Chiều nay (17.4), tại Trường ĐH Sài Gòn, phường Chợ Quán, diễn ra hội nghị báo cáo tổng kết và phát triển các chương trình tiếng Anh toán – khoa học thực nghiệm theo định hướng STEM/STEAM. Sự kiện có ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM; ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, các thầy cô lãnh đạo phòng chuyên môn của Sở GD-ĐT TP.HCM, đơn vị tổ chức chương trình và các đơn vị trường học tham gia.
Trong phần phát biểu của mình, ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM cho biết xu hướng giáo dục tiếng Anh toán – khoa học thực nghiệm định hướng STEM/STEAM là phù hợp xu thế, trong bối cảnh giáo dục STEM đang được quan tâm, và mục tiêu lấy tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
Song, lấy dẫn chứng ví dụ từ con của mình – cũng là một học sinh học chương trình Giáo dục phổ thông 2018, ông Quốc nhìn nhận còn một vấn đề còn tồn tại là nhiều thầy cô giáo còn chưa quen nhuần nhuyễn với cách triển khai giáo dục STEM/STEAM. Đa số thầy cô sẽ yêu cầu học sinh kết quả cần làm sản phẩm nào, nhưng việc hướng dẫn thế nào, bước 1 thế nào, bước 2 ra sao, để học sinh từng bước – theo từng bậc học làm theo, đảm bảo qua trải nghiệm đó các em có những phát triển toàn diện về kỹ năng ngoại ngữ, làm việc nhóm, kiến thức STEM…. thì chưa đảm bảo.
Ví dụ có những thầy cô giao nhiệm vụ học tập cho học sinh và nói thêm câu “lên mạng kiếm”, làm học sinh khi về nhà thì cả nhà cũng “nháo nhào” làm nhiệm vụ cùng con, nhưng không biết nên tham khảo hướng dẫn ở trang web nào, khi mỗi nơi hướng dẫn mỗi kiểu.
Do đó, với vấn đề này, ông Quốc đề nghị Phòng Giáo dục phổ thông của Sở GD-ĐT cần nắm, triển khai, hướng dẫn cụ thể, rõ ràng hơn cho đội ngũ giáo viên về giáo dục STEM.
Tại hội nghị, có ý kiến hỏi về định hướng đầu ra, chuẩn đầu ra của chương trình tiếng Anh toán – khoa học thực nghiệm định hướng STEM/STEAM. Ông Quốc cho rằng, định hướng đầu ra luôn luôn là điều cần hướng tới. Song, điều quan trọng không kém là quá trình học tập của các em, học sinh tiếp thu như thế nào về kiến thức, kỹ năng, thực hành được gì…
Theo ông Quốc, chương trình có thể giúp học sinh nâng cao năng lực tiếng Anh học thuật, tiếng Anh giao tiếp, chuẩn bị cho các kỳ thi chứng chỉ, du học nước ngoài, song, “quan trọng hơn hết là sự phát triển của từng cá nhân, chứ không chỉ hướng vào bằng cấp, không chỉ hướng vào kết quả học tập cuối cùng xem là học cái đó xong thì có được tấm bằng gì, đó mới là cách đánh giá toàn diện, đúng với định hướng Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Đó là cái chúng ta phải thay đổi về nhận thức…”.
Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM cho biết chương trình tiếng Anh toán – khoa học thực nghiệm với giáo viên nước ngoài được Sở GD-ĐT TPHCM phê duyệt và triển khai theo hình thức xã hội hóa bắt đầu từ năm học 2016-2017 tại các trường tiểu học trên địa bàn TP.HCM. Các em học sinh được giảng dạy 2 tiết/tuần theo các bộ sách đã được phê duyệt.
Qua 10 năm, chương trình được điều chỉnh nội dung để phù hợp với Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. “Hiện nay, chương trình được triển khai từ bậc mầm non, tiểu học, THCS và tới đây tiếp tục mở rộng ở cấp THPT”, ông Nguyễn Bảo Quốc cho biết.
Theo thống kê của đơn vị tổ chức, năm học 2025-2026, toàn TP.HCM có 63 trường triển khai chương trình tiếng Anh toán – khoa học thực nghiệm với tổng số 29.376 học sinh tham gia.
Ông Quốc đề nghị đơn vị tổ chức tiếp tục rà soát chương trình, nâng cao chất lượng, đổi mới phương pháp, chú ý phát triển công nghệ, hướng tới cá nhân hóa người học để chương trình đúng quy định hiện hành, phát triển bền vững, đảm bảo quyền lợi học tập, tiếp cận phát triển năng lực tiếng Anh, STEM, AI của học sinh ở các bậc học.
Nguyễn Thị Phương Anh, sinh viên khoa Hóa học, trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, vừa hoàn thành chương trình cử nhân loại xuất sắc trong 3,5 năm, hồi tháng 2. Mốc này sớm nửa năm so với thông thường.
Trước đó, nữ sinh đã nhận tin đỗ học bổng FoS Dean's Graduate Fellowship cho chương trình Tiến sĩ tại NUS – ngôi trường top 8 thế giới theo bảng xếp hạng QS. Với học bổng này, Phương Anh được miễn toàn bộ học phí và nhận sinh hoạt phí 3.600 SGD/tháng (khoảng 68 triệu đồng).
"Mình nhẹ nhõm và hạnh phúc do đã chờ đợi kết quả suốt nhiều tháng", Phương Anh chia sẻ.
Phương Anh từng theo học lớp chuyên Sinh tại trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (Nam Định cũ). Nữ sinh hứng thú tìm hiểu sâu về các quá trình sinh học trong cơ thể sống, từ cấu trúc tế bào đến hoạt động của các cơ quan và từng đạt giải ba cấp tỉnh năm lớp 11, 12.
"Khi học chuyên Sinh, mình nhận ra nhiều hiện tượng trong cơ thể sống thực chất liên quan các phản ứng ở cấp độ phân tử. Điều đó khiến mình tò mò về hóa học", Phương Anh chia sẻ.
Vì thế, dù được tuyển thẳng vào ngành Sư phạm Sinh của Đại học Sư phạm Hà Nội, nữ sinh vẫn chọn xét bằng điểm thi tốt nghiệp THPT vào ngành Hóa dược, trường Đại học Khoa học Tự nhiên.
Sự thay đổi này mang đến cú "sốc" ngay khi nữ sinh bước chân vào đại học. Kiến thức hóa học khác xa bậc phổ thông, gần như mới hoàn toàn, khiến Phương Anh gặp nhiều khó khăn.
"Có những lúc mình nghi ngờ về quyết định theo học ngành Hóa dược vì thấy không theo kịp các bạn", nữ sinh nói.
Nhận thấy cần trau dồi kỹ năng thực hành, từ năm thứ hai, Phương Anh xin tham gia phòng thí nghiệm (lab) của PGS. TS Phạm Thị Ngọc Mai. Hướng nghiên cứu của nữ sinh tập trung vào tổng hợp vật liệu nano và polymer chức năng nhằm nâng cao độ nhạy và độ chọn lọc trong các phương pháp phân tích.
Vướng mắc ở đâu, Phương Anh tìm cách gỡ ở đó. "Nếu thí nghiệm không ra kết quả, buổi tối mình sẽ tìm tài liệu trên Google Scholar để xác định nguyên nhân, sau đó trao đổi với thầy cô và các anh chị trong lab để điều chỉnh điều kiện thí nghiệm", nữ sinh chia sẻ.
Một thử thách khác là hiểu rõ văn phong học thuật trong tiếng Anh. Nữ sinh từng lúng túng trong việc giải thích kết quả thí nghiệm trên văn bản, phải đọc rất nhiều để học cách viết, kết hợp dùng AI.
Trải qua quá trình này và được thầy cô, anh chị khóa trên truyền cảm hứng, Phương Anh dần xác định rõ định hướng theo đuổi học thuật và tìm đường du học.
PGS. TS Phạm Thị Ngọc Mai đánh giá cao học trò ở sự bền bỉ. Dù lịch học trên lớp khá dày hay đã bảo vệ xong khóa luận tốt nghiệp, nữ sinh vẫn đều đặn đến phòng thí nghiệm.
Nhờ đó, Phương Anh là đồng tác giả của một bài báo quốc tế đăng trên tạp chí Spectrochimica Acta Part A, thuộc nhóm Q1 (nhóm tốt nhất), là tác giả chính của một bài báo trong nước đăng trên tạp chí Khoa học và Công nghệ nhiệt đới. Đây là điểm thuận lợi, giúp nữ sinh tự tin ứng tuyển các chương trình tiến sĩ ở nước ngoài.
Phương Anh sẽ sang Singapore vào cuối tháng 7 để chuẩn bị nhập học, theo nhóm nghiên cứu của GS. Chi Chunyan về Hóa hữu cơ và khoa học vật liệu - lĩnh vực có nhiều ứng dụng trong quang điện tử và các công nghệ mới.
Hiện tại, nữ sinh tiếp tục làm việc tại phòng thí nghiệm của trường, học thêm tiếng Trung, song song tiếng Anh để nhanh chóng thích nghi với môi trường mới.
"Mình dự định trở về Việt Nam sau khi hoàn thành khóa học, tiếp tục làm nghiên cứu và có thể trở thành giảng viên, giống như các thầy cô đã truyền cảm hứng cho mình", Phương Anh chia sẻ.
Bước ra khỏi điểm thi Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM, các thí sinh được hỏi cho biết hoàn thành bài thi đánh giá năng lực ở mức độ khác nhau. Tuy nhiên, một nhận định chung của nhiều thí sinh là đề thi không quá khó nhưng khá dài, không dễ dàng để xử lý tốt trong thời gian quy định.
Quốc Việt (học sinh Trường Thực hành Sài Gòn, TP.HCM), cho biết đề thi không quá khó nhưng khá dài, một số câu làm trong tâm thế không chắc chắn do thời gian còn lại không nhiều. Đặc biệt ở phần thi sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt, thí sinh này cho biết gặp khó bởi từ "niêm" .
Thí sinh này nói: "Em gần như chưa có khái niệm nào về từ "niêm' nhưng vẫn dựa vào đề bài, yêu cầu của đề để phân tích suy luận và chọn đáp án. Theo các đáp án đưa ra, em tự phiên nghĩa từ 'niêm' trong trường hợp này tương đương với các từ như: 'nối với' 'ứng với'…". Với cách xử lý này, Quốc Việt cho biết đã xử lý cơ bản bài thi và mong chờ đạt được 850 điểm để tự tin hơn khi xét tuyển ngành điện-điện tử Trường ĐH Bách khoa TP.HCM.
Không chỉ Quốc Việt, từ 'niêm' còn làm khó nhiều thí sinh khác. M.T (học sinh Trường THPT Hùng Vương, TP.HCM), cũng cho hay: "Đề thi có những câu hỏi kiến thức lớp 10, 11 hoặc kiến thức bậc THCS. Có những câu hỏi rất lạ, ví dụ từ "niêm" trong phần tiếng Việt. Em cũng chưa từng nghe chưa từng sử dụng từ "niêm" trong đời sống nên làm bài theo sự phân tích, suy luận của cá nhân…".
Theo Từ điển Tiếng Việt (Hoàng Phê chủ biên, 2005) thì "niêm" là danh từ, chỉ "quy tắc tương ứng về bằng trắc trong thơ, phú cổ Đường luật". Một từ khác có liên quan được tìm thấy trong từ điển này là "niêm luật" chỉ "quy tắc tương ứng về bằng trắc và các quy tắc khác trong thơ, phú cổ theo Đường luật".
Rút kinh nghiệm từ bài thi này, thí sinh Quốc Việt nhận định: "Đề thi không quá hóc búa, không kiểm tra kiến thức khó và yêu cầu vận dụng cao. Nhưng cái khó là yêu cầu xử lý tốc độ nhanh, 120 câu nhưng chỉ làm trong 150 phút. Do đó, vấn đề quản lý tốt thời gian trong khi làm bài rất quan trọng".
Tham dự kỳ thi, thí sinh làm một bài thi trong thời gian 150 phút gồm 120 câu hỏi trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn, được tổ chức theo hình thức thi trên giấy. Mỗi câu hỏi trắc nghiệm khách quan có 4 lựa chọn (A, B, C, D). Thí sinh lựa chọn một đáp án đúng cho mỗi câu hỏi và điền câu trả lời vào phiếu trả lời trắc nghiệm do ĐH Quốc gia TP.HCM quy định.
Nội dung thi được xây dựng dựa trên cơ sở kiến thức THPT nhằm đánh giá năng lực cơ bản cần thiết cho việc học ĐH của thí sinh, bao gồm: sử dụng ngôn ngữ, toán học, tư duy khoa học. Theo đó, cấu trúc bài thi gồm 3 phần: sử dụng ngôn ngữ gồm 60 câu hỏi (30 câu tiếng Việt và 30 câu tiếng Anh); toán học gồm 30 câu hỏi; tư duy khoa học gồm 30 câu hỏi. Điểm thi được quy đổi theo từng phần. Điểm số tối đa của bài thi là 1.200, trong đó điểm tối đa từng thành phần của bài thi được thể hiện trên phiếu điểm gồm: tiếng Việt là 300 điểm, tiếng Anh là 300 điểm; toán học là 300 điểm và tư duy khoa học là 300 điểm.
Độ khó của các câu hỏi trong đề thi được phân thành 3 mức độ và được phân bố theo tỷ lệ: mức độ 1 chiếm 30%, mức độ 2 chiếm 40%, mức độ 3 chiếm 30%. Tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính, Giám đốc Trung tâm Khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo ĐH Quốc gia TP.HCM, cho biết kết quả thi đánh giá năng lực được xác định bằng phương pháp trắc nghiệm hiện đại theo lý thuyết ứng đáp câu hỏi, điểm của từng câu hỏi có trọng số khác nhau tùy thuộc vào độ khó của câu hỏi. Điểm thi đợt 1 dự kiến sẽ được công bố vào ngày 17.4 tới.
Sự việc xảy ra tối 30/4 sau buổi tranh luận về xung đột Israel - Palestine tại khuôn viên Đại học Cornell. Trong email gửi cộng đồng trường một ngày sau đó, Hiệu trưởng Michael Kotlikoff cáo buộc một nhóm sinh viên áp sát, la hét và đập vào cửa kính xe để hăm dọa. Ông khẳng định mình lùi xe khi thấy có khoảng trống phía sau, không đề cập đến va chạm.
Tuy nhiên, hình ảnh từ video lại cho thấy một kịch bản khác. Hai thành viên của tổ chức "Sinh viên vì một Cornell dân chủ" (SDC) là Aiden Vallecillo và Hudson Athas đã bị chiếc xe của ông Kotlikoff va trúng và chèn vào chân.
Vallecillo cho biết các thành viên đi theo ông để đặt câu hỏi về quyền tự do ngôn luận trong khuôn viên, nhưng bị ông "phớt lờ và thiếu tôn trọng". Sau khi vào xe khoảng 15 giây, ông đã "lùi rất nhanh" về phía hai nam sinh và rời đi, mặc cho Vallecillo hét lên đau đớn. Cảnh sát và dịch vụ y tế khẩn cấp của trường sau đó có mặt tại hiện trường.
Theo Athas, vị hiệu trưởng đã không ra đủ tín hiệu về việc ông sẽ lùi xe. Còn Vallecillo bức xúc khi nhà trường gửi email thông báo sự việc mà không hề liên hệ với các sinh viên liên quan để xác thực thông tin.
Trái ngược với cáo buộc la hét và quấy rối, Athas khẳng định nhóm chỉ cố gắng duy trì một cuộc hội thoại bình thường. Video cũng ghi nhận các sinh viên không có hành vi tác động vật lý vào phương tiện.
Đại diện Đại học Cornell sau đó thừa nhận những tình tiết mới từ đoạn video nhưng khẳng định vẫn giữ quan điểm như trong email của Hiệu trưởng.
Vụ việc đang gây xôn xao trong cộng đồng sinh viên Cornell, dấy lên những lo ngại về văn hóa ứng xử của ban lãnh đạo trường với những ý kiến trái chiều của sinh viên.
Ông Kotlikoff là nhà nghiên cứu y sinh học và bác sĩ thú y, được bổ nhiệm làm hiệu trưởng Đại học Cornell vào tháng 3 năm ngoái. Trước đó, ông giữ chức phó hiệu trưởng từ năm 2015 đến năm 2024.
Đại học Cornell ra đời năm 1865, có khoảng 16.000 sinh viên. Trường nằm trong nhóm 8 trường Ivy League danh giá của Mỹ, hiện ở vị trí thứ 12 trên bảng xếp hạng đại học nước này, theo US News.
