Năm 2026, hội thi “Học sinh, sinh viên giỏi nghề” do Thành Đoàn TP.HCM phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM tổ chức với 14 nghề.
Giành giải nhất hội thi ở nghề thiết kế kỹ thuật cơ khí, Đàm Duy Mạnh – sinh viên Trường cao đẳng Công nghệ cao Đồng An (TP.HCM) – cho biết đề thi kéo dài ba tiếng, toàn bộ thực hiện trên máy tính.
Phần mở đầu là bài trắc nghiệm tiếng Anh khoảng 40-45 phút, xoay quanh các tình huống đời sống, câu hỏi về giáo dục và bối cảnh xã hội, đòi hỏi khả năng đọc hiểu nhanh và vốn từ. Sau phần tiếng Anh là các nội dung chuyên môn. Một dạng bài đầy thách thức là mô hình chi tiết máy móc không có sẵn kích thước trên phần mềm.
Thí sinh phải quan sát, phân tích và xác định các thông số như chiều sâu, bán kính bo góc, cấu trúc hình học. Dạng bài này gần với thực tế sản xuất, đòi hỏi người làm kỹ thuật cần đọc hình và suy ra cấu tạo.
Mạnh và các thí sinh sẽ xử lý trên phần mềm SolidWorks – các công cụ cho phép dựng mô hình 3D, đo đạc, kiểm tra va chạm và xuất bản vẽ kỹ thuật 2D.
Một phần thi khác yêu cầu lắp ráp cơ cấu cơ khí trong môi trường số. Thí sinh được cung cấp bộ chi tiết gồm bánh răng, ly hợp… và phải hoàn thiện hệ thống vận hành đúng nguyên lý. Nếu lắp sai ràng buộc hoặc xảy ra va chạm, mô hình sẽ không hoạt động. “Phải hiểu rõ cấu tạo và nguyên lý, chỉ cần sai một khớp là đứng yên”, Mạnh nói.
Bài thi còn có các yêu cầu như xuất video mô phỏng, xuất bản vẽ 2D hoàn chỉnh và phân tích chi tiết. Theo Mạnh, áp lực nằm ở việc vừa đảm bảo độ chính xác, vừa phải thao tác nhanh, đặc biệt là tận dụng phím tắt.
Vượt qua ba tiếng và chín phần thi, Mạnh đạt số điểm cao và giành giải nhất. Mạnh nói thời gian ôn tập tập trung chỉ hơn một tuần, nhưng nền tảng được học trước đó, đặc biệt là về vẽ 3D, đã giúp bạn tự tin hơn khi làm bài.
Duy Mạnh hiện là sinh viên năm 2 ngành cơ khí. Bạn chia sẻ quyết định theo ngành đến từ sở thích thiết kế và mong muốn tạo ra sản phẩm cụ thể. “Mình thích thiết kế vì từ đó có thể làm ra nhiều thứ. Một ý tưởng có thể phát triển thành sản phẩm”, Mạnh nói.
Sinh ra và lớn lên tại Đắk Lắk, sau khi tốt nghiệp THPT năm 2024, Mạnh chọn học thẳng cao đẳng thay vì xét tuyển đại học để tiếp cận thực hành sớm và đi làm nghề nhanh hơn. Gia đình để bạn tự quyết, anh trai là người ủng hộ vì hướng đi này tiết kiệm chi phí và phù hợp với mục tiêu của em.
Theo Mạnh, chương trình cao đẳng thích hợp hơn với bạn vì tập trung nhiều vào thực hành, đặc biệt trong xưởng và các học phần kỹ thuật. Sinh viên ra trường có thể tham gia công việc ngay nếu nắm vững kỹ năng.
“Bắt đầu từ đâu không quan trọng bằng việc đi tiếp như thế nào. Điều cần thiết là liên tục bổ sung kỹ năng và nhận ra điểm yếu của mình để cải thiện”, Mạnh nói.
Ngoài chương trình chính khóa, bạn tự học thêm các phần mềm như AutoCAD và SolidWorks để nâng cao khả năng thiết kế. Đồng thời Mạnh học thêm tiếng Trung nhằm mở rộng cơ hội việc làm.
“Có ngoại ngữ thì sẽ có nhiều lựa chọn hơn. Mình muốn mình có quyền lựa chọn công việc”, bạn chia sẻ. Về kế hoạch dài hạn, Mạnh dự định sau khi tốt nghiệp sẽ đi làm 1-2 năm để tích lũy kinh nghiệm. Khi có nền tảng tốt hơn, bạn sẽ học liên thông đại học nếu cần thiết.
Mục tiêu của Mạnh là trở thành người thiết kế có tay nghề vững, đồng thời có thể tham gia đào tạo nghề trong tương lai. “Thiết kế là nền tảng. Từ đó có thể làm được rất nhiều thứ, quan trọng là mình có ý tưởng và theo đuổi đến cùng”, Mạnh nói.
Chính phủ Phần Lan tuần trước công bố các đề xuất mới để xử lý tình trạng khó khăn về tài chính của sinh viên quốc tế ngoài EU và EEA (Khu vực Kinh tế châu Âu).
Theo đó, nhóm này sẽ bị hủy giấy phép cư trú nếu nhận trợ cấp xã hội, dù chỉ một lần, thay vì rơi vào diện được xem xét hoàn cảnh như hiện nay. Thay đổi này sẽ có hiệu lực từ mùa thu tới, nếu được thông qua.
Ông Matias Marttinen, Bộ trưởng Việc làm Phần Lan, cho rằng quy định mới nhằm đảm bảo du học sinh tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện cư trú, vì lợi ích chung. Họ cần chứng minh khả năng tự trang trải chi phí sinh hoạt để được giữ giấy phép, nên việc nhận trợ cấp bị coi là không đáp ứng điều kiện.
Từ tháng 9/2023 đến cuối năm ngoái, hệ thống giám sát của cơ quan di trú Phần Lan ghi nhận hơn 300 sinh viên xin trợ cấp xã hội, trên tổng số 37.000 giấy phép cư trú được rà soát. Giới chức muốn giảm thiểu tối đa con số này.
Một số đề xuất khác cũng nhằm ngăn ngừa rủi ro tài chính với du học sinh ngay từ sớm. Cụ thể, người thân của họ chỉ được phép nộp đơn xin cư trú sau khi con em đã sống tại Phần Lan ít nhất một năm, có cái nhìn thực tế về mức chi phí sinh hoạt đắt đỏ ở đây.
Ngoài ra, Phần Lan sẽ ra quy định cụ thể về mức tài chính của du học sinh (bằng euro) thay vì hướng dẫn chung như hiện nay, kèm yêu cầu về trình độ ngoại ngữ để chặn các trường hợp "mượn danh" du học.
Phần Lan có khoảng 22.000 sinh viên quốc tế, trong đó người Việt khoảng 2.000, theo số liệu năm 2023 của chính phủ nước này. Nhóm ngoài EU/EEA hiện phải chi trả mức học phí dao động 8.000-20.000 euro/năm (246 - 615 triệu đồng), tùy ngành học và cơ sở đào tạo.
10 chuyên đề ôn tập môn ngữ văn thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Đỗ Đức Anh, Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành), hướng dẫn được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=7ceXpGIlOSU
Trong chuyên đề 8: Trạm văn thực chiến – văn bản truyện, giáo viên hướng dẫn học sinh luyện đề truyện với tình huống thực tế trong đề thi; Rèn kỹ năng phân tích nhanh nhân vật và chi tiết; Áp dụng công thức để trả lời chính xác từng câu hỏi; Chỉ ra lỗi sai thường gặp và cách khắc phục hiệu quả... nhằm giúp học sinh tăng tốc độ và độ chắc chắn khi làm bài.
Trước đó, vào ngày 13.5, trong chuyên đề 7: Cách làm đọc hiểu văn bản truyện, giáo viên giúp học sinh nắm chắc đặc trưng truyện ngắn, tự sự. Nhận diện nhanh ngôi kể, tình huống, nhân vật, điểm nhìn trần thuật, chi tiết tiêu biểu... Hướng dẫn cách phân tích chi tiết nghệ thuật quan trọng và công thức trả lời các dạng câu hỏi thường gặp, tránh lỗi khi hiểu sai nội dung hoặc nhân vật.
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Học sinh có thể truy cập vào các nền tảng của Báo Thanh Niên hoặc quét mã QR từ lịch phát sóng để xem trực tiếp chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT năm 2026 vào đúng khung giờ hoặc xem lại 88 chuyên đề ôn thi tốt nghiệp THPT đã phát.
Lịch phát sóng tuần từ 11 đến 16.5 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026
Đây là hiểu nhầm về ngành Logistics mà TS Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo, trường Đại học Công nghiệp TP HCM, bắt gặp khi tư vấn tuyển sinh ở nhiều địa phương.
Ông giải thích Logistics (hậu cần) và quản lý chuỗi cung ứng là quá trình lập kế hoạch, kiểm soát việc lưu trữ, vận chuyển hàng hóa từ nơi sản xuất đến tay người tiêu dùng một cách an toàn, tiện lợi với chi phí thấp nhất. Quy trình này bao gồm kho bãi, vận chuyển, quản lý đơn hàng, đóng gói và vật tư.
Người làm trong ngành này phải tính toán vận chuyển hàng hóa bằng đường bộ, thủy, sắt hay hàng không tối ưu hơn; đặt kho ở gần hay xa trung tâm tương ứng với chi phí ra sao; xếp hàng trong kho như thế nào để lấy và nhập nhanh nhất,... Đây là những kiến thức, kỹ năng mà sinh viên sẽ được học.
"Đây là bài toán kết hợp giữa quản lý và kỹ thuật, đặc biệt là lý thuyết tối ưu", ông cho hay. "Người làm ngành này không chạy ngoài đường giao hàng, không đứng kho bốc xếp hàng hóa".
Theo ông, thị trường logistics Việt Nam được định giá khoảng 80 tỷ USD, chiếm gần 5% GDP nhưng chi phí logistics vẫn cao hơn so với trung bình khu vực và thế giới. Với nhu cầu phát triển kinh tế, đa dạng hình thức vận tải, chi phí mặt bằng, bài toán logistics ngày càng đa dạng và cần thiết với các doanh nghiệp.
Do đó, cơ hội việc làm trong ngành vẫn rộng mở. Dự báo năm 2022 của Viện Nghiên cứu và phát triển Logistics Việt Nam cho biết đến năm 2030, Việt Nam cần thêm 2,2 triệu lao động trong ngành Logistics, 10% trong đó là nhân lực chất lượng cao, có trình độ ngoại ngữ. Trong khi đó mỗi năm, chỉ khoảng 2.500 cử nhân ngành này tốt nghiệp.
Hiện, nhiều trường đại học đào tạo ngành Logistics, điểm chuẩn thường ở mức cao, từ 22 đến 28/30. Học phí phổ biến khoảng 20-60 triệu đồng một năm.
