Khoảng 1,3 tỉ người trên thế giới sống với khuyết tật, tức khoảng 16% dân số toàn cầu. Điều tra năm 2023 cho thấy Việt Nam có khoảng 7 triệu người khuyết tật (khoảng 6,11% dân số).
Có thể nói số liệu trên đây là một bộ phận không nhỏ trong xã hội song vẫn đang gặp nhiều rào cản trong tiếp cận giáo dục, việc làm, giao thông, dịch vụ công… Rào cản lớn nhất không nằm ở bản thân khuyết tật mà ở môi trường chưa được thiết kế để mọi người cùng tham gia bình đẳng.
Một công trình không có lối đi phù hợp, một trang thông tin không thể truy cập bằng công nghệ hỗ trợ hay một doanh nghiệp từ chối tuyển dụng vì định kiến… tất cả đều là rào cản xã hội, tạo ra khuyết tật về cơ hội với người khuyết tật. Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không phải là thiếu chính sách mà là thiếu cơ chế thực thi hiệu quả và trách nhiệm giải trình rõ ràng.
Muốn xóa bỏ rào cản cần chuyển từ cách làm mang tính phong trào sang cách làm dựa trên chuẩn tiếp cận, có kiểm tra giám sát, có chế tài và có sự tham gia của chính người khuyết tật. Một trong những biểu hiện rõ nhất của rào cản xã hội là khoảng cách về việc làm. Tỉ lệ người khuyết tật trong độ tuổi lao động đang làm việc chỉ khoảng 23,5% (theo số liệu điều tra năm 2023).
Nhiều người khuyết tật không thiếu năng lực nhưng lại thiếu cơ hội tiếp cận. Họ không được đào tạo nghề phù hợp, không được hỗ trợ điều chỉnh môi trường làm việc và thường bị loại khỏi vòng tuyển dụng ngay từ đầu do định kiến.
Tăng cơ hội việc làm cho người khuyết tật không thể dựa vào thiện chí mà phải dựa trên hệ thống chính sách đồng bộ, từ chống phân biệt đối xử đến hỗ trợ doanh nghiệp và dịch vụ việc làm công.
Doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong tạo việc làm cho người khuyết tật song chính sách chưa thực sự tạo động lực. Chẳng hạn doanh nghiệp chỉ được hưởng ưu đãi thuế khi có từ 30% trở lên số lao động bình quân trong năm là người khuyết tật (hoặc các đối tượng yếu thế khác). Đồng thời có quy mô từ 20 lao động trong năm trở lên.
Có những cơ sở đạt tỉ lệ lao động khuyết tật như quy định nhưng vẫn không được hưởng ưu đãi do không đáp ứng điều kiện về quy mô lao động tối thiểu.
Tương tự, doanh nghiệp phải bảo đảm tỉ lệ từ 30% tổng số lao động trở lên là người khuyết tật (hoặc các đối tượng yếu thế khác) mới được hưởng chính sách ưu đãi vay vốn giải quyết việc làm cho người lao động. Không ít doanh nghiệp không thể tiếp cận chính sách này do không đạt ngưỡng tỉ lệ lao động là người khuyết tật.
Do vậy yêu cầu đặt ra là điều chỉnh chính sách theo hướng bỏ hoặc linh hoạt hóa điều kiện về quy mô lao động, đặc biệt với cơ sở có tỉ lệ lao động là người khuyết tật cao.
Hoặc thiết kế cơ chế ưu đãi theo hướng lũy tiến hay đa ngưỡng thay vì áp dụng cứng tỉ lệ 30% nhằm ghi nhận cả những doanh nghiệp có đóng góp đáng kể nhưng chưa đạt ngưỡng.
Cần kết hợp đồng thời tiêu chí về tỉ lệ và số lượng tuyệt đối lao động là người khuyết tật, mở rộng hình thức hỗ trợ ngoài thuế như cải tạo nơi làm việc, công nghệ trợ giúp, đào tạo tại chỗ song song với tận dụng mua sắm công và chuỗi cung ứng.
Kinh nghiệm khu vực châu Á – Thái Bình Dương cho thấy các quốc gia thành công thường kết hợp nhiều công cụ: ưu đãi, hỗ trợ kỹ thuật, cơ chế trách nhiệm và cả áp lực thị trường.
Sự việc diễn ra vào ngày Thanh Minh ở Từ Châu (Giang Tô, Trung Quốc).
Khi đoàn xe cưới đang trên đường đến địa điểm tổ chức hôn lễ, cô dâu bất ngờ yêu cầu dừng xe rồi chạy về phía một ngôi mộ đất ven đường để nói lời tiễn biệt với người cha đã khuất.
Khoảnh khắc cô gái trẻ quỳ gối giữa bùn đất nhanh chóng lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội.
Theo lời kể của những người có mặt, cô dâu nghẹn ngào gọi: "Bố ơi, con đi lấy chồng đây", trước khi quỳ lạy trước phần mộ không bia đá nằm khuất sau bụi cây ven đường.
Theo truyền thông địa phương, cha cô dâu đã qua đời nhiều năm trước và không thể chứng kiến ngày con gái về nhà chồng.
Chú rể, nhận ra lý do khiến cô dâu đau lòng, lập tức quỳ xuống cạnh vợ, cùng cô hoàn thành nghi thức cúi lạy. Khi cô dâu bật khóc, chú rể đã cúi đầu trước mộ và nói: "Cha yên tâm, con sẽ chăm sóc tốt cho mẹ và cô ấy".
Theo quan niệm truyền thống, việc dừng xe cưới giữa đường hay ghé qua nơi an táng thường bị xem là điều kiêng kỵ, nhưng không ai ngăn cản cô dâu. Nhiều người chứng kiến thậm chí bật khóc trước tình cảm chân thành của đôi trẻ.
Sau khi được đăng tải, đoạn video lập tức thu hút sự chú ý lớn trên mạng xã hội Douyin. Đa số cư dân mạng bày tỏ sự đồng cảm, cho rằng tình thân và lòng hiếu thảo quan trọng hơn những quy tắc mang tính hình thức.
Câu chuyện đang tiếp tục lan truyền trên mạng xã hội với lượng tương tác lớn, nhắc lại rằng đằng sau sự hân hoan của ngày cưới đôi khi vẫn là những nỗi trống vắng khó nói thành lời.
Trong video đăng tải dịp 30/4, chú rể Tấn Khang đứng trên sân khấu, đọc đoạn rap tự sáng tác. Bên cạnh, cô dâu Bích Hằng, 24 tuổi, thể hiện ca khúc "Nổi gió lên". Nhiều khán giả để lại bình luận khen ngợi, ví đoạn rap của Tấn Khang như một lá thư tình.
"Hai vợ chồng bất ngờ khi tiết mục được chú ý. Khoảnh khắc đứng chung sân khấu giúp chúng tôi đúc kết lại chuyện tình 7 năm của mình", cô dâu Bích Hằng nói.
Mối tình của họ được mọi người gọi vui là "sư huynh - sư muội" bắt đầu 7 năm trước. Lúc đó, Hằng là nữ sinh lớp 12 mang đai đen Taekwondo, phụ ba của Khang dạy võ. Khang là sinh viên Trường Đại học Sư phạm Thể dục Thể thao TP HCM, thỉnh thoảng về quê hỗ trợ tập huấn kỹ thuật cho võ đường. Khang cho biết anh chú ý đến Hằng sau một buổi giao lưu văn nghệ, khi nghe cô hát nhạc Trịnh. "Tôi ấn tượng với cách ngân rung và nhả chữ của Hằng", Khang kể.
Biết bạn gái có năng khiếu âm nhạc, Khang hỗ trợ Hằng ôn luyện và thi đỗ chuyên ngành Thanh nhạc tại Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật TP HCM. Thời gian này, Khang tốt nghiệp, làm võ sư. Hằng vừa học trên giảng đường, vừa theo bạn trai đi dạy võ.
Năm 2021, khi Covid-19 bùng phát, cả hai về quê nhà tại Phan Rang (Ninh Thuận). Họ cùng nhau bán thức ăn giao tận nhà và mua hộ thực phẩm cho người dân quanh vùng trong thời dịch bệnh. "Có hôm giao hàng xong là người rã rời", Khang nhớ lại. "Nhưng thời gian đó giúp chúng tôi hiểu rằng chỉ cần ở cạnh nhau thì việc gì khó cũng làm được".
Sau dịch, cặp đôi trở lại TP HCM, thuê mặt bằng tại quận 7 để mở trung tâm võ thuật. Giai đoạn đầu khởi nghiệp, chi phí mua thảm tập, gương và dụng cụ vượt dự tính khiến Hằng gặp áp lực. Có hôm ngồi giữa căn phòng còn ngổn ngang, cô gái bật khóc vì thấy mọi thứ vượt quá khả năng. "Lúc đó Khang nói với tôi: Chưa được ngay thì mình làm từ từ'", Hằng kể lại.
Sự bình tĩnh của Khang trở thành điểm tựa lớn nhất với Hằng. Ban ngày đi dạy, tối về hai người tự lau dọn, sắp xếp võ đường, kiểm tra lịch học viên và quay video đăng TikTok. Từ vài lớp, tới nay võ đường của họ đã kín lịch lớp nhóm và các buổi kèm riêng. Kênh TikTok chia sẻ kỹ thuật võ thuật của Khang cũng thu hút hơn 10.000 người theo dõi, giúp anh được biết đến nhiều hơn trong giới dạy võ ở Sài Gòn.
Hằng đã tốt nghiệp cao đẳng năm 2024 và đang học liên thông đại học chuyên ngành sư phạm nghệ thuật.
Đám cưới của họ diễn ra cuối tháng 4 với gần hai tháng chuẩn bị. Khang cho biết anh mất ba ngày để viết 16 câu rap, viết về quãng thời gian lập nghiệp và sự đồng hành của bạn gái. Anh sử dụng nền nhạc "Nổi gió lên" do nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung viết lời Việt vì giai điệu trẻ trung, có quãng cao để cô khoe chất giọng và đủ không gian cho chú rể đọc rap.
Những câu rap Tấn Khang viết giống một cuốn nhật ký tình yêu được gieo vần. Có câu nói về tham vọng của người đàn ông trẻ "Hạ cái tôi của anh xuống để cho sự nghiệp được lên nhanh". Có câu là lời biết ơn dành cho cô gái đã đồng hành trong những ngày khó khăn nhất: "May mắn khi tay trắng em vẫn chọn ở lại bên anh".
Riêng câu "Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam / Độc lập tự do hạnh phúc/ Cả năm, cả ngày, cả tháng" khiến cả khán phòng thích thú vì được lấy cảm hứng từ chính giấy đăng ký kết hôn.
Anh Trần Công Mẫn, bạn học của Hằng, là người hỗ trợ thu âm tiết mục. "Các bạn hát tốt, tôi chỉ điều chỉnh âm thanh để giữ độ vang và rõ lời rap cho phù hợp không gian tiệc cưới", anh Mẫn nói.
Sau đám cưới, đôi vợ chồng trẻ tiếp tục công việc giảng dạy tại trung tâm. Khang cho biết cả hai dự định học lên cao học để mở rộng cơ sở trong tương lai.
Dù phải chờ đợi mua vé giữa trời nắng, nhiều người vẫn kiên nhẫn xếp hàng, giữ trật tự. Đứng xếp hàng từ 6h sáng, bạn Mỹ Lệ, giáo viên mầm non, chia sẻ: "Tôi rất biết ơn khi mình được sống trong thời đại hòa bình. Máu xương ông cha ta đổ xuống để bảo vệ đất nước không thể bị lãng quên. Những dịp như hôm nay, tôi muốn được tham quan những di tích như Dinh Độc Lập để hiểu hơn về lịch sử đất nước mình".
Nhiều bạn trẻ hào hứng khi nghe những cựu chiến binh kể lại những ngày tháng đau thương nhưng cũng rất hào hùng của dân tộc. Họ trân trọng và biết ơn vì được sống trong thời đại hòa bình như bây giờ.
Nơi này không chỉ là một công trình kiến trúc độc đáo, mà còn là biểu tượng thiêng liêng gắn liền với ngày thống nhất đất nước.
Vì vậy những ngày này, người dân cả nước đổ về đây tham quan rất đông.
Ghé thăm nơi đây vào dịp lễ 30-4, không chỉ được tìm hiểu những câu chuyện lịch sử, mà còn cảm nhận khí thế hào hùng và lòng tự hào dân tộc mãnh liệt.
