Kỷ niệm Ngày Người khuyết tật Việt Nam 18-4, chương trình chung của Liên hợp quốc về hòa nhập người khuyết tật (UNJP), Viện Khoa học giáo dục Việt Nam và Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập Đà Nẵng (IERC) vừa có tổng kết các mô hình thí điểm giáo dục hòa nhập và chăm sóc ban ngày cho trẻ khuyết tật.
Cụ thể, từ tháng 10-2024 đến 4-2026 tại Đà Nẵng, các học sinh khiếm thị thuộc chương trình đã có thể tự học, tham gia các hoạt động trên lớp nhờ 147 đầu sách giáo khoa được chuyển sang định dạng EPub trên thư viện số mở, kèm một ứng dụng đọc sách tiếng Việt.
Giáo viên và cán bộ cũng được đào tạo phương pháp giảng dạy linh hoạt, phù hợp người học và xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân.
Qua đó, từng học sinh được nắm bắt nhu cầu học tập phù hợp.
Với mô hình chăm sóc ban ngày, trẻ khuyết tật nặng được rèn luyện kỹ năng sống, chăm sóc chuyên biệt, từ đó cha mẹ các em hưởng lợi khi có thể duy trì việc làm, thu nhập. Đặc biệt, học sinh khuyết tật được giáo dục giới tính, tự chăm sóc, bảo vệ bản bản thân trong chương trình chính khóa.
Qua 14 khóa tập huấn, các mô hình tiếp cận 260 giáo viên, học sinh, phụ huynh. Trong đó, 80% người tham gia cho biết mô hình đã nâng cao năng lực, cải thiện kết quả học tập của trẻ.
Theo UNDP Việt Nam, các mô hình cũng cần được lồng ghép vào hệ thống cung cấp dịch vụ công và ngân sách địa phương thay vì duy trì dưới dạng dự án độc lập. Mô hình đào tạo giảng viên nguồn cần được mở rộng để hình thành đội ngũ chuyên nghiệp song song với huy động nguồn lực Nhà nước, tư nhân, đối tác phát triển.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Đằng sau những tấm thẻ xác nhận khuyết tật đối vớinhiều trường hợp sẽ là một hành trình đi xa và vất vả.
Thương mẹ, từ một người phụ nữ từng đi chợ, làm vườn, chăm lo mọi việc trong nhà, mẹ trở thành người cần được chăm sóc.
Gia đình tôi sau đó làm hồ sơ để mẹ được hưởng chế độ trợ cấp ở diện là con liệt sĩ bị khuyết tật (ông ngoại tôi là liệt sĩ, bà ngoại là thương binh). Khoản hỗ trợ hàng tháng tuy không lớn, nhưng phần nào giúp trang trải chi phí thuốc men cho mẹ. Chúng tôi rất biết ơn về sự hỗ trợ này, vì gia đình thuộc diện khó khăn và neo đơn. Nhưng để có được tấm giấy xác nhận ấy, hành trình với chúng tôi đúng là hành trình những chuyến đi xa.
Vì mẹ thuộc diện con liệt sĩ (theo quy định về thủ tục hành chính trường hợp thân nhân là conbị khuyết tật nặng phải có thêm giấy xác nhận mức độ khuyết tật của Hội đồng xác định mức độ khuyết tật và Hội đồng giám định y khoa cấp tỉnh - TT) nên mẹ không thể chỉ khám ở xã như diện khuyết tật thông thường, mà phải nhiều lần xuống bệnh viện tuyến tỉnh theo chỉ định để khám và hoàn tất hồ sơ.
Quãng đường cả đi lẫn về hơn 100 cây số, trong khi mẹ không thể tự đi lại. Mỗi lần như vậy, gia đình đều phải thuê xe taxi, vì tuyến đường và phương tiện công cộng ở ngoài quê không phù hợp cho người ngồi xe lăn.
Chi phí khám bệnh, chi phí di chuyển, thời gian chờ đợi… tất cả dồn lại thành một gánh nặng không nhỏ cho mấy mẹ con. Thật vất vả, để được xác nhận là "khó khăn", người ta lại phải vượt qua một hành trình cũng khá khó khăn
Câu chuyện của mẹ tôi không phải là cá biệt. Nhiều người khuyết tật ở diện con em liệt sĩ, đặc biệt ở vùng nông thôn, đang gặp những rvtương tự khi tiếp cận chính sách hỗ trợ.
Tôi nghĩ, một trong những điều cần được cải thiện là cách thức triển khai. Thay vì yêu cầu người khuyết tật di chuyển xa để thẩm định, các cơ quan chức năng hoàn toàn có thể tổ chức các đợt khám, đánh giá tại địa phương cấp thôn, xã. Việc cử đội ngũ y bác sĩ đến tận nơi, thậm chí là tận nhà (trường hợp nhiều người neo đơn, không thể đi lại,..) không chỉ giảm chi phí cho người dân, mà còn thể hiện sự chủ động của chính sách.
Bên cạnh đó, thủ tục hành chính cũng cần được đơn giản hóa. Việc phải đi lại nhiều lần, bổ sung giấy tờ phức tạp vô tình khiến nhiều người nản lòng, thậm chí từ bỏ quyền lợi chính đáng của mình. Một chính sách nhân văn không chỉ nằm ở nội dung hỗ trợ, mà còn ở cách nó đến được với người cần.
Ngoài chính sách trợ cấp, vấn đề lớn hơn là khả năng tiếp cận các tiện ích và cơ hội việc làm của người khuyết tật.
Nhiều công trình công cộng vẫn thiếu lối đi cho xe lăn. Phương tiện giao thông chưa thân thiện. Nơi làm việc hiếm khi được thiết kế phù hợp. Điều đó khiến người khuyết tật, dù có năng lực, vẫn khó hòa nhập.
Để thay đổi điều này, cần có những quy định rõ ràng hơn về thiết kế không gian tiếp cận trong xây dựng, giao thông và môi trường làm việc.
Người khuyết tật không cần được "ưu tiên" theo nghĩa đặc biệt, mà cần một môi trường đủ công bằng để họ có thể tự bước đi theo cách của riêng mình.
Sau những tháng ngày đầu đầy tuyệt vọng, mẹ tôi dần học cách sống cùng chiếc xe lăn. Bà tập làm lại những việc nhỏ, từ việc tự di chuyển trong nhà, đến việc nấu ăn, chăm sóc bản thân. Có những ngày mẹ buồn, có những lúc mệt mỏi, nhưng bà không cho phép mình dừng lại quá lâu. Bà vẫn lọ mọ làm những việc trong khả năng để ngày trôi qua có ý nghĩa.
"Tàn nhưng không phế" - câu nói tưởng chừng quen thuộc ấy, với mẹ tôi, không phải là khẩu hiệu, mà là một hành trình.
Người khuyết tật, hơn ai hết, cần vượt qua chính mình. Nhưng để làm được điều đó, họ cần một môi trường không rào cản, một xã hội không định kiến, và một hệ thống chính sách đủ thấu hiểu.
Một xã hội văn minh không chỉ được đo bằng tốc độ phát triển, mà còn bằng cách nó đối xử với những người yếu thế nhất.
Người khuyết tật không cần những lời hứa lớn lao. Họ cần những thay đổi cụ thể từ chính sách thuận tiện hơn, không gian dễ tiếp cận hơn, và một ánh nhìn công bằng hơn từ cộng đồng.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Gia Đình
Làm sao thoát cảnh 'chưa làm gì đã mệt': Bớt nhòm ngó trên mạng, tránh phân tâm

Đó là ý kiến của bạn đọc Phan Anh tại phần bình luận trong bài viết Còn trẻ mà luôn mệt mỏi dù không quá tải: Lý do dưới đây.
Bài viết trên nhận về nhiều ý kiến tranh luận của bạn đọc.
Từng trải qua cảm giác trên, bạn đọc Dũng cho biết ít nhất cũng đã bắt đúng bệnh và tự chữa cho mình. Dũng phân tích "căn bệnh" này có 3 tầng, nếu chỉ dừng lại tầng 1 hoặc một chút tầng 2 thì sẽ không hết bệnh.
Cụ thể, tầng 1 là sinh học: thiếu ngủ, ăn uống kém, bệnh lý, rối loạn hormone… Tầng 2 là tâm lý cá nhân: lo âu, áp lực thành tích, mất phương hướng, trầm cảm…
“Tầng 3 là môi trường mạng xã hội: tâm lý FOMO - sợ biết thông tin sau bạn mình, so sánh xã hội, nhịp sống nhanh, quá nhiều kích thích ham muốn có được, cảm giác mình bị tụt hậu”, Dũng nói.
Có thể thấy, tầng 3 mà bị nặng thì nó quay lại làm trầm trọng tầng 1 hơn. Tức để chữa bệnh thì phải xử lý tầng 3 trước, rồi tới tầng 2, tầng 1. Mỗi người mỗi hoàn cảnh, nên tự xem xét và tự chữa lành cho mình.
Bạn đọc này đưa ví dụ một người đi du lịch 3 ngày 2 đêm, chụp ra hàng trăm tấm hình và tạo hơn chục video để đăng lên mạng xã hội khoe rằng mình đã đi du lịch như thế.
Bạn bè của người đó sẽ là nạn nhân, họ thấy mình không được như bạn mình, ao ước ngầm rằng mình cũng phải được như bạn mình. Họ cảm thấy mình tệ quá, thua kém quá...
“Còn người đi du lịch đó thì sao? Chuyến du lịch thành ra là chuyến sáng tác ảnh và video. Họ không thật sự dành thời gian để hưởng thụ đúng nghĩa của du lịch. Họ còn phải chỉnh sửa ảnh, edit video. Họ còn phải tải lên mạng. Rồi họ còn phải đếm like. Họ có mệt không? Xin thưa rất mệt”, bạn đọc này nói.
Nếu tương tác tốt, họ sẽ tạm vui vẻ hạnh phúc vài ngày, rồi họ lại đi tìm nội dung khác. Nếu tương tác xấu, họ cũng mệt mỏi, trở thành nạn nhân của chính mình.
Bạn đọc này cho rằng ngày nay có hàng trăm thứ tương tự như ví dụ trên, chủ yếu xuất phát từ nhịp sống nhanh: làm nhanh, ăn nhanh, chơi nhanh, giải trí nhanh... Nó bòn rút hết năng lượng của con người. Nhận ra được, bỏ bớt, bỏ hết... thì khỏe lại thôi.
Bạn đọc Khang Thi nói có giai đoạn anh chẳng làm gì quá nhiều, deadline cũng không dồn dập, vậy mà sáng ngủ dậy vẫn thấy kiệt sức.
“Sau này mới hiểu, thứ làm mình mệt không phải công việc, mà là cảm giác lúc nào cũng phải “ổn”, phải theo kịp người khác. Điện thoại mở ra là thấy ai đó giỏi hơn, giàu hơn, sống năng suất hơn. Kiểu vậy làm suy nghĩ cũng bị mất năng lượng”, bạn đọc này bày tỏ.
Bạn đọc Thảo Vy chia sẻ, đôi khi không cần làm quá nhiều việc mới khiến bản thân mệt mỏi. Chỉ vài đầu việc cùng lúc cũng đủ làm não bộ liên tục chuyển trạng thái giữa tin nhắn, công việc và suy nghĩ cá nhân, khiến cơ thể luôn trong trạng thái căng thẳng. Vì vậy, dù hiệu suất không cao, nhiều người trẻ vẫn cảm thấy kiệt sức kéo dài.
“Kết quả là làm chẳng được bao nhiêu nhưng vẫn thấy kiệt sức cả ngày”, Vy nói.
Bạn đọc Dung nói cảm giác “chưa làm gì đã mệt” đôi khi đến từ việc đầu óc luôn mở quá nhiều thứ cùng lúc. Một phần nghĩ về hiện tại, một phần lo tương lai, một phần bị kéo bởi điện thoại.
“Người trẻ hiện nay quen với việc làm mọi thứ thật nhanh nên cũng quen luôn với việc sống trong trạng thái phân tâm”, bạn đọc này nói.
Bạn đọc ký tên ý kiến "cá nhân" cho rằng hầu hết các suy nghĩ tiêu cực và lo lắng là tốn của ta nhiều năng lượng nhất, tốn năng lượng có thể hiểu ở đây là gây mệt mỏi và chán nản.
“Việc này cũng tùy mỗi hoàn cảnh và tâm lý từng người chứ không phụ thuộc vào tuổi tác”, bạn đọc này nói.
Còn bạn đọc Long Vũ Phan khuyên nên học cách nói “không” với những điều vượt quá khả năng cũng là một kỹ năng quan trọng để tránh mệt mỏi kéo dài.
“Khi cảm thấy quá tải, người trẻ nên chủ động chia sẻ với gia đình, bạn bè hoặc tìm kiếm sự hỗ trợ thay vì im lặng chịu đựng một mình”, Vũ nói.
Còn bạn đọc Ánh Dương bày tỏ cả ngày bị ngắt quãng liên tục: tin nhắn, thông báo, việc nhỏ xen kẽ nhau. Năng lượng cứ bị “rò rỉ” từng chút mà không để ý. Chỉ cần quản lý thời gian tốt. biết phân chia công việc là sẽ hết mệt.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Hơn 22h ngày 1/4, anh Chu Văn Đạo, 34 tuổi, tài xế taxi công nghệ ở phường Võ Cường nhận cuốc xe đưa một nữ hành khách từ khu Phố Và đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bắc Ninh. Dọc đường, thấy khách ôm bụng quằn quại, mặt tái nhợt, nam tài xế chủ động dìu người này vào phòng cấp cứu ngay khi tới nơi.
Thấy khách chỉ có một mình, anh Đạo quyết định ở lại làm thủ tục nhập viện, đóng tiền tạm ứng viện phí và đẩy xe lăn đưa bệnh nhân đi xét nghiệm, siêu âm.
Gần 0h ngày 2/4, khi cô gái đã ổn định anh mới ra về. Trước lúc rời đi, nam tài xế để lại số điện thoại cho bác sĩ và bệnh nhân phòng trường hợp khẩn cấp.
"Thấy khách trong hoàn cảnh đó, tôi quyết định tắt ứng dụng và ở lại. Mất vài cuốc xe nhưng không thể bỏ mặc người ta lúc hoạn nạn", anh Đạo nói.
Nữ hành khách được anh giúp đỡ đêm hôm đó là chị Lê Thị Huyền Trang, quê Triệu Sơn, Thanh Hóa. Chị mới ra Bắc Ninh làm việc vào cuối tháng 3, chưa có bạn bè để nhờ cậy. Hôm đó chị cũng lo ảnh hưởng thu nhập của anh Đạo nên liên tục giục ra về. Nhưng nam tài xế quyết ở lại.
"Nhìn anh chạy đôn đáo làm thủ tục, đẩy xe đưa đi siêu âm, tôi rất xúc động", chị Trang kể. Lúc ra về anh Đạo còn không lấy tiền cước.
Sau hai ngày điều trị và được xuất viện, chị Trang đã liên lạc gửi lại số tiền viện phí anh đã nộp giúp đêm 1/4.
Video nam tài xế chạy làm thủ tục nhập viện cho một người không quen biết mà chị Trang đăng lên mạng xã hội đã thu hút hàng trăm nghìn lượt xem. "Việt Nam mình cứ ra đường là gặp người tốt", tài khoản An Nhi bình luận.
Anh Đạo, quê ở phường Đông Kinh, Lạng Sơn và mới chạy xe công nghệ được ba tháng, cho rằng hành động của mình chỉ là chuyện nhỏ. "Cùng cảnh ngộ đi làm xa quê, thấy họ cần nương tựa lúc nguy cấp nên tôi giúp thôi", anh nói.
Quỳnh Nguyễn
Tin Gốc: https://vnexpress.net/tai-xe-ung-vien-phi-giup-khach-la-giua-dem-5058624.html

