“Em mới chỉ 25, con trai em còn chưa đầy tuổi. Tại sao em lại mắc ung thư?”, Lan Anh nhớ lại, hôm 9/4. Mọi dự định về nhà với cậu con trai chưa tròn tuổi sụp đổ, cô liên tục gặng hỏi bác sĩ lý do bản thân mắc bạo bệnh khi tuổi đời còn quá trẻ.
Phan Thị Lan Anh không phải là trường hợp ngoại lệ trong bối cảnh tỷ lệ người trẻ mắc ung thư đang gia tăng toàn cầu. Một nghiên cứu công bố năm 2020 của Viện Ung thư Pennsylvania chỉ ra tỷ lệ mắc ung thư ở nhóm 15 đến 40 tuổi đã tăng 30% kể từ thập niên 1970.
Dữ liệu gần đây từ BMJ Oncology cũng ghi nhận số ca mắc mới ở nhóm tuổi này tăng 79% trong ba thập kỷ qua. Tại Mỹ, số ca ung thư mới chẩn đoán ở người từ 18 đến 40 tuổi chạm mức 3,26 triệu ca.
Bác sĩ Ngô Văn Tỵ thuộc Khoa Ung bướu Bệnh viện Đại học Y Hà Nội nhận định chẩn đoán ung thư ở người dưới 40 tuổi mang đến thách thức đặc biệt khó khăn. Căn bệnh phá vỡ triển vọng sự nghiệp và hạnh phúc của những người đang ở giai đoạn sung sức nhất, đồng thời đặt lên vai họ gánh nặng tài chính lẫn trách nhiệm chăm sóc con nhỏ.
Trước khi nhận “bản án” ung thư, Lan Anh từng là một sinh viên năng động với tấm bằng tốt nghiệp loại giỏi. Cuộc sống của cô thay đổi khi sinh con vào tháng 10/2024. Sức khỏe suy giảm khiến cô phải rời Hà Nội để về quê ngoại tĩnh dưỡng.
Đến tháng 3/2025, triệu chứng đau và chảy máu tai xuất hiện. Bệnh viện Đại học Y Hà Nội chẩn đoán cô bị loạn sản biểu mô vảy độ cao. Vì thương con còn quá nhỏ và không muốn cai sữa sớm, cô quyết định trì hoãn can thiệp. Tháng 10 cùng năm, khối u gây đau đớn dữ dội buộc cô phải nhập viện mổ tuyến dưới. Mười ngày sau, kết quả sinh thiết ác tính khiến Lan Anh phải chuyển tuyến ra Bệnh viện K.
Cú sốc bệnh tật khiến cô gái rơi vào khủng hoảng tâm lý nghiêm trọng. Bác sĩ tâm lý người Mỹ Elisabeth Kubler-Ross từng chỉ ra 5 giai đoạn đau buồn của bệnh nhân ung thư bao gồm từ chối, tức giận, mặc cả, trầm cảm và chấp nhận. Một nghiên cứu của Bộ Y tế Việt Nam cũng cho thấy 87% bệnh nhân ung thư cảm thấy buồn bã và 48% không hài lòng về cuộc sống sau khi nhận chẩn đoán.
Phù hợp với dữ liệu từ Đại học Quốc gia Singapore về nguy cơ trầm cảm cao ở bệnh nhân ung thư độ tuổi 25 và 30, Lan Anh trải qua một tháng chìm trong nước mắt và sự bất mãn. Cô từng nghĩ đến việc buông xuôi, nhưng hình ảnh đứa con nhỏ đã trở thành điểm tựa duy nhất kéo người mẹ khỏi sự tuyệt vọng.
Tháng 12, Lan Anh bước vào ca đại phẫu tại cơ sở Tân Triều của Bệnh viện K. Nỗi sợ hãi không thể tỉnh lại khiến cô viết sẵn những dòng trăng trối gửi gắm con trai cho bà ngoại. Ca mổ kéo dài hơn 10 tiếng đồng hồ kết thúc bằng việc cắt bỏ hoàn toàn xương thái dương bên trái. Di chứng hậu phẫu biến thành một cơn ác mộng dai dẳng. Cô mê man suốt 5 ngày trong phòng hồi sức lạnh lẽo cùng những cơn nôn mửa và sảng loạn. Trọng lượng cơ thể sụt từ 53 kg xuống còn 45 kg. Gương mặt biến dạng do liệt hoàn toàn dây thần kinh số 7 và một bên tai mất thính lực vĩnh viễn.
Dù đối mặt với đau đớn thể xác, Lan Anh vẫn nỗ lực tập ngồi và tập đi để sớm được gặp con. Động lực sống của cô còn được bồi đắp bởi gia đình, đặc biệt là lời động viên từ người chị chồng: “Chị sẽ không để em chết đâu”. Lạc quan chính là chìa khóa giúp cô vượt qua giai đoạn này. Thạc sĩ Cao Trần Thành Trung từ Trung tâm Tâm lý Lumos giải thích rằng sự lạc quan có liên hệ trực tiếp đến sức khỏe tâm lý, giúp bệnh nhân phục hồi mạnh mẽ hơn sau biến cố.
Quá trình điều trị tiếp nối bằng 30 mũi xạ trị khắc nghiệt. Vùng cổ bị cháy sạm và dịch chảy rỉ khiến việc ăn uống trở thành cực hình. Đã có những khoảnh khắc cơ thể cạn kiệt sức lực, nhưng ý nghĩ về đứa con lại thôi thúc cô bước tiếp.
Đầu tháng 4, kết quả tái khám cho thấy các tế bào ung thư đã tạm thời được kiểm soát. Giờ đây, thay vì trốn tránh thực tại, Lan Anh chọn cách đối diện với bệnh tật bằng một tâm thế hoàn toàn khác.
“Việc thức dậy mỗi ngày và được nhìn thấy con đối với tôi đã là một chiến thắng rực rỡ nhất”, người phụ nữ tâm sự.
Trong nhiều gia đình châu Á, khoai lang là lựa chọn phổ biến cho bữa sáng nhờ tính tiện lợi và giá trị dinh dưỡng. Đây là thực phẩm giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất, phù hợp với nhiều nhóm người.
Theo Trường Y Harvard (Mỹ), các loại củ giàu chất xơ như khoai lang có thể giúp cải thiện tiêu hóa và hỗ trợ kiểm soát đường huyết.
Khoai lang chứa cả chất xơ hòa tan và không hòa tan, giúp tăng nhu động ruột và hạn chế táo bón. Ăn vào buổi sáng giúp hệ tiêu hóa hoạt động nhẹ nhàng sau một đêm nghỉ ngơi.
Bà Roxana Ehsani, chuyên gia dinh dưỡng ở Mỹ, cho biết chất xơ từ thực phẩm tự nhiên đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh.
Dù có vị ngọt, khoai lang có chỉ số đường huyết ở mức trung bình nhờ lượng chất xơ cao. Điều này giúp glucose được hấp thu chậm hơn vào máu.
Thực phẩm giàu chất xơ giúp hạn chế tăng đường huyết đột ngột sau ăn, theo thông tin từ Cleveland Clinic.
Khoai lang tạo cảm giác no lâu, giúp hạn chế ăn vặt trong ngày. Đây là lý do nhiều người chọn khoai lang khi muốn duy trì cân nặng hợp lý.
Bác sĩ David Agus, bác sĩ ung thư học tại Đại học Nam California (Mỹ), cho rằng thực phẩm ít chế biến, giàu chất xơ là nền tảng của chế độ ăn lành mạnh.
Khoai lang chứa carbohydrate phức, giúp cung cấp năng lượng ổn định thay vì tăng nhanh rồi giảm đột ngột như đường đơn.
Khoai lang nên được luộc hoặc hấp để giữ tối đa chất xơ và vitamin, đồng thời tránh làm tăng chất béo như khi chiên rán. Ăn vào buổi sáng giúp cơ thể hấp thu năng lượng ổn định và hỗ trợ tiêu hóa sau một đêm nghỉ ngơi.
Tuy nhiên, không nên ăn khoai lang đơn lẻ vì dễ khiến năng lượng tăng nhanh rồi giảm sớm. Thay vào đó, nên kết hợp với các nguồn đạm hoặc chất béo tốt như sữa chua, sữa hoặc một ít hạt để cân bằng dinh dưỡng.
Ngoài ra, theo Hiệp hội Tiểu đường Mỹ, khẩu phần tinh bột nên được kiểm soát hợp lý, đặc biệt vào buổi sáng. Với khoai lang, lượng khoảng 100 - 150 g mỗi bữa là phù hợp với đa số người trưởng thành.
Chuyến bay của hãng hàng không Caribbean Airlines đến New York, Mỹ, phải yêu cầu hạ cánh khẩn cấp sau khi một hành khách vỡ ối ngay giữa không trung hôm 4/4, theo NY Post.
Theo đoạn ghi âm từ đài kiểm soát không lưu, em bé cất tiếng khóc chào đời trên chuyến bay mang số hiệu 005 khởi hành từ Kingston, Jamaica, tới New York, Mỹ, khi máy bay đang trong quá trình tiếp cận đường băng của sân bay quốc tế John F. Kennedy (JFK) vào sát giờ trưa. Tình huống bất ngờ khiến các nhân viên kiểm soát mặt đất thích thú, gợi ý cho người mẹ cái tên cho con. "Nhắn với cô ấy rằng phải đặt tên cho bé là Kennedy nhé", một nhân viên nói.
Trước đó, khoang hành khách của chiếc Boeing 737 Max 8 trở thành phòng sinh bất đắc dĩ ngay trên bầu trời, trong khi các phi công nỗ lực liên lạc với các cơ quan chức năng để xin được hạ cánh sớm hơn. Trong đoạn băng ghi âm, phi công báo cáo: "Caribbean 005 xin duy trì độ cao 3.000. Chúng tôi hiện có một hành khách đang chuyển dạ và muốn được bay thẳng đến điểm Zetal".
Ban đầu, nhân viên kiểm soát không lưu nghe nhầm nên hỏi lại xem có phải trên máy bay có "hành khách bị ốm" hay không. Phi công lập tức đính chính: "Chúng tôi có một sản phụ đang chuyển dạ, yêu cầu được dẫn đường bay thẳng". Máy bay sau đó được ưu tiên lộ trình ngắn nhất để tiếp đất, còn các nhân viên y tế cũng túc trực sẵn tại cửa máy bay.
Ngay khi máy bay vừa hạ cánh an toàn, một kiểm soát viên mặt đất đã cất tiếng tiếng chào đón và không quên hỏi thăm tình hình của "vị khách nhí": "Caribbean 005, đây là mặt đất. Bé đã ra đời chưa?". Đáp lại, phi công phấn khởi thông báo bé đã chào đời.
Hiện thông tin chi tiết về tình trạng sức khỏe của hai mẹ con vẫn chưa được tiết lộ. Việc hành khách sinh con trên máy bay từng xảy ra với một số hãng hàng không. Mùa hè năm ngoái, một phụ nữ 29 tuổi người Thái Lan chuyển dạ ở độ cao hơn 10.000 m trên chuyến bay của Air India. Cô sinh một bé trai trước khi máy bay đáp xuống Mumbai và được đưa ngay đến bệnh viện để kiểm tra sức khỏe. Đại diện hãng hàng không khi đó chia sẻ hành khách này vốn định bay nối chuyến về Bangkok nhưng "mẹ thiên nhiên đã có một kế hoạch khác".
Thông thường trẻ sinh trên máy bay sẽ mang quốc tịch theo cha mẹ. Tuy nhiên, nếu em bé chào đời khi máy bay đang bay trên vùng trời của một quốc gia áp dụng luật "quyền nơi sinh" như Mỹ, về mặt pháp lý, em bé có thể lấy quốc tịch của nước đó. Ngoài ra, việc hãng hàng không thuộc quốc gia nào cũng có thể là một căn cứ để xác định quốc tịch cho bé.
Ngày 8/5, TS.BS.CK2 Nguyễn Cẩm Tú, Trưởng khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết bệnh nhân nuốt đau, cảm giác vướng vùng cổ - ngực sau khi uống thuốc khoảng một ngày. Nội soi thực quản - dạ dày phát hiện một viên thuốc còn nguyên vỏ mắc tại thực quản bệnh nhân, các cạnh sắc của lớp nhôm ghim vào niêm mạc gây viêm xước và chảy máu.
ThS.BS Hồ Quốc Pháp cùng kíp nội soi sau hơn 20 phút sử dụng các dụng cụ chuyên biệt đã lấy được dị vật ra an toàn. Bệnh nhi may mắn được phát hiện sớm nên chưa xảy ra biến chứng nặng như loét sâu, thủng thực quản hay nhiễm trùng trung thất. Sau can thiệp, tình trạng nuốt đau cải thiện rõ rệt.
Theo bác sĩ Tú, dị vật đường tiêu hóa là tình trạng khá thường gặp ở trẻ em. Đặc biệt, các dị vật sắc nhọn như xương cá, xương gà, kim lấy tủy răng, pin nút áo, nam châm hoặc viên thuốc còn nguyên vỏ có nguy cơ gây tổn thương nghiêm trọng do dễ mắc kẹt trong đường tiêu hóa.
Với viên thuốc còn nguyên vỏ, phần nhôm - nhựa bên ngoài có nhiều góc sắc. Khi mắc tại thực quản, chúng có thể gây đau, chảy máu, viêm loét. Nếu phát hiện muộn có thể dẫn đến thủng thực quản hoặc nhiễm trùng trung thất, đe dọa tính mạng.
Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần kiểm tra kỹ thuốc trước khi cho trẻ uống, bảo đảm đã bóc hoàn toàn khỏi vỉ thuốc. Không cắt rời từng viên khỏi vỉ quá sớm để tránh nhầm lẫn khi sử dụng. Không để trẻ tự uống thuốc mà không có người lớn giám sát.
Khi trẻ có biểu hiện nuốt đau, nuốt vướng, đau cổ hoặc đau ngực sau uống thuốc, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám và xử trí kịp thời. Việc phát hiện sớm và can thiệp nội soi đúng lúc giúp hạn chế đáng kể các biến chứng nguy hiểm do dị vật thực quản gây ra.
