Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã kết thúc chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc vào hôm 17.4. Một điểm nhấn đặc biệt ở chuyến đi này là bài phát biểu chính sách của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại học (ĐH) Thanh Hoa (Bắc Kinh) – cũng là nơi ông dự Diễn đàn Hợp tác giáo dục ĐH, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam-Trung Quốc.
Thanh Hoa, theo thống kê năm ngoái của hai tổ chức THE và QS, lần lượt xếp hạng 1 và 2 Trung Quốc, giữ vị trí thứ 12 và 17 toàn cầu. Ngôi trường sẽ kỷ niệm 115 năm thành lập vào năm nay có tiền thân là trường dự bị ĐH dành cho các sinh viên được Chính phủ Trung Quốc gửi sang Mỹ du học. Tới hiện tại, trường là “hạt nhân” quan trọng trong nền giáo dục ĐH Trung Quốc, có vai trò là một trong những “đầu tàu” học thuật của nước này.
Ngoài những con số thống kê, ngôi trường này còn có điểm gì đặc biệt qua trải nghiệm của du học sinh Việt đang học thực tế tại đây?
Là một trong số hơn 20 người Việt đang học tập và nghiên cứu tại Thanh Hoa tham gia tiếp đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Nguyễn Sơn Trà, học thạc sĩ ngành quan hệ quốc tế ở Trường Schwarzman, bày tỏ ấn tượng với bài phát biểu truyền cảm hứng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về vai trò của thanh niên Việt trong việc tập tinh hoa của thế giới để trở về đóng góp cho sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước.
Trà kỳ vọng thông qua chuyến thăm, hợp tác giữa Việt Nam và Trung Quốc, đặc biệt ở khía cạnh giáo dục sẽ ngày càng thực chất hơn, phát triển trên cơ sở cùng có lợi và tôn trọng lẫn nhau. “Tôi cũng hy vọng trường học hai nước cùng hợp tác để nâng chất lượng đào tạo, hỗ trợ học bổng và đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, chuyển giao kỹ thuật để đóng góp cho tiến trình xây dựng mô hình xã hội chủ nghĩa phát triển bền vững trong thời kỳ mới”, Trà nói.
Theo nam học viên, điểm nổi bật của Thanh Hoa là sự kết hợp giữa triết lý giáo dục phương Đông với tư tưởng khai phóng, tiếp nhận tri thức toàn cầu. Tại đây, mỗi cá nhân không chỉ được học chương trình đào tạo chất lượng cao mà còn có thể tham gia nghiên cứu khoa học hay trải nghiệm nhiều kỹ năng mà có thể sẽ rất khó để tìm được cơ hội bên ngoài một cách dễ dàng.
“Từ khi vào trường, tôi đã thử trải nghiệm các bộ môn như võ thuật cổ truyền Trung Quốc, bắn cung, bơi lội và hát trong dàn hợp xướng. Tôi cũng đang thực hiện nghiên cứu về chính sách xe điện tại các quốc gia đang phát triển”, Trà chia sẻ. “Đây là điểm rất đặc biệt so với các quốc gia khác tôi từng có thời gian theo học và làm việc như Hungary, Hàn Quốc”.
Đến Thanh Hoa bằng học bổng toàn phần, Trà cho biết thêm anh hiện là thành viên của nhiều cộng đồng học thuật, có cơ hội dự nhiều hội thảo liên quan đến lĩnh vực bản thân quan tâm. Tuy nhiên, điều khiến anh bất ngờ là cứ đến 17 giờ, khi chuông báo kết thúc lớp học vang lên cũng là lúc trường phát đi khẩu hiệu, “Không thể thao, không Thanh Hoa” để thúc đẩy người học rèn sức khỏe.
“Các dịch vụ thể thao của trường có nhiều khung giờ hoàn toàn miễn phí cho sinh viên, và một số khung giờ khác chỉ thu phí rất thấp nếu đó là sinh viên trường. Thanh Hoa cũng có đầy đủ cơ sở vật chất, nhà thi đấu phục vụ gần như mọi loại hình thể dục thể thao. Bản thân là người yêu bơi lội, từ khi vào học tại Thanh Hoa, tôi cũng giữ nhịp độ đi bơi ít nhất 3 lần mỗi tuần”, Trà kể.
“Thanh Hoa không chỉ mang đến cảm giác thanh xuân vườn trường, mà còn cho tôi cơ hội kết nối với cộng đồng học giả lớn mạnh tại Trung Quốc và trên toàn cầu”, Trà nhấn mạnh.
Đối với Lưu Gia Linh, sinh viên năm 2 ngành luật, áp lực tại Thanh Hoa là điều có thể cảm nhận rất rõ ngay từ những ngày đầu. Mọi thứ được vận hành với quy mô và kỷ luật rất cao, trong khi việc chủ động, bền bỉ học tập gần như trở thành bản năng của mỗi sinh viên. “Đó là cú sốc đầu tiên của tôi. Nhìn vào sức học và cường độ làm việc của mọi người, có những lúc tôi thấy hoàn toàn choáng ngợp”, Linh nói.
Theo nữ sinh, có thể nói ví von rằng ở Thanh Hoa “đi đâu cũng gặp nhân tài”, vì đa số sinh viên đều là những thủ khoa, á khoa thi ĐH tại các tỉnh, thành, hoặc từng đạt các huy chương, giải thưởng khác nhau. Song, điều khiến Linh ấn tượng là tâm thế “bắt đầu lại từ số không”, bỏ lại hào quang THPT phía sau, sẵn sàng dành toàn bộ thời gian trong thư viện, phòng thí nghiệm… của bạn bè đồng trang lứa.
“Sự thi đua về điểm trung bình hay những môn học đạt mức 4.0/4.0 tuyệt đối tại đây, có lẽ không đến từ áp lực điểm số đơn thuần mà từ sự tỉ mỉ và lòng tự trọng học thuật”, Linh kể. “Tất cả có chung niềm tin vào giá trị của sự kiên định, nỗ lực tự thân, mong muốn được đo lường bằng chiều sâu đóng góp và những điều cống hiến cho xã hội. Đây là nét văn hóa rất tương đồng với những gì tôi được dạy dỗ tại Việt Nam”.
Học chương trình dạy bằng tiếng Trung với sinh viên bản địa, Linh nhận định khi dần thích nghi hơn với nhịp học, cô bắt đầu có góc nhìn khác về trường. Trong khi bạn cùng lớp giúp cô ý thức hơn về việc “nâng chuẩn” bản thân, thì các giảng viên – vốn là đại diện của Trung Quốc tại Liên Hợp Quốc hay giữ vai trò pháp lý cấp cao cho các doanh nghiệp lớn – lại dạy cho cô cách tư duy hệ thống và đặt vấn đề trong sự vận động đa chiều.
“Thanh Hoa là sự cộng hưởng của những nhân tài, nơi mọi người xem sự nỗ lực cũng giống như việc hít thở. Đây là nguyên do mỗi ngày tôi đều thấy mình như đang tham gia vào một hành trình rèn luyện bản thân”, Linh nói.
Tuy nhiên, cuộc sống học đường của Linh tại Thanh Hoa không chỉ gói gọn trong việc học. Nữ sinh hiện đảm nhận vị trí Trưởng ban Truyền thông và đối ngoại của Hội sinh viên Việt Nam tại ĐH Thanh Hoa, với niềm thôi thúc mang văn hóa Việt đến gần bạn bè quốc tế hơn.
Điều này được cô và các thành viên trong hội hiện thực hóa qua việc tổ chức nhiều trò chơi dân gian như chơi truyền, nhảy sạp và giới thiệu những món ăn truyền thống như gỏi cuốn, chè 3 miền trong ngày hội Global Village (Ngôi làng toàn cầu). Các thành viên của hội còn trình diễn tiết mục mang âm hưởng quê hương ở đêm nhạc cho sinh viên quốc tế và tổ chức thành công lớp học tiếng Việt tại Thanh Hoa…
“Tất cả đều được bạn bè quốc tế đón nhận nồng nhiệt”, Linh tự hào. “Qua những hoạt động này, chúng tôi mong muốn mỗi sinh viên Việt Nam ở đây đều trở thành một sứ giả văn hóa, lan tỏa hình ảnh Việt Nam vừa truyền thống, vừa hiện đại, từ đó hòa vào dòng chảy tri thức chung của thế giới”, Linh nói thêm.
Trần Phương Thảo Linh, sinh viên Viện Kinh tế và quản lý, nhận định Thanh Hoa ngoài thực tế không có áp lực học thuật “khắc nghiệt” như hình ảnh thường thấy trong phim ảnh. Dù vậy cô cũng thẳng thắn cho rằng các sinh viên “rất chăm chỉ, ý thức tự học rất mạnh và tính cạnh tranh cũng rất cao”. “Điều tôi ấn tượng nhất là tinh thần trách nhiệm và mục tiêu rõ ràng của các bạn đang học tại đây”, Linh nói.
Nữ sinh kể rằng trong xã hội Trung Quốc, Thanh Hoa có danh tiếng hàng đầu, thường được xem là biểu tượng của đỉnh cao học thuật lẫn thành công. Với người Trung Quốc, việc vào được trường không chỉ là thành tích của cá nhân học sinh mà còn là niềm tự hào với cả địa phương và dòng họ. “Mọi người đều có sự tôn trọng đặc biệt với sinh viên Thanh Hoa, như khi ra đường tôi cũng từng được những người lớn tuổi khen ngợi”, Linh bày tỏ.
Theo tin từ Thanh Hoa, hiện có 81 người Việt Nam đang học tập và nghiên cứu tại ĐH này. Trường cũng đang có quan hệ đối tác với 5 ĐH Việt Nam.
Ngày 9-5, Trường King’s College Wimbledon họp báo ra mắt tại TP.HCM thông qua hợp tác với Millennia Education. Cơ sở tại TP.HCM dự kiến khai giảng khóa đầu tiên vào tháng 8-2027, dạy học sinh từ 2-18 tuổi.
Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Văn Hiếu - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM - cho biết TP.HCM hiện có gần 30 trường quốc tế với nhiều mô hình hoạt động khác nhau.
Nhiều năm qua, thành phố xem hợp tác quốc tế trong giáo dục là một trong những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phục vụ mục tiêu phát triển bền vững và hội nhập quốc tế.
Ông cũng cho rằng quan hệ hợp tác giáo dục giữa Việt Nam và Vương quốc Anh thời gian qua phát triển theo hướng tăng cường liên kết đào tạo, trao đổi chuyên môn và chia sẻ kinh nghiệm quản lý giáo dục. Khi giáo dục và khoa học công nghệ thay đổi nhanh, việc triển khai thêm các mô hình giáo dục quốc tế sẽ góp phần đa dạng hóa môi trường học tập tại TP.HCM.
Giáo dục Việt Nam luôn coi trọng "đức - trí - thể - mỹ" cũng như "tài - đức" trong rèn luyện con người.
Các mô hình giáo dục quốc tế khi phát triển tại Việt Nam cần quan tâm đến giá trị phát triển con người toàn diện, góp phần đào tạo nguồn nhân lực cho TP.HCM và khu vực.
Trong khi đó, ông William Lawrenson - Phó tổng lãnh sự Anh tại TP.HCM - cho biết quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Vương quốc Anh được thiết lập từ năm 1993, còn khuôn khổ Đối tác chiến lược giữa hai nước được ký kết năm 2010.
Theo ông, giáo dục hiện là một trong sáu trụ cột hợp tác trong quan hệ song phương, đóng vai trò thúc đẩy kết nối con người, trao đổi học thuật và hợp tác dài hạn giữa hai quốc gia. Các dự án giáo dục quốc tế đang được triển khai tại Việt Nam cho thấy những cam kết hợp tác đang dần được cụ thể hóa trong thực tế.
Ông Kieran McLaughlin - Hiệu trưởng sáng lập King’s College Wimbledon tại TP.HCM - cho biết trường sẽ triển khai chương trình giáo dục Anh quốc từ mầm non đến trung học, trong đó học sinh bậc phổ thông theo lộ trình IGCSE và A-Level.
Ông cho biết cơ sở của trường tại TP.HCM đã được khởi công và đang xây dựng tại khu đô thị The Global City (phường Bình Trưng, TP.HCM) với quy mô gần 2ha gồm các hạng mục như hồ bơi trong nhà, khu thể thao đa năng, phòng thí nghiệm khoa học và nhà hát 500 chỗ.
Sau giờ đứng lớp tại trường THCS Phong Thủy, xã Lệ Thủy, thầy Hảo lại cặm cụi bên bàn làm việc, xoắn và uốn những sợi dây nhôm mảnh thành đủ mọi dáng thế bonsai.
Thầy cho biết công việc bắt đầu như một thú vui lúc nhàn rỗi, nhưng nay đã trở thành nghề tay trái ổn định.
Ngày nhỏ, thầy Hảo thường tìm các cây nhỏ trong vườn hoặc ven đường mang về trồng trong chậu. Niềm yêu thích ấy dần hình thành sự hiểu biết về thế cây và cách tạo hình bonsai.
Năm 2020, khi dịch Covid-19 bùng phát, thầy Hảo phải ở nhà nhiều hơn. Trong lúc lướt mạng xã hội, thầy tình cờ thấy hình ảnh những cây bonsai được uốn từ dây đồng và dây nhôm.
"Tôi thấy lạ và đẹp nên muốn thử làm xem có được không", thầy kể.
Với 100.000 đồng, thầy mua lại vài động cơ quạt điện, máy bơm nước từ tiệm phế liệu rồi tháo ra lấy dây kim loại bên trong. Những sợi dây được gỡ ra, duỗi thẳng rồi xoắn lại thành thân cây.
Tuy nhiên, những sản phẩm đầu tiên nhìn khá cứng, các nhánh, chi tiết chưa được tự nhiên. Có khi vừa uốn xong, thầy đành tháo ra làm lại từ đầu.
"Có lúc ngồi cả buổi mà vẫn chưa ra được hình cây, dây rối tung. Nhưng vì tò mò nên tôi vẫn kiên trì làm tiếp", thầy nói.
Để tạo dáng chuẩn hơn, thầy Hảo tìm kiếm các video hướng dẫn trên Internet, xem cách tạo thân, tán, rễ và phân bố cành. Sau nhiều lần thử nghiệm, những cây bonsai đầu tiên từ dây đồng và nhôm bắt đầu có hình dáng rõ ràng hơn. Từ một thân dây xoắn đơn giản, thầy dần tạo được các nhánh tỏa ra cân đối, mềm mại.
Khi đã quen với kỹ thuật cơ bản, thầy bỏ hơn một triệu đồng mua dây nhôm để uốn bonsai. Loại dây này được nhập khẩu từ Trung Quốc, đã qua xử lý nên có độ bền cao và nhiều màu sắc.
Theo thầy Hảo, công đoạn khó nhất là kết hợp hàng chục sợi dây nhỏ thành một thân cây hoàn chỉnh. "Từng sợi dây phải xoắn theo cùng chiều để tạo độ chắc, nhưng lực xoắn phải vừa phải. Nếu mạnh quá thân cây bị thô, còn nhẹ quá thì cây không đứng được", thầy giải thích.
Sau khi tạo thân chính, những nhánh nhỏ được tách ra từ các sợi dây còn lại. Thầy Hảo tỉ mỉ uốn cong nhẹ để chúng tạo cảm giác tự nhiên. Ban đầu, những cây bonsai được thầy làm ra chỉ để trang trí trong nhà. Nhưng khi đăng ảnh lên mạng xã hội, nhiều người bắt đầu hỏi mua.
Theo thầy Hảo, một cây bonsai nhỏ có thể hoàn thành trong khoảng 15 phút và bán với giá khoảng 50.000 đồng. Tuy nhiên, những cây lớn, có nhiều tán và dáng thế phức tạp có thể mất tới ba ngày, giá lên tới 3,5 triệu đồng.
Ban ngày, thầy Hảo lên lớp giảng dạy. Buổi tối, sau khi hoàn thành việc soạn giáo án, thầy mới bắt đầu ngồi vào bàn làm bonsai. Một góc nhỏ trong nhà được dành riêng cho công việc này. Trên bàn là kìm, kéo, cuộn dây nhôm cùng những cây bonsai đang làm dở. Sau vài năm, đôi tay của thầy trở nên thuần thục. Nhiều khi vừa xem tivi, thầy vẫn có thể xoắn dây tạo dáng cây mà không cần nhìn quá lâu.
Hiện mỗi tháng thầy Hảo làm khoảng 50 sản phẩm, thu về hơn 10 triệu đồng. Vào dịp Tết, thầy thuê thêm 5 người phụ giúp những công đoạn đơn giản như cắt dây hoặc xoắn nhánh.
Theo ông Lê Đình Lý, Hiệu trưởng trường THCS Phong Thủy, thầy Hảo là giáo viên dạy giỏi cấp huyện môn Toán, có chuyên môn vững vàng và tận tâm.
"Thầy luôn trách nhiệm và gần gũi với học sinh. Ngoài chuyên môn, thầy còn tích cực tham gia các hoạt động xây dựng cảnh quan trường học", ông Lý nhận xét.
Với thầy Hảo, việc làm bonsai không chỉ là cách tận dụng thời gian rảnh mà còn là niềm vui, giúp thư giãn sau những giờ đứng lớp.
"Mỗi cây bonsai hoàn thành giống như một tác phẩm nhỏ. Nhìn thấy nó đẹp dần lên từ những sợi dây ban đầu, tôi cảm thấy rất vui", thầy nói.
Chiều 6.5, Học viện Ngoại giao đã công bố thông tin tuyển sinh đại học hệ chính quy năm 2026. Trong năm học 2026 - 2027, lần đầu tiên Học viện Ngoại giao đào tạo bằng tiếng Anh một số ngành học. Tuy nhiên, chỉ sau khi thí sinh trúng tuyển thì nhà trường mới tổ chức cho sinh viên đăng ký học các chương trình đào tạo này.
Cụ thể, ngoài hệ đại trà, Học viện Ngoại giao dành khoảng 30 - 50 chỉ tiêu mỗi ngành để đào tạo bằng tiếng Anh đối với 6 ngành: quan hệ quốc tế, kinh tế quốc tế, luật quốc tế, truyền thông quốc tế, kinh doanh quốc tế và luật thương mại quốc tế.
Khi tuyển sinh, nhà trường tuyển chung theo từng ngành. Sau khi trúng tuyển, sinh viên có nguyện vọng sẽ được đăng ký xét tuyển vào học các chương trình đào tạo giảng dạy bằng tiếng Anh (tương ứng với ngành đã trúng tuyển). Căn cứ để nhà trường lựa chọn là điểm chứng chỉ tiếng Anh quốc tế hoặc chứng chỉ đánh giá năng lực quốc tế và bài phỏng vấn đầu vào bằng tiếng Anh của thí sinh.
Trao đổi với Báo Thanh Niên, bà Hoàng Mai Hương, Trưởng phòng Đào tạo Học viện Ngoại giao cho biết, với các chương trình đào tạo giảng dạy bằng tiếng Anh, các học phần được giảng dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh (trừ một số học phần thuộc khối kiến thức lý luận chính trị và pháp luật Việt Nam, học phần giáo dục thể chất, năng lực số và giáo dục quốc phòng - an ninh).
Đội ngũ giảng viên của chương trình là sự kết hợp giữa các giảng viên Việt Nam được đào tạo bài bản tại các quốc gia sử dụng tiếng Anh và các giảng viên quốc tế giàu kinh nghiệm, mang đến môi trường học tập chuẩn quốc tế, giúp sinh viên không chỉ thành thạo ngôn ngữ mà còn tự tin hội nhập và làm chủ tri thức toàn cầu. Lớp học quy mô nhỏ (30 - 50 sinh viên/lớp chuyên ngành, 25 sinh viên/lớp ngoại ngữ).
Năm nay, Học viện Ngoại giao tuyển sinh 2.200 chỉ tiêu cho hệ đại học chính quy cho 11 ngành đào tạo. Nhà trường sử dụng tới 13 tổ hợp tuyển sinh: A00, A01, C00, D01, D03, D04, DD2, D06, D07, D09, D10, D14, D15. "Sợi chỉ đỏ" xuyên suốt cả 13 tổ hợp này là môn toán hoặc văn.
Hầu hết tổ hợp có môn ngoại ngữ (với các thứ tiếng khác nhau), ngoại trừ 2 tổ hợp không có môn ngoại ngữ để tạo cơ hội cho những thí sinh có thế mạnh đặc thù ở các khối thi truyển thống là A00 và C00. Môn thứ 3 rất linh hoạt, giúp nhà trường có đa dạng nguồn tuyển.
Học viện Ngoại giao áp dụng 4 phương thức tuyển sinh: xét tuyển thẳng và ưu tiên xét tuyển theo quy định của Bộ GD-ĐT; xét tuyển kết hợp dựa trên kết quả học tập THPT (học bạ) và chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế đối với các thí sinh học chương trình THPT của Việt Nam; xét tuyển kết hợp dựa trên chứng chỉ đánh giá năng lực quốc tế (SAT, ACT, A-level, IB Diploma, Baccalaureat) và chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế; xét tuyển dựa trên kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 theo các tổ hợp môn.
Xem chi tiết thông tin của Học viện Ngoại giao ở đây.
