“Nếu Ternus có phong cách lãnh đạo khác biệt và có ý định thay đổi mọi thứ, ông ấy có thể không được chọn”, Apple Insider bình luận sau khi Apple thông báo Tim Cook sẽ chuyển giao vị trí CEO cho John Ternus từ 1/9.
Ternus, 51 tuổi, là Phó chủ tịch cấp cao phụ trách kỹ thuật phần cứng của hãng. Do đó, nhiều người kỳ vọng ông có thể giúp công ty quay lại thời hoàng kim với những thiết bị thay đổi thế giới. Tuy vậy, giới chuyên gia cho rằng điều này khó thành hiện thực.
Apple khó đột phá
Lịch sử lãnh đạo của Apple được đánh dấu chỉ bằng một số sự kiện quan trọng: Steve Jobs thành lập công ty, sau đó rời đi, quay lại và làm CEO. Việc Tim Cook tiếp quản vị trí của Jobs không phải quyết định vội vàng. Theo WSJ, đây là tầm nhìn của nhà sáng lập sau nhiều năm cân nhắc kỹ lưỡng thay vì ngẫu nhiên. Ông đưa Cook lên làm CEO vào ngày 24/8/2011 trước khi qua đời ngày 5/10 cùng năm.
Trong thời kỳ của Cook, Apple không thay đổi nhiều về danh mục thiết bị. Đồng hồ Apple Watch là bước tiến vượt ra khỏi iPod và iPhone truyền thống, nhưng tin đồn về sản phẩm đã xuất hiện từ khi Jobs còn sống.
Theo 9to5mac, những chuyển biến quan trọng cũng diễn ra khá lâu sau khi Cook tiếp quản, đánh dấu bằng bước dịch chuyển sang lĩnh vực dịch vụ, thiết bị đeo và nhà thông minh., như tai nghe AirPods năm 2016, loa HomePod năm 2017, hay kính thông minh Vision Pro phải tới năm 2023 mới trình làng. Do đó, tân CEO khó có thể khiến công ty chuyển hướng chiến lược trong thời gian ngắn.
Jobs điều hành Apple trong nhiệm kỳ thứ hai của mình kéo dài 5.090 ngày, còn Cook sẽ tròn 5.487 ngày lãnh đạo tính đến 31/8. Theo Apple Insider, Cook và hội đồng quản trị không chọn John Ternus vì dáng vẻ và gu mặc áo phông mà vì ông là “hình ảnh phản chiếu hoàn hảo” của Apple cả về giá trị và mục tiêu hiện tại của công ty.
Một số chuyên gia cũng nhận định, Apple đang là cỗ máy in tiền. Tim Cook làm rất tốt điều này khi tăng giá trị vốn hóa thị trường của công ty từ 350 tỷ vào năm 2011 lên 4.000 tỷ USD tính đến tháng 4. “Chỉ dựa trên điều đó thôi, sẽ không có thay đổi nào cả. Không ai muốn máy in tiền dừng lại”, một chuyên gia nói với Apple Insider. “Apple là một con tàu lớn, di chuyển nhanh với lộ trình đã định”.
Áp lực chứng minh giá trị
Ở tuổi 51, Ternus có độ tuổi tương đương Cook khi trở thành CEO năm 2011. Reuters đánh giá điều này tạo tiền đề để ông có thể nắm giữ vị trí trong một thập kỷ hoặc hơn nữa. Nền tảng kỹ thuật của Ternus cũng phù hợp định hướng phát triển của Apple: tập trung vào các công nghệ mới nổi như AI và thực tế hỗn hợp.
Theo CNN, Ternus là “người được chọn” của Apple bởi ông là sự kết hợp giữa chuyên môn kỹ thuật và hiểu biết nội bộ. Dấu ấn của ông hiện diện trên mọi thế hệ iPad, AirPods và các dòng iPhone mới. Ông cũng đóng vai trò lớn trong quá trình chuyển đổi máy Mac từ chip Intel sang Apple Silicon.
Tuy vậy, Brian Tong, người dẫn chương trình podcast Apple Bitz, cho rằng Ternus sẽ chịu áp lực phải chứng minh Apple có tạo ra bước đột phá tiếp theo dưới sự lãnh đạo của ông hay không. “Liệu Ternus có thể giải quyết được vấn đề điện thoại gập, kính đeo thông minh hay trí tuệ nhân tạo – những thứ mà đến nay Apple vẫn chưa làm hoặc làm chưa tốt?”, ông đặt câu hỏi.
Marcus Nelson, doanh nhân công nghệ và CEO của AI for Main Street, cho biết nhiều người cũng từng hỏi Cook là ai khi ông thay Jobs 15 năm trước và điều tương tự đang diễn ra. “Sớm thôi, Ternus sẽ trở thành cái tên quen thuộc. Cook là chuyên gia hậu cần, còn Ternus là chuyên gia phần cứng khi AI đang nổi lên. Cook là lựa chọn hợp với thời ông ấy, Ternus cũng phù hợp với Apple lúc này”, Nelson đánh giá.
Dẫn lời cựu nhân viên Apple, Bloomberg cho biết Cook thường không đi sâu vào chi tiết phát triển sản phẩm, còn Ternus là kỹ sư thực thụ với sự hiểu biết sâu sắc về cơ chế hoạt động bên trong thiết bị. Yếu tố này được dự đoán giúp Apple cải thiện chất lượng sản phẩm thời gian tới. Tuy nhiên, người này cũng chỉ ra điểm chung giữa Cook và Ternus: e ngại rủi ro – lý do công ty chưa thực sự mạnh dạn với AI và thiết bị nhà thông minh.
“Apple bị chỉ trích vì rụt rè triển khai AI, nhưng còn tùy thuộc diễn biến vài năm tới. Biết đâu Ternus lại được ghi vào lịch sử là CEO thành công vì đã không đặt cược tất cả vào AI trước khi AI trở thành bong bóng. Lúc đó, đây có thể là một nước đi thiên tài thay vì sai lầm”, Gizmodo bình luận.
Duy trì truyền thống 'gấp đôi sức mạnh' sau mỗi thế hệ suốt 20 năm qua, tổ chức PCI-SIG vừa công bố những thông số đầu tiên của chuẩn PCIe 8.0, hứa hẹn một cuộc cách mạng về tốc độ truyền tải dữ liệu cho SSD và GPU.
Theo bản dự thảo 0.5 vừa được công bố, PCIe 8.0 đang đi đúng hướng để đạt được tốc độ truyền tải thô lên tới 256 GT/giây. Điều này đồng nghĩa với việc ở cấu hình x16 (thường dùng cho các dòng card đồ họa cao cấp), băng thông hai chiều sẽ chính thức chạm ngưỡng 1 TB/giây.
Để dễ hình dung, tốc độ này nhanh gấp 8 lần so với chuẩn PCIe 5.0 tiên tiến nhất trên các bo mạch chủ thương mại hiện nay. Đây là một con số đủ sức đáp ứng những yêu cầu khắt khe nhất của các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) và trung tâm dữ liệu khổng lồ trong tương lai.
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của thế hệ PCIe 8.0 chính là việc nó đang chạm tới giới hạn vật lý của dây dẫn đồng. Sau nhiều thập kỷ là 'xương sống' cho mọi kết nối máy tính, vật liệu đồng đang dần hụt hơi trước yêu cầu về băng thông cực lớn và độ ổn định tín hiệu.
Chính vì vậy, các nhà sản xuất đang ráo riết nghiên cứu các giải pháp thay thế dựa trên sợi quang. Việc chuyển dịch sang kết nối quang học không chỉ giúp duy trì tốc độ 'khủng' mà còn hỗ trợ giảm thiểu điện năng tiêu thụ và giữ vững tiêu chuẩn về độ trễ cực thấp.
Mặc dù thông số kỹ thuật cuối cùng dự kiến hoàn thiện vào năm 2028, nhưng lộ trình phát triển hiện đi trước kế hoạch. PCIe 8.0 sẽ xuất hiện đầu tiên trong các lĩnh vực đặc thù như điện toán biên, hàng không vũ trụ, ô tô thông minh và các trung tâm học máy (Machine Learning).
Đối với người dùng phổ thông, trong bối cảnh năm 2026 khi PCIe 4.0 và 5.0 vẫn đang phục vụ tốt nhu cầu chơi game và làm việc, PCIe 8.0 được xem là phương án dự phòng cho tương lai. Tuy nhiên, với tốc độ phát triển chóng mặt của SSD và GPU, việc sở hữu một hệ thống đạt ngưỡng TB/giây có lẽ không còn là chuyện xa vời.
Giống như các thế hệ trước, PCIe 8.0 vẫn đảm bảo khả năng tương thích ngược hoàn toàn, cho phép các linh kiện đời cũ vẫn có thể hoạt động trên các bo mạch chủ thế hệ mới nhất.
Nếu như trước đây, tội phạm mạng chủ yếu dựa vào kỹ năng và công cụ truyền thống, thì hiện nay sự can thiệp của AI đã làm thay đổi căn bản phương thức và bản chất của các mối đe dọa đến lĩnh vực an ninh mạng toàn cầu.
Phân tích tại hội thảo "Bảo mật trong kỷ nguyên AI - Chiến lược hình thành tương lai số" do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) phối hợp cùng Check Point Software Technologies tổ chức sáng 7.4 tại Hà Nội, đại tá Nguyễn Hồng Quân - Phó cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an), Trưởng ban An ninh dữ liệu và Bảo vệ dữ liệu cá nhân (NCA) chỉ rõ: "Không gian mạng đang trở thành 'mặt trận nóng', nơi các mối đe dọa gia tăng cả về quy mô lẫn mức độ tinh vi. Với sự hỗ trợ của AI, các cuộc tấn công mạng có thể được tự động hóa, cá nhân hóa và triển khai nhanh chóng trên diện rộng".
Thực tế tại Việt Nam, các hình thức lừa đảo tinh vi như giả mạo danh tính, sử dụng công nghệ deepfake hay phát tán mã độc có khả năng tự thích nghi để né tránh hệ thống phòng thủ đang diễn ra phức tạp. Tội phạm mạng đang chuyển dần sang mô hình có tổ chức, mang tính "công nghiệp", tận dụng AI để tối ưu hóa hiệu quả tấn công, tạo áp lực tâm lý buộc nạn nhân chuyển tiền hoặc cung cấp dữ liệu nhạy cảm.
Ở góc nhìn quốc tế, bà Ruma Balasubramanian - Chủ tịch Check Point Software Technologies khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Nhật Bản cũng đồng tình khi nhận định: "AI đang tái định hình cả sự đổi mới trong kinh doanh lẫn các rủi ro an ninh mạng". Bà Ruma phân loại mối đe dọa đặc thù của AI hiện nay thành ba nhóm chính: rò rỉ dữ liệu, tấn công chèn lệnh (prompt injection) và can thiệp quy trình. Những rủi ro này có quy mô và tốc độ lây lan vượt xa các phương thức truyền thống như lừa đảo qua email.
Đứng trước các nguy cơ, hành lang pháp lý tại Việt Nam đang được khẩn trương hoàn thiện, tiêu biểu là luật An ninh mạng và Chiến lược AI đến năm 2030, trong đó nhấn mạnh yêu cầu an toàn, minh bạch trong toàn bộ vòng đời công nghệ.
Theo đại tá Nguyễn Hồng Quân, giải pháp cốt lõi hiện nay nằm ở hai khía cạnh: bảo mật cho AI (Security for AI) và dùng AI cho an ninh (AI for Security). AI hoạt động như một bộ não ra quyết định; nếu bị tấn công hoặc "đầu độc dữ liệu", trí tuệ nhân tạo sẽ đưa ra sai lầm nghiêm trọng. Ngược lại, chính AI với năng lực xử lý vượt trội lại là công cụ đắc lực để nhận diện sớm mô hình tấn công mạng.
Nhằm giúp các doanh nghiệp xây dựng hạ tầng AI an toàn, đại diện Check Point đã đề xuất các giải pháp kỹ thuật như mô hình "AI Factory Security Blueprint", một kiến trúc tham chiếu giúp kiểm soát rủi ro từ hạ tầng GPU đến các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Đồng thời, nền tảng "AI Defense Plane" được giới thiệu nhằm cung cấp lớp phòng thủ đa tầng trước các hành vi độc hại từ AI agents và ngăn chặn rò rỉ dữ liệu, quản trị chặt chẽ các công cụ AI mà nhân viên sử dụng (tránh tình trạng Shadow AI).
Tuy nhiên, bài toán an ninh mạng không thể chỉ giải quyết bằng công nghệ đơn lẻ. Ông Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh: "AI không chỉ là công cụ, mà đang trở thành một yếu tố định hình lại không gian an ninh mạng và an ninh quốc gia. Việc chủ động nắm bắt, làm chủ và bảo đảm an toàn cho các công nghệ AI sẽ là yếu tố quyết định đối với sự phát triển bền vững và an toàn của mỗi quốc gia trong tương lai".
Để làm được điều đó, sự hợp tác là chìa khóa. Lãnh đạo NCA nhấn mạnh cần xây dựng hệ sinh thái an ninh mạng mở, nơi các bên cùng chia sẻ thông tin, phối hợp nghiên cứu và triển khai giải pháp công nghệ tiên tiến.
Theo NBC, iPhone 5c đang thu hút sự chú ý trên mạng xã hội, chủ yếu nhờ thiết kế đầy màu sắc, chất lượng camera "hoài cổ" và vẻ đẹp cổ điển của nó. Sự phổ biến đột ngột này không chỉ dựa vào tính năng mà còn liên quan đến cảm xúc mà sản phẩm mang lại. Sau sự thành công của iPod, iPhone 5c có thể là sản phẩm tiếp theo được yêu thích trở lại.
Sức hấp dẫn của iPhone 5c nằm ở sự khác biệt so với các smartphone hiện đại. Trong khi hầu hết điện thoại ngày nay có thiết kế kim loại và kính bóng bẩy, iPhone 5c lại nổi bật với màu sắc tươi sáng và chất liệu nhựa, mang đến một vẻ ngoài vui tươi, tạo nên nét duyên dáng thay vì cảm giác rẻ tiền.
NBC cũng chỉ ra những bức ảnh hơi nhiễu hạt được chụp bởi camera trên iPhone 5c đang trở thành xu hướng được yêu thích trong cộng đồng mạng, nơi tính thẩm mỹ kỹ thuật số không hoàn hảo đang lên ngôi.
Nỗi nhớ cũng đóng một vai trò quan trọng trong sự trở lại này. Khi ra mắt vào năm 2013, iPhone 5c không đạt được kỳ vọng doanh số do giá cả cao và thiếu tính năng Touch ID. Chất liệu nhựa của nó từng bị coi là "rẻ tiền". Tuy nhiên, theo nhà tâm lý học hiện sinh người Mỹ Clay Routledge, sự hấp dẫn của công nghệ hoài cổ không chỉ đơn thuần là về một mẫu iPhone cũ. Nó phản ánh xu hướng của người dùng trẻ tuổi, những người đang tìm kiếm những thiết bị ít được tối ưu hóa, đơn giản hơn và không bị gò bó trong nền văn hóa kỹ thuật số hiện đại.
Sự trở lại của iPhone 5c không chỉ là một hiện tượng nhất thời mà còn là một dấu hiệu cho thấy sự thay đổi trong sở thích và giá trị của thế hệ trẻ ngày nay.
