Câu chuyện người trẻ săn sale để mua đồ ngày càng nhiều. Nguyễn Thị Kim Hoàng (27 tuổi, ngụ ở đường Ba Tháng Hai, P.Hòa Hưng, TP.HCM; trước là P.12, Q.10) cho biết thường xuyên săn sale để mua đồ. Hoàng kể có những ngày lúc 0 giờ, chuông báo “flash sale” vang lên là lập tức mở điện thoại và nhanh chóng chọn tìm các sản phẩm.
“Có lúc, chỉ trong vòng 30 phút, tôi chốt 5 đơn hàng: quần áo, mỹ phẩm dưỡng da, đồ gia dụng… Tổng cộng hơn 1,4 triệu đồng, nhưng tôi vẫn thấy lời vì các sản phẩm toàn giảm sâu”, Hoàng nói.
Tuy nhiên, theo Hoàng, chỉ vài ngày sau, khi các đơn hàng lần lượt được giao đến, Hoàng nhận ra một nửa trong số đó không thật sự cần. “Có món đến giờ tôi còn chưa bóc hộp. Nhưng lúc đó thấy giảm giá quá nên không mua thì tiếc”, Hoàng thừa nhận.
Không chỉ Hoàng, một bộ phận người trẻ hiện nay xem săn sale như một kỹ năng sống trong bối cảnh giá cả tăng cao. Các dịp: siêu sale, ngày đôi, khuyến mãi cuối tháng… trở thành lịch mua sắm cố định trong năm.
Nguyễn Duy Khoa (25 tuổi), ngụ ở đường số 8, P.Thủ Đức, TP.HCM (trước là P.Trường Thọ, TP.Thủ Đức) cho biết thường chờ đến các đợt giảm giá lớn để mua đồ.
“Tôi nghĩ mua lúc sale là tiết kiệm nhất. Nhưng có khi mua xong mới thấy không cần gấp đến vậy. Lúc mua, não mình không nghĩ là có cần phải mua không, mà nghĩ là nếu không mua bây giờ thì sẽ mất cơ hội. Có lúc định chỉ lên các sàn thương mại điện tử mua ít đồ dùng, nhưng rồi thấy nhiều thứ quá giảm giá, nên mua liên tục. Khi chốt đơn xong mới phát hiện là săn sale, mua mỗi món đồ khoảng vài chục ngàn đồng khi giá thật vài trăm ngàn đồng để tiết kiệm nhưng mỗi lần lướt mua tốn cả 2, 3 triệu đồng”.
Theo chuyên gia tài chính cá nhân Đỗ Bửu Đấu, Công ty kế toán Alpha (P.Sài Gòn, TP.HCM; trước là P.Bến Nghé, Q.1), giảm giá đánh vào một điểm yếu phổ biến, là nỗi sợ bỏ lỡ.
“Khi thấy một sản phẩm được giảm mạnh trong thời gian ngắn, người tiêu dùng dễ đưa ra quyết định nhanh chóng, ít cân nhắc hơn”, ông nói.
Ông Đấu cho biết trước đây việc mua sắm của người trẻ thường bắt đầu từ nhu cầu: cần áo mới, cần đồ dùng, cần mỹ phẩm… rồi mới tìm nơi mua. Nhưng với các chương trình giảm giá dày đặc hiện nay, thứ tự này đang đảo ngược, đó là khi thấy sale trước sẽ nảy sinh nhu cầu sau.
Chẳng hạn như Đỗ Minh Anh (27 tuổi), ngụ ở đường DT753B, P.An Phú, TP.HCM; trước là P.An Phú, TP.Thuận An, tỉnh Bình Dương) kể: “Tôi không định mua son, nhưng thấy giảm 40% nên mua luôn. Sau đó mới nghĩ thôi thì cũng cần. Và dần dần, ranh giới giữa cần và muốn trở nên mờ nhạt”.
Anh thừa nhận dù mỗi món rẻ như tổng hóa đơn lại đắt. “Một điểm dễ khiến những người trẻ như tôi “mắc bẫy” là giá trị từng món hàng không lớn. 30.000 đồng, 50.000 đồng, 100.000 đồng… đều là những con số dễ chấp nhận. Nhưng khi cộng dồn nhiều món lại, tổng chi tiêu có thể lên đến vài triệu đồng. Như tôi, mỗi lần mua đều nghĩ “chỉ có mấy chục ngàn đồng thôi”, nhưng cuối tháng nhìn lại thì hết tiền lúc nào không biết”, Anh nói.
Bà Trần Xuân Linh, giảng viên dạy kỹ năng quản lý tài chính cá nhân, Trung tâm đào tạo thực hành kế toán Việt Hưng (TP.HCM), nói: “Không thể phủ nhận, việc săn sale mang lại cảm giác hứng thú: chờ đợi, canh giờ, chốt đơn thành công… Đó là một dạng “phần thưởng tức thì” cho não bộ. Tuy nhiên, cảm giác này thường không kéo dài. Khi sản phẩm về đến tay, sự hào hứng giảm dần, thay vào đó là cảm giác bản thân đã tiêu quá tay”.
“Một số người thậm chí rơi vào tình trạng mua xong rồi quên, đồ đạc chất đầy nhưng ít sử dụng. Điều đáng nói là việc săn sale không dừng lại ở một lần. Sau mỗi đợt mua sắm, người trẻ lại tiếp tục chờ đợi đợt sale tiếp theo, với hy vọng mua được món cần thiết với giá tốt hơn. Từ đó, vòng lặp hình thành: thấy sale sẽ mua, mua xong nhưng chưa dùng hết, nhưng lại thấy sale là tiếp tục mua. Có người biết mua nhiều, nhưng cứ đến đợt sale là lại không kiềm được”, bà Linh phân tích.
Sau nhiều đợt săn sale, có những người trẻ bắt đầu nhận ra một điều, rằng giảm giá không đồng nghĩa với tiết kiệm. “Mua một món không cần, dù giảm 70% thì vẫn là lãng phí 30%”, Trần Thị Ánh Dương (25 tuổi), ngụ ở đường quốc lộ 1K, P.Đông Hòa, TP.HCM; trước là P.Đông Hòa, TP.Dĩ An, tỉnh Bình Dương) chia sẻ sau khi thử kiểm soát chi tiêu.
Và thay vì chạy theo khuyến mãi, Dương chọn cách lập danh sách trước khi mua, hoặc tự đặt câu hỏi: “Nếu không giảm giá, mình có mua không?”. Nhờ vậy, theo Dương, khoảng 3 tháng nay, bản thân đã không còn mua những món đồ không quá cần thiết.
Theo bà Linh, săn sale để tiết kiệm… nhưng lại tiêu tiền nhiều hơn là một trong những nghịch lý rõ nét của đời sống người trẻ hiện nay. “Khi những khuyến mãi xuất hiện mọi lúc, mọi nơi, việc tiêu tiền không còn chỉ dựa trên nhu cầu, mà còn bị chi phối bởi cảm xúc, tâm lý và cả những chiến lược tiếp thị tinh vi. Giữa vô vàn con số giảm giá hấp dẫn, có lẽ điều khó nhất không phải là tìm được món hời, mà là giữ được sự tỉnh táo để biết đang mua vì cần, hay chỉ vì đang rẻ. Nếu có được sự tỉnh táo đó, thì người trẻ sẽ biết cách quản lý tài chính, chi tiêu hợp lý hơn”, bà Linh nói.
Ở miền Tây, sa kê là loài cây quen thuộc, nhưng thường chỉ để che bóng mát và người dân chủ yếu dùng trái làm bánh chứ chưa khai thác nhiều. Trong khi đó, nhiều nghiên cứu đánh giá sa kê có tiềm năng thành cây lương thực trong tương lai và có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.
Nhận thấy tiềm năng này, nhóm sinh viên Trường ĐH FPT Cần Thơ đã bắt tay làm trà và sữa gạo sa kê. Nhóm gồm 5 thành viên: Trương Tử Hoài Ngọc (trưởng nhóm), Trần Thị Loan Anh, Nguyễn Văn Nghĩa, Phạm Duy Phương và Phạm Thị Anh Thư.
Hoài Ngọc cho biết để tạo ra những sản phẩm chất lượng, nhóm đã dành nhiều thời gian nghiên cứu quy trình chế biến công phu. Với sản phẩm trà, thay vì dùng lá xanh vốn chứa nhiều mủ, nhóm chọn lá già đã ngả màu vàng hoặc nâu. Lá sau khi hái được rửa sạch, sấy khô theo tỷ lệ riêng; khi nấu, thêm một chút đường phèn để tạo vị thanh ngọt, dễ uống.
Trong khi đó, việc làm sữa gạo sa kê phức tạp hơn. Trái gọt bỏ vỏ, xử lý với nước chanh tươi để loại bỏ mủ và giữ độ trắng. Phần thịt xắt thành những miếng nhỏ mang đi xay nhuyễn, rồi phối hợp với gạo nấu thành dạng sữa. Chiều lòng thực khách, nhóm còn khéo léo kết hợp thêm hương lá dứa và hương bắp để "thực đơn" thêm phần đa dạng.
Hai sản phẩm của nhóm đã được thử nghiệm tại Trung tâm kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng Cần Thơ về độ an toàn. Hiện nay, nhóm đã đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng và nhận được nhiều đánh giá tích cực từ khách hàng.
Thành công bước đầu với trà và sữa là động lực để nhóm tiếp tục mơ xa hơn. "Thời gian tới, chúng em sẽ nghiên cứu làm bánh snack, bánh mochi từ trái sa kê và đầu tư hơn vào mẫu mã, bao bì để sản phẩm chuyên nghiệp hơn", Hoài Ngọc nói.
Tiến sĩ Lê Cảnh Bích Thơ, giảng viên bộ môn khởi nghiệp Trường ĐH FPT Cần Thơ, đánh giá cao tính thực tiễn của dự án; bởi trà sa kê ngoài tính giải khát thì còn có giá trị dinh dưỡng; trong khi sữa gạo sa kê cung cấp hàm lượng tinh bột tốt. Chính vì vậy, nhà trường đã cấp vốn
Khoảng 19 giờ, giữa khu đô thị Cityland Park Hills (Q.Gò Vấp, TP.HCM), hàng dài bạn trẻ vẫn kiên nhẫn đứng chờ trước một trạm máy thông minh. Không phải quầy check-in hay máy chụp ảnh công nghệ, thứ khiến nhiều người tò mò xếp hàng lại là một Trạm Công dân số có thể đo huyết áp, kiểm tra oxy máu, tư vấn sức khỏe và thậm chí đi chợ online chỉ sau vài phút thao tác.
Theo ghi nhận của người viết, khoảng sau 19 giờ, khu vực Trạm Công dân số bắt đầu đông đúc bạn trẻ kiên nhẫn xếp hàng chờ đến lượt kiểm tra sức khỏe. Thay vì tâm lý e ngại thường thấy mỗi khi đi khám bệnh, nhiều người tỏ ra hào hứng khi trải nghiệm mô hình y tế số hiện đại. Nhiều bạn trẻ còn chụp ảnh lưu lại kết quả vào máy điện thoại, xem đây là cách theo dõi và điều chỉnh thói quen sinh hoạt hằng ngày.
Nhiều người bày tỏ sự thích thú trước quy trình kiểm tra sức khỏe tại Trạm Công dân số nhờ thao tác nhanh chóng.
Sau khi nhập các thông tin cơ bản, người dùng sẽ được máy hướng dẫn chi tiết từng bước như: đo chiều cao, cân nặng, kiểm tra nồng độ oxy trong máu, đo nhiệt độ cơ thể và huyết áp. Hoàn tất các bước đo, hệ thống sẽ trả kết quả bằng các tổng quan điểm số đo cụ thể kèm theo lời khuyên từ hệ thống y tế. Hơn nữa, người dân và các bạn trẻ cũng có thể in phiếu kết quả để tiện theo dõi tình trạng sức khỏe của bản thân.
Điểm nổi bật của Trạm Công dân số nằm ở giao diện thân thiện, dễ thao tác, giúp người dân, đặc biệt là giới trẻ, có thể tự thao tác toàn bộ quá trình kiểm tra sức khỏe.
Bên cạnh y tế số, Trạm Công dân số còn tích hợp nhiều tiện ích đa dạng khác như giải quyết các thủ tục dịch vụ công trực tuyến, đặt lịch khám chữa bệnh và thanh toán viện phí online, đăng ký dịch vụ y tế tại nhà, đi chợ trực tuyến, mua thuốc trực tuyến ngay tại máy... Những tiện ích này mang đến sự trải nghiệm thuận tiện cho người dân, nhất là giới trẻ. Ngoài ra, Trạm công dân số còn tích hợp ngân hàng tạo tiện ích cho người dùng.
Sự xuất hiện của Trạm Công dân số, không chỉ thu hút người lớn tuổi vốn đã quan tâm đến sức khỏe mà còn tạo sức hút với giới trẻ, góp phần lan tỏa thói quen chủ động chăm sóc sức khỏe và tiếp cận các tiện ích chuyển đổi số trong đời sống hằng ngày.
Sau khi kiểm tra sức khỏe xong, Nguyễn Kim Thư, sinh viên Trường ĐH Luật TP.HCM, chia sẻ mình thấy mô hình này rất hiện đại và tiện lợi, giúp mọi người tiết kiệm tối đa thời gian thay vì phải trực tiếp đến các cơ sở y tế như trước. Các bước thao tác trên máy đều có hướng dẫn rõ ràng, nên ngay cả những người không rành về công nghệ như người cao tuổi vẫn có thể dễ dàng tiếp cận và sử dụng.
Theo Thư, tính năng đo chỉ số oxy trong máu và kiểm tra cân nặng kèm theo bảng đánh giá sức khỏe tự động để lại ấn tượng mạnh sâu sắc cho bản thân.
Lần đầu tiên trải nghiệm, Nguyễn Hữu Tài, sinh viên Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, cho biết: "Sau khi đo, khá bất ngờ khi biết cân nặng của mình đã giảm xuống chỉ còn 50kg. Nhờ những lời khuyên từ máy đo sức khỏe, mình biết mình cần phải điều chỉnh ngay chế độ ăn uống để cải thiện vóc dáng và sức khỏe".
Những ngày gần đây, nhiều bạn trẻ rủ nhau đến địa điểm trưng bày này để chiêm ngưỡng các món đồ chơi nghệ thuật. Bên trong triển lãm, đông đảo bạn trẻ thích thú khi khám phá thế giới đồ chơi được chế tác thủ công đầy màu sắc và sáng tạo với nhiều thiết kế ấn tượng.
Nguyễn Hạ Thiên Bảo (23 tuổi), đang làm việc tại Trung tâm dạy toán và tiếng Anh ở P.Xuân Hòa, TP.HCM, cho biết thông qua mạng xã hội đã biết đến triển lãm này, chính vì thế ngày cuối tuần đã dành thời gian để ghé thăm. "Hôm nay được nghỉ nên mình đến tham quan và chiêm ngưỡng các món đồ chơi nghệ thuật. Mình thấy những nét vẽ thủ công trên từng sản phẩm tạo nên sự đặc sắc hơn nhiều so với các mẫu tượng thông thường", Bảo chia sẻ.
Theo Bảo, điều khiến anh ấn tượng nhất là sự tỉ mỉ của nghệ nhân trong từng công đoạn chế tác. "Lối thiết kế thủ công rất công phu khiến mỗi tác phẩm đều có dấu ấn riêng và rất cuốn hút", Bảo nói.
Mang đến triển lãm một tác phẩm nghệ thuật do chính bản thân sáng tác mang tên T-up, Nguyễn Hoàng Hiệp (31 tuổi), nghệ danh Ties, hiện hoạt động trong lĩnh vực graffiti và art toys, cho biết nhân vật được lấy cảm hứng từ phong cách throw-up trong nghệ thuật graffiti đường phố.
Theo Hiệp, chữ T trong T-up được lấy từ nghệ danh của bản thân là Ties. "Trong graffiti có rất nhiều phong cách khác nhau, nhưng phong cách gần gũi với mọi người nhất là vẽ nhanh dựa trên những đường nét tròn, tạo cảm giác dễ chịu", Hiệp nói.
Cũng theo anh Hiệp, nhân vật T-up được xây dựng với hình dáng gợi liên tưởng đến Godzilla (quái vật khổng lồ nổi tiếng) được tạo nên bởi những tác động của ô nhiễm phóng xạ sâu trong lòng đất. Từ ý tưởng đó, phát triển T-up như một phiên bản của graffiti đường phố, đại diện cho những nét vẽ tự do.
Ở phiên bản mới nhất, anh Hiệp kết hợp với kỹ thuật sơn mài truyền thống của Việt Nam. "Mình sử dụng chất liệu graffiti phun trực tiếp lên tác phẩm điêu khắc rồi thực hiện công đoạn mài để tạo hiệu ứng thị giác theo mong muốn. Ngoài ra, mình từng thực hành điêu khắc bằng đất sét, nhưng ở dự án lần này chuyển sang sử dụng công nghệ in 3D", anh Hiệp nói.
Anh Hiệp cho biết thêm toàn bộ ý tưởng sáng tạo, hình dáng và màu sắc cho nhân vật đều do anh quyết định. Riêng phần hỗ trợ sản xuất thiết kế phục vụ in 3D được thực hiện với sự hỗ trợ của một người bạn có chuyên môn trong lĩnh vực này.
Là một du học sinh trở về từ Canada, Nguyễn Uyên Thanh cho biết đã đăng ký vé trực tuyến trước khi đến để tiết kiệm thời gian chờ đợi. "Mỗi lượt tham quan kéo dài khoảng 40 phút. Sau khi kết thúc lượt, khách vẫn có thể đăng ký tiếp để tham quan thêm. Sau khi tham quan một vòng tại triển lãm, mình ấn tượng với mô hình bạch tuộc nướng vì được tạo ra rất công phu và bắt mắt", Thanh nói.
Theo Thanh, nơi đây trưng bày nhiều sản phẩm như sofubi, đây là dòng đồ chơi làm từ nhựa vinyl mềm, được sản xuất thủ công.
Đang đứng chiêm ngưỡng mô hình đồ chơi, Trần Anh Huy, sinh viên Trường ĐH Kiến trúc TP.HCM, chia sẻ: "Mình ấn tượng với các mẫu art toy vì màu sắc được phối rất đẹp, từng chi tiết cũng được chăm chút kỹ lưỡng. So với những món đồ chơi thông thường, art toy mang tính nghệ thuật và có cá tính riêng hơn nên mình muốn đến tìm hiểu", Huy nói.
Triển lãm sáng tạo nghệ thuật A.R.T SHOW (Alliance of Rising Toys) diễn ra đến ngày 12.5 tại Nhà văn hóa Thanh niên TP.HCM.
