Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mới đây ký quyết định về đặc xá năm 2026, nhân dịp 51 năm Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031.
Để triển khai quyết định đặc xá nêu trên, Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc – Chủ tịch Hội đồng tư vấn đặc xá đã ký ban hành hướng dẫn chi tiết.
Quyết định đặc xá năm 2026 nêu rõ đối tượng được đặc xá gồm: người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn, người bị kết án tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn và người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù.
Người được đề nghị xét đặc xá phải đáp ứng nhiều điều kiện: có nhiều tiến bộ, có ý thức cải tạo tốt và được xếp loại chấp hành án phạt tù khá hoặc tốt; đã chấp hành án phạt tù ít nhất 1/3 thời gian (tù có thời hạn), hoặc ít nhất 14 năm (tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn); đã chấp hành xong hình phạt bổ sung là phạt tiền, đã thi hành xong nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác (với các tội phạm tham nhũng)…
Theo hướng dẫn được ban hành, thời gian đã chấp hành án phạt tù là thời gian bị tạm giữ, tạm giam, chấp hành án phạt tù trong trại giam, trại tạm giam, không kể thời gian được tại ngoại, được hoãn, tạm đình chỉ và thời gian được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù.
Thời gian bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh trong giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án cũng được tính vào thời gian đã chấp hành án phạt tù. Thời gian được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù được tính để trừ vào phần thời hạn chấp hành án phạt tù còn lại.
Đối với quy định khi được đặc xá không làm ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, cần căn cứ vào các tiêu chí: nhân thân, hoàn cảnh gia đình của phạm nhân, nguy cơ gây ảnh hưởng đến công tác bảo đảm an ninh, trật tự ở địa phương; nếu được đặc xá có thể gây khiếu kiện đông người, biểu tình, gây rối để các thế lực thù địch lợi dụng, lôi kéo, kích động chống phá.
Hoặc hành vi phạm tội trước đây nếu được đặc xá sẽ gây hoang mang, lo sợ hoặc phẫn nộ trong nhân dân, gây khó khăn trong việc thực hiện đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước…
Vẫn theo hướng dẫn, từ ngày 22.4 – 2.5, các tổ thẩm định liên ngành đến trực tiếp các đơn vị, địa phương để kiểm tra, thẩm định hồ sơ, danh sách đề nghị xét đặc xá.
Từ ngày 26.4 – 10.5, Thường trực Hội đồng tư vấn đặc xá tổng hợp hồ sơ, danh sách chuyển đến các thành viên Hội đồng tư vấn đặc xá nghiên cứu, thẩm tra.
Từ ngày 10.5 – 20.5, Thường trực Hội đồng tư vấn đặc xá, TAND tối cao tổng hợp ý kiến của các thành viên Hội đồng tư vấn đặc xá và chuẩn bị hồ sơ, danh sách người đủ điều kiện đề nghị đặc xá, danh sách người không đủ điều kiện đề nghị đặc xá để trình Hội đồng tư vấn họp xét duyệt.
Từ ngày 24.5 – 26.5, Hội đồng tư vấn đặc xá họp xét duyệt danh sách đặc xá.
Từ ngày 27.5 – 28.5, Thường trực Hội đồng tư vấn đặc xá tổng hợp, hoàn chỉnh danh sách đặc xá trình Chủ tịch nước quyết định.
Tổ chức họp báo công bố quyết định đặc xá của Chủ tịch nước vào ngày 30.5. Ngày 1.6, sẽ tổ chức tha người được đặc xá theo quyết định của Chủ tịch nước.
Ít ai biết ở TP.HCM vẫn tồn tại một ngôi đình cổ gần 200 năm tuổi, nơi còn lưu giữ sắc phong vua Tự Đức đến ngày nay. Đó là đình Bình Hòa (đường Chu Văn An, phường Bình Thạnh).
Chiều 21.4, ghi nhận của Thanh Niên cho thấy không khí trong đình cổ trầm mặc, thoang thoảng mùi hương khói, tạo cảm giác tách biệt với sự ồn ào bên ngoài.
Công trình đã được Bộ Văn hóa (nay là Bộ Văn hóa - Thể thao - Du lịch) xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia năm 1993.
Theo Gia Định thành thông chí của tác giả Trịnh Hoài Đức (chép năm 1818), thôn Bình Hòa thuộc tổng Bình Trị (huyện Bình Dương, trấn Phiên An).
Đình Bình Hòa được xác định có niên đại từ trước năm 1852, dựa trên tờ sắc phong ngày 29.11 năm Tự Đức thứ 5 (1853), phong thần Thành hoàng bổn cảnh xã Bình Hòa với mỹ tự: "Thần Quảng hậu chính trực Hựu thiện Đôn ngưng".
Theo tài liệu nghiên cứu, chính điện là trung tâm thờ tự, nơi đặt án thờ thần Thành hoàng. Án thờ được chạm trổ tinh xảo với các họa tiết rồng chầu mặt trời, chim hoa lá quả. Ở vị trí trung tâm là chữ Thần thếp vàng cùng hộp đựng sắc phong của vua Tự Đức.
Dẫn chúng tôi đến khu vực lưu giữ hiện vật, ông Nguyễn Thọ (70 tuổi, thủ từ của đình Bình Hòa) cho biết sắc phong vua Tự Đức được các thế hệ thủ từ xem như "gia bảo" của ngôi đình.
"Hằng năm, đình đón nhiều du khách, sinh viên đến tham quan, tìm hiểu nên ban quản lý cho chụp lại và in bản sao để trưng bày. Còn bản sắc phong gốc cùng con ấn đi kèm được bảo quản cẩn thận trong hộp kín và thờ riêng", ông Thọ nói.
Theo ông Thọ, vào dịp lễ Kỳ yên hằng năm, ban quản lý mới thực hiện nghi thức khai hộp, rước sắc phong ra để cầu bình an, mưa thuận gió hòa. Đây cũng là thời điểm hiếm hoi người dân và du khách có thể chiêm ngưỡng hiện vật gốc.
Dù đã tồn tại hơn một thế kỷ, sắc phong vẫn gần như còn nguyên vẹn. "Bằng mắt thường vẫn có thể thấy các chi tiết hình rồng màu trắng ngà được thể hiện công phu, nét chữ cũng chưa có dấu hiệu phai", ông Thọ chia sẻ.
Đình được trùng tu vào năm 1887 và giữ gần như nguyên trạng đến nay. Hiện, một số hạng mục của đình Bình Hòa đã có dấu hiệu xuống cấp.
Theo ông Thọ, trong năm nay, đình dự kiến triển khai phương án tu sửa nhằm bảo tồn công trình và gìn giữ các giá trị văn hóa, lịch sử.
Lật giở cuốn sách Di tích lịch sử - văn hóa ở TP.HCM (Phạm Hữu Mý, Nguyễn Văn Đường, NXB Tổng hợp TP.HCM), đình Bình Hòa không chỉ là cơ sở tín ngưỡng mà còn là nơi bảo lưu nhiều giá trị đặc trưng của kiến trúc đình làng Nam bộ.
Theo quan sát của phóng viên, mái các tòa nhà lợp ngói âm dương truyền thống, phần nóc cong nhẹ, trang trí các mô típ như rồng tranh châu, cá hóa rồng, dây lá. Diềm mái gắn mảnh gốm men xanh hình lá, tạo nên vẻ cổ kính.
Tiền điện được xây dựng theo kiểu 3 gian 2 chái, với hệ thống cột, kèo, xà bằng gỗ chắc chắn, tạo không gian cao rộng, thông thoáng.
Trung điện mang dáng dấp tứ trụ, nổi bật với án thờ gỗ lớn chạm khắc hình rồng tranh châu, bát tiên, tứ quý và chim hoa.
Thông tin từ Đoàn phường 21 (quận Bình Thạnh cũ): "Theo truyền miệng, đình được xây dựng bằng kỹ thuật xuyên mộng (các thanh gỗ được ghép bằng khớp nối đục sẵn, ăn khít vào nhau - PV) mà không cần tới một chiếc đinh nào. Chính vì vậy mà người dân xưa có thể di chuyển nguyên trạng toàn bộ ngôi đình từ khu vực đường Vạn Kiếp về vị trí hiện tại".
Tuy nhiên, hiện chưa có tài liệu nào xác nhận đầy đủ về kỹ thuật này cũng như khả năng di dời nguyên trạng của công trình.
Trải qua nhiều biến động, đình Bình Hòa vẫn là một trong số ít di tích ở TP.HCM còn lưu giữ được sắc phong thời Nguyễn, góp phần phản ánh đời sống tín ngưỡng và kiến trúc truyền thống của vùng đất Nam bộ.
Ngày 7-4, Công an Hà Nội thông tin về vụ cháy nhà xảy ra vào rạng sáng cùng ngày tại xã Bình Minh.
Theo đó, khoảng 1h16, hỏa hoạn bùng lên tại nhà dân số 249 thôn Thượng, xã Bình Minh.
Tại hiện trường, đám cháy xuất phát tại khu vực tầng 1, tỏa nhiều khói, khí độc, có nguy cơ lan lên các tầng phía trên.
Trung tâm thông tin chỉ huy Công an thành phố Hà Nội đã điều động 4 xe chữa cháy của các Đội chữa cháy và cứu nạn cứu hộ khu vực số 4 và số 33 cùng 24 cảnh sát đến hiện trường.
Qua trinh sát nắm tình hình, xác định bên trong nhà có người mắc kẹt, chỉ huy chữa cháy chỉ đạo cán bộ, chiến sĩ sử dụng bình thở và các thiết bị chuyên dụng tiếp cận các tầng nhà để tìm kiếm cứu nạn.
Đồng thời lực lượng chữa cháy triển khai đội hình chữa cháy từ nhiều hướng, ngăn chặn cháy lan sang các khu vực xung quanh.
Sau khoảng 17 phút, đám cháy được dập tắt hoàn toàn, không gây thiệt hại về người.
Ngày 24-4, lãnh đạo UBND xã Phú Tân (tỉnh An Giang) cho biết địa phương đã triển khai nhiều biện pháp nhằm tăng cường quản lý, bảo vệ tài sản công tại các trụ sở dôi dư, sau khi xảy ra tình trạng các đối tượng lẻn vào cắt trộm dây điện đem bán phế liệu.
Theo đó, các trụ sở đã được thay mới hệ thống khóa, đồng thời tổ chức lực lượng kiểm tra, tuần tra định kỳ 2-3 lần mỗi tuần. Tuy nhiên do số lượng trụ sở dôi dư lớn, phân tán trên nhiều địa bàn nên không thể bố trí lực lượng túc trực thường xuyên.
Những tài sản có giá trị như bàn ghế, thiết bị đã được thu gom về các điểm tập trung để quản lý, trong khi các hạng mục cố định như hệ thống dây điện rất khó bảo vệ tuyệt đối.
Lãnh đạo UBND xã Phú Tân nhận định, các nghi phạm trộm cắp chủ yếu nhắm vào dây điện để bán phế liệu. Trong đó có trường hợp liên quan đến người nghiện ma túy nên hành vi khá liều lĩnh, manh động.
Trước thực trạng này, địa phương tiếp tục tăng cường tuần tra, đồng thời phối hợp với lực lượng cơ sở và người dân xung quanh để giám sát, kịp thời phát hiện, ngăn chặn vi phạm.
"Chúng tôi đã giao một số trụ sở cho Trung tâm Phát triển quỹ đất quản lý, số còn lại do địa phương trực tiếp quản lý. Thời gian tới sẽ tiếp tục rà soát, chấn chỉnh và tăng cường phối hợp với các lực lượng liên quan để hạn chế thấp nhất tình trạng mất cắp", lãnh đạo xã Phú Tân thông tin.
Liên quan vấn đề này, ông Phan Văn Cường - Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh An Giang - cho hay việc quản lý nhà, đất công dôi dư sau sáp nhập được thực hiện theo nguyên tắc tiếp nhận cụ thể từng trường hợp và xử lý theo phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Những tài sản đã bàn giao cho trung tâm sẽ được quản lý theo quy trình.
Đối với các tài sản đã tiếp nhận, trung tâm sẽ tham mưu UBND tỉnh phê duyệt phương án quản lý, sử dụng hoặc xử lý. Trên cơ sở đó, các biện pháp bảo vệ được triển khai, trong đó có đề xuất cấp kinh phí thuê lực lượng bảo vệ đối với những khu nhà, công trình còn tài sản.
"Chúng tôi sẽ giao các đơn vị liên quan rà soát từng trường hợp cụ thể, từ đó báo cáo và đề xuất hướng xử lý phù hợp nhằm hạn chế thất thoát, hư hỏng tài sản công", ông Cường nói.
Theo thống kê, từ tháng 10-2025 đến nay, chủ tịch UBND tỉnh An Giang đã ban hành 17 quyết định giao 434 cơ sở nhà, đất dôi dư cho Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh quản lý, khai thác theo quy định pháp luật.
