Những ngày gần đây, người dân Hà Nội không khỏi bất ngờ trước sự xuất hiện của một đàn chim giẻ cùi mỏ đỏ (tên khoa học Urocissa erythroryncha) – loài chim vốn quen thuộc với môi trường rừng núi, nay lại chọn khu vực trung tâm thành phố làm tổ và trú ngụ.
Điểm đến của đàn chim là hàng cây trên phố Nguyễn Du (P.Hai Bà Trưng) và trong khuôn viên trụ sở Bộ KH-CN. Nhiều năm nay, hàng cây cổ thụ trên con phố này vốn đã quen với sự yên tĩnh giữa lòng đô thị thì nay bỗng trở thành “ngôi nhà mới” của đàn chim có bộ lông sặc sỡ, nổi bật với sắc xanh lam, đen và chiếc mỏ đỏ đặc trưng.
Theo chia sẻ của người dân trên phố Nguyễn Du, đàn chim này xuất hiện từ vài tháng trước và dần dần ổn định cuộc sống tại đây. Ban đầu, chúng còn khá cảnh giác, thường chỉ đậu trên tán cây cao và nhanh chóng bay đi khi có người lại gần.
Tuy nhiên, theo thời gian, mức độ thích nghi của chúng tăng lên rõ rệt. Không ít lần, người dân bắt gặp những cá thể giẻ cùi mỏ đỏ di chuyển trên vỉa hè, nhảy quanh các bồn cây hoặc đậu ngay trên xe máy dựng ven đường mà không tỏ ra hoảng sợ.
Thậm chí, nhiều người dân đã mua sâu quy (loại sâu thường làm thức ăn cho chim) đặt ở các vị trí thoáng để đàn chim xuống ăn. Kể từ đó, đàn chim càng dạn người hơn.
“Có khoảng 10 cá thể chim giẻ cùi đang trú ngụ và làm tổ trên hàng cây trong khuôn viên Bộ KH-CN. Mỗi buổi sáng chúng tôi đều cho đàn chim này ăn sâu quy và dế nên rất dạn người. Từ đó, có rất nhiều người dân đến đây chụp ảnh”, nhân viên bảo vệ tại Bộ KH-CN nói và cho biết, đàn chim xuất hiện khoảng 5 tháng trước.
Theo quan sát của phóng viên, mỗi ngày trên phố Nguyễn Du đều có hàng chục tay máy ngồi trên vỉa hè, trước khuôn viên trụ sở Bộ KH-CN để ghi lại những khoảnh khắc của các chú chim giẻ cùi. Để có những bức ảnh đẹp và rõ nét nhất, người dân mua sâu quy, cài trên thân cây cao khoảng 1,5 m so với mặt đất để thu hút sự chú ý của chim giẻ cùi.
Khi thấy mồi ngọ nguậy, những chú chim ở trên cây lao xuống bắt mồi rồi lại phi lên cây. Có thời điểm, chim đánh rơi mồi xuống vỉa hè nhưng vẫn dạn dĩ xuống nhặt lại.
Ông Trần Nghĩa Hiệp (50 tuổi), từng có gần 20 năm chụp ảnh phong cảnh, cho biết đã dành nhiều buổi sáng kiên trì ngồi đợi để bắt được những khoảnh khắc quý giá của loài chim này.
Theo ông Hiệp, thông tin ban đầu đến với anh khá tình cờ, qua lời kể của bạn bè rằng có một đàn giẻ cùi đang sinh sống giữa phố Nguyễn Du. Tuy nhiên, ông chỉ có thiết bị quen thuộc là ống kính 70 – 200 mm, vốn thường phù hợp chụp phong cảnh hoặc chân dung hơn là chụp các cá thể chim nên không muốn săn ảnh.
Dù vậy, sau khi được bạn bè động viên rằng loài chim này khá dạn người, không quá nhạy cảm với sự hiện diện của con người, ông Hiệp đã quyết định thử vận may. Những buổi sau đó, ông đều đặn có mặt từ sớm, chọn vị trí cố định, kiên nhẫn quan sát từng chuyển động trên tán cây và khu vực vỉa hè quanh khuôn viên nơi đàn chim cư trú.
“Ban đầu, tôi cũng nghĩ sẽ rất khó để tiếp cận, vì chim hoang dã thường rất cảnh giác. Nhưng thực tế lại khác, chúng khá bình tĩnh, thậm chí có lúc còn đậu gần người nên chụp ảnh rất dễ. Tôi rất bất ngờ và chụp ảnh lại khoe với bạn bè”, ông Hiệp nói và chia sẻ thông thường chụp những loài chim hoang dã phải dùng ống kính 600 – 1.000 mm cộng với việc ngụy trang rất lâu mới có thể bắt được những khoảnh khắc đắt giá.
Ông Hiệp cho biết, thời điểm người dân đến săn ảnh chim giẻ cùi đông nhất có khoảng 30 tay máy chuyên nghiệp và không chuyên, mỗi người đều chọn cho mình những góc ngồi riêng.
“Tôi thấy có khoảng 4 – 5 cá thể và đã ghi lại được khoảnh khắc 3 chú chim xuống bắt mồi cùng một lúc. Ở Hà Nội, hiếm khi có con chim hoang dã nào đậu về những chỗ như thế này.
Đây là cảnh rất hiếm bởi chim giẻ cùi không phải chủng loại như những loài chim thông thường”, ông Hiệp hào hứng nói về trải nghiệm đầy thú vị.
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa công bố dự thảo Nghị định ban hành Quy chế tổ chức, quản lý và sử dụng Quỹ Học bổng Quốc gia để lấy ý kiến rộng rãi trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và Cổng Thông tin điện tử của Bộ.
Việc xây dựng Nghị định nhằm hoàn thiện cơ chế, chính sách học bổng, cụ thể hóa các định hướng lớn của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 71 ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Theo Bộ GD&ĐT, hệ thống học bổng hiện nay còn phân tán, chủ yếu mang tính ngắn hạn, chưa hình thành được cơ chế phát hiện sớm, bồi dưỡng liên tục và đầu tư trọng tâm cho người học có tiềm năng. Đồng thời, chưa có đầu mối cấp quốc gia đủ điều kiện pháp lý và tổ chức để điều phối, huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực học bổng.
Dự thảo Nghị định đặt mục tiêu thiết lập Quỹ Học bổng Quốc gia như một công cụ chính sách cấp quốc gia, góp phần tạo đột phá trong phát hiện, bồi dưỡng nhân tài; hình thành cơ chế hỗ trợ người học theo lộ trình dài hạn, liên thông từ phổ thông đến sau đại học; đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và bảo đảm minh bạch, tránh trùng lặp chính sách.
Quỹ được thiết kế hoạt động không vì mục đích lợi nhuận, có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng; các nguồn tài chính được quản lý, hạch toán riêng theo từng loại, bảo đảm công khai, minh bạch. Dự thảo cũng quy định nguyên tắc không cấp trùng học bổng cùng nội dung chi và thời gian hỗ trợ với các nguồn từ ngân sách nhà nước.
Đáng chú ý, Quỹ vận hành theo cơ chế linh hoạt, gắn với giám sát, hậu kiểm, trách nhiệm giải trình và ứng dụng chuyển đổi số trong quản trị. Nguồn lực tài chính được huy động đa dạng, trong đó ngân sách nhà nước đóng vai trò hỗ trợ khởi tạo, đồng thời mở rộng tiếp nhận tài trợ, đồng tài trợ, ủy thác, đóng góp tự nguyện từ tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước.
Theo dự thảo, Quỹ sẽ triển khai 5 chương trình học bổng gồm: học bổng tài năng; học bổng đi học tại nước ngoài; học bổng theo điều ước, thỏa thuận quốc tế; học bổng thu hút người nước ngoài học tại Việt Nam; và học bổng tạo cơ hội phát triển cho các nhóm ưu tiên.
Việc xét chọn học bổng được thực hiện theo khung tiêu chí, thang điểm do Bộ GD&ĐT quy định, bảo đảm khách quan, minh bạch, có cơ chế so sánh, xếp hạng giữa các ứng viên, đồng thời phòng ngừa xung đột lợi ích.
Đối với người học không thuộc diện ưu tiên, tiêu chuẩn xét chọn được thiết kế cao, mang tính cạnh tranh, đòi hỏi năng lực, thành tích và tiềm năng phát triển nổi trội. Các chương trình học bổng được định hướng hỗ trợ có chọn lọc, không dàn trải, gắn với kết quả đầu ra của người học.
Theo khung kế hoạch thời gian năm học do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên trên toàn quốc phải hoàn thành chương trình giảng dạy và tổng kết năm học trước ngày 31/5/2026. Điều này đồng nghĩa với việc học sinh ở hầu hết các tỉnh, thành sẽ bắt đầu bước vào kỳ nghỉ hè muộn nhất từ ngày 1/6.
Tùy vào điều kiện tổ chức dạy học cũng như kế hoạch riêng, một số địa phương có thể cho học sinh nghỉ sớm hơn vài ngày đến khoảng một tuần.
Không chỉ mốc nghỉ hè, Bộ GD&ĐT còn đưa ra hàng loạt thời hạn quan trọng mà phụ huynh và học sinh cần đặc biệt lưu ý.
Trong đó, việc xét công nhận hoàn thành chương trình tiểu học và xét tốt nghiệp THCS phải hoàn tất trước ngày 30/6/2026. Đây là mốc ảnh hưởng trực tiếp đến học sinh cuối cấp chuẩn bị bước vào giai đoạn chuyển trường, chuyển cấp.
Tiếp đó, công tác tuyển sinh đầu cấp gồm lớp 1, lớp 6 và lớp 10 tại các địa phương phải hoàn thành chậm nhất trước ngày 31/7/2026 để đảm bảo kịp tiến độ chuẩn bị cho năm học mới.
Riêng với học sinh lớp 12, mùa hè năm nay sẽ không thực sự bắt đầu ngay sau lễ bế giảng bởi các em còn bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 diễn ra trong hai ngày 11 và 12/6. Đây được xem là cột mốc quan trọng nhất quyết định cánh cửa đại học cũng như định hướng nghề nghiệp trong tương lai.
Chính vì vậy, dù phần lớn học sinh được nghỉ từ đầu tháng 6 nhưng với nhóm cuối cấp, khoảng thời gian này vẫn là chặng nước rút đầy áp lực trước kỳ thi quyết định.
Theo ghi nhận từ kế hoạch năm học của 34 tỉnh, thành phố đã công bố, đa số đều bám sát khung thời gian chung của Bộ, tức hoàn thành năm học trước ngày 31/5. Một số địa phương lớn như: Hà Nội, Tp.HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ... cũng triển khai lịch tổng kết vào những ngày cuối tháng 5 để học sinh bắt đầu nghỉ hè từ đầu tháng 6.
Như vậy, số ngày chỉ còn đếm trên đầu ngón tay, học sinh cả nước sẽ chính thức bước vào kỳ nghỉ hè 2026 kéo dài khoảng gần 3 tháng trước khi tựu trường trở lại vào cuối tháng 8 để chuẩn bị năm học mới.
Đây là quãng thời gian được nhiều gia đình lên kế hoạch cho con nghỉ ngơi, du lịch, học kỹ năng hoặc tham gia các lớp học hè nhằm tái tạo năng lượng sau một năm học nhiều áp lực.
