Hạ tầng của Iran đã hứng thiệt hại nặng nề, nhiều lãnh đạo cấp cao nhất cũng thiệt mạng trong hơn 6 tuần xung đột với Mỹ – Israel. Tuy nhiên, tình báo phương Tây đánh giá kế hoạch phòng ngừa được xây dựng trước chiến sự đã giúp Iran giảm thiểu đáng kể tác động từ những đợt tấn công của đối phương.
“Kế hoạch dường như đã phát huy hiệu quả, ngăn ngừa kho tên lửa và máy bay không người lái (UAV) nước này bị Mỹ và Israel phá hủy hoàn toàn, đồng thời giúp Iran gây tối đa sát thương trong những đòn trả đũa sau đó”, Times of India cho hay.
Đánh giá trên cung cấp bức tranh chi tiết hơn những gì mà Tổng thống Donald Trump và quan chức chính quyền Mỹ mô tả về kết chiến dịch nhằm vào Iran. Hiệu quả từ kế hoạch do Tehran chuẩn bị từ trước cũng cho thấy nước này có thể tận dụng lệnh ngừng bắn để củng cố lực lượng, sẵn sàng cho kịch bản xung đột tái bùng phát.
Theo các quan chức châu Âu và vùng Vịnh, Iran dường như vẫn duy trì được lượng lớn tên lửa tầm xa, cùng hàng nghìn UAV tự sát trong kho vũ khí.
Một số quan chức phương Tây đánh giá Mỹ cần tập kích thêm khoảng 2-3 tuần để làm suy yếu hoàn toàn năng lực quân sự Iran. Số khác cho rằng đây là kịch bản lạc quan, nhận định chiến dịch có thể mất nhiều thời gian hơn mà không bảo đảm xóa sổ hoàn toàn năng lực công nghiệp và hạt nhân Iran.
Lầu Năm Góc đề cập tới phát biểu ngày 16/4 của Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth rằng Mỹ “biết Iran đang đưa khí tài quân sự đến đâu”. Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, từ chối bình luận về thông tin.
Trong đánh giá gửi quốc hội Mỹ cùng ngày, Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ (DIA) nhận định Tehran vẫn còn hàng nghìn tên lửa và UAV có thể đe dọa lực lượng của Washington cùng đối tác trong khu vực, bất chấp số lượng đã suy giảm vì bị phá hủy và tiêu hao trong giao tranh.
Ngoài bảo toàn kho vũ khí tầm xa, những kế hoạch phòng ngừa còn giúp duy trì bộ máy lãnh đạo của Iran, bất chấp những vụ ám sát nhằm vào quan chức cấp cao, trong đó có Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei và Thư ký Hội đồng An ninh Tối cao Ali Larijani.
Sau xung đột 12 ngày tháng 6/2025 với Israel, trong đó Mỹ tham gia hạn chế, giới lãnh đạo Iran đã đưa ra kế hoạch phân tán khả năng ra quyết định trên toàn quốc. Chiến thuật “phòng thủ phân tán” cũng trao cho các chỉ huy quân đội nhiều quyền hơn để ra quyết định độc lập.
Những vụ tấn công của Israel khiến Iran phải thành lập các cơ quan ra quyết định mới, cũng như sắp xếp lại chiến lược lãnh đạo, trong đó có chuẩn bị phương án thay đổi nhân sự trong trường hợp có lãnh đạo và chỉ huy cấp cao bị hạ sát.
Dù vậy, một số quan chức vùng Vịnh và châu Âu đánh giá Iran vẫn có thể chịu thiệt hại kinh tế nặng nề từ những chiến dịch tập kích của Mỹ – Israel, trong đó nguy cơ sẽ lên đến đỉnh điểm vào mùa hè năm nay nếu xung đột tiếp diễn.
Phát biểu tại sự kiện nhân Ngày Độc lập do phái đoàn Israel tại Liên Hiệp Quốc tổ chức ở New York ngày 11.5, ông Waltz nói: "Chúng tôi đã thấy UAE sử dụng hệ thống phòng không Vòm sắt do Israel cung cấp". Đây là lần đầu tiên một quan chức Mỹ công khai xác nhận việc hệ thống này được triển khai và sử dụng tại UAE, theo tờ Israel Hayom.
Ngày 12.5, Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee cũng xác nhận thông tin trên. "Israel vừa gửi cho UAE các hệ thống phòng không Vòm sắt và nhân sự để giúp vận hành chúng. Tại sao vậy? Bởi vì UAE và Israel có mối quan hệ đặc biệt dựa trên Hiệp định Abraham", ông Huckabee phát biểu.
Trước đó, trang tin Axios hồi tháng 4 đưa tin Israel đã cung cấp hệ thống Vòm sắt và binh sĩ vận hành cho UAE. Đây là lần đầu tiên Vòm sắt được triển khai tới một quốc gia ngoài Israel và Mỹ.
Từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát ngày 28.2, Israel và UAE được cho là đã phối hợp chặt chẽ về quân sự và chính trị. Theo The Times of Israel, Israel triển khai hệ thống Vòm sắt tới UAE vào giai đoạn đầu cuộc chiến, đồng thời cử hàng chục binh sĩ hỗ trợ vận hành.
Theo Bộ Quốc phòng UAE, Iran đã phóng khoảng 550 tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và hơn 2.200 máy bay không người lái nhằm vào UAE trong suốt cuộc giao tranh, khiến nước này trở thành một trong những mục tiêu bị tấn công dữ dội nhất trong khu vực.
Dù phần lớn mục tiêu bay bị đánh chặn, một số tên lửa và UAV vẫn đánh trúng các vị trí quân sự và dân sự, buộc UAE tìm kiếm thêm hỗ trợ từ các đồng minh. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu được cho là đã ra lệnh triển khai Vòm sắt sau cuộc điện đàm với Tổng thống UAE Mohamed bin Zayed Al Nahyan. Hệ thống này được cho là đã đánh chặn hàng chục tên lửa Iran, theo CNN.
Phía UAE và Israel chưa bình luận về tuyên bố của giới chức Mỹ.
Israel và UAE bình thường hóa quan hệ theo Hiệp định Abraham năm 2020, trong bối cảnh hai bên cùng quan ngại về mối đe dọa từ Iran. Đại sứ Mỹ Waltz cho biết các nỗ lực mở rộng thỏa thuận vẫn đang tiếp diễn và quan hệ giữa Israel với các nước láng giềng tiếp tục được củng cố.
"Dù có vẻ như tôi đang tìm cách tranh luận với tổng thống, nhưng đó là điều tôi hoàn toàn không quan tâm", Đài NBC News hôm 18.4 dẫn lời Giáo hoàng Leo.
Người đứng đầu giáo hội hoàn vũ đã đưa ra lời bình luận trên trong bối cảnh Tổng thống Trump liên tục đưa ra các phát ngôn trong lúc Đức Thánh Cha thăm châu Phi, cũng là chuyến tông du nước ngoài dài nhất kể từ khi triều đại của Giáo hoàng Leo XIV bắt đầu ở Vatican.
Nhà lãnh đạo Mỹ liên tục chỉ trích người đứng đầu Tòa Thánh, tỏ ra không hài lòng trước lập trường mạnh mẽ của Giáo hoàng Leo trong nỗ lực kêu gọi hòa bình lập lại ở Trung Đông.
Trong buổi cầu nguyện tại Cameroon hôm 16.4, Giáo hoàng Leo phát biểu rằng thế giới đang bị "tàn phá bởi một nhóm nhỏ các bạo chúa", và chỉ trích những nhà lãnh đạo chi hàng tỉ USD cho các cuộc chiến.
Tuy nhiên, khi trả lời báo chí trên chuyên cơ hôm 18.4, ông bác bỏ suy đoán cho rằng phát biểu ở Cameroon nhằm vào Tổng thống Trump.
Giáo hoàng cho hay những thông điệp trên đã được chuẩn bị "từ nhiều tuần trước, thậm chí trước khi tổng thống đưa ra bình luận về tôi, và về thông điệp hòa bình mà tôi đang thúc đẩy".
Nhà lãnh đạo giáo hội một lần nữa khẳng định cam kết "thúc đẩy hòa bình cho thế giới của chúng ta", nhưng nhấn mạnh mục tiêu chính của chuyến tông du châu Phi là "cùng hiện diện, chúc mừng, để khích lệ và đồng hành với các tín hữu Công giáo trên khắp châu Phi".
"Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã tấn công một chỉ huy cấp cao thuộc Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran. Một giáo đường Do Thái gần đó bị hư hại trong vụ tập kích", một phát ngôn viên IDF ngày 7/4 cho biết. "Chúng tôi lấy làm tiếc về thiệt hại ngoài dự kiến với giáo đường này".
IDF cho biết đang xem xét hậu quả của vụ tấn công, đồng thời khẳng định đã thực hiện các biện pháp giảm thiểu nguy cơ gây hại cho dân thường, trong đó có dùng các loại đạn chính xác và giám sát trên không.
Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya là cơ quan phụ trách hoạt động tác chiến của lực lượng vũ trang Iran.
Trước đó, tờ Shargh và hãng thông tấn Mehr của Iran đưa tin giáo đường Do Thái Rafi-Nia ở trung tâm Tehran đã bị phá hủy hoàn toàn. Cơ sở này được đánh giá là một trong những nơi quan trọng nhất để người Do Thái tại Iran tụ họp và hành lễ.
Hãng thông tấn IRNA nói rằng tiêm kích Israel đã nhắm mục tiêu vào giáo đường Do Thái và một tòa nhà liền kề.
Đạo Hồi là quốc giáo tại Iran, còn Bái hỏa giáo, Do Thái giáo cùng Kitô giáo là các tôn giáo thiểu số và có đại diện trong quốc hội nước này. Iran là quốc gia có số dân Do Thái nhiều thứ hai tại Trung Đông, sau Israel, với cộng đồng ước tính khoảng 8.000-15.000 người.
Theo một số nguồn tin, tại Iran có khoảng 25 giáo đường Do Thái, một số nhà hàng phục vụ các món ăn kosher, một viện dưỡng lão, một nghĩa trang và một thư viện Do Thái.
