14 giờ hôm nay 16.4, lễ tắm Phật của người Khmer dịp Tết Chôl Chnăm Thmây mới chính thức bắt đầu, nhưng từ 12 giờ trưa, sân chùa Candaransi đã đông nghịt người dân. Đây là lễ được trông chờ nhất dịp tết của người Khmer. Có người đứng chờ dưới ở sân chùa gần 2 tiếng chỉ để được sư vẩy nước thơm.
Chủ sự buổi lễ là hòa thượng Danh Lung, Ủy viên Thư ký Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, trụ trì chùa Candaransi.
Trong buổi lễ, hòa thượng Danh Lung chia sẻ với đại chúng rằng, vật cúng dường dâng lên chư tăng cần giữ sự trong sạch, cả ở lễ vật lẫn ở tâm. Nếu làm phước mà tâm chưa thanh tịnh, vật phẩm chưa tinh khiết thì cũng như dòng nước đục, không thể chảy thông suốt mà còn tạo thành chướng ngại.
Vì vậy, tắm Phật mới có nghi thức rót nước từ trên cao xuống, tượng trưng cho sự thanh lọc và lưu chuyển phước lành.
“Khi còn sống trên cõi đời này, mỗi người có thể làm phước để hồi hướng cho người đã khuất, giúp họ được thọ hưởng. Làm phước không chỉ là hành động, mà còn cần hiểu rõ mình đang làm gì, thực hành một cách trọn vẹn, đủ đầy cả về tâm lẫn việc làm”, hòa thượng Danh Lung nói.
Cũng theo hòa thượng, những điều chưa tốt đã lỡ làm trong năm cũ, dịp này hãy xem như đã gột rửa để năm nay không lặp lại. “Điều quan trọng không phải hơn thua với người khác, mà là nỗ lực vượt lên chính mình. Nếu năm trước còn nhiều điều chưa đúng, năm nay cố gắng giảm bớt, từng bước buông bỏ, rồi sẽ nhẹ lòng hơn”, hòa thượng nhắn gửi.
Các vị chư tăng tắm Phật trước, sau đó phật tử cùng tham gia nghi thức này. Nghi thức tắm Phật trong Phật giáo Nam tông là dùng bông hoa và nước thơm để vẩy lên tượng Phật
ẢNH: VŨ PHƯỢNG
Sau cùng, hòa thượng trụ trì chùa Candaransi nhấn mạnh, phật tử cần sống chan hòa với mọi người, không phân biệt giàu nghèo, giữ trong lòng sự từ bi và yêu thương. Khi tâm bản thân trong sáng, biết kính trọng ông bà tổ tiên, biết hướng thiện, thì nghi thức tắm Phật mới thật sự có ý nghĩa và lòng thành ấy tự nhiên sẽ được chứng giám.
Trả lời phóng viên Thanh Niên, đại đức Châu Hoài Thái, phó trụ trì chùa Candaransi cũng cho biết, trong đời sống văn hóa – tín ngưỡng của đồng bào Khmer Nam bộ, Mahāsaṅkrānti là thời khắc thiêng liêng đánh dấu sự chuyển giao giữa năm cũ và năm mới trong dịp Tết Chôl Chnăm Thmây.
Đây không chỉ là mốc thời gian theo hệ lịch cổ truyền chịu ảnh hưởng thiên văn Ấn Độ, mà còn là thời điểm mở đầu cho một chu kỳ vận hành mới của vũ trụ, gắn với quan niệm đón vị thần năm mới (Têvôđa) giáng hạ.
Theo tập tục lâu đời, Tết Chôl Chnăm Thmây diễn ra trong 3 ngày. Ngày đầu là Mahāsaṅkrānti thời điểm giao thừa, ngày đón chư thiên. Đến ngày cuối, dân gian gọi là “Vàra lơng sắc”, tức thời điểm xác nhận sự chuyển tiếp hoàn toàn sang năm mới.
Mọi công việc chuẩn bị cho lễ tết như thiết lập bàn vọng thiên, sắm sửa lễ vật, xây núi cát (Vālukacetiya), và chuẩn bị nghi thức tắm Phật… đều được tiến hành từ trước giao thừa.
Theo đại đức Châu Hoài Thái, trong hệ thống nghi lễ ấy, tắm Phật là một thực hành mang ý nghĩa thanh tịnh và hồi hướng công đức. Truyền thống này được lý giải qua các tích truyện gắn với Đức Phật và vua Pasenadi (Ba Tư Nặc).
Theo đó, vào dịp năm mới, nhà vua cùng quần thần thiết lập lễ nghi trang trọng, thỉnh Đức Phật và chư tăng đến thọ trai, sau đó tổ chức nghi thức tắm như một hành động biểu trưng cho sự gột rửa thân tâm, hướng đến đời sống thanh tịnh và thiện lành.
Từ lời thỉnh hỏi của nhà vua về việc nên làm gì trong dịp năm mới, Đức Phật đã chỉ dạy những thiện hạnh căn bản: xây núi cát để tưởng niệm, tắm Phật, báo hiếu cha mẹ, kính trọng thầy tổ, thực hành bố thí, phóng sinh và thọ trì ngũ giới.
“Những việc làm này, nếu được thực hiện với tâm thành kính, sẽ đem lại phước báu, giúp con người an vui, khỏe mạnh và hướng đến đời sống tốt đẹp hơn”, đại đức Châu Hoài Thái chia sẻ.
Trải qua thời gian, nghi thức có sự điều chỉnh phù hợp với đời sống cộng đồng. Tập tục tắm chư tăng dần được giản lược, thay vào đó là nghi thức tắm kim thân Phật một hình thức mang tính biểu trưng, thường diễn ra vào buổi chiều ngày cuối của tết.
Trước đó, phật tử trang nghiêm dự lễ cùng chư tăng
Phật tử dùng nước thơm nhẹ nhàng tắm lên tượng Phật, đồng thời gửi gắm ước nguyện thanh lọc thân tâm, buông bỏ điều không thiện và khởi đầu năm mới trong sự an lành.
“Trong quan niệm của đồng bào Khmer, việc tham dự lễ tắm Phật với tâm chí thành không chỉ là hành vi tín ngưỡng, mà còn là một cách nuôi dưỡng đạo đức và kết nối cộng đồng. Nghi thức này vì thế vừa mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, vừa góp phần duy trì và trao truyền những giá trị văn hóa đặc trưng của Phật giáo Nam tông trong đời sống hiện đại”, đại đức Châu Hoài Thái bày tỏ.
Ngày 6.5, các đơn vị thuộc Sở Xây dựng TP.HCM đang tất bật thi công lắp đặt rào chắn dải phân cách trên đường Cộng Hòa để chuẩn bị tổ chức giao thông theo mô hình đường 3 chiều.
Đây là tuyến đường khiến nhiều người dân TP.HCM ngán ngẩm vào giờ cao điểm. Việc tổ chức giao thông đường 3 chiều kỳ vọng sẽ giải quyết kẹt xe tại đây.
Trung tâm Quản lý hạ tầng giao thông đường bộ cho biết đường 3 chiều trên đường Cộng Hòa là phương án tổ chức phân làn đường linh hoạt theo thời gian trong ngày.
Theo đó, đường Cộng Hòa sẽ được chia thành 3 phần: một phần cố định cho xe đi từ vòng xoay Lăng Cha Cả ra đường Trường Chinh, một phần cố định cho xe đi hướng ngược lại và phần giữa sẽ thay đổi linh hoạt theo tình hình giao thông thực tế.
Cụ thể, vào buổi sáng, lượng xe từ vùng ven vào trung tâm đông thì 2 làn giữa sẽ ưu tiên cho chiều đi vào. Đến giờ tan tầm chiều, khi lượng xe từ trung tâm đi ra tăng cao, hệ thống sẽ đảo chiều để ưu tiên hướng ngược lại. Ngoài giờ cao điểm, giao thông sẽ trở về như bình thường, mỗi bên đi theo chiều cố định.
Nói cách dễ hiểu, vào thời điểm đảo chiều, hướng đi ưu tiên sẽ có 2 làn ô tô, 2 làn xe máy. Trong đó, dự kiến phần đường đảo chiều nằm bên trong 2 dải phân cách cứng chỉ có ô tô lưu thông; phía ngoài có làn hỗn hợp dành cho ô tô, xe máy và 1 làn chỉ dành cho xe 2 bánh.
Những ngày qua, người dân đi trên đường Cộng Hòa thấy xuất hiện thêm nhiều vạch kẻ đường mới, trong đó có 2 cặp vạch trắng nét liền, cách nhau khá xa. Ở giữa tim đường là vạch đôi, nét đứt, màu vàng.
Điều này làm nhiều người thắc mắc, vạch kẻ trắng nét liền là gì, đè lên có bị CSGT phạt không? Trả lời vấn đề này, đại diện Sở Xây dựng cho biết 2 cặp vạch kẻ đường màu trắng nét liền đôi là giới hạn của dải phân cách.
Sau khi kẻ xong vạch, đơn vị thi công đang khẩn trương lắp đặt dải phân cách để chuẩn bị tổ chức giao thông theo mô hình đường 3 chiều.
Từ trước đến nay, các tuyến đường ở Việt Nam vẫn giữ cách phân làn cố định cho từng chiều xe chạy. Tuy nhiên, lưu lượng thực tế giữa các hướng thường chênh lệch rất lớn vào giờ cao điểm nên việc điều tiết linh hoạt sẽ giúp tận dụng mặt đường hiệu quả hơn.
Trung tâm Quản lý hạ tầng giao thông đường bộ giải thích, hiện nhiều người dân còn bối rối vì công trình mới đang trong quá trình lắp đặt, hàng rào chưa hoàn thiện nên chưa hình dung được cách lưu thông. Một số tài xế cũng lo ngại việc đè lên vạch kẻ có thể bị xử phạt.
Ngày 15.5, đường 3 chiều này sẽ chính thức áp dụng. Khi đó, hệ thống biển báo điện tử sẽ được dùng để thay đổi hướng lưu thông ngay lập tức. Khi đổi chiều, biển báo sẽ hiển thị cấm đi ngược chiều để người dân dễ quan sát và di chuyển đúng hướng.
Theo đại diện trung tâm, nhiều nước trên thế giới cũng áp dụng mô hình đổi chiều làn đường theo giờ cao điểm, nhưng thường sử dụng dải phân cách di động. Khi cần ưu tiên phần đường rộng hơn cho một hướng lưu thông thì có 1 xe chuyên dụng đi đẩy dải phân cách sang một bên.
Tuy nhiên, cách làm này tốn khá nhiều chi phí và vận hành phức tạp, không phù hợp với tình hình hiện tại trên đường Cộng Hòa. Do đó, các đơn vị đã lựa chọn phương án tổ chức giao thông đường 3 chiều trên đường Cộng Hòa để giảm chi phí nhưng vẫn đạt hiệu quả điều tiết giao thông.
Trước khi áp dụng, phương án này đã được Sở Xây dựng lấy ý kiến các đơn vị liên quan.
Đường Cộng Hòa thường xuyên ùn tắc vì lưu lượng xe quá đông
ẢNH: NHẬT THỊNH
Thực tế, mô hình này có phần tương tự cách tổ chức giao thông từng áp dụng tại cầu Hoàng Hoa Thám trên đường Cộng Hòa thời gian qua. CSGT trực tiếp di chuyển dải phân cách để điều tiết dòng xe theo giờ cao điểm.
Tuy nhiên, nếu như ở cầu Hoàng Hoa Thám việc điều tiết chủ yếu thực hiện thủ công và chỉ áp dụng ở khu vực đầu cầu, thì tại đường Cộng Hòa lần này sẽ sử dụng hệ thống biển báo điện tử và tổ chức xuyên suốt toàn tuyến.
Ngành giao thông kỳ vọng phương án mới sẽ giúp lưu thông ổn định hơn tại khu vực vốn có lưu lượng xe rất lớn. Thực tế vào buổi sáng, lượng xe từ bên ngoài vào trung tâm tăng cao trong khi chiều ngược lại khá thông thoáng, nên việc điều chỉnh linh hoạt số làn theo từng thời điểm sẽ giúp tận dụng mặt đường hiệu quả hơn.
Sau thời gian vận hành và đánh giá hiệu quả thực tế, cơ quan chức năng sẽ xem xét khả năng nhân rộng mô hình này sang các tuyến đường khác.
Ở An Giang, nơi nào tập trung đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống, nơi đó thường xuất hiện những "cổng trời". Đặc biệt, cổng ngôi chùa Tual Prasat là nơi đầu tiên gắn liền với tên gọi này vì mang đậm dấu ấn thời gian và được nhiều du khách biết đến.
Không giống những ngôi chùa khác, "cổng trời" Koh Kas đặt khá xa chính điện chùa, với khoảng cách hơn 500 m. Đường từ cổng vào chùa quanh co, uốn lượn giữa cánh đồng rộng lớn.
Theo tương truyền, cổng chùa xây dựng vào thế kỷ 19. Tồn tại lâu đời, cánh cổng vẫn đứng vững giữa cánh đồng bao la. Cổng được chạm khắc với những đường nét hoa văn, họa tiết Phật giáo vô cùng tinh xảo. Phía bên trong cổng là các họa tiết hoa văn vẽ tay lẫn đắp nổi bằng xi măng mang đậm nét văn hóa Khmer. Trên cánh cổng còn ghi danh những phật tử đã đóng góp xây dựng cổng.
Giống như những cánh cổng khác tại chùa Khmer, phần nóc "cổng trời" Koh Kas là một cụm gồm 3 tháp nhỏ. Ba tháp này được chống đỡ bởi 4 cột trụ vững chắc phía dưới. Những cột trụ này cũng được chạm trổ kỹ lưỡng và công phu, thể hiện tài hoa của những người thợ thời bấy giờ. Trên mỗi đỉnh tháp là tượng vị thần 4 mặt. Hai bên cổng được cách điệu thành tượng rắn thần Naga.
Chùa Tual Prasat nằm tĩnh lặng giữa cánh đồng lúa rộng lớn, mênh mông. Chùa không bề thế nhưng thu hút lượng lớn khách thập phương đến thăm viếng. Chùa Tual Prasat có kiến trúc bắt mắt trong từng đường nét. Chính điện là tòa nhà 2 tầng 5 gian, mái lợp bằng ngói với 3 chóp đỉnh nhọn với họa tiết trang trí cầu kỳ, tinh xảo.
"Cổng trời" Koh Kas là địa điểm check-in được nhiều du khách gần xa yêu thích bởi vẻ đẹp mê hoặc. Để có những bức ảnh đẹp mắt với cổng trời, du khách có thể đi bất kể mùa nào trong năm bởi lối đi vào chùa rất đẹp khi được điểm tô hai bên là cánh đồng lúa trải dài vô tận. Đặc biệt, vào cuối tháng 11 và đầu tháng 12, cánh đồng lúa chín vàng rực rỡ tạo khung cảnh lung linh, rực rỡ.
Anh Huỳnh Nhã (20 tuổi, ngụ thành phố Cần Thơ) cho biết, anh thích đi phượt cùng người yêu nên thường chọn địa điểm là vùng đất An Giang vì cảnh sắc hoang sơ, tuyệt đẹp. Điều anh ấn tượng nhất là cánh "cổng trời" Koh Kas với kiến trúc đẹp mắt cùng view đồng lúa rộng mênh mông xanh mát xung quanh. Nơi đây khiến những người yêu du lịch như anh "phải lòng" ngay lập tức.
Là người đam mê tìm hiểu và chụp ảnh các ngôi chùa Khmer, anh Trọng Nhơn (35 tuổi, ở thành phố Cần Thơ) cho biết, "cổng trời" Koh Kas có tông màu trầm ấm và kiến trúc mang đậm chất hoài cổ, mang phong cách kiến trúc Khmer độc đáo. Chỉ cần chọn góc chụp phù hợp, ai cũng có thể sở hữu những bức ảnh ảo diệu với nền trời cao, núi non phía xa.
Đại lý vé số Tùng Hiếu 2 ở Đồng Tháp cho biết vị khách có tờ vé số trúng độc đắc đã mang đến đại lý đổi thưởng. Cụ thể, tờ vé có dãy số 480644 thuộc đài Tiền Giang mở thưởng xổ số miền Nam ngày 19 tháng 4 trúng 2 tỉ đồng (chưa trừ thuế).
"Chủ nhân của tờ vé số may mắn này là người đàn ông cũng ở Đồng Tháp. Vì không có nhiều tiền nên ông ấy chỉ mua tờ vé số cầu may không ngờ trúng độc đắc sau khi có kết quả xổ số ngày 19 tháng 4. Người này đến đại lý đổi thưởng và nhận toàn bộ tiền trúng số bằng tiền mặt. Ông ấy nói sẽ gửi số tiền đó vào ngân hàng để tiết kiệm", đại lý vé số Tùng Hiếu 2 chia sẻ.
Trong khi đó, đại lý vé số Đại Phát ở TP.HCM đăng tải hình ảnh sau khi đổi thưởng cho khách có 4 vé trúng độc đắc. Theo đó, 4 vé có dãy số 050354 thuộc đài Cà Mau mở thưởng xổ số miền Nam ngày 20 tháng 4 trúng 8 tỉ đồng (chưa trừ thuế).
Hình ảnh những tờ vé số trúng độc đắc sau khi đăng tải lên mạng xã hội thu hút sự quan tâm của mọi người. Ai nấy đều gửi lời chúc mừng đến chủ nhân, không quên "xin vía" để bản thân gặp may mắn.
Gần đây, đại lý Đại Phát cũng hỗ trợ đổi thưởng cho nhiều khách trúng độc đắc 3 đài xổ số miền Nam, trong đó người trúng nhiều nhất tới 5 tờ.
5 tờ vé số trúng độc đắc tổng trị giá 10 tỉ đồng (chưa trừ thuế) trúng xổ số Hậu Giang ngày 18 tháng 4, với những vé có dãy số may mắn là 453092. Đại lý này đổi thưởng thêm 1 tờ vé số trúng độc đắc xổ số Bình Phước ngày 18 tháng 4 với dãy số 424189 và 2 tờ vé số trúng độc đắc xổ số Bình Dương ngày 17 tháng 4 có dãy số 239260.
