Sau ly hôn, chồng cũ không chia lại tài sản và cũng không chu cấp nuôi con. Tôi từng cố nói để tìm sự công bằng, nhưng rồi "vua thua người cùn" nên chặn liên lạc để giữ sự bình yên cho mình. Người cũ vẫn thỉnh thoảng qua thăm con và liên hệ thông qua mẹ tôi. Tôi thích sách và các hoạt động giáo dục. Có lẽ vài năm nữa, khi mọi thứ ổn định hơn, tôi sẽ mở một không gian sách và văn phòng phẩm nhỏ ở khu trung tâm gần nơi mình sống. Bên cạnh công việc văn phòng, tôi dự định sẽ làm thêm một điều gì đó bên ngoài: một nơi yên tĩnh, có trẻ con đến đọc sách hay tô màu vào cuối tuần chẳng hạn.
Tôi không biết tương lai sẽ ra sao nhưng ít nhất bây giờ không còn hoang mang như trước, mặc dù xung quanh tôi vẫn có những người cay nghiệt, thích đặt điều hay bàn tán về người khác để thỏa mãn cái tôi của họ. Nếu họ biết tôi ly hôn, có lẽ sẽ thêu dệt thêm nhiều điều về con người tôi. Tôi sống lặng lẽ hơn, giữ khoảng cách với thị phi, không lấy bất hạnh của người khác làm câu chuyện để mua vui. Tôi làm chủ cảm xúc và suy nghĩ trước những định kiến bất công về phụ nữ đơn thân. Có thể chính sự khác biệt đó khiến tôi trở nên lạc lõng, đổi lại tôi thấy lòng mình an ổn. Một năm sau ly hôn, tôi không còn nghĩ mình là người phụ nữ bất hạnh nữa. Tôi là một người mẹ đang học cách đứng vững trên đôi chân của mình, đi chậm nhưng bình an hơn từng ngày.
Những người phụ nữ đã đi qua chặng đường tôi vừa trải qua và có lựa chọn giống như tôi, có thể lên tiếng để tiếp thêm sức cho tôi vững vàng đi tiếp được không? Tôi tự cho mình hai năm sau ly hôn để "chuyển giao" cảm xúc và lý trí sang một chương đời mới. Tôi đã đi được một nửa chặng đường này rồi. Trên đoạn đường cô độc và nhiều cảm xúc này, tôi chỉ kể câu chuyện của mình với VnExpress và bạn đọc. Tôi cảm ơn sự lắng nghe và chia sẻ từ mọi người.
Tôi 23 tuổi, lớn lên trong một gia đình đầy mâu thuẫn: bạo lực, định kiến và thiếu thốn tình cảm. Tuổi thơ của tôi gắn với những lần chuyển trường từ Hà Nội vào TP HCM, rồi các tỉnh lân cận. Từ một đứa trẻ từng được yêu chiều, tôi dần trở nên chông chênh, phải tự học cách mạnh mẽ để bảo vệ bản thân và mẹ. Dù hoàn cảnh không dễ dàng, tôi vẫn luôn cố gắng học tập, tham gia hoạt động và giữ mình không sa ngã. Có lẽ vì những tổn thương từ nhỏ, khi bắt đầu biết rung động, tôi trở nên nhạy cảm, đa nghi và dễ bị chi phối bởi cảm xúc.
Năm 18 tuổi, tôi quen một chàng trai hơn mình 3 tuổi. Chúng tôi đến với nhau khá trong sáng, cùng động viên nhau học tập và hướng đến mục tiêu thi đại học. Anh thường xuyên qua lại, quan tâm tôi, khiến tôi tin tưởng và nhận lời yêu. Chỉ sau vài tháng, tôi bắt đầu cảm nhận sự xa cách từ anh. Đúng lúc đó, anh gặp tai nạn và hạn chế liên lạc. Tôi lo lắng nhưng vẫn tôn trọng, không làm phiền anh. Sau đó, tôi phát hiện anh có những mối quan hệ thân thiết với người con gái khác, một cô gái tôi từng rất tin tưởng. Từ những nghi ngờ và lời khuyên xung quanh, tôi quyết định chia tay trong im lặng.
Sau một thời gian, khi mọi chuyện lắng xuống, tôi quay lại với anh vì vẫn còn tình cảm. Lúc đó, anh thay đổi, quan tâm tôi nhiều hơn, chăm sóc từng chút khiến tôi cảm động. Thế nhưng niềm tin trong tôi không còn nguyên vẹn. Chỉ cần một dấu hiệu nhỏ, tôi lại nghi ngờ anh. Đúng như linh cảm, tôi phát hiện anh tiếp tục giấu tôi đi chơi với người khác. Dù anh xin lỗi và giải thích, tôi vẫn không thể bỏ qua. Áp lực từ học tập, công việc, tài chính và gia đình khiến tôi kiệt sức. Cuối cùng, tôi chọn chia tay dù trong lòng còn rất yêu.
Sau đó, tôi biết anh có mối quan hệ với người khác, thậm chí còn nói những điều khiến tôi buồn, rằng anh làm vậy vì bị tôi làm tổn thương trước đó, yêu người khác để trả thù tôi. Có lần tôi tận mắt chứng kiến anh thân mật với người con gái khác, cảm giác lúc đó khiến tôi gần như sụp đổ. Thời gian trôi qua, mọi thứ dần nguôi ngoai nhưng tình cảm của tôi dành cho anh vẫn chưa thể dứt. Chúng tôi vẫn liên lạc, anh muốn quay lại và cho rằng mọi chuyện xảy ra cũng một phần là lỗi của tôi. Tôi cũng tự hỏi, liệu lỗi có phải do mình đã không đủ tin tưởng? Điều khiến tôi bối rối nhất là dù biết anh không hoàn toàn đúng, tôi vẫn cảm nhận được anh từng thật lòng với mình. Có điều, sự tôn trọng và niềm tin đã không còn như trước. Một người nói yêu tôi nhưng lại khiến tôi tổn thương hết lần này đến lần khác, liệu có đáng để tiếp tục?
Tôi nhận ra bản thân bị ảnh hưởng rất nhiều từ quá khứ, những tổn thương khiến tôi sợ mất mát, sợ bị phản bội nên luôn phòng vệ quá mức. Cũng có thể vì tôi đã yêu quá nhiều nên không đủ tỉnh táo để nhìn nhận đúng sai. Xung quanh tôi không thiếu người tốt, nhưng tôi lại không thể mở lòng với ai. Tôi vùi mình vào học tập và công việc, vẫn không thể quên anh. Tôi đứng giữa hai lựa chọn: buông bỏ để bắt đầu lại hoặc tiếp tục níu giữ một mối quan hệ đầy nghi ngờ và tổn thương. Tôi thật sự không biết mình còn có thể tin vào tình yêu một lần nữa hay không.
