Nếu ngồi đủ lâu ở một phòng chờ bệnh viện vào buổi sáng, bạn sẽ nhận ra không gian ấy đang già đi cùng xã hội. Những mái đầu bạc, có người mang theo một túi thuốc nhỏ, có người là cả một hồ sơ điều trị dày cộp.
Và đôi khi, người ta đùa với nhau rằng tuổi già không được đếm bằng năm sinh, mà bằng số loại thuốc phải uống mỗi ngày.
Đó là những chỉ dấu rất rõ của một xã hội đang già hóa nhanh. Có một thực tế trong y tế mà những người làm chính sách nhận ra là chúng ta đang sống lâu hơn, nhưng không phải lúc nào cũng sống khỏe hơn.
Thống kê cho thấy, người Việt có thể phải trải qua khoảng 10 năm cuối đời trong tình trạng mang bệnh hoặc sống chung với bệnh mạn tính. Quãng thời gian ấy không phải một vài đợt nằm viện ngắn ngủi, mà là một quãng đời kéo dài, nơi sức khỏe không còn là trạng thái ổn định mà trở thành một tiến trình cần theo dõi từng ngày.
Trong quãng thời gian đó, những cái tên quen thuộc như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch hay thoái hóa xương khớp không chỉ xuất hiện đơn lẻ. Chúng thường đi cùng nhau, chồng lấn lên nhau, tạo thành những “tầng gánh nặng” sức khỏe mà người cao tuổi phải mang theo.
Không có bệnh nào quá ồn ào để báo động ngay lập tức, nhưng tất cả cùng góp phần bào mòn dần chất lượng sống – từng chút một, âm thầm nhưng bền bỉ.
Và khi nhiều bệnh cùng tồn tại trong một cơ thể, y học cũng buộc phải thay đổi cách tiếp cận.
Không còn là câu chuyện “chữa một bệnh”, mà là quản lý nhiều bệnh cùng lúc; không chỉ kê một đơn thuốc, mà phải tính đến hàng loạt tương tác; không chỉ kéo dài sự sống, mà quan trọng hơn là giữ được sự ổn định và tự chủ trong chính cuộc sống ấy.
Ở điểm này, chăm sóc sức khỏe không còn là phản ứng trước bệnh tật, mà trở thành một bài toán quản trị dài hạn cho cả một hệ sinh thái sức khỏe của con người.
Trong thực hành y tế, có một ngộ nhận khá phổ biến: bệnh mạn tính và bệnh truyền nhiễm là hai “đường thẳng” tách biệt, mỗi loại đi một hướng, không liên quan đến nhau. Nhưng càng quan sát thực tế lâm sàng, càng thấy ranh giới ấy mờ đi rất nhiều.
Một người đang sống chung với tăng huyết áp hay đái tháo đường không chỉ đối mặt với “con số đường huyết” hay “chỉ số huyết áp”, mà còn đối mặt với một hệ miễn dịch đã suy giảm phần nào, một cơ thể ít khả năng chống đỡ hơn trước các tác nhân bên ngoài.
Vì vậy, những bệnh tưởng chừng đơn giản như cúm mùa hay nhiễm trùng đường hô hấp lại có thể trở thành điểm khởi đầu cho những diễn biến nặng hơn, kéo dài hơn, và khó lường hơn.
Chính từ thực tế đó, cách tiếp cận y tế truyền thống – chờ đến khi bệnh xuất hiện rồi mới điều trị – đang bộc lộ rõ giới hạn của nó. Với người cao tuổi, đặc biệt là người có bệnh nền, y học không thể chỉ đứng ở vị trí “xử lý sự cố”, mà phải chuyển dần sang vai trò chủ động hơn: Nhận diện nguy cơ từ sớm, phòng ngừa từ trước, và can thiệp trước khi những “mắt xích nhỏ” kịp nối thành một biến cố lớn.
Trong nhiều năm làm y tế, có một thay đổi rất rõ mà bất kỳ ai quan sát đủ lâu đều nhận ra: chúng ta không thể tiếp tục coi “đi khám” là điểm bắt đầu của chăm sóc sức khỏe. Bởi khi bệnh đã xuất hiện, cơ thể thường không còn ở trạng thái cân bằng như trước đó nữa.
Chính vì vậy, y học hiện đại buộc phải dịch chuyển sang một cách tiếp cận khác: không chỉ điều trị khi bệnh xảy ra, mà quan trọng hơn là làm sao để bệnh không có cơ hội xuất hiện, hoặc xuất hiện muộn hơn, nhẹ hơn, ít biến chứng hơn.
Đó cũng là tinh thần cốt lõi của chăm sóc sức khỏe toàn diện: theo dõi sức khỏe một cách liên tục, quản lý tốt bệnh nền, chủ động phòng ngừa nguy cơ mới, và điều chỉnh can thiệp phù hợp với từng người thay vì áp dụng một công thức chung.
hăm sóc sức khỏe toàn diện không phải là điều bắt đầu từ bệnh viện, mà bắt đầu từ rất sớm từ những lựa chọn tưởng như nhỏ nhặt trong đời sống hằng ngày.
Trước khi có một ca khám bệnh, đã có những bữa ăn ta ăn mỗi ngày, những bước chân ta có chịu đi bộ hay không, những đêm ngủ có đủ sâu hay chỉ là chợp chờn, và cả việc có duy trì tiêm chủng đầy đủ theo khuyến nghị hay không.
Những điều ấy, nhìn riêng lẻ thì rất đơn giản. Nhưng khi cộng lại theo thời gian, chúng lại tạo nên nền tảng sức khỏe của cả một đời người – thứ quyết định rất nhiều đến việc tuổi già sẽ đến trong trạng thái chủ động hay bị động.
Điều đáng suy ngẫm là trong khi nhiều người chuẩn bị rất kỹ cho tuổi già về mặt tài chính, thì lại ít người chuẩn bị tương xứng cho “vốn sức khỏe” của chính mình. Trong khi đó, sức khỏe mới là thứ quyết định liệu số tiền tích lũy kia được dùng trong an nhàn, hay trong bệnh viện.
Chính vì vậy, chăm sóc sức khỏe toàn diện, xét đến cùng, không chỉ là một khái niệm y học. Đó là một cách sống – một cách sống chủ động hơn, sớm hơn, và bền bỉ hơn, để con người không bị động đi qua tuổi già, mà có thể đi cùng nó trong sự chuẩn bị và bình tĩnh.
"Chung cư vùng ven, diện tích 58 m2, đang đóng tiền theo tiến độ (chưa nhận nhà) mà giá bán tới 6,6 tỷ (tức gần 114 triệu một m2) là quá đắt. Cho dù có 'lướt sóng' hay làm gì đi nữa thì liệu có ai đủ can đảm xuống tiền không? Mức giá đó đắt một cách vô lý.
Hiện nay, cho thuê nhà có tỷ suất lợi nhuận đã thấp rồi (bằng 1/3 gửi ngân hàng), đã thế lại còn phải bỏ chi phí môi giới mỗi lần cho thuê khách mới (mà thời điểm này khách đổi nhà liên tục), thêm vào chi phí sửa nhà, bảo trì, chưa kể thuế níu đầu, níu đuôi. Thế nên, bỏ ra một đống tiền mà lợi nhuận bị bào mòn gần hết.
Ai có ý định mua chung cư rồi cho thuê, chờ giá lên bán chênh lệch kiếm lời thì nên cân nhắc kỹ. Bản thân tôi đang có hai căn nhà mặt phố cho thuê làm shop. Hiện tôi cũng đang muốn bán quách đi cho rảnh nợ để tập trung đầu tư chứng khoán cho rồi".
Đó là quan điểm của độc giả Vinaguy xung quanh thực trạng "Chật vật cắt lỗ chung cư vùng ven". Từ đầu năm đến nay, thị trường chung cư có dấu hiệu đảo chiều khi lãi suất vay mua nhà có xu hướng tăng. Lo ngại thị trường mất thanh khoản, nhiều nhà đầu tư từng mạo hiểm chi vài trăm triệu đến hơn tỷ đồng xuống tiền mua chung cư vùng ven với kỳ vọng "lướt sóng", giờ phải tìm cách cắt lỗ để sang tay. Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cũng ghi nhận số lượng sản phẩm cần thoát hàng trên thị trường gia tăng, nhất là nhóm nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính.
>> 'Ở thuê 9 triệu một tháng nên tôi cần gì mua nhà'
Cùng chung suy nghĩ về giá trị thực của chung cư hiện nay, bạn đọc Huythaopht cho rằng: "Với nguồn cung nhà ở rất lớn trong thời gian ba năm tới, cộng với giá chung cư vẫn ở mức quá cao như hiện nay, thì tôi tin chắc giá bán sẽ phải giảm dần. Lúc đó, mới chạm tới khả năng mua của những người có nhu cầu ở thực".
"Giá chung cư đang bị đẩy lên quá cao so với chất lượng và dịch vụ đi kèm. Dự án nào cũng tự quảng cáo là cao cấp, nhưng tiện ích không tương xứng. Theo tôi, tùy vào chất lượng và tiện ích nhưng giá chung cư được cho là hợp lý chỉ khoảng 30-40 triệu một m2 ở khu vực ngoại thành và 50-60 triệu một m2 ở khu vực nội thành. Còn khu vực trung tâm lõi (Hoàn Kiếm, Ba Đình...) thì có thể cao hơn một, nhưng cũng không thể đến 100 triệu một m2 được", độc giả Vũ Vim kết lại.
Hôm qua, tôi thấy trên mạng xã hội chia sẻ lại câu chuyện một người đàn ông năm 2022 bán căn chung cư 3,5 tỷ, sau đó vay thêm tiền để có 4,5 tỷ đồng làm farmstay ở khu vực gần Đà Lạt.
Những lý do khiến việc kinh doanh này thua lỗ: Thứ nhất là không kiểm tra kỹ pháp lý của khu đất. Thứ hai là làm việc cực nhọc, thức khuya dậy sớm chiều chuộng khách. Thứ ba là đếm cua trong lỗ, khi cả farmstay chỉ có 6 phòng, giá 1,2 triệu đồng một đêm nhưng chỉ kín khách 8 ngày cuối tuần (4 thứ bảy và chủ nhật), ngày thường 30% công suất.
Nhiều người đã tháo chạy khỏi các farmstay từ những năm trước. Tôi có vài bạn bè cũng đầu tư loại hình này ở Đà Lạt, Vũng Tàu, Phan Thiết... Người có tài chính mạnh thì đầu tư bằng tiền túi. Người tài chính yếu hơn nhưng muốn phiêu lưu, đi vay tiền người thân, ngân hàng thì chịu cảnh gánh nợ.
Ông bạn của tôi làm farmstay trên Đà Lạt, nhưng gồng được một năm thì bỏ xó, đang tính trồng cà phê organic để gia đình dùng. Vì sao farmstay "đốt tiền"?
Theo tìm hiểu của tôi, có ba lý do chính sau đây:
Thứ nhất: Giá quá ảo. Như trường hợp ở đầu bài giá tiền 1,2 triệu đồng một đêm sẽ làm nhiều người đắn đo. Vì với số tiền đó, thoải mái thuê một phòng khách sạn ở trung tâm Đà Lạt đầy đủ tiện nghi. Chiều tối đi tản bộ ở bờ hồ Xuân Hương, đi ăn uống rồi về ngủ.
Thứ hai: Đường đi không dễ dàng. Ở Đà Lạt và những vùng lân cận, lượng mưa trong năm nhiều. Một farmstay ở rừng thông có vẻ lãng mạn nhưng con đường đi đến đó mới là vấn đề trong mùa mưa.
Với những người du lịch thuần túy, họ thuê một phòng khách sạn trong trung tâm, giao thông thuận tiện, muốn đặt xe đi đâu thì có ngay. Con đường di chuyển từ bến xe, sân bay về khách sạn và ngược lại không có gì bàn cãi. Vậy việc gì phải thuê farmstay để tự đày đọa mình?
Thứ ba: Khá kén tệp khách. Tôi nghĩ người xuống tiền đầu tư thường ngộ nhận về nhu cầu của khách. Đăng một ảnh farmstay lên mạng, nhiều người thích, nhiều người hỏi thăm, nhưng nhu cầu của họ là ở đó và trải nghiệm hay là chỉ muốn đến ngắm cảnh một chút, chụp vài bức hình sống ảo rồi đi về?
Vậy làm cách nào để cứu những farmstay thua lỗ? Tôi nghĩ đây là một câu hỏi khá hóc búa. Nếu farmstay của bạn ở vị trí đẹp, dễ tiếp cận thì không nói làm gì, còn ngược lại, nếu tung chiêu khuyến mãi, giảm giá thì chỉ có người lấy công làm lời mới chịu được, còn thuê nhân sự làm việc thì chẳng khác gì uống nước biển giải khát.
Theo hình ảnh được ghi lại từ camera hành trình của xe tải chạy tuyến cao tốc Hà Nội - Lào Cai ngày 26/4, trong quá trình di chuyển qua đoạn Văn Bàn - Mậu A, tài xế này liên tục tỏ ra bức xúc bị một xe ôtô bốn chỗ chạy phía trước không cho vượt. Mỗi khi qua đoạn đường cắm biển giới hạn tốc độ 50 km/h (trong quá trình mở rộng thêm làn), tài xế xe con di chuyển chậm, bất chấp xe tải phía sau liên tục bấm còi, nháy đèn xin vượt.
Tuy nhiên, khi qua đoạn giới hạn tốc độ và các xe được phép vượt, tài xế xe bốn chỗ lại lập tức tăng tốc bỏ xa. Tới đoạn đường giới hạn tốc độ tiếp theo, chiếc xe này tiếp tục chạy chậm ngay trước mũi xe tải. Sự việc được lặp lại suốt một quãng đường dài gây nhiều tranh luận.
Có ý kiến bênh vực, cho rằng tài xế xe bốn chỗ chỉ đang tuân thủ hiệu lệnh biển báo giao thông và không sai khi di chuyển chậm qua các đoạn đường giới hạn tốc độ. Tuy nhiên, với quan điểm trái chiều, không ít người cho rằng hành động này là cố tình cản trở xe phía sau, như "chim mồi", gây nhiều bức xúc và hệ lụy tiêu cực trên cao tốc.
Đây không phải lần đầu tiên xảy ra tình trạng xe chạy chậm trên cao tốc gây bức xúc. Trước đó, tháng 1/2025, một xe tải "rùa bò" với tốc độ 20-30km/h, cho cả đoàn ôtô phía sau nối đuôi theo sau suốt quãng đường dài trên Quốc lộ 14 gây bị người dân nghi là "chim mồi". Hay chiều 30/11/2025, một tài xế chạy chậm ở làn dừng khẩn cấp trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai cũng bị lập biên bản, phạt 5 triệu đồng và trừ 2 điểm bằng lái.
