Chỉ một ngày trước khi thỏa thuận ngừng bắn tạm thời do Pakistan làm trung gian dự kiến hết hạn vào ngày 22.4, triển vọng đối thoại giữa Mỹ và Iran vẫn phủ bóng bất định, theo Reuters.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 21.4 tuyên bố Iran “sẽ phải đàm phán, nếu không sẽ gặp những vấn đề chưa từng có”, đồng thời nhấn mạnh Washington không thể chấp nhận việc Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân. Ông khẳng định Mỹ “không có lựa chọn nào khác” ngoài việc gây sức ép để buộc Iran phải thay đổi.
Song, phía Iran phản ứng cứng rắn. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ngày 21.4 tuyên bố Tehran “không chấp nhận đàm phán dưới bóng đe dọa”, cáo buộc Mỹ tìm cách biến bàn đàm phán thành “bàn đầu hàng”. Tổng thống Masoud Pezeshkian cũng chỉ trích cách tiếp cận “mâu thuẫn và thiếu tính xây dựng” của Mỹ, cho rằng mục tiêu thực chất là buộc Iran nhượng bộ.
Trên thực địa, Mỹ duy trì phong tỏa hải quân tại eo biển Hormuz và các cảng Iran, đồng thời gia tăng hiện diện quân sự, theo NBC News. Trong khi đó, Tehran cảnh báo sẵn sàng “tung ra các quân bài mới trên chiến trường” nếu bị gây áp lực. Thiếu tướng Ali Abdollahi, Chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung ương Khatam al-Anbiya của Iran, ngày 21.4 tuyên bố Tehran có thể đưa ra “phản ứng ngay lập tức và dứt khoát” trước mọi hành động thù địch, đồng thời khẳng định nước này vẫn nắm ưu thế, bao gồm khả năng kiểm soát Hormuz, theo Hãng tin Tasnim.
Trong bối cảnh đó, Pakistan đã tăng cường vận động ngoại giao và chuẩn bị cho vòng đàm phán tiếp theo giữa Mỹ – Iran, dự kiến diễn ra ngày 22.4 với sự tham gia của phái đoàn Mỹ do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu. Tuy nhiên, tính đến chiều 21.4, truyền thông nhà nước Iran cho biết “không có phái đoàn nào” rời nước này đến Pakistan, theo The Guardian.
Ngay cả khi các bên ngồi lại, triển vọng đạt đột phá vẫn hạn chế. Các vấn đề cần giải quyết giữa các bên kéo dài từ chương trình hạt nhân, lệnh trừng phạt, bồi thường hậu xung đột đến vai trò của Iran tại khu vực và kiểm soát eo biển Hormuz. Mỗi vấn đề đều gắn với lợi ích cốt lõi, khiến khả năng thỏa hiệp trở nên khó khăn, theo Al Jazeera.
Giáo sư Mohamad Elmasry từ Viện Nghiên cứu sau đại học Doha nhận định quan hệ Mỹ – Iran đang ở trạng thái “rất bấp bênh”. Trả lời Al Jazeera, ông cho rằng Washington từng có cơ hội giảm leo thang, nhưng việc gia tăng áp lực, đặc biệt liên quan eo biển Hormuz, đã khiến căng thẳng vượt khỏi quỹ đạo kiểm soát.
Một điểm đáng chú ý là trọng tâm đàm phán đang dịch chuyển. Nếu trước đây các cuộc thương lượng tập trung vào tên lửa và mạng lưới lực lượng quân sự thân Iran ở khu vực, thì nay các vấn đề như mức độ làm giàu uranium và vai trò của Tehran tại eo biển Hormuz ngày càng chiếm ưu thế, theo Reuters.
Sự thay đổi này khiến các quốc gia vùng Vịnh lo ngại. Là những bên chịu tác động trực tiếp từ xung đột, họ lại gần như đứng ngoài tiến trình đàm phán. Một số quan chức cảnh báo việc ưu tiên ổn định năng lượng toàn cầu có thể dẫn đến việc “ngầm chấp nhận” ảnh hưởng của Iran tại Hormuz, trong khi các rủi ro an ninh khác chưa được xử lý.
Reuters dẫn lời các nhà phân tích cho rằng vấn đề không phải là bên nào kiểm soát eo biển, mà là ai thiết lập luật chơi tại đây. Điều này phản ánh xu hướng dịch chuyển rộng hơn trong trật tự khu vực, từ các chuẩn mực quốc tế sang các thỏa thuận dựa trên sức mạnh. Các nhà phân tích của Citic Securities (Trung Quốc) nhận định “thời điểm Hormuz” có thể trở thành bước ngoặt đối với vai trò thống trị toàn cầu của Mỹ.
Trong bối cảnh giằng co Mỹ – Iran hiện nay, một kịch bản ngày càng rõ là các bên chỉ đạt được một thỏa thuận tạm thời “đủ để quản lý khủng hoảng”, thay vì giải quyết tận gốc xung đột, theo CNBC dẫn lời nhà kinh tế học Cornelia Meyer là Giám đốc điều hành Meyer Resources – công ty chuyên tư vấn về năng lượng và chiến lược.
Sự việc xảy ra hôm 4/5 gần Công viên Quốc gia ở thủ đô Washington, ngay sau khi đoàn xe chở Phó tổng thống JD Vance đi qua khu vực.
"Các đặc vụ mặc thường phục phát hiện một người khả nghi, có mang vũ khí gần Nhà Trắng vào khoảng 15h30. Họ báo tin cho lực lượng mặc sắc phục để khống chế nghi phạm", phó giám đốc Mật vụ Mỹ Matthew Quinn cho biết trong cuộc họp báo sau đó.
Theo ông Quinn, nghi phạm bỏ chạy và rút súng bắn về phía các đặc vụ. Các sĩ quan bắn trả, khiến người này bị thương. Nghi phạm đã được đưa đến bệnh viện, chưa rõ tình trạng cụ thể. Một thiếu niên đứng gần hiện trường cũng bị thương nhẹ do trúng đạn từ nghi phạm.
Nhà Trắng đã được phong tỏa trong thời gian ngắn khi Mật vụ Mỹ ứng phó tình huống. Tổng thống Donald Trump lúc đó đang chủ trì hội nghị với các doanh nghiệp nhỏ ở Nhà Trắng và sự kiện không bị gián đoạn.
"Khu vực này luôn được chúng tôi tuần tra chặt chẽ. Công tác bảo vệ tại mọi địa điểm tương tự đều được duy trì 24/7 ở mức cảnh giác cao nhất", ông Quinn phát biểu.
Sự việc xảy ra hơn một tuần sau vụ một tay súng tìm cách xông qua hàng rào an ninh tại khách sạn ở thủ đô Washington, nơi Tổng thống Trump đang dự tiệc dành cho phóng viên chuyên trách Nhà Trắng. Nghi phạm Cole Allen, 31 tuổi, đối mặt cáo buộc âm mưu ám sát Tổng thống.
"Tôi chưa thể khẳng định sự việc có nhắm vào Tổng thống hay không, nhưng chúng tôi sẽ sớm có câu trả lời", phó giám đốc Mật vụ Mỹ nói khi được hỏi liệu sự việc ngày 4/5 có liên quan đến những âm mưu nhằm vào ông Trump gần đây hay không.
Hunter Biden ngày 9/4 cho biết người dẫn chương trình thiên tả Andrew Callaghan đã gọi điện cho ông, gợi ý thu xếp trận đấu giữa ông với hai con trai Tổng thống Mỹ là Donald Trump Jr. và Eric Trump nhân kỷ niệm 250 năm quốc khánh Mỹ.
"Tôi nói với Callaghan rằng tôi sẽ lên đài. Chắc chắn là vậy nếu cậu ấy tổ chức được trận đấu. Nếu cậu ấy không lo được, tôi vẫn sẵn sàng lên kèo", ông Hunter nói.
Donald Trump Jr., 48 tuổi, và Eric Trump, 42 tuổi, chưa phản hồi lời thách đấu của ông Hunter. Nếu được tổ chức, đây sẽ là một màn đối đầu chưa từng có tiền lệ.
Nhà Trắng đang lên kế hoạch tổ chức một sự kiện đấu võ, với các võ sĩ UFC chuyên nghiệp tham gia, vào ngày 14/6 trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 250 năm quốc khánh.
Ông Hunter, 56 tuổi, là con trai duy nhất của ông Biden sau khi con trai cả Beau Biden qua đời năm 2015 do ung thư não. Hunter từng bị tòa án liên bang kết luận phạm các tội nghiêm trọng là tàng trữ súng khi đang nghiện ma túy, trốn thuế, nhưng được ông Biden ký lệnh ân xá trong những ngày cuối nhiệm kỳ.
Callaghan là nhà báo độc lập, nhà sáng tạo nội dung mạng xã hội nổi tiếng với kênh "Channel 5". Ngoài hoạt động trên YouTube, Callaghan cũng làm phim tài liệu, trong đó có các dự án hợp tác với HBO.
Lời thách đấu của ông Hunter gợi nhớ đến màn hẹn đấu trong lồng sắt gây nhiều chú ý năm 2023 giữa hai ông trùm công nghệ là Mark Zuckerberg và Elon Musk. Cuộc so găng này cuối cùng không được tổ chức.
“Ông Trump còn khoảng 20 giờ để đầu hàng Iran, hoặc các đồng minh của Iran sẽ đưa ông ta trở về thời kỳ đồ đá”, ông Mahdi Mohammadi viết trên mạng xã hội X.
Ông Mohammadi nhấn mạnh Tehran “rõ ràng và thực chất đã giành chiến thắng trong cuộc chiến, và sẽ chỉ chấp nhận một cái kết giúp củng cố các lợi ích đạt được, đồng thời thiết lập trật tự an ninh mới trong khu vực”, theo Al Jazeera.
Trước đó, cùng ngày 6-4, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei đã kêu gọi người dân Mỹ buộc chính phủ của họ phải chịu trách nhiệm cho điều mà ông mô tả là một “cuộc chiến tranh xâm lược” nhằm vào Iran.
“Người dân Mỹ cần phải biết rằng những gì chính phủ của họ đang làm chống lại Iran ở Tây Á là một sự bất công lớn, và là một cuộc chiến tranh phi nghĩa, mang tính xâm lược”, ông Esmaeil Baghaei nói với truyền thông Iran.
Ông cũng kêu gọi người dân Mỹ phải buộc chính phủ của họ “chịu trách nhiệm về những hành động và tội ác được thực hiện nhân danh người Mỹ”.
Trước đó trong buổi họp báo vào chiều 6-4 (giờ Mỹ), ông Trump đã liên tục nhắc về hạn chót để Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ vào 20h ngày 7-4 (giờ Mỹ).
“Họ có thời hạn đến ngày mai, 20h giờ miền Đông. Sau đó họ sẽ không còn cây cầu nào, không còn nhà máy điện nào. Sẽ là thời kỳ đồ đá”, ông chủ Nhà Trắng cảnh báo.
Ông Trump nhấn mạnh quân đội Mỹ đã lên phương án phá hủy toàn bộ cầu và nhà máy điện của Iran trong vỏn vẹn 4 giờ.
Ngoài ra, ông cũng kể lại việc đã ra lệnh phá hủy cây cầu lớn nhất Iran chỉ trong 10 phút sau khi được báo cáo rằng phía Iran có vẻ phá vỡ thỏa thuận.
Về diễn biến xung đột, Hãng tin Mehr của Iran ngày 7-4 đưa tin một quả đạn do Mỹ và Israel phóng đã đánh trúng một giáo đường Do Thái ở trung tâm thủ đô Tehran.
Vụ tấn công đã gây thiệt hại cho giáo đường này. Hiện lực lượng cứu hộ đang tiến hành dọn dẹp và giải cứu những người bị mắc kẹt.
Ở phía ngược lại, quân đội Israel thông báo đã hoàn tất một đợt không kích mới nhằm vào các mục tiêu cơ sở hạ tầng trên khắp Iran, bao gồm cả Tehran.
Đồng thời, hệ thống phòng không của Israel đang trong quá trình đánh chặn các tên lửa phóng từ Iran.
