Giám đốc Sở Quy hoạch – Kiến trúc được bầu bổ sung thành viên UBND TP.HCM

Những người bán vé số dạo đang rơi vào tình trạng 3 không: không hợp đồng lao động, không bảo hiểm xã hội và không bảo hộ an toàn lao động. Mặc dù họ là người trực tiếp mang lại nguồn thu khổng lồ cho ngân sách (khoảng 52.000 tỉ đồng nộp ngân sách năm 2025), nhưng địa vị pháp lý của họ lại cực kỳ mờ nhạt.

Trên thực tế, Nghị định 30/2007/NĐ-CP về kinh doanh xổ số hiện chỉ tập trung điều chỉnh mối quan hệ giữa doanh nghiệp xổ số và các đại lý. Trong khi đó, mối quan hệ giữa đại lý và người bán dạo - khâu quan trọng nhất trong chuỗi phân phối lại bị bỏ ngỏ, dẫn đến việc các đại lý tự đặt ra những "luật chơi" riêng.

Mô hình "mua đứt bán đoạn" hiện nay bắt người bán lẻ phải gánh toàn bộ rủi ro kinh doanh, từ vé tồn đến vé giả, trong khi họ chỉ được hưởng mức hoa hồng ít ỏi; đi kèm đó là hệ thống an sinh xã hội không được đảm bảo kéo theo nhiều bấp bênh, gánh nặng cơm áo gạo tiền.

Liên quan kiến nghị của đại biểu Quốc hội về việc sửa đổi các quy định nhằm tăng quyền lợi cho người bán vé số dạo, nhiều luật sư cho rằng đề xuất này có cơ sở khi lực lượng bán vé số hiện chưa được bảo đảm đầy đủ về thu nhập và an sinh.

Cụ thể, luật sư kiến nghị rà soát Nghị định 122/2017/NĐ-CP (quy định một số nội dung đặc thù về cơ chế quản lý tài chính và đánh giá hiệu quả hoạt động đối với doanh nghiệp kinh doanh xổ số) và các thông tư liên quan để quy định minh bạch hơn cơ chế phân chia lợi nhuận, bổ sung chính sách hỗ trợ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế; đồng thời xác lập vị trí pháp lý phù hợp cho người bán vé số dạo trong hệ thống kinh doanh xổ số.

Luật sư Hoàng Hà, Đoàn luật sư TP.HCM cho rằng đề xuất tăng quyền lợi cho người bán vé số dạo là có cơ sở. Bởi pháp luật hiện hành đã quy định mức trần hoa hồng dành cho đại lý xổ số nhưng chưa có mức sàn dành riêng cho người bán lẻ cuối cùng. Vì vậy, thu nhập của người bán vé số dạo hiện phụ thuộc vào nhiều cách phân chia của từng đại lý.

Cụ thể, Nghị định 122 giao doanh nghiệp kinh doanh xổ số chi hoa hồng cho đại lý xổ số, Thông tư 138 năm 2017 của Bộ Tài chính quy định mức chi hoa hồng đại lý do doanh nghiệp quyết định nhưng tối đa không vượt quá 15% doanh thu từ hoạt động kinh doanh xổ số.

Ngoài ra, người bán vé số dạo cũng chưa có địa vị pháp lý rõ ràng để được bảo vệ ổn định. Họ thường tự nhận vé từ đại lý để bán, tự chịu rủi ro nếu vé ế, vé rách, vé bị tráo hoặc tai nạn trong quá trình mưu sinh.

Từ đó, luật sư Hoàng Hà đề xuất ba hướng xử lý trước mắt:

Thứ nhất, cần sửa nghị định, thông tư chuyên ngành. Cụ thể là Thông tư 138 để quy định tỷ lệ hoa hồng tối thiểu phải đến tay người bán lẻ; đồng thời yêu cầu doanh nghiệp công khai cơ cấu chi trả, minh bạch việc giao nhận vé và thanh toán.

Thứ hai, hỗ trợ người bán vé số tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế từ quỹ phúc lợi doanh nghiệp và các nguồn hợp pháp khác, thay vì cố xếp họ vào quan hệ lao động bắt buộc khi chưa phù hợp với bản chất của quan hệ này theo quy định của bộ luật Lao động 2019.

Thứ ba, nhìn nhận người bán vé số dạo là nhóm lao động phi chính thức đặc thù trong chính sách công vì họ chính là mắt xích không thể thiếu để tạo doanh thu cho hệ thống xổ số.

Cùng quan điểm, luật sư Nguyễn Đình Thế, Đoàn luật sư TP.HCM cho rằng cần có giải pháp căn cơ hơn để giải quyết triệt để vấn đề và tăng quyền lợi cho người bán vé số dạo.

Theo luật sư Thế, trước hết cần quy định mức hoa hồng tối thiểu (sàn hoa hồng) cho người bán vé số dạo. Mức này nên được quy định ở mức 12 - 15% trên giá vé hoặc một khung tỷ lệ cố định để đảm bảo thu nhập thực tế.

Bên cạnh đó, nên áp dụng cơ chế "ký gửi - hoàn trả" vé tồn, tức người bán dạo chỉ thanh toán số vé đã bán được và có quyền trả lại vé chưa bán trước giờ quay số. Cơ chế này sẽ giúp giảm rủi ro ôm vé cho người lao động yếu thế.

Luật sư Thế cũng đề xuất ban hành hợp đồng mẫu giữa đại lý và người bán lẻ, quy định rõ tỷ lệ hoa hồng, trách nhiệm hỗ trợ khi xảy ra tai nạn hoặc bị lừa đảo.

Về dài hạn, luật sư kiến nghị cho phép các công ty xổ số trích một phần lợi nhuận, khoảng 1 - 2% lập Quỹ an sinh ngành xổ số, dùng để hỗ trợ trực tiếp đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, mức hỗ trợ này có thể lên đến 50 - 70% và mua bảo hiểm y tế cho người bán vé số dạo. Khi người bán vé số dạo có được tấm thẻ bảo hiểm và sổ hưu trí, họ mới thực sự an tâm lao động và không còn là gánh nặng của xã hội khi về già.

Ngoài ra, cần khuyến khích thành lập các tổ chức đại diện như nghiệp đoàn hoặc hội nghề nghiệp để người bán vé số có tiếng nói tập thể khi thương lượng quyền lợi của chính mình. Sự đoàn kết này sẽ tạo ra tiếng nói đủ mạnh để đối trọng với quyền lực pháp lý của các đại lý, đảm bảo sự công bằng trong chuỗi giá trị xổ số.

Cũng theo luật sư, bảo vệ người bán vé số dạo không chỉ là hoạt động nhân đạo mà còn là trách nhiệm pháp lý và thước đo của một xã hội văn minh.

Trước đó, hôm 20.4, Quốc hội khóa XVI thảo luận tại hội trường về các vấn đề kinh tế - xã hội năm 2026 và kế hoạch 5 năm (2026 - 2030). Bà Châu Quỳnh Dao (đại biểu đoàn An Giang) dẫn số liệu của Bộ Tài chính năm 2025, riêng 21 công ty xổ số khu vực miền Nam đạt doanh thu 155.500 tỉ đồng, đóng góp ngân sách khoảng 52.000 tỉ đồng.

Tuy nhiên, theo bà Dao, những người bán vé số dạo, chủ yếu là người yếu thế, người già neo đơn, phụ nữ, trẻ em khó khăn, người khuyết tật hoặc lao động di cư lại đang phải đối mặt với cuộc sống vô cùng bấp bênh.

Trong khi đó, các nghị định về phân phối lợi nhuận chưa có quy định cụ thể để chăm lo trực tiếp cho lực lượng lao động tự do này. Do không có hợp đồng lao động chính thức với các đại lý hay doanh nghiệp xổ số, người bán vé số dạo hoàn toàn không có bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.

Bà Dao dẫn chứng: Với mức hoa hồng khoảng 1.000 đồng/tờ, một người bán vé số dạo phải làm việc cực nhọc cả ngày mới kiếm được khoảng 200.000 đồng. Trong khi có sự chênh lệch rất lớn giữa tiền lương của cán bộ nhân viên của công ty xổ số kiến thiết hay mức thu nhập của các đại lý lớn và người lao động tự do, nhóm yếu thế bán vé số dạo.

Đồng thời, đội ngũ bán vé số dạo cũng phải đối mặt với tai nạn giao thông, thời tiết khắc nghiệt, nạn tráo vé giả hay rủi ro ôm vé khi bán ế.

Từ đó, bà Châu Quỳnh Dao kiến nghị Chính phủ rà soát, hoàn thiện quy định pháp luật để công nhận vị trí xã hội của người bán vé số dạo, có chính sách hỗ trợ tiếp cận bảo hiểm xã hội tự nguyện và hỗ trợ đóng bảo hiểm cho người bán vé số dạo thông qua ngân sách hoặc trích từ quỹ phúc lợi của các công ty xổ số.

Cũng theo bà Dao, Chính phủ cần nghiên cứu, sửa đổi các nghị định, thông tư, đặc biệt là Nghị định số 122 theo hướng tiếp cận hài hòa, minh bạch về phân phối lợi nhuận giữa công ty xổ số, đại lý và người bán dạo.

Tin Gốc: Thanh Niên

Câu chuyện được đại biểu Quốc hội Phạm Khánh Phong Lan chia sẻ trong phiên họp tổ sáng 10.4, kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Theo bà Phong Lan, vừa qua TAND khu vực 1, Hà Nội đã kết tội cô Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình 3 năm tù về việc tự ý nhưng có thống nhất với phụ huynh tổ chức dạy thêm học thêm cách đây nhiều năm. Câu chuyện khiến bà "rất đau lòng".

Theo bà Phong Lan, ở đây, Nhà nước đứng ra đại diện cho phụ huynh học sinh. Nhu cầu học thêm là chính đáng và giá cả là thỏa thuận giữa hai bên. Song lúc đó UBND TP.Hà Nội có quy định giá trần. Và khi thu vượt quá giá trần, tòa kết luận gây thiệt hại cho học sinh.

Nêu câu chuyện, bà Phong Lan cho rằng cần có những đãi ngộ tốt cho giáo dục và y tế.

Theo bà Phong Lan: "Quan trọng nhất là phải xây dựng cơ chế về tài chính. Đáng mừng kỳ họp Quốc hội khóa trước thông qua nghị quyết, cơ chế đột phá cho giáo dục và y tế. Nhà giáo được xếp lương cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp. Hy vọng với những nghị quyết, cơ chế đột phá như vậy, chúng ta sẽ dần khắc phục, không để xảy ra tình trạng tương tự".

Là phụ huynh có con đang đi học, bà Phong Lan chia sẻ với các giáo viên, nhất là hiệu trưởng khi bất kỳ chuyện gì xảy ra đều phải chịu trách nhiệm. Bà cho rằng chúng ta phải xây dựng hệ thống pháp luật làm sao để không xảy ra những sự việc đáng tiếc như vừa rồi.

Tin Gốc: https://thanhnien.vn/dai-bieu-quoc-hoi-ban-khoan-chuyen-hieu-truong-bi-ket-an-chuyen-day-them-185260410092838342.htm

Công điện ngày 19/4 của Thủ tướng nêu việc tổng rà soát nhằm hoàn thiện đồng bộ thể chế, khắc phục triệt để các quy định chồng chéo, mâu thuẫn, thiếu rõ ràng gây phát sinh chi phí xã hội.

Thủ tướng yêu cầu tiếp tục cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ theo hướng chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ quản lý sang kiến tạo phát triển. Mục tiêu là tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy tăng trưởng hai con số.

Kết quả rà soát phải kiến nghị hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật, bảo đảm đơn giản, thống nhất, đồng bộ, khả thi, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới và khơi thông các nguồn lực.

Lãnh đạo Chính phủ giao bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ và chủ tịch các tỉnh thành lập tổ công tác, huy động cán bộ có chuyên môn sâu tham gia rà soát. Ý kiến của người dân, doanh nghiệp, chuyên gia và đội ngũ trực tiếp thực thi pháp luật cần phải được coi trọng.

Các bộ, ngành và địa phương ưu tiên nguồn lực, đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ quá trình rà soát. Khi thực hiện, các đơn vị phải chỉ rõ từng văn bản, điều khoản cần xử lý, kèm phương án sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ, xác định rõ cơ quan chủ trì và thời hạn hoàn thành.

Thủ tướng giao Bộ Tư pháp đôn đốc, tổng hợp kết quả rà soát; Bộ Tài chính hướng dẫn lập dự toán kinh phí. Bộ Khoa học và Công nghệ chịu trách nhiệm hướng dẫn, triển khai ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo hỗ trợ rà soát trước ngày 30/4.

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Hội Luật gia Việt Nam cùng các tổ chức, hiệp hội được huy động tham gia góp ý chuyên sâu và đề xuất giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Trước đó, phát biểu nhậm chức ngày 7/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng xác định một trong 5 ưu tiên là hoàn thiện thể chế, rà soát, sửa đổi các quy định pháp luật, cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và xây dựng bộ máy tinh gọn, hiệu quả.

Ngày 13/4, Thủ tướng yêu cầu các bộ trình phương án cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trước 20/4; phương án cuối cùng sẽ được Chính phủ thông qua trong tháng 4 sau khi rà soát.

Hiện cả nước có 198 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện với 4.603 điều kiện kinh doanh. Theo Kết luận 18 của Trung ương, các bộ, ngành phải cắt giảm 30% số ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, tương đương khoảng 60 ngành, đồng thời loại bỏ các điều kiện không cần thiết.

Cùng với đó, các cơ quan quản lý phải giảm 50% thời gian thực hiện và chi phí tuân thủ thủ tục hành chính; đẩy mạnh phân cấp, bảo đảm cấp bộ chỉ trực tiếp thực hiện không quá 30% tổng số thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực quản lý.

Tin Gốc: Vnexpress