Triều Tiên phóng hàng loạt tên lửa đạn đạo ra biển

Hãng thông tấn Fars ở Iran ngày 7.5 đưa tin Tổng thống Pezeshkian đã có cuộc trao đổi hơn 2 tiếng với Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei, đánh dấu lần đầu tiên truyền thông đưa tin về cuộc gặp trực tiếp giữa quan chức cấp cao Iran với vị tân lãnh tụ của nước này.

Tổng thống Iran cho biết khi trao đổi với Lãnh tụ Khamenei, ông đã đề cập sự cần thiết phải “tăng cường đoàn kết, tin tưởng và tinh thần tương trợ trong cơ cấu lãnh đạo đất nước”. Ông Pezeshkian không tiết lộ cuộc gặp diễn ra khi nào.

Ông Mojtaba Khamenei đã không xuất hiện trước công chúng kể từ khi nhậm chức vào tháng 3, sau khi các cuộc không kích của Mỹ và Israel khiến cha của ông là cố Lãnh tụ Ali Khamenei thiệt mạng.

Tất cả các tuyên bố công khai được cho là của ông Mojtaba Khamenei đều được người dẫn chương trình đọc lại trên các kênh truyền hình nhà nước.

Ông Pezeshkian cho biết ông Khamenei “mang tinh thần giản dị, khiêm tốn, chân thành và tôn trọng lẫn nhau”.

“Khi một quan chức cấp cao nhất của đất nước tiếp xúc với người dân và quan chức khác cũng với sự khiêm tốn, tinh thần hướng về nhân dân như vậy, điều đó sẽ trở thành hình mẫu cho hệ thống quản lý của đất nước”, ông Pezeshkian nói.

Trong một diễn biến khác liên quan tình hình tại eo biển Hormuz, CNN ngày 7.5 đưa tin Iran vừa công bố những quy định mới dành cho tàu thuyền muốn đi qua eo biển này, trong bối cảnh Mỹ và Iran triển khai các lệnh phong tỏa các vùng biển gần Hormuz khiến khoảng 1.600 tàu thương mại mắc kẹt, gây gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu.

Quy định được nêu rõ trong tài liệu có tiêu đề “Tờ khai thông tin tàu thuyền”. Đây là một mẫu đơn do Cơ quan quản lý eo biển vùng vịnh Ba Tư (PGSA) của Iran ban hành, bắt buộc tất cả các tàu thuyền đi qua phải điền đầy đủ để đảm bảo an toàn.

Mẫu tờ khai của Iran gồm hơn 40 câu hỏi, yêu cầu mỗi tàu phải khai báo tên, số nhận dạng, tên cũ, quốc gia xuất xứ và quốc gia đến, cùng với các thông tin chi tiết khác. Nó cũng yêu cầu thông tin về quốc tịch của chủ sở hữu, người quản lý và các thành viên thủy thủ đoàn đã đăng ký.

Trước khi xung đột bùng phát, tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz không phải khai báo thông tin như trên. CNN cho hay động thái của Iran nhằm siết chặt quyền kiểm soát Hormuz, trong khi Washington liên tục gây sức ép yêu cầu Tehran mở cửa eo biển này.

Tin Gốc: Thanh Niên

Nhà Trắng hôm 20.4 thông báo Bộ trưởng Lao động Mỹ Lori Chavez-DeRemer sẽ rời nhiệm sở, sau thời gian vướng nhiều cáo buộc bê bối bao gồm cả những lời phàn nàn về cách bà đối xử với các nữ nhân viên trẻ tuổi, theo AFP.

Luật sư Nick Oberheiden của bà Chavez-DeRemer nói với NBC News rằng việc bà từ chức "không phải là kết quả của những hành vi sai trái về mặt pháp lý, mà là một quyết định cá nhân".

Giám đốc truyền thông Nhà Trắng Steven Cheung xác nhận việc bà Chavez-DeRemer từ chức. "Bộ trưởng Lao động Lori Chavez-DeRemer sẽ rời chính quyền để nhận một vị trí trong khu vực tư nhân", ông Cheung cho biết trong một bài đăng trên X, đồng thời nói thêm rằng Thứ trưởng Keith Sonderling sẽ giữ chức quyền Bộ trưởng Lao động.

Viết trên X, bà Chavez-DeRemer cảm ơn ông Trump. "Dù nhiệm kỳ sắp kết thúc, điều đó không có nghĩa là tôi sẽ ngừng đấu tranh cho người lao động Mỹ. Tôi mong chờ những điều tốt đẹp mà tương lai mang đến khi tôi chuyển sang khu vực tư nhân", bà viết.

Nhiệm kỳ của bà Chavez-DeRemer trên cương vị Bộ trưởng Lao động đã bị ảnh hưởng bởi nhiều cáo buộc về hành vi sai trái, bao gồm cả cuộc điều tra về nghi vấn bà có theo đuổi mối quan hệ tình cảm với cấp dưới hay không và chồng bà bị vướng các cáo buộc tấn công tình dục.

Đầu tháng 3, hai trợ lý cấp cao của bà đã từ chức sau cuộc điều tra nghi vấn vi phạm về "gian lận đi lại", bằng cách sắp xếp các sự kiện chính thức cho bà Chavez-DeRemer như một cái cớ cho các chuyến đi cá nhân.

Vị Bộ trưởng Lao động cũng phải đối mặt với một khiếu nại nội bộ chính thức cáo buộc bà theo đuổi mối quan hệ không phù hợp với một cấp dưới, một thành viên trong đội bảo vệ của bà, người đã bị cho nghỉ phép vào tháng 1.

Tin Gốc: Thanh Niên

Hình ảnh mà một binh sĩ Ukraine cho các phóng viên CNN xem thoạt nhìn không có gì ấn tượng. Hai người lính giơ cao tay đầu hàng, cẩn trọng tuân theo mệnh lệnh từ phía bên kia.

Tuy nhiên, điều gây bất ngờ là ở phía bên kia không có bóng dáng con người nào. Thay vào đó, hai binh sĩ Nga đang đầu hàng trước các robot mặt đất và thiết bị bay không người lái (drone) của Ukraine, vốn được điều khiển bởi một phi công từ vị trí an toàn cách tiền tuyến nhiều km.

Đây là tương lai của các cuộc xung đột và nó đã bắt đầu ở Ukraine. "Vị trí này đã được kiểm soát mà không cần tốn một viên đạn", Mykola Zinkevych, chỉ huy đơn vị "NC13" thuộc Lữ đoàn Xung kích Độc lập số 3 của Ukraine, chuyên trách các hệ thống tấn công robot mặt đất, nói.

Zinkevych cho biết cảnh tượng trên diễn ra trong một chiến dịch hồi năm ngoái và là lần đầu tiên Ukraine chiếm một vị trí của đối phương mà không có bất kỳ lính bộ binh nào tham gia. Kể từ đó, những nhiệm vụ sử dụng robot thay thế con người đã trở thành công việc hằng ngày của đơn vị NC13.

Bầu trời khu vực tiền tuyến tại Ukraine đã tràn ngập drone trong nhiều năm qua, tạo ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với bộ binh. Vì thế, Ukraine bắt đầu thử nghiệm các robot mặt đất, loại phương tiện điều khiển từ xa chạy bằng bánh lốp hoặc bánh xích, cùng những hệ thống robot trên cạn khác.

Ban đầu, chúng chủ yếu tham gia các nhiệm vụ sơ tán thương binh hay tiếp tế, nhưng theo thời gian, những robot này ngày càng được sử dụng nhiều hơn để thực hiện các cuộc tấn công trực diện.

Robot mặt đất khó bị phát hiện và đánh chặn hơn nhiều so với các phương tiện quân sự cỡ lớn. So với drone, chúng có thể hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết và mang theo tải trọng lớn hơn nhiều. Chúng cũng bền bỉ hơn và có thời lượng pin dài hơn.

Cuối năm ngoái, Quân đoàn 3 Ukraine cho hay một robot mặt đất trang bị súng máy đã cầm chân lực lượng xung kích của Nga suốt 45 ngày. Robot này chỉ cần bảo dưỡng nhẹ và sạc lại pin hai ngày một lần.

"Chúng tôi phải hiểu rằng mình sẽ không bao giờ có thêm nhân lực và cũng không bao giờ có ưu thế về quân số trước đối phương", Zinkevych nói. "Vì vậy, chúng tôi cần đạt được ưu thế thông qua công nghệ".

Zinkevych cho hay mục tiêu hiện tại của quân đội Ukraine là thay thế 1/3 bộ binh bằng robot và drone trong năm nay. Ukraine không công bố dữ liệu về lực lượng bộ binh, nhưng Tổng thống Volodymyr Zelensky hồi tháng 1/2025 cho biết nước này có khoảng 880.000 binh sĩ trong biên chế, chủ yếu là bộ binh.

Ông Zelensky hồi đầu tuần cho hay robot và drone của nước này đã thực hiện hơn 22.000 nhiệm vụ chỉ trong ba tháng qua. "Hơn 22.000 sinh mạng đã được cứu khi robot tiến vào những khu vực nguy hiểm nhất thay cho người lính", ông nói.

Robert Tollast, chuyên gia về tác chiến trên bộ tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI), nhận định những tiến bộ mới tại Ukraine "sẽ thổi bùng một cuộc tranh luận gay gắt về việc liệu những robot này có phải là tương lai của xung đột vũ trang hay không".

Ông cho rằng các robot mặt đất có thể sẽ gặp khó khăn trong việc giữ vững trận địa, ví việc này giống như sử dụng xe tăng mà không có bộ binh hỗ trợ.

"Tuy nhiên, chúng đang cứu sống ngày càng nhiều binh sĩ trong các nhiệm vụ sơ tán, tiếp tế nguy hiểm, rà phá bom mìn và tham gia thường xuyên hơn vào các cuộc giao tranh", Tollast nói. "Điều này cực kỳ quan trọng trong một cuộc chiến mà khả năng giám sát của drone khiến mọi chuyển động gần tiền tuyến, dù là nhỏ nhất, đều khiến bạn bị đe dọa tính mạng".

Ưu thế của robot

Hơn 4 năm xung đột đã khiến Ukraine trở thành quốc gia dẫn đầu toàn cầu về drone và các hệ thống robot trên chiến trường. Nỗ lực giành ưu thế trong lĩnh vực này càng được thúc đẩy mạnh mẽ sau khi ông Mykhailo Fedorov được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine hồi tháng một.

Ông Fedorov trước đây là Bộ trưởng Chuyển đổi số, giám sát dự án phát triển drone tác chiến của Ukraine. Sau khi tiếp quản Bộ Quốc phòng, ông đã công bố một kế hoạch cải tổ nhằm "ép Nga phải tiến tới hòa bình".

Chiến lược tập trung trọng tâm vào công nghệ và dữ liệu, với sự góp mặt của hàng trăm doanh nghiệp trong hàng chục dự án phát triển và sản xuất thiết bị tự hành do chính phủ điều hành.

Fedorov hôm 19/4 cho biết ông muốn các hệ thống robot mặt đất trong tương lai sẽ đảm nhận toàn bộ công tác hậu cần tại tiền tuyến của Ukraine.

Kế hoạch do Bộ trưởng Fedorov đề ra tập trung vào cả phòng thủ và tấn công. Mục tiêu là sử dụng dữ liệu và công nghệ để nhận diện mọi mối đe dọa từ trên không theo thời gian thực và đánh chặn ít nhất 95% tên lửa cũng như drone, đồng thời thiết lập một "vùng hủy diệt" rộng 15-20 km dọc tiền tuyến, nơi drone và robot hoạt động liên tục. Bộ Quốc phòng Ukraine cuối tuần trước cho biết khoảng 1.000 kíp điều khiển đã bắt đầu hoạt động trong chương trình mới này.

Zinkevych, chỉ huy lực lượng robot mặt đất của Ukraine, cho hay khả năng mở rộng quy mô lực lượng là yếu tố then chốt quyết định thành bại. Theo ông, Nga đang bị tụt lại phía sau trong cuộc đua nhưng cũng đang đạt được những tiến bộ nhất định. "Trên chiến trường, yếu tố quyết định không phải là ai đã phát minh ra công nghệ hay cách áp dụng nó mà là ai có thể tăng quy mô sử dụng trong dài hạn".

Những tiến bộ công nghệ mới nhất đã mang lại cho Ukraine lợi thế rõ rệt. Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), cơ quan giám sát xung đột có trụ sở tại Mỹ, gần đây đánh giá ưu thế về drone "có thể đang góp phần làm chững đà tiến công của Nga và hỗ trợ cho các cuộc phản công gần đây của Ukraine".

"Mặc dù chưa bên nào đạt được lợi thế giúp định đoạt cuộc chơi, những chiến dịch tấn công bằng drone tầm trung của Ukraine đã giúp Kiev giành lại thế chủ động", các chuyên gia ISW viết trong một báo cáo, thêm rằng "thách thức hiện nay đối với Ukraine là phải luôn đi trước một bước khi Nga có những động thái đáp trả".

Đổi chuyên môn lấy tên lửa

Dù lợi thế trên chiến trường nhờ drone có thể không mang tính then chốt đối với toàn bộ cuộc chiến, vị thế dẫn đầu rõ rệt của Ukraine trong lĩnh vực này đang ngày càng nhận được nhiều chú ý bên ngoài châu Âu.

Một ví dụ điển hình là tại Trung Đông, nơi nhiều quốc gia từng chi những khoản tiền khổng lồ để xây dựng năng lực quân sự truyền thống, đã rơi vào tình cảnh phải sử dụng những quả tên lửa trị giá 4 triệu USD chỉ để bắn hạ một drone có chi phí sản xuất vỏn vẹn 50.000 USD được Iran phóng ra.

Trong khi đó, Ukraine đã phát triển những phương thức rẻ hơn và hiệu quả hơn nhiều để đối phó với drone Nga. Điều đó đã thuyết phục được nhiều nước Trung Đông.

Ông Zelensky đã thực hiện chuyến công du tới Arab Saudi, Qatar và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) trước khi lên đường sang Thổ Nhĩ Kỳ và Syria, nhằm đề xuất chia sẻ những kinh nghiệm thực chiến quý báu của Ukraine về phòng thủ drone để đổi lấy hỗ trợ về tài chính hoặc vũ khí.

Kiev có nhiều "bài học" cho các quốc gia vùng Vịnh, những nước vốn sở hữu nguồn lực mà Ukraine đang rất cần, như tên lửa cho hệ thống phòng không. Ngoài ra, ông Zelensky cũng đã ký kết một loạt thỏa thuận mới với nhiều quốc gia châu Âu.

Điều quan trọng tiếp theo đối với Ukraine và bất kỳ lực lượng quân sự nào trên thế giới chắc chắn là AI. Ukraine đang đạt được những bước tiến dài trong việc phát triển và huấn luyện các mô hình AI cho những hệ thống không người lái bằng cách sử dụng dữ liệu thực tế từ chiến trường.

Tuy nhiên, nhiều người vẫn tỏ ra thận trọng về việc áp dụng AI vào các loại robot mặt đất. Zinkevych cho biết ông có thể hình dung ra việc tự động hóa một số quy trình nhất định, nhưng không chắc rằng những công nghệ tự hành hoàn toàn sẽ có chỗ đứng trên chiến trường.

"Quyết định cuối cùng luôn phải do con người đưa ra", ông nói. "Liệu bạn có dám giao phó vũ khí cho AI không? Làm sao chúng ta chắc chắn được rằng nó có thể phân biệt giữa đồng đội và kẻ thù? Làm sao đảm bảo sẽ không xảy ra sự cố hay sai sót nào?".

Song với tư cách một cựu lính bộ binh và từng chỉ huy các nhóm đột kích, Zinkevych cho biết ông liên tục cảm thấy kinh ngạc trước những tiến bộ công nghệ mà mình đã chứng kiến trong suốt 4 năm qua.

"Nếu nghe chính mình nói những điều này vào năm 2022, tôi sẽ bảo rằng đó là lời của kẻ điên, tất cả chỉ là khoa học viễn tưởng", ông cho hay.

Nhưng giờ đây ông hoàn toàn tin tưởng vào hướng đi này. "Sinh mạng con người là vô giá, trong khi robot lại không đổ máu. Chính vì vậy, quan điểm của tôi là cần phải đẩy nhanh hơn nữa việc phát triển các hệ thống robot mặt đất với quy mô lớn hơn, đồng thời triển khai chúng như một hệ thống tổng thể trên chiến trường".

Tin Gốc: Vnexpress