“Chúng tôi không chấp nhận đàm phán dưới những lời đe dọa. Trong hai tuần qua, chúng tôi đã chuẩn bị để tung ra những quân bài mới trên chiến trường”, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, trưởng phái đoàn đàm phán hòa bình của Tehran, viết trên mạng xã hội ngày 20/4.
Ông Ghalibaf cáo buộc Tổng thống Donald Trump muốn “biến đàm phán thành nơi Iran phải đầu hàng hoặc lấy cớ để Mỹ tiếp diễn xung đột”, chỉ trích lệnh phong tỏa cảng biển do Washington áp đặt là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn với Tehran.
Trong khi đó, Tổng thống Trump vẫn thể hiện tự tin rằng Iran sẽ ngồi vào bàn đàm phán, đồng thời cảnh báo về những hậu quả nếu điều này không diễn ra. “Họ sẽ đàm phán thôi. Nếu không làm như vậy, họ sẽ gặp phải những vấn đề chưa từng có trước đây”, ông nói ngày 20/4.
Tổng thống Mỹ cũng bày tỏ hy vọng Iran sẽ đạt được “thỏa thuận công bằng và tái thiết lại đất nước”, thêm rằng khi Tehran “sẽ không còn vũ khí hạt nhân” khi làm được điều này.
Theo các nguồn thạo tin, Phó tổng thống Mỹ JD Vance dự kiến lên đường đến Pakistan trong ngày 21/4 để tham dự vòng đàm phán thứ hai với Iran. Khả năng sự kiện diễn ra vẫn rất mong manh, do hai bên liên tục có những lời lẽ gay gắt nhằm vào đối phương.
Iran cũng chưa xác nhận có tham gia đàm phán hay không. Tổng thống Masoud Pezeshkian nói rằng Iran vẫn duy trì “sự ngờ vực sâu sắc mang tính lịch sử” đối với chính phủ Mỹ, đồng thời chỉ trích “những tín hiệu mâu thuẫn, không mang tính xây dựng” từ các quan chức Mỹ.
Kể từ khi chiến sự bùng phát hôm 28/2, Mỹ – Iran mới chỉ tiến hành một phiên đàm phán kéo dài 21 giờ tại Islamabad và không đạt được thỏa thuận, dù công tác chuẩn bị cho các cuộc đối thoại tiếp theo vẫn tiếp tục.
Theo đánh giá của tình báo Mỹ được New York Times dẫn lại cuối tuần trước, Iran vẫn đủ năng lực quân sự để đe dọa hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz, dù ngành công nghiệp vũ khí của nước này đã bị tổn hại đáng kể trong xung đột với Mỹ – Israel.
Các quan chức Mỹ ước tính kho UAV tầm xa của Iran còn khoảng 40% so với trước chiến sự. Dù có thể bị tàu chiến đánh chặn, số UAV này vẫn được xem là mối đe dọa lớn đối với tàu thương mại. Iran còn duy trì khoảng một nửa số bệ phóng tên lửa tại thời điểm ngừng bắn, sau đó khôi phục thêm khoảng 100 tổ hợp, đạt năng lực vận hành khoảng 60% so với trước xung đột.
Đàn hà mã này là hậu duệ của 4 cá thể do trùm ma túy khét tiếng Pablo Escobar đưa vào Colombia những năm 1980, nhằm xây dựng một sở thú tư nhân quy mô lớn tại điền trang Hacienda Nápoles, thuộc thung lũng sông Magdalena.
Theo nghiên cứu của Đại học Quốc gia Colombia, tính đến năm 2022, số hà mã ngoài tự nhiên đã lên tới khoảng 170 con. Thậm chí chúng còn xuất hiện ở những khu vực cách xa trang trại cũ hơn 100km.
Sự hiện diện ngày càng lớn của đàn hà mã gây áp lực nặng nề lên các loài động vật bản địa, buộc Chính phủ Colombia lên kế hoạch tiêu hủy một nửa quần thể.
Chính phủ Colombia khẳng định đây là biện pháp cần thiết để kiểm soát loài ngoại lai xâm lấn. Quan chức nước này cảnh báo nếu không sớm hành động, số lượng hà mã có thể vượt mốc 500 con vào năm 2030, đe dọa nghiêm trọng các loài bản địa như lợn biển và rùa sông.
Theo Đài CNN ngày 28-4, doanh nhân Anant Ambani đã kêu gọi Chính phủ Colombia xem xét lại quyết định tiêu hủy.
Ông Anant là con trai tỉ phú Ấn Độ Mukesh Ambani - Chủ tịch Reliance Industries - đơn vị vận hành nhà máy lọc dầu lớn nhất thế giới.
Ông Anant nhấn mạnh những con vật này "không được lựa chọn nơi sinh ra", và con người có trách nhiệm phải tìm giải pháp nhân đạo thay thế.
Ông đề xuất chuyển chúng đến trung tâm bảo tồn Vantara Wildlife Rescue Center do ông sáng lập tại bang Gujarat (Ấn Độ). Đơn vị này cho biết hiện đang chăm sóc hơn 150.000 cá thể thuộc hơn 2.000 loài.
Giám đốc điều hành Vivaan Karani khẳng định cơ sở sẵn sàng tiếp nhận và chăm sóc trọn đời cho đàn hà mã trong môi trường phù hợp với đặc điểm sinh thái của chúng.
Nếu được chấp thuận, việc di dời sẽ tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về cấp phép, an toàn sinh học và hậu cần quốc tế.
Trước đó Colombia cũng đã cân nhắc nhiều phương án như di dời hà mã sang các quốc gia như Ecuador, Peru, Philippines hay Nam Phi, nhưng đều gặp trở ngại về quy định quốc tế và chi phí vận hành.
Phó tổng thống Mỹ J.D Vance, người dẫn đầu phái đoàn Mỹ đến Pakistan để đàm phán với Iran nhằm tìm giải pháp chấm dứt xung đột, phát biểu trong họp báo ngày 12.4 nói rằng tin tốt là hai bên đã thảo luận nhiều vấn đề trong cuộc đàm phán kéo dài 21 tiếng, thế nhưng đã không đạt được thỏa thuận.
“Tin xấu là chúng tôi đã không đạt được thỏa thuận. Tôi nghĩ đó là tin xấu với Iran nhiều hơn là với Mỹ”, ông nói.
Ông JD Vance nêu thêm Washington đã làm rõ những lằn ranh đỏ, điều nào mà Mỹ có thể nhượng bộ, và Tehran đã không chấp nhận các điều khoản do phái đoàn Mỹ đưa ra.
Ông Vance cho biết Mỹ cần Iran cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân trong dài hạn, cũng như không theo đuổi những công cụ giúp Tehran sớm có được vũ khí hạt nhân. Ông nói rằng Mỹ đã đưa ra đề xuất được xem là tốt nhất.
Hiện Iran chưa phản hồi về phát biểu của ông JD Vance.
Trước đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei viết trên mạng xã hội X cho biết: “Các cuộc đàm phán căng thẳng bắt đầu từ sáng 11.4 với sự nỗ lực và trung gian hòa giải thiện chí của Pakistan đã tiếp tục không gián đoạn cho đến nay. Nhiều thông điệp và văn bản đã được trao đổi giữa các bên”.
Ông Baghaei nêu thêm đoàn đàm phán đã thảo luận về nhiều vấn đề, gồm eo biển Hormuz, hạt nhân, bồi thường chiến tranh, dỡ bỏ lệnh cấm vận và chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến chống lại Iran và cuộc chiến ở khu vực.
“Sự thành công của tiến trình ngoại giao này phụ thuộc vào sự nghiêm túc và thiện chí của phía đối lập, việc kiềm chế những yêu cầu quá đáng và bất hợp pháp, cũng như việc chấp nhận các quyền và lợi ích hợp pháp của Iran”, quan chức ngoại giao Iran nhấn mạnh.
Lực lượng của Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng đã đến Pakistan và tập hợp tại căn cứ Nur Khan ở ngoại ô Islamabad. CNN dẫn nguồn thạo tin cho biết IRGC sẽ hỗ trợ hậu cần cho phái đoàn Iran đàm phán tại Pakistan, ngoài ra một thành viên IRGC cũng sẽ đưa ra những “tham vấn”.
Phát biểu từ Nhà Trắng ngày 12.4, Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó nói về tiến trình đàm phán rằng: “Hãy chờ xem chuyện gì sẽ xảy ra. Có thể họ đạt được thỏa thuận, có thể không. Điều đó không quan trọng. Từ góc độ của Mỹ, chúng tôi đã thắng”.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 27-4, đại diện ngoại giao không chính thức của Mỹ tại Đài Loan, ông Raymond Greene, đã lên tiếng thúc giục cơ quan lập pháp hòn đảo này sớm thông qua gói ngân sách phòng vệ "toàn diện" trị giá 40 tỉ USD do lãnh đạo Đài Loan Lại Thanh Đức đề xuất hồi năm 2025.
Gói ngân sách bổ sung này bao gồm nhiều hạng mục mua sắm vũ khí từ Mỹ, song song với việc tự sản xuất các loại khí tài như máy bay không người lái (drone). Ông Lại từng giải thích khoản chi nhằm tăng cường năng lực răn đe trước Trung Quốc đại lục.
Lãnh đạo Đài Loan cũng khẳng định chỉ người dân hòn đảo mới có quyền quyết định tương lai của mình.
Tuy nhiên các cuộc thảo luận tại cơ quan lập pháp đang bị "treo", khi Quốc dân Đảng (KMT), lực lượng đối lập đang chiếm đa số ghế, yêu cầu chính quyền cung cấp thêm chi tiết các khoản chi. KMT khẳng định họ ủng hộ việc tăng chi phòng vệ, nhưng sẽ không "ký những tờ séc khống".
Trả lời báo China Times, ông Greene nhận định việc thông qua gói ngân sách phòng vệ nói trên "vừa phát đi tín hiệu quan trọng tới cộng đồng quốc tế, vừa có vai trò thiết yếu để Đài Loan có đầy đủ năng lực phòng vệ đã đề xuất".
Trước đó Mỹ đã công bố bán cho Đài Loan nhiều loại vũ khí, trong đó có hệ thống pháo phản lực phóng loạt cơ động cao HIMARS.
Gói ngân sách phòng vệ đặc biệt mà chính quyền ông Lại đề xuất còn hướng tới các hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa tích hợp, máy bay không người lái (drone) cùng nhiều khí tài khác.
Ông Green khẳng định: "Như đã được chứng minh trên các chiến trường Trung Đông và Ukraine, những hệ thống này không chỉ có vai trò then chốt mà còn đang được săn đón trên khắp thế giới".
Chính quyền Đài Loan cảnh báo việc trì hoãn thông qua ngân sách có thể khiến hòn đảo này mất chỗ trong hàng chờ sản xuất và bàn giao vũ khí của Mỹ.
Phát biểu tại cơ quan lập pháp cùng ngày 27-4, người đứng đầu Cơ quan phòng vệ Đài Loan Cố Lập Hùng khẳng định mối đe dọa mà hòn đảo đang đối diện "không dừng ở những điều bàn tán ngẫu nhiên", đồng thời viện dẫn việc tàu chiến Trung Quốc xuất hiện ở vùng biển phía tây nam quần đảo Bành Hồ trên eo biển Đài Loan vài ngày qua.
"Đây là vấn đề liên quan tới sự sống còn", ông Cố khẳng định khi đề cập đến yêu cầu nhanh chóng thông qua dự luật chi tiêu phòng vệ.
Trong khi đó Chủ tịch KMT Trịnh Lệ Văn, người vừa có chuyến công tác Bắc Kinh và gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hồi đầu tháng, nhấn mạnh Đài Loan không nên bị buộc phải chọn giữa Trung Quốc đại lục và Mỹ, đồng thời thừa nhận thế giới đang lo ngại về nguy cơ xung đột giữa hai bờ eo biển.
Mỹ là đối tác quốc tế quan trọng nhất và là nhà cung cấp vũ khí hàng đầu cho Đài Loan. Hồi tháng 12-2025, Washington đã công bố gói vũ khí trị giá 11 tỉ USD dành cho hòn đảo này, là mức lớn nhất từ trước đến nay.
Bắc Kinh duy trì chính sách Một Trung Quốc, khẳng định Đài Loan là một phần lãnh thổ không thể tách rời của mình và đã nhiều lần yêu cầu Mỹ ngừng bán vũ khí cho Đài Loan.
