Gan nhiễm mỡ là tình trạng mỡ tích tụ trong tế bào gan, thường liên quan đến ăn uống dư thừa và ít vận động. Trong khi đó, máu nhiễm mỡ (rối loạn lipid máu) là tình trạng tăng cholesterol hoặc triglyceride trong máu.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, gan nhiễm mỡ và máu nhiễm mỡ đều liên quan chặt chẽ đến lối sống không lành mạnh như ăn nhiều đường, ít vận động và thừa cân.
Tiến sĩ Rohit Loomba, bác sĩ tại Đại học California San Diego (Mỹ), cho biết gan nhiễm mỡ có thể tiến triển từ nhẹ đến viêm gan, xơ gan, thậm chí ung thư gan nếu không kiểm soát.
Trong khi đó, theo thông tin từ hệ thống y tế Mayo Clinic (Mỹ), máu nhiễm mỡ là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây xơ vữa động mạch, dẫn đến nhồi máu cơ tim và đột quỵ – những biến cố có thể xảy ra đột ngột và đe dọa tính mạng.
Gan nhiễm mỡ khiến tế bào gan bị “quá tải” mỡ, lâu dần gây viêm và sẹo hóa. Ngược lại, máu nhiễm mỡ làm cholesterol xấu (LDL) tích tụ trong thành mạch, hình thành mảng xơ vữa.
Tiến sĩ Erin Michos, bác sĩ tại Đại học Johns Hopkins (Mỹ), giải thích mỡ máu cao kéo dài sẽ âm thầm làm hẹp lòng mạch, đến khi mảng xơ vữa vỡ có thể gây tắc mạch ngay lập tức.
Trên thực tế, bệnh gan nhiễm mỡ và máu nhiễm mỡ cũng thường xuất hiện đồng thời, đặc biệt ở người thừa cân hoặc mắc hội chứng chuyển hóa.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), sự kết hợp này làm tăng đáng kể nguy cơ bệnh tim mạch, tiểu đường loại 2 và tổn thương gan nặng.
Cả hai bệnh gan nhiễm mỡ và máu nhiễm mỡ đều có thể diễn tiến âm thầm trong thời gian dài, với các dấu hiệu:
Các chuyên gia khuyến cáo:
Cả gan nhiễm mỡ và máu nhiễm mỡ đều nguy hiểm nếu chủ quan. Điều quan trọng không phải là bệnh nào “đáng sợ hơn”, mà là phát hiện sớm và điều chỉnh lối sống để ngăn biến chứng về lâu dài.
Ngày 27-4, lãnh đạo Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ngãi cho biết đơn vị vừa xử trí thành công một trường hợp hy hữu: nội soi gắp dị vật là chiếc chìa khóa trong dạ dày bệnh nhi nam 14 tuổi.
Khoảng 23h đêm 26-4, bệnh nhi (trú phường Nghĩa Lộ, tỉnh Quảng Ngãi) được gia đình đưa đến bệnh viện trong tình trạng đau họng, lo lắng, hoảng sợ sau khi vô tình nuốt phải dị vật.
Ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ thăm khám lâm sàng và chỉ định nhập viện tại khoa nhi tiêu hóa để theo dõi.
Kết quả chụp X-quang cho thấy dị vật đã di chuyển xuống dạ dày.
Nhận định nguy cơ dị vật có thể gây tổn thương niêm mạc hoặc mắc kẹt, ê kíp điều trị hội chẩn và quyết định nội soi vào sáng hôm sau.
Bệnh nhi được gây mê toàn thân trước khi thực hiện thủ thuật. Quá trình nội soi diễn ra thuận lợi, các bác sĩ gắp thành công dị vật - một chiếc chìa khóa cửa có kích thước khá lớn so với đường tiêu hóa của trẻ, móc khóa vẫn còn nguyên.
Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Thị Mỹ Lệ - Trưởng khoa nhi tiêu hóa - cho biết đây là trường hợp khá hiếm gặp vì bệnh nhi đã ở lứa tuổi thiếu niên.
"Nếu không được phát hiện sớm và can thiệp kịp thời, dị vật có thể gây trầy xước, loét niêm mạc, thậm chí thủng đường tiêu hóa hoặc xuất huyết", bác sĩ Lệ cảnh báo.
Hiện sức khỏe bệnh nhi đã ổn định, tiếp tục được theo dõi trước khi xuất viện.
Thời gian gần đây, Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ngãi liên tục tiếp nhận nhiều trẻ nuốt dị vật, phổ biến là đồng xu, pin cúc áo, xương cá hoặc các vật nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày.
Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần giám sát, nhắc nhở trẻ không ngậm hoặc đưa vật lạ vào miệng - kể cả với trẻ lớn - nhằm tránh những sự cố đáng tiếc.
TS Chu Quốc Thịnh, quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), cho biết sữa, sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ trong nhóm các sản phẩm phải đăng ký bản công bố chất lượng khi kinh doanh tại Việt Nam.
Các sản phẩm thực phẩm đến tay người dùng trong nước, đặc biệt các sản phẩm sữa, dinh dưỡng cho trẻ nhỏ phải có nguồn gốc rõ ràng, nơi sản xuất, nhập khẩu phân phối, có đơn vị đại diện chịu trách nhiệm về chất lượng, an toàn.
Ông Thịnh lưu ý, với sản phẩm ăn dặm cho trẻ nhỏ bị nghi vấn chứa thuốc chuột chưa công bố chất lượng tại Việt Nam, nhưng các gia đình không chủ quan, vì có thể được phân phối qua sàn thương mại điện tử hoặc kinh doanh qua mạng hoặc "xách tay".
Do đó, Cục An toàn thực phẩm đã có công văn đề nghị Cục Thương mại điện tử và kinh tế số, Bộ Công thương, thông báo đến các sàn thương mại điện tử, trang website bán hàng của gian hàng kinh doanh trên sàn thương mại điện tử phối hợp với chủ gian hàng, các nhà phân phối yêu cầu ngừng kinh doanh các lô sữa vi phạm, nếu lưu hành tại Việt Nam. Đồng thời, gỡ bỏ các thông tin đối với sản phẩm kém chất lượng và xử lý theo quy định của pháp luật (nếu có).
Trước tâm lý của người tiêu dùng rằng sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ tại nước ngoài tốt hơn sản phẩm được bán tại Việt Nam, và thường tìm mua sản phẩm dinh dưỡng nội địa "xách tay", ông Thịnh cho biết, các sản phẩm dinh dưỡng đều có thành phần (vi chất, xơ, vitamin) phù hợp với nhóm tuổi. Mỗi quốc gia đều ban hành ngưỡng dinh dưỡng phù hợp với các nhóm tuổi sử dụng.
Trong nước cũng đã có quy định về ngưỡng dinh dưỡng phù hợp với nhu cầu bổ sung vi chất và các thành phần thiết yếu của người dân. Do đó, không phải cứ sản phẩm ngoại tốt hơn sản phẩm bán tại Việt Nam, mà cần lưu ý về phù hợp nhu cầu dinh dưỡng cho sự phát triển của trẻ nhỏ. Ngưỡng dinh dưỡng được quy định cụ thể tại mỗi nước, chứ không có công thức chung cho tất cả các quốc gia.
Các loại sữa công thức, sản phẩm ăn dặm cho trẻ nhỏ đều gồm những dưỡng chất cơ bản, giúp bổ sung thêm các thành phần dinh dưỡng đáp ứng nhu cầu của trẻ, nhưng khác nhau giữa các sản phẩm, do có sự khác nhau về tỷ lệ thành phần dinh dưỡng có trong sản phẩm. Do đó, cần cho trẻ sử dụng sản phẩm phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng cho sự phát triển.
Ông Thịnh cũng lưu ý, ngay cả sản phẩm ngoại cũng có nguy cơ về sự cố. Như thực tế vừa qua, cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm Vương quốc Anh (FSA) và Công ty Danone (Pháp), đã thông báo về một lô sản phẩm sữa Aptamil first Infant formula 800 gam đã được thu hồi tự nguyện tại thị trường Vương quốc Anh do nhiễm độc tố cereulide do vi khuẩn.
Theo Cục An toàn thực phẩm, sữa, sản phẩm dinh dưỡng "xách tay" là sản phẩm không được phân phối qua kênh chính thống, không có cơ quan chịu trách nhiệm kiểm soát chất lượng, an toàn.
Hàng "xách tay" không được kiểm tra trước khi ra thị trường tại Việt Nam nên không thể kiểm soát được chất lượng, điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm theo quy định... Do đó, các gia đình tìm hiểu kỹ và lựa chọn những sản phẩm sữa có nguồn gốc rõ ràng.
Theo đó tính từ đầu năm 2026 đến nay, hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm đã ghi nhận tại TP.HCM có 4 trường hợp tử vong do bệnh dại, tăng 3 ca so với cùng kỳ năm 2025.
Trước thực trạng đó, bệnh dại trở thành mối nguy cơ đáng quan tâm trong cộng đồng khi là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, với tỉ lệ tử vong gần như 100% khi đã phát bệnh. Tình hình bệnh dại hiện nay cần được đặc biệt lưu ý tại các khu vực còn tồn tại tình trạng chó, mèo chưa được tiêm phòng dại đầy đủ, chó thả rông, không đeo rọ mõm khi ra nơi công cộng.
Sở Y tế TP.HCM đã ban hành công văn về tăng cường công tác phòng, chống bệnh dại trên địa bàn TP.HCM.
Nội dung tập trung vào việc chủ động giám sát, phát hiện sớm các trường hợp nguy cơ, xử lý kịp thời ổ dịch dại, tăng cường phối hợp liên ngành giữa y tế và thú y; đồng thời đẩy mạnh truyền thông để người dân hiểu đúng về mức độ nguy hiểm của bệnh dại và các biện pháp phòng ngừa.
Giám sát người phơi nhiễm bệnh dại dựa vào điểm tiêm vắc xin ngừa dại. Khi tiếp nhận các trường hợp chó cắn 2 người trở lên trong 10 ngày, chó ốm, chết trong 10 ngày, chó, mèo có biểu hiện nghi dại khác, theo nhận định của bác sĩ khám sàng lọc tại điểm tiêm vắc xin ngừa dại sẽ được ghi nhận thông tin, đánh giá yếu tố nguy cơ.
Từ đó chuyển thông tin đến y tế cơ sở, cơ quan thú y để phối hợp điều tra, giám sát, phát hiện sớm động vật nghi dại hoặc ổ dịch dại trong cộng đồng.
Phối hợp với Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM trong việc chia sẻ thông tin về các trường hợp người bị chó, mèo cắn, các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh dại, cũng như phối hợp điều tra, xử lý khi phát hiện ổ dịch dại trên động vật.
Tổ chức tập huấn giám sát bệnh dại cho các trạm y tế xã, phường, đặc khu trên địa bàn. Phối hợp Bệnh viện Bệnh nhiệt đới tập huấn các cơ sở tiêm chủng có tiêm vắc xin phòng dại và huyết thanh kháng dại cập nhật hướng dẫn chuyên môn, thực hiện đúng phác đồ điều trị dự phòng sau phơi nhiễm, tư vấn đầy đủ cho người dân khi bị chó, mèo cắn, cào. Đồng thời thực hiện báo cáo, chia sẻ thông tin ca phơi nhiễm theo quy định. Xử lý vết thương sau phơi nhiễm.
Nhắc nhở người dân về trách nhiệm tiêm phòng cho vật nuôi, hướng dẫn người dân xử trí đúng vết thương khi bị chó, mèo cắn, cào, khuyến cáo đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn tiêm vắc xin và huyết thanh kháng dại khi có chỉ định. Tuyệt đối không tự điều trị, không lấy nọc, không đắp lá hoặc sử dụng các biện pháp dân gian.
