“10 năm trước, tôi mua nhà thứ hai với giá 4 tỷ đồng, tương đương khoảng 80 lượng vàng SJC. Nay nếu tôi bán vào thời điểm này sẽ được giá khoảng 7 tỷ đồng, nhưng chỉ tương đương 39 lượng vàng SJC. Nếu tính theo tiền thì lãi, nhưng nếu tính đến vấn đề lạm phát và theo vàng thì tôi lỗ. Vậy tôi phải chịu thuế bất động sản thứ hai liệu có hợp lý không? Nếu đánh thuế chống đầu cơ thì phải đánh vào những người lướt sóng, mua đi bán lại, chứ nhiều người dành dụm cả đời để mua tài sản cho con cháu hoặc đảm bảo có thu nhập khi về già yếu, bệnh tật, thì cần xem xét sao cho hợp tình, hợp lý”.
Đó là trăn trở của độc giảHuỳnh Anh Vũ xung quanh “Đề xuất thu phí nhà thứ hai bỏ hoang hoặc cho thuê” mới được Ủy viên Ủy ban Kinh và tế Tài chính của Quốc hội nêu tại phiên thảo luận tại hội trường, ngày 21/4. Số liệu thống kê cho thấy phần lớn tín dụng chảy vào bất động sản khi đã tăng 132% trong giai đoạn 2021-2025, lên hơn 4,5 triệu tỷ đồng. Do đó, đại biểu này kiến nghị thu phí lũy tiến với căn nhà thứ hai không sử dụng hoặc cho thuê để ngăn đầu cơ bất động sản.
>> ‘Chung cư vùng ven 58 m2 giá 6,6 tỷ là đắt vô lý’
Tuy nhiên, hoài nghi về tính khả thi của đề xuất, bạn đọc Van nguyen đặt vấn đề: “Thứ nhất, hiện tại chúng ta đang đánh thuế đối với tài sản nhà đất cho thuê hàng năm rồi. Vậy bây giờ đánh thêm thuế thì có phải thuế chồng thuế không?
Thứ hai, cần phân biệt rõ đầu cơ là gì? Người mua nhà sau bao nhiêu năm bán đi sẽ không bị tính là đầu cơ?
Thứ ba, ví dụ một người rời quê, lên thành phố sinh sống lập nghiệp, có nhà cửa ở thành phố. Khi cha mẹ ở quê già yếu, chuyển giao quyền sở hữu mảnh đất đó cho con cháu (dưới hình thức cho tặng), vậy có tính là bất động sản thứ hai phải chịu thuế hay không? Và khi người con đó bán căn nhà đang sinh sống ở thành phố thì lại bị mất thuế căn nhà thứ hai, liệu có hợp lý, hợp tình?
Thứ tư, với một lao động văn phòng, công nhân tích lũy để mua thêm một miếng đất, nhà ở quê, thay vì gửi tiền tiết kiệm ngân hàng, để dự phòng khi về già có mảnh đất để cất cái nhà dưỡng già ở quê thì có bị tính thuế? Vì cơ bản họ không phải tầng lớp sáng tạo hay ông chủ doanh nghiệp, chỉ làm công ăn lương, chẳng lẽ tiền tích lũy chỉ có một đường duy nhất là gửi tiết kiệm, chứ mua thêm đất hay nhà sẽ bị đánh thuế?
Thứ năm, liệu làm vậy có phải là đang triệt tiêu đi sự cố gắng, phấn đấu của các cá nhân trong xã hội, vì tiền làm ra dư thừa không biết làm gì ngoài gửi ngân hàng?
Cuối cùng, phải chăng việc cần làm là nên tích cực xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở thu nhập thấp để phân tầng thu nhập, đảm bảo ai cũng có nhà theo mức năng lực họ có?
Trong khi đó, phản biện quan điểm cho rằng “mua nhà để dành cho con không nên bị đánh thuế”, độc giả Việt Lê phân tích: “Tính thuế là đúng để xã hội công bằng. Trong khi con cái chưa thực sự cần nhà tại thời điểm hiện tại vì chúng còn đang ở chung với cha mẹ thì việc bạn mua để dành sẽ khiến nhiều người đang cần nhà ở không có để mua hoặc phải chịu giá cao. Nói cách khác, làm vậy cũng đồng nghĩa với việc bạn đã đầu cơ cho tương lai, dẫn tới sự khan hiếm và đẩy giá nhà hiện tại lên cao. Vì vậy, nếu bạn muốn mua nhà để dành cho con thì phải chấp nhận trả một phần chi phí này cho xã hội gọi là ‘thuế sở hữu căn nhà thứ hai trở lên’, điều đó hoàn toàn hợp lý”.
Cùng chung suy nghĩ, bạn đọc Congminhcsủng hộ sử dụng công cụ thuế để kìm giá nhà: “Tôi đồng ý đánh thuế bất động sản thứ hai thật cao để mỗi người dân đều có cơ hội sở hữu một căn nhà, hoặc một miếng đất kinh doanh, sản xuất. Ai cũng có nhu cầu nhà ở, nên bất động sản không phải kênh đầu cơ, chờ lên giá kiếm lời. Dòng tiền cần chảy vào sản xuất như không phải chết dí trong nhà, đất. Chúng ta không thể ngụy biện mua nhà với lý do để dành con cháu theo kiểu xí chỗ đời sau, trong khi thậm chí đứa bé đó còn chưa chào đời. Làm vậy là vô tình chiếm mất chỗ ở của những người khác đang có nhu cầu ở thực”.
Cuối tuần qua, ở phường Dĩ An, TP HCM xảy ra tình huống như sau: Thợ sửa khóa đến giúp mở cửa theo yêu cầu của người vợ, nhưng lại rơi vào cảnh bị người chồng đe dọa.
Nguyên căn của vụ việc là người chồng đi nhậu về nhà ngủ, người vợ không gọi được nên kêu thợ tới phá khóa cửa phòng.
Tôi thấy trong câu chuyện này đặt ra một thế khó ít ai để ý: Thợ sửa khóa thực chất đang làm việc dựa trên niềm tin. Nhưng nếu niềm tin đó đặt sai chỗ thì sao?
Ví dụ, một người dắt xe máy đến yêu cầu phá ổ khóa. Liệu đó là chủ xe thật hay là kẻ trộm? Nếu thợ từ chối, họ mất khách. Nếu nhận làm, họ có thể vô tình tiếp tay cho hành vi phạm pháp.
Hay như trường hợp mở cửa nhà: Người gọi thợ tới phá khóa có thực sự là người có quyền với căn nhà đó? Và nếu bên trong xảy ra tình huống nguy hiểm, ai sẽ bảo vệ người thợ?
Vậy thợ sửa khóa nên làm gì để vừa kiếm sống, vừa tự bảo vệ mình trước những rủi ro pháp lý và an toàn? Chẳng lẽ thợ phá khóa đòi xem giấy tờ xe, giấy tờ nhà trước khi thực hiện công việc?
"Dưới góc độ từng là người đi làm thuê, tôi rất bị động mỗi khi đặt vé xe về nhà (sống xa nhà) hoặc lên kế hoạch đi chơi xa dịp nghỉ lễ vì lịch hoán đổi công bố sát ngày. Trong khi đó, tôi không biết doanh nghiệp của mình có cho nghỉ như lịch nhà nước không? Doanh nghiệp tư nhân về bản chất không muốn nghỉ nhiều vì đứt nhịp làm việc. Người làm thuê như chúng tôi ở thế kẹp giữa, nghỉ cũng khổ vì phải làm bù trước, bù sau, trong khi không có kế hoạch sớm nên cứ vội vàng.
Dưới góc độ người tự kinh doanh, tôi cũng bị ảnh hưởng nhiều vì không lường trước được lịch nghỉ dài tới đâu để điều chỉnh lại kế hoạch phù hợp. Trừ ngành du lịch và các ngành liên quan, còn lại đa số thời điểm này khách hàng giảm nhu cầu mua hơn, tập trung đi chơi, shopping TTTM. Trước và sau lễ, sức mua yếu do người ta dồn tiền đi chơi hoặc bận làm bù (khách hàng của tôi chủ yếu ở thành phố lớn). Cộng thêm các công ty logistic nghỉ lễ nên tâm lý ngại đặt hàng tăng. Nếu có lịch cố định, chúng tôi sẽ lường trước được tốt hơn và có kế hoạch dàn mục tiêu doanh thu hiệu quả".
Đó là chia sẻ của độc giả Shinichic trước thông tin Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đang đề xuất kế hoạch hoán đổi để có kỳ nghỉ liền bốn ngày dịp Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 để có thêm thời gian cho người lao động, kích cầu du lịch, thúc đẩy tiêu dùng. Đây không phải lần đầu những đề xuất hoán đổi nghỉ lễ kiểu này được đưa ra. Chỉ vài tuần trước, Bộ Nội vụ vừa quyết định không hoán đổi nghỉ lễ dịp 30/4-1/5. Thực tế, lịch nghỉ ở ta thường được điều chỉnh theo hướng làm bù vào một ngày cuối tuần để có chuỗi nghỉ liền mạch. Cách làm này tạo cảm giác hợp lý trong ngắn hạn nhưng cũng bộc lộ những bất cập dài hạn.
>> Hoán đổi để có kỳ nghỉ 9 ngày liên tục từ giỗ Tổ Hùng Vương đến 30/4-1/5
Nói về những bất cập khi lịch hoán đổi được công bố muộn và thay đổi theo từng năm, bạn đọc GT phân tích: "Nhiều doanh nghiệp Việt Nam, thậm chí cả một số cơ quan, ban ngành, vẫn đang xử lý lịch nghỉ và hoán đổi nghỉ bù theo kiểu sự vụ: gần đến dịp nghỉ mới thông báo, phát sinh rồi mới điều chỉnh. Cách làm này khiến kế hoạch sản xuất, công việc và đời sống cá nhân của người lao động luôn bị động, thiếu ổn định.
Trong khi đó, ở nhiều doanh nghiệp Nhật Bản, lịch làm việc, nghỉ ngơi được xây dựng cho cả năm ngay từ cuối năm trước, với các ngày nghỉ, ngày làm bù được quy định rõ ràng và hiển thị trực quan bằng mã màu. Người lao động chỉ cần nhìn vào là biết chính xác kế hoạch của mình, còn doanh nghiệp thì chủ động trong sản xuất và giao hàng.
Việc hoán đổi ngày nghỉ nếu không được hoạch định từ sớm sẽ kéo theo nhiều hệ lụy: gián đoạn công việc, khó phối hợp giữa các đơn vị, ảnh hưởng đến đối tác và làm giảm tính chuyên nghiệp của tổ chức. Đặc biệt, khi các cơ quan quản lý cũng điều chỉnh mang tính ngắn hạn, doanh nghiệp càng khó xây dựng kế hoạch dài hơi.
Đã đến lúc chúng ta cần thay đổi tư duy từ 'ứng phó' sang 'chủ động' sắp xếp ngày nghỉ. Việc xây dựng lịch nghỉ cả năm một cách minh bạch, ổn định và thống nhất không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn tạo sự tin tưởng, chủ động cho người lao động và toàn xã hội".
Đề xuất giải pháp thiết kế lịch nghỉ lễ cố định hằng năm thay vì hoán đổi, nghỉ bù liên tục, độc giả Khuongna bình luận: "Những ngày lễ rơi vào thứ 2, thứ 6, mặc nhiên là nghỉ liền với cuối tuần (ba ngày nghỉ). Còn với kỳ nghỉ lễ đơn lẻ như giỗ Tổ, Quốc khánh hay 24/11, nếu rơi vào thứ 3 và thứ 5 thì nên mặc nhiên hoán đổi để nghỉ liền bốn ngày (thứ 7 tuần trước hay sau ngày lễ nên quy định là ngày làm bù luôn cho dễ thực hiện).
Mỗi năm chỉ có dịp 30/4-1/5 là ngày nghỉ lễ kép duy nhất, nên mặc nhiên được kéo dài nhất có thể. Ví dụ, hai ngày này rơi vào thứ 7, chủ nhật thì bù sang đầu tuần (tổng bốn ngày nghỉ); nếu rơi vào các ngày thứ 3, thứ 4 thì nghỉ hoán đổi để nghỉ thêm thứ 2 (kỳ nghỉ dài năm ngày); còn nếu là thứ 4, thứ 5 thì hoán đổi nghỉ thêm thứ 6 (tổng năm ngày nghỉ).
Nếu quy định rõ ràng từ đầu như vậy thì gần như kỳ nghỉ năm nào cũng luôn cố định, rõ ràng, không cần thay đổi, hoán đổi gì nhiều gây phiền toái cho doanh nghiệp và người lao động khi mỗi năm mỗi đều phải chờ quyết định sát ngày nghỉ. Tất nhiên, không thể đáp ứng hết tất cả nhưng lịch nghỉ cố định vẫn dễ sắp xếp hơn. Mong cơ quan chức năng sắp xếp ổn định và cố định nghỉ nghỉ theo luật để áp dụng hằng năm".
"Kinh doanh gì cũng phải có cái gọi là chi phí vận hành, thế mà tôi thấy nhiều chủ trọ lại cho rằng việc họ thu giá điện cao là để bù vào 'phần hao hụt từ công tơ tổng xuống từng phòng và chi phí điện dùng chung như hành lang, bơm nước, camera'. Thử hỏi một phòng trọ không có điện, không có nước thì có ai thuê không? Cái này là chi phí vận hành mà chủ trọ phải tự bỏ ra để kinh doanh, chứ làm sao có thể tính vào tiền điện của người thuê trọ được?
Thực tế hiện nay có rất nhiều khu trọ đang áp dụng phí quản lý khoảng 100.000 đến 200.000 đồng một phòng, nhưng tiền điện, nước vẫn cao ngất ngưởng. Tôi nhớ thời sinh viên mình có thuê một phòng trọ cùng nhà với chủ. Họ cho thuê tổng cộng bốn phòng, tiền điện 3.000 đồng một kW, tiền nước 100.000 đồng một người.
Vào một ngày nọ, khi dắt xe ra khỏi nhà, tôi vô tình thấy hóa đơn tiền điện, nước của nhà chủ. Lúc đó tôi mới phát hiện ra mức phí chủ trọ thu của chúng tôi cao hơn nhiều số tiền thực tế phải trả cho bên điện lực. Chủ trọ không những thu được tiền lời từ việc cho thuê phòng, mà họ còn thu được một khoản lớn tiền điện, nước của khách trọ.
Thực sự, tôi đã rất sốc khi biết được chuyện này. Thật bất công khi trời tối tôi cũng không dám mở cái đèn tuýp 0.8 m cho sáng cái phòng để ăn cơm, chỉ dám bật đèn học vì giá tiền điện quá cao. Vậy mà chủ trọ mở máy lạnh cả ngày, vì tiền điện đã có những người đi thuê trọ như chúng tôi gánh hộ".
Đó là chia sẻ của độc giả Caolinh về thực trạng nhiều chủ nhà trọ thu tiền điện của người thuê cao hơn mức quy định khi mua điện theo giá bán lẻ sinh hoạt. Theo Nghị định 133, từ ngày 25/5, chủ nhà trọ thu tiền điện của người thuê không đúng mức giá quy định sẽ bị phạt 20-30 triệu đồng. Mức phạt này cao gấp ba lần mức hiện hành, vốn chỉ 7-10 triệu đồng. Dẫu vậy, thực tế hiện nay tình trạng chủ trọ thu tiền điện cao hơn mức quy định vẫn xảy ra khá phổ biến. Quy định này nhận được nhiều sự đồng tình từ phía người thuê trọ, tuy nhiên không ít chủ nhà trọ lại lo lỗ.
>> Nỗi lo đánh thuế nhà cho thuê, người thuê nhà gánh hết
Ủng hộ quy định mới, bạn đọc Truongnv.cland bày tỏ quan điểm: "Tôi có chơi với một chị cho thuê nhà trọ. Chị tâm sự rằng tiền điện nước nhà mình dùng thoải mái, hầu như không phải mất tiền, vì cho thuê phòng trọ lấy giá cao. Người thuê trọ gánh hết. Thực tế, nhiều người cho thuê trọ cứ kêu chi phí tiêu hao này kia nhưng phần lớn họ đều thu thêm tiền của người thuê.
Ngoài tiền dùng điện theo công tơ phải trả giá cao ra, không ít chủ nhà trọ còn thu thêm tiền điện hành lang, thang máy, bơm nước, điện cầu thang, nhà để xe, tiền điện khấu hao... Họ chia theo phòng hoặc theo đầu người. Tóm lại, chủ trọ vẽ đủ kiểu để tận thu của người thuê, hầu như không bao giờ thiệt cả, thậm chí còn có lãi. Chỉ khổ những người đi thuê trọ".
Đề xuất giải pháp để ngăn chặn tình trạng chủ nhà trọ thu tiền điện của người thuê không đúng giá quy định, độc giả Phanhongdaklak bình luận: "Một việc tưởng như đơn giản là mua bán điện giữa ngành điện với chủ nhà trọ, và giữa chủ nhà trọ với người thuê trọ, lại nảy sinh nhiều vướng mắc. Để tháo gỡ những vấn đề này, phải có sự vào cuộc của nhiều ngành, nhiều cấp.
Trước hết, về thủ tục tạm trú của người thuê, không cần được xem là điều kiện để tính giá điện theo hộ. Việc đăng ký tạm trú chỉ để quản lý về trật tự xã hội, ai không đăng ký tạm trú thì phải chịu chế tài của pháp luật về hành vi này.
Việc bán điện từ công tơ tổng của chủ nhà trọ theo cách chia bình quân số lượng điện tiêu thụ cho từng phòng là không hợp lý. Chủ trọ cần mắc các công tơ phụ ở từng phòng, ai dùng nhiều trả tiền nhiều, ai dùng ít trả tiền ít. Số điện năng hao hụt được cộng vào để tình bình quân giá điện phải thu, điện khu vực chung do chủ cơ sở tính chung vào giá thuê phòng. Để hạn chế việc xử dụng điện quá mức giá ưu đãi, chủ phòng trọ có thể quy định lượng điện tối đa được xử dụng của mỗi phòng.
Mỗi địa phương cần có văn bản nhắc nhở chính quyền cấp cơ sở phải thực hiện trách nhiệm xử lý các trường hợp vi phạm về giá bán điện theo quy định, không né tránh. Trên thực tế, vẫn có nhiều cơ sở cho thuê trọ thu tiền điện theo giá quy định. Đây chính là những bài học sống động cần được cơ quan chức năng, cơ quan truyền thông lan tỏa để nhân rộng. Người lao động phải thuê nhà trọ là những người có nhiều khó khăn. Mong rằng các cấp, các ngành quan tâm giải quyết việc dùng điện của họ một cách hợp lý nhất".
