Những hình thức affiliate marketing biến tướng ngày càng gia tăng, gây ảnh hưởng xấu đến người tiêu dùng. Thời gian qua, cơ quan chức năng đã xử lý nhiều trường hợp làm nội dung bất chấp để bán hàng online.
Ngày 10.2, báo chí đưa tin TAND khu vực 1 TP.HCM xét xử vụ khiêng quan tài trước chợ Bến Thành (tháng 3.2025), tuyên phạt 11 bị cáo từ 2 năm 9 tháng tù giam đến 2 năm tù treo về tội “Gây rối trật tự công cộng”. Nhóm này dàn dựng clip gây sốc đăng TikTok nhằm bán quần áo, gây bức xúc dư luận.
Một vụ khác, ngày 7.4, trang thông tin điện tử Công an tỉnh Lâm Đồng cho biết Công an xã Đạ Tẻh phát hiện kênh YouTube “Điều Muốn Nói” đăng video giật gân, hư cấu về môi trường quân ngũ. Nhóm vận hành thừa nhận dùng AI để câu view, kiếm tiền quảng cáo và bị xử phạt hành chính 7,5 triệu đồng/người.
Những vụ việc này cho thấy một thực tế, là khi nội dung trở thành công cụ kiếm tiền, ranh giới giữa sáng tạo và vi phạm pháp luật có thể bị xóa nhòa nếu người làm nội dung chạy theo lượt xem bằng mọi giá.
Theo chuyên gia thương mại điện tử Đinh Hồng Công (Công ty QuickNest, P.Khánh Hội, TP.HCM; trước là P.8, Q.4), thật đáng lo ngại là những hành vi khó nhận diện và chưa dễ xử lý, đang diễn ra mỗi ngày trên mạng xã hội.
“Nhiều fanpage hoạt động như trang tin tức liên tục đăng tải các nội dung giật gân, úp mở, đánh mạnh vào sự tò mò. Nhưng thay vì cung cấp thông tin, nội dung lại được giấu trong phần bình luận dưới dạng link. Người dùng tưởng tìm thông tin, thực chất bị dẫn sang sàn thương mại điện tử; chỉ cần một cú nhấp chuột, hệ thống affiliate (liên kết) đã ghi nhận và có thể phát sinh hoa hồng. Không cần bán hàng trực tiếp hay thông tin chính xác, thứ được tối ưu là lượt nhấp chuột. Khi đó, nội dung trở thành mồi nhử để dẫn dụ hành vi. Càng gây sốc, càng mập mờ càng dễ lan truyền, kéo theo cơ hội kiếm tiền. Đây cũng là điểm khởi đầu của vấn đề lớn hơn: nội dung không chỉ gây nhiễu mà còn thao túng cảm xúc, hành vi người dùng”, ông Công nói.
Không chỉ dừng ở việc gây sốc hay phản cảm, nhiều nội dung còn được thiết kế để dẫn dắt hành vi người dùng. Thạc sĩ Trần Xuân Tiến, Phó trưởng bộ môn truyền thông, Trường ĐH Văn Hiến, cho rằng có 3 cơ chế chính khiến các nội dung giật gân lan truyền mạnh.
“Thứ nhất, về nhận thức, con người có thiên kiến tiêu cực và phản xạ sinh tồn, nên các tín hiệu bất thường, nguy hiểm luôn được não bộ ưu tiên xử lý nhanh hơn thông tin trung tính. Thứ hai, về tâm lý xã hội, nội dung gây sốc kích hoạt cảm xúc mạnh như sợ hãi, phẫn nộ, từ đó thúc đẩy hành vi chia sẻ như một cách thể hiện quan điểm hoặc cảnh báo người khác. Thứ ba, về cấu trúc nền tảng, thuật toán mạng xã hội tối ưu cho tương tác chứ không phải độ xác thực. Nội dung càng gây phản ứng nhanh càng được lan rộng. Khi ba cơ chế này cộng hưởng, thông tin thiếu kiểm chứng sẽ lan nhanh như virus, vượt xa thông tin chính thống”, ông Tiến nhận định.
Theo ông Tiến, việc chỉnh sửa nội dung để dẫn dụ click vào link affiliate là một dạng thao túng hành vi trong “nền kinh tế chú ý”. Người làm nội dung sử dụng các tiêu đề mập mờ, thổi phồng rủi ro, tạo khan hiếm giả… để chuyển đổi hành vi thành doanh thu.
Ông Tiến cảnh báo, nếu cố tình sai lệch để tối đa hóa lợi nhuận, đó không còn là sáng tạo mà là thao túng. Hệ quả lâu dài là niềm tin bị xói mòn khiến người dùng dễ tin điều lặp lại nhiều lần. Từ đó chuyển sang nghi ngờ mọi thông tin và hình thành thói quen tiếp nhận thiên về cảm xúc, thiếu kiểm chứng…
Dưới góc độ pháp lý, các luật khẳng định người làm affiliate không thể viện dẫn lý do chỉ giới thiệu sản phẩm để né tránh trách nhiệm.
Thạc sĩ, luật sư Trần Thị Hàn Ni, Giám đốc Hãng luật Railaw (Đoàn Luật sư TP.HCM), cho biết khoản 2 Điều 13 Luật Quảng cáo 2012 quy định rõ, là người thực hiện quảng cáo phải chịu trách nhiệm về nội dung do mình thực hiện.
Theo đó, việc sử dụng thông tin sai sự thật, giật tít, dựng chuyện hoặc thổi phồng công dụng nhằm thu hút người tiêu dùng là hành vi vi phạm pháp luật.
“Cụ thể, hành vi quảng cáo sai lệch hoặc gây nhầm lẫn có thể bị phạt từ 60–80 triệu đồng đối với cá nhân (gấp đôi với tổ chức), kèm theo biện pháp buộc gỡ bỏ và cải chính thông tin theo Nghị định 38/2021/NĐ-CP. Ngoài ra, hành vi này còn xâm phạm quyền được cung cấp thông tin chính xác của người tiêu dùng theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023, có thể bị xử phạt đến 100 triệu đồng. Việc đăng tải tin giả nhằm câu view còn vi phạm Luật An ninh mạng 2018, có thể bị phạt từ 10–20 triệu đồng, đồng thời buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm”, luật sư Hàn Ni cho biết.
Cũng theo vị luật sư này, hành vi tạo review giả, thao túng thông tin còn có dấu hiệu cạnh tranh không lành mạnh theo Luật Cạnh tranh 2018, với mức phạt lên đến 200 triệu đồng.
“Nghiêm trọng hơn, nếu hành vi mang tính gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản hoặc thu lợi bất chính lớn, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với các tội danh như quảng cáo gian dối, lừa dối khách hàng hoặc lừa đảo chiếm đoạt tài sản, với mức phạt có thể lên đến tù chung thân”, bà Hàn Ni nhấn mạnh.
Cùng quan điểm, luật sư Mai Tiến Luật, Giám đốc Hãng luật BigBoss Law (Đoàn Luật sư TP.HCM), cho rằng các sàn thương mại điện tử cũng không thể đứng ngoài cuộc.
Theo ông, khi nền tảng hưởng lợi từ lưu lượng truy cập, hoa hồng và doanh thu do các nội dung này tạo ra, thì cũng phải có trách nhiệm bảo vệ người tiêu dùng, tiếp nhận và xử lý vi phạm.
“Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 và Nghị định 55/2024/NĐ-CP đã xác định rõ tổ chức vận hành nền tảng số là chủ thể chịu trách nhiệm trong giao dịch trên không gian mạng, nhằm tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm. Đặc biệt, từ ngày 1.7.2026, Luật Thương mại điện tử 2025 có hiệu lực sẽ làm rõ hơn ranh giới trách nhiệm này, trong đó có quy định riêng về tiếp thị liên kết. Dù trực tiếp hay gián tiếp vận hành chương trình affiliate, nền tảng vẫn phải chịu trách nhiệm nếu xảy ra vi phạm”, luật sư Luật nói. (còn tiếp)
Học tập kiến thức trên giảng đường thường mang tính nền tảng nhưng chưa đủ giải quyết tình huống phát sinh trong công việc. Những sinh viên tích cực tham gia hoạt động ngoại khóa, thực tập từ sớm hoặc làm thêm công việc phù hợp sẽ tích lũy nhiều kỹ năng mềm như: giao tiếp, quản lý thời gian, làm việc nhóm… từ đó dễ tìm việc làm, nâng cao khả năng thích nghi ngay khi được tuyển dụng.
Hoàng Thị Thu Hiền, sinh viên năm 4 Trường ĐH Sài Gòn, cho biết: "Từ năm 2 đại học, em đã làm trợ giảng cho một trung tâm dạy thêm để kiếm thêm thu nhập, cũng như áp dụng những kiến thức học được trên trường vào việc dạy học. Cũng nhờ công việc làm thêm giúp em học hỏi những kỹ năng khác như: quản lý lớp học, viết bài mẫu, trang trí bảng…".
Ông Đỗ Trần Bình Minh, Tổng giám đốc AI Education, chia sẻ: "Khi còn là sinh viên, tôi luôn quan sát, tò mò cách vận hành của một nhà hàng như thế nào để tối ưu hóa vận hành, cũng như học hỏi cách người quản lý xử lý tình huống khi khách hàng phàn nàn. Những kỹ năng chăm sóc khách hàng trong thời gian này đã giúp tôi rất nhiều trong công việc tại Tập đoàn ASML. Tôi nghĩ tâm thế là đi học việc chứ không phải đi làm thêm kiếm tiền sẽ tạo ra sự khác biệt, cực kỳ hữu ích cho công việc sau này nếu biết quan sát, học hỏi".
Thực tế cho thấy sinh viên chủ động tích lũy kinh nghiệm bằng việc làm thêm hoặc tập sự từ sớm sẽ giúp tăng cơ hội có việc làm tốt khi ra trường, nhất là trong những lĩnh vực đòi hỏi kinh nghiệm chuyên môn.
Phạm Ngọc Song Thư (25 tuổi, ngụ P.Phú Lâm, TP.HCM) cho biết: "Từ đầu năm 3, tôi đã chủ động thực tập tại tổ chức hành nghề luật sư để tích lũy kinh nghiệm và xác định theo lĩnh vực kinh doanh thương mại. Nhờ đó, khi nhận bằng tốt nghiệp vào năm 2025, tôi đã có 2 năm kinh nghiệm và thuận lợi tìm được công việc ưng ý tại một công ty luật với mức lương cao so với mặt bằng chung, chưa kể các khoản thù lao theo phần trăm vụ việc khi tham gia giải quyết thành".
Nguyễn Thị Ngọc Vy (23 tuổi) cho biết từ năm nhất học ngành ngôn ngữ của Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM đã tham gia các câu lạc bộ, đội nhóm để trau dồi kỹ năng mềm, củng cố kiến thức được học trên giảng đường. Nhờ vậy, trong thời gian chờ xét tốt nghiệp, Vy đã có công việc về biên tập, viết kịch bản cho một công ty trong lĩnh vực sáng tạo nội dung trên YouTube, với mức thu nhập khá.
Vẫn có những trường hợp khá chật vật khi tìm việc, dù tốt nghiệp đại học đạt loại giỏi trở lên, do… thiếu kinh nghiệm làm việc.
Ngô Thị Cẩm Tú (23 tuổi, ngụ P.An Phú Đông, TP.HCM) cho biết dù hoàn thành chương trình học cử nhân luật kinh tế sớm hơn các bạn cùng khóa và tốt nghiệp loại giỏi với số điểm GPA 3.33/4.0, nhưng không có nhiều kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực pháp lý, vì tập trung cho việc học.
"Khi ra trường, em đã rải CV nhiều nơi và được nhận vào một công ty luật, nhưng vì không có kinh nghiệm nên phải chấp nhận học việc, với mức hỗ trợ chỉ có 3 triệu đồng. Sau 3 tháng học việc, em được nhận làm nhân viên pháp lý, với mức lương không được cao và nghỉ việc tại đây sau khi làm thêm 3 tháng nữa, vì không phù hợp với định hướng của bản thân", Cẩm Tú chia sẻ và cho biết thêm hiện đang làm nhân viên pháp lý tại một văn phòng luật sư, đồng thời đi làm thêm công việc khác để trang trải cuộc sống. Tú dự định học lên thạc sĩ với định hướng làm giảng viên.
Theo ông Đỗ Trần Bình Minh, để có việc làm tốt, phù hợp với bản thân, sinh viên nên bắt đầu quá trình chuẩn bị từ… năm nhất. Như thế, đến năm cuối, mỗi cá nhân đều đã kịp tích lũy 3 - 4 năm trải nghiệm tại các môi trường khác nhau.
Nói về ưu thế của sinh viên luật khi chủ động tích lũy kinh nghiệm từ sớm, thạc sĩ - luật sư Trần Thị Hàn Ni, Giám đốc Hãng Luật Railaw (Đoàn Luật sư TP.HCM), cho biết: "Ngay từ năm nhất, sinh viên luật cần tích cực tham gia các hoạt động liên quan đến ngành học như: thực tập tại cơ quan tư pháp, văn phòng luật sư, doanh nghiệp… để tích lũy kinh nghiệm hành nghề. Những kiến thức hữu ích này sẽ giúp cử nhân luật mới ra trường gây ấn tượng tốt cho nhà tuyển dụng, tăng cơ hội có việc làm phù hợp với ngành học, thu nhập cao".
Lý giải vì sao nhiều người tốt nghiệp với tấm bằng loại giỏi hoặc xuất sắc nhưng vẫn khá chật vật trong việc tìm kiếm việc làm, bà Trần Thị Nga, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Help All 247 (TP.HCM), cho rằng tấm bằng đại học là điều kiện cần, nhưng chưa phải yếu tố quyết định. Điều doanh nghiệp quan tâm hơn là khả năng thích nghi, tinh thần trách nhiệm và cách ứng viên xử lý công việc thực tế.
"Cùng là ứng viên mới ra trường, nhưng những bạn có trải nghiệm đi làm thêm, thực tập, tham gia dự án hay hoạt động ngoại khóa thường thể hiện tốt hơn về kỹ năng giao tiếp, quản lý thời gian và tư duy giải quyết vấn đề", bà Trần Thị Nga nói.
Bà Nga cũng cho rằng học giỏi là một lợi thế, nhưng nếu thiếu trải nghiệm thực tế, ứng viên sẽ cần nhiều thời gian hơn để hòa nhập với môi trường làm việc. Nhà tuyển dụng thường ưu tiên những người có thể bắt nhịp công việc nhanh và có hình dung rõ hơn về môi trường doanh nghiệp.
Đến Hội An vào những ngày đầu hè, du khách không chỉ ấn tượng bởi những mái ngói phủ màu thời gian, những bức tường vàng đặc trưng hay nhịp sống chậm rãi, bình yên, mà còn bị cuốn hút bởi những giàn hoa giấy đang vào độ nở rộ.
Trên các tuyến đường quen thuộc như Bạch Đằng, Trần Phú, Nguyễn Thái Học… từng chùm hoa đua nhau khoe sắc dưới nắng, tạo nên khung cảnh đẹp như tranh vẽ.
Những gam màu hồng, trắng, cam, đỏ phủ kín trước hiên nhà, vắt mình qua những mái ngói cổ hay buông rủ trên các bức tường vàng khiến cả phố cổ trở nên lãng mạn hơn bao giờ hết. Dưới ánh nắng đầu hè, sắc hoa càng thêm rực rỡ, làm bừng sáng không gian vốn đã đậm chất hoài niệm của Hội An.
Nhiều giàn hoa giấy phủ kín tạo thành những mái vòm tự nhiên, vừa che bóng mát vừa trở thành điểm dừng chân yêu thích của du khách. Ánh nắng len qua từng tán hoa, in xuống mặt đường những khoảng sáng đầy nghệ thuật, khiến bất kỳ góc phố nào cũng có thể trở thành một khung hình đẹp.
Vẻ đẹp mộc mạc nhưng đầy sức sống của hoa giấy khiến loài hoa này trở thành "phông nền quốc dân" cho những bộ ảnh check-in tại phố Hội. Nhiều du khách lựa chọn diện trang phục trắng, kết hợp cùng nón lá để lưu lại những khoảnh khắc nhẹ nhàng giữa không gian cổ kính.
Với nhiều người trẻ, chụp ảnh bên giàn hoa giấy đã trở thành một trải nghiệm không thể thiếu khi đến phố cổ Hội An vào mùa hè.
Nguyễn Hoài An (23 tuổi, ở thành phố Đà Nẵng) cho biết cùng với bạn bè của mình đã lên kế hoạch đến phố cổ Hội An đúng dịp tháng 5 vì biết đây là thời điểm hoa giấy nở đẹp nhất.
Hoài An cho hay đi giữa những con đường ngập sắc hoa, mình có cảm giác như đang bước vào một bộ phim rất thơ. Hoa giấy ở Hội An không quá cầu kỳ nhưng lại tạo nên vẻ đẹp rất riêng, vừa bình yên vừa rực rỡ. Chỉ cần đứng dưới một giàn hoa thôi cũng đủ thấy mùa hè thật dịu dàng.
Trong khi đó, Hoài Thương (25 tuổi, đến từ thành phố Hà Nội) cho biết cô đặc biệt ấn tượng với sự hòa quyện giữa vẻ cổ kính của phố Hội và sắc màu tươi mới của hoa giấy.
"Mình từng xem rất nhiều hình ảnh Hội An trên mạng xã hội nhưng khi trực tiếp ngắm nhìn mới cảm nhận hết được vẻ đẹp nơi đây. Những giàn hoa giấy buông xuống trước hiên nhà, kết hợp với tường vàng và ánh nắng khiến khung cảnh trở nên cực kỳ lãng mạn. Mình hiểu vì sao nhiều người cứ muốn quay lại Hội An vào mùa hoa giấy", Hoài Thương bày tỏ.
Không chỉ có hoa giấy, thời điểm này phố cổ Hội An còn được tô điểm bởi những chùm hoa sử quân tử nở rực rỡ ven đường, góp phần tạo nên bức tranh mùa hè đầy màu sắc và thơ mộng, níu chân du khách gần xa.
Sự đồng hành của đại sứ Jun Phạm cùng ShopeeFood đánh dấu bước khởi đầu cho hành trình lan tỏa "vị đúng đỉnh". Ở đó, "vị đúng đỉnh" chính là bộ sưu tập được ShopeeFood tuyển chọn kỹ lưỡng dựa trên chất lượng, hương vị trứ danh và trải nghiệm ăn uống đúng "gu", giúp người dùng dễ dàng tìm thấy món ngon ưng ý giữa muôn vàn lựa chọn mỗi ngày.
Trong vai trò mới, Jun Phạm sẽ cùng mọi người khám phá thế giới ẩm thực "vị đúng đỉnh" thông qua việc chia sẻ những món ăn yêu thích, gợi ý các địa điểm ẩm thực hấp dẫn và mang đến những bộ sưu tập đặc quyền dành riêng cho người dùng ShopeeFood.
Với nguồn năng lượng không ngừng sáng tạo của đại sứ ShopeeFood - Jun Phạm, hành trình này hứa hẹn sẽ biến trải nghiệm ẩm thực của người dùng trở nên mới mẻ và đáng nhớ. Ngay khi thông tin được đăng tải, fanpage ShopeeFood lập tức thu hút sự chú ý với hàng loạt bình luận tò mò về các bộ sưu tập món ngon sắp được giới thiệu, cũng như kỳ vọng vào những màn kết hợp hấp dẫn trong thời gian tới.
Mở màn hành trình lan tỏa "vị đúng đỉnh", đại sứ ShopeeFood kết hợp cùng nền tảng đặt món chính thức ra mắt series "Ăn Đi Đã", vừa lên sóng tập 1 vào 20 giờ ngày 16.4 trên kênh YouTube Jun Phạm Official.
Theo chân đại sứ, mỗi món ăn hiện ra như một lời mời gọi hấp dẫn, dẫn dắt người xem khám phá bản đồ ẩm thực đầy cuốn hút. Tại đây, "vị đúng đỉnh" không chỉ được cảm nhận qua hương vị, mà còn hiện rõ trong từng biểu cảm, từ ánh mắt bất ngờ cho đến những khoảnh khắc "ăn là ghiền" của đại sứ ShopeeFood. Để rồi, mỗi tập lại mở ra một hành trình mang màu sắc riêng: khi là cuộc khám phá quán mới, lúc lại là chuyến trở về với hương vị thân quen.
Điểm dừng chân đầu tiên của series là tiệm cơm gà Đông Nguyên - một thương hiệu lâu đời được thành lập từ năm 1945 tại TP.HCM, cũng là lựa chọn quen thuộc mỗi khi không biết ăn gì của Jun Phạm. Ngay từ những khung hình mở đầu, video khiến người xem không khỏi xao xuyến bởi lối kể chuyện gần gũi của Jun Phạm cùng loạt cảnh đặc tả món ăn mang lại cảm giác vừa vỗ về tâm hồn, vừa đánh thức vị giác.
Không dừng lại ở việc thưởng thức, Jun Phạm còn dành thời gian trò chuyện cùng chủ quán, hiện là đại diện thế hệ thứ ba của tiệm cơm gà Đông Nguyên. Qua những chia sẻ chân thật, người xem có cơ hội hiểu thêm về bí quyết làm nên hương vị đặc trưng, chẳng hạn như cách luộc gà với muối theo phong cách Quảng Đông để giữ trọn độ mọng nước. Chính những câu chuyện phía sau này đã khiến trải nghiệm ẩm thực trở nên trọn vẹn và đáng nhớ hơn.
Nếu không thể trực tiếp đến quán, người xem vẫn có thể dễ dàng thưởng thức các món "vị đúng đỉnh" cùng Jun Phạm như cơm gà Đông Nguyên và nhiều lựa chọn hấp dẫn khác trong bộ sưu tập "Vị Đúng Đỉnh" trên ShopeeFood.
Đừng quên chuẩn bị một tâm hồn thật đẹp và chiếc bụng thật đói để sẵn sàng nhập hội khám phá, đồng thời đón xem các tập tiếp theo vào 20 giờ ngày 16 hằng tháng trên YouTube Jun Phạm Official để không bỏ lỡ hành trình lan tỏa "vị đúng đỉnh" cùng ShopeeFood nhé!
