Theo cơ chế miễn trừ được công bố trên trang web của Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ hôm 17/4, Washington cho phép các bên liên quan bán, vận chuyển hoặc dỡ hàng đối với dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ có nguồn gốc từ Nga đến ngày 16/5.
Điều này đồng nghĩa dầu Nga được Mỹ miễn trừng phạt trong vòng một tháng. Tuy nhiên, cơ chế này chỉ được áp dụng với các lô hàng đã được chuyển lên tàu trước ngày 17/4.
Giấy phép mới có hiệu lực thay thế giấy phép tương tự được ban hành ngày 19/3, vốn đã hết hạn hôm 11/4, nhằm kiểm soát giá năng lượng toàn cầu vốn đã tăng mạnh trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ, Israel với Iran ở Trung Đông.
Động thái của chính quyền Tổng thống Donald Trump diễn ra hai ngày sau khi Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố Washington sẽ không gia hạn cơ chế miễn trừ, trong đó cho phép các nước mua dầu Nga mà không phải đối mặt lệnh trừng phạt của Mỹ.
Kirill Dmitriev, đặc phái viên của Tổng thống Nga, cho biết cơ chế miễn trừ đầu tiên có thể giải phóng 100 triệu thùng dầu thô của Nga, tương đương gần một ngày sản lượng toàn cầu.
Việc tạm nới lỏng lệnh trừng phạt có thể giúp tăng nguồn cung dầu trên thế giới trong ngắn hạn, nhưng vẫn chưa ngăn được giá dầu tăng vọt do eo biển Hormuz bị đóng cửa một phần.
Các cơ chế miễn trừ này cũng có thể làm phức tạp thêm nỗ lực của phương Tây trong việc cắt giảm nguồn thu từ dầu của Nga cho cuộc chiến ở Ukraine, đồng thời khiến Mỹ bất đồng với các đồng minh. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho rằng đây không phải thời điểm để nới lỏng lệnh trừng phạt với dầu Nga.
Iran hôm 17/4 thông báo mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch đối với vận chuyển năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, dữ liệu của trang theo dõi hàng hải dân sự Marine Traffic cho thấy nhiều tàu hàng chưa sẵn sàng đi qua eo biển Hormuz sau khi Iran mở cửa, dường như do lo ngại thủy lôi và thiếu hướng dẫn an toàn.
Trang tin USNI News của Viện Hải quân Mỹ hôm 6/4 cho biết trong đề xuất ngân sách của Lầu Năm Góc cho năm tài chính 2027, hải quân Mỹ muốn quốc hội duyệt mua 540 tên lửa phòng không SM-6 có tổng giá trị 4,33 tỷ USD, tăng khoảng ba lần so với con số 166 quả trước đó một năm.
Lực lượng này cũng muốn được cấp 3 tỷ USD để mua 785 tên lửa hành trình Tomahawk, tăng hơn 14 lần so với 55 quả được phê duyệt trong năm tài chính 2026. Hải quân Mỹ còn đề xuất mua 494 tên lửa đối không tầm trung AIM-120 AMRAAM có tổng giá trị 804 triệu USD, cùng 141 ngư lôi hạng nặng Mark 48 với giá 571 triệu USD.
Phần lớn tên lửa Tomahawk và SM-6 sẽ nằm trong dự luật hòa giải ngân sách liên bang thứ hai, cho phép hải quân Mỹ dàn trải mua sắm trong vài năm.
Tên lửa hành trình Tomahawk đạt tầm bắn 1.600-2.500 km tùy phiên bản, có thể được khai hỏa từ hệ thống phóng thẳng đứng Mark 41 trên nhiều loại tàu mặt nước và tàu ngầm của hải quân Mỹ. SM-6 là tên lửa phòng không chủ lực của hạm đội tàu mặt nước Mỹ, cũng có khả năng làm nhiệm vụ chống hạm trong một số trường hợp.
SM-6 và Tomahawk nằm trong số những loại đạn đắt tiền, khó chế tạo nhất trong kho vũ khí của quân đội Mỹ.
Hải quân Mỹ đề xuất mua lượng lớn tên lửa giữa lúc xuất hiện lo ngại rằng lực lượng này đang tiêu hao quá nhiều vũ khí trong xung đột Trung Đông. Điều này làm kho dự trữ bị hao hụt và có thể khiến Mỹ gặp bất lợi trong nỗ lực đối phó với các đối thủ ngang hàng.
Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ước tính đến cuối tháng 3, hải quân Mỹ đã khai hỏa khoảng 850 quả Tomahawk trong xung đột với Iran. Đây là số lượng tên lửa Tomahawk lớn nhất được phóng trong một xung đột đơn lẻ kể từ Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991.
Todd Harrison, chuyên gia cấp cao về chi tiêu quốc phòng tại Viện Doanh nghiệp Mỹ, cho biết Washington cần mua lượng lớn tên lửa Tomahawk và SM-6, song ngành công nghiệp quốc phòng nội địa hiện không đủ khả năng đáp ứng nhu cầu lớn như thế trong thời gian ngắn.
Harrison cho rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump muốn dàn trải mua sắm bằng cách đưa phần lớn tên lửa vào dự luật hòa giải ngân sách liên bang, thêm rằng đây là phương án khả thi hơn. "Về cơ bản, họ đang ứng tiền trước để mua đạn dược", ông cho hay.
"Tàu Tứ Xuyên, tàu đổ bộ tấn công Type 076 đầu tiên của nước tôi, đã rời Thượng Hải đến vùng biển liên quan ở Nam Hải (tên Trung Quốc gọi Biển Đông) để tiến hành các cuộc thử nghiệm nghiên cứu khoa học và các nhiệm vụ huấn luyện, kiểm tra hiệu suất của nhiều hệ thống và nền tảng trên tàu", hải quân thuộc Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) thông báo trên tài khoản Weibo chính thức của lực lượng này.
"Đây là một cuộc thử nghiệm và huấn luyện xuyên khu vực thường lệ được tổ chức theo kế hoạch xây dựng tổng thể của tàu và không nhắm vào bất kỳ mục tiêu cụ thể nào", hải quân PLA khẳng định.
Tàu đổ bộ tấn công Tứ Xuyên được hạ thủy vào tháng 12.2024 và đã hoàn thành chuyến thử nghiệm trên biển đầu tiên vào tháng 11.2025. Tàu được thiết kế để vận chuyển tàu đổ bộ, binh lính, xe bọc thép và máy bay để hỗ trợ các hoạt động đổ bộ.
Trước khi tàu Tứ Xuyên ra khơi, Cơ quan Phòng vệ Đài Loan vào chiều 20.4 thông báo rằng tàu sân bay đầu tiên của Trung Quốc là tàu Liêu Ninh đã đi qua eo biển Đài Loan trong ngày. Hành trình của tàu Liêu Ninh cho thấy điểm đến của chiếc hàng không mẫu hạm này cũng là Biển Đông, theo South China Morning Post.
Thông báo tàu sân bay UAV của Trung Quốc đang đến Biển Đông được đưa ra trong lúc hơn 17.000 binh sĩ của nhiều nước tham gia cuộc tập trận thường niên Balikatan (tạm dịch: vai kề vai) tại Philippines. Cuộc tập trận này do Mỹ và Philippines dẫn đầu, diễn ra từ ngày 20.4 đến 8.5.
Trong khuôn khổ của cuộc tập trận Balikatan năm nay sẽ có các cuộc diễn tập bắn đạn thật phản công diễn ra tại tỉnh Zambales của Philippines, cách bãi cạn Scarborough, thực thể tranh chấp giữa Philippines và Trung Quốc trên Biển Đông, khoảng 230 km, theo Reuters.
Ngoài ra, Mỹ và Philippines lần đầu tiên sẽ tổ chức các cuộc tập trận tấn công trên biển tại đảo Itbayat, điểm cực bắc của Philippines, cách Đài Loan khoảng 155 km, nhằm thể hiện vị trí chiến lược của khu vực này.
Sở Môi trường thuộc Chính quyền Đô thị Bangkok (BMA) thông báo chỉ số nhiệt tại thành phố này ngày 4/5 vượt 52°C, lên mức "cực kỳ nguy hiểm", cấp cảnh báo cao nhất.
BMA chia hệ thống cảnh báo chỉ số nhiệt thành 4 cấp, gồm "thận trọng" (27-32,9°C), "cảnh báo" (33-41,9°C), "nguy hiểm" (42-51,9°C) và "cực kỳ nguy hiểm" (52°C trở lên). Trước đó, Bangkok đã trải qua 19 ngày liên tiếp ghi nhận chỉ số nhiệt ở mức "nguy hiểm".
Chỉ số nhiệt (Heat Index) là đại lượng đo lường nhiệt độ mà cơ thể con người thực sự cảm nhận được khi kết hợp giữa nhiệt độ không khí thực tế và độ ẩm tương đối. Đại lượng này đôi khi còn được gọi là "nhiệt độ cảm nhận".
Khi không khí bão hòa hơi nước do độ ẩm cao, tốc độ bay hơi của mồ hôi trên da người chậm lại, thậm chí không thể bay hơi. Hậu quả là nhiệt lượng không thể thoát ra ngoài mà bị giữ lại trong cơ thể, khiến chúng ta cảm thấy nóng nực và ngột ngạt hơn rất nhiều so với nhiệt độ thực tế do nhiệt kế đo được.
Sở Môi trường Bangkok khuyến cáo người dân tránh hoàn toàn hoạt động ngoài trời, cho biết nắng nóng cực đoan có thể làm tăng nguy cơ các bệnh liên quan đến nhiệt như say nắng.
Những người có triệu chứng bất thường cần lập tức đi khám. Các nhóm dễ tổn thương như trẻ em, thai phụ, người cao tuổi, người có bệnh nền, du khách cần đặc biệt thận trọng.
Giới chức thủ đô Thái Lan đã thiết lập các "phòng tránh nóng" và khuyến cáo người tìm kiếm các địa điểm như vậy gần nhà mình trên website Greener Bangkok.
Thái Lan là một trong những nước chịu nhiều tác động từ biến đổi khí hậu. 19 trong tổng số 20 năm nóng nhất lịch sử nước này rơi vào giai đoạn sau năm 2001. Các dự báo cho thấy nhiệt độ trung bình năm của Thái Lan có thể vượt mốc 29°C vào năm 2070, tương đương Sahara ngày nay.
Tại Thái Lan, nắng nóng cực đoan thường đi kèm hạn hán, lũ lụt xảy ra thường xuyên và thảm khốc hơn, cùng tình trạng mực nước biển dâng đe dọa các cộng đồng ven biển và những vùng kinh tế trọng điểm.
