Tính đến nay Việt Nam đã tham gia khoảng 20 Hiệp định thương mại tự do (FTA), trong đó có 16 FTA đã được thực thi trong thời gian dài.
Các FTA thế hệ mới như CPTPP (Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương) hay EVFTA (Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – Liên minh châu Âu) mở ra cơ hội lớn khi nhiều thị trường áp thuế nhập khẩu gạo ở mức 0% hoặc rất thấp.
Tuy nhiên thực tế cho thấy xuất khẩu gạo của Việt Nam vẫn chủ yếu tập trung vào các thị trường truyền thống trong khu vực như Philippines và Indonesia – những quốc gia áp thuế nhập khẩu khá cao – lần lượt khoảng 35% và 25%.
Đáng chú ý trong khuôn khổ RCEP (Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực), Philippines không tự do hóa ngành gạo, còn Indonesia vẫn duy trì mức thuế cao. Dù vậy hai thị trường này có thời điểm chiếm tới 60% tổng lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam.
Trong khi đó các thị trường thuộc CPTPP như Canada áp thuế 0% đối với gạo Việt Nam, Mexico áp 10% với gạo và 0% đối với sản phẩm từ gạo. Đặc biệt theo EVFTA, Liên minh châu Âu dành hạn ngạch 80.000 tấn gạo/năm được miễn thuế, nhưng Việt Nam vẫn chưa tận dụng hết cơ hội này.
Nhiều ý kiến cho rằng doanh nghiệp Việt Nam ưu tiên thị trường dễ tiếp cận như Philippines, Indonesia do khoảng cách địa lý gần, thủ tục đơn giản. Tuy nhiên, theo các chuyên gia và doanh nghiệp, nguyên nhân không chỉ dừng lại ở việc “chọn dễ”.
Ông Phạm Thái Bình – Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Nông nghiệp Công nghệ cao Trung An (TP Cần Thơ) – cho rằng doanh nghiệp không phải không muốn vào các thị trường FTA, mà chủ yếu do thiếu đơn hàng và gặp nhiều rào cản kỹ thuật.
Theo ông Bình, các thị trường khó tính như châu Âu hay Nhật Bản yêu cầu quy trình sản xuất chặt chẽ, truy xuất nguồn gốc rõ ràng và chất lượng ổn định. Trong khi đó phần lớn doanh nghiệp trong nước vẫn chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn này, nên thường lựa chọn thị trường truyền thống có điều kiện nhập khẩu dễ hơn.
“Bên cạnh đó ngành lúa gạo Việt Nam vẫn mang tính nhỏ lẻ, sản xuất phân tán, thiếu liên kết chuỗi. Việc đầu tư cho thương hiệu, công nghệ chế biến và tiêu chuẩn chất lượng còn hạn chế, khiến khả năng tiếp cận các thị trường cao cấp chưa tương xứng với tiềm năng”, một doanh nghiệp ngành lúa gạo thừa nhận.
Dù dễ tiếp cận, các thị trường truyền thống lại tiềm ẩn nhiều rủi ro về giá. Theo ghi nhận, đã có thời điểm doanh nghiệp Việt Nam phải chịu lỗ khi xuất khẩu gạo sang Philippines do biến động thị trường.
Lãnh đạo một doanh nghiệp xuất khẩu gạo thừa nhận nhu cầu từ Philippines và Indonesia là “nhu cầu thực”, giúp doanh nghiệp dễ tiêu thụ sản phẩm. Tuy nhiên việc lựa chọn thị trường này cũng đồng nghĩa với việc chấp nhận biên lợi nhuận thấp, thậm chí rủi ro thua lỗ, trong khi áp lực về giá thường chuyển sang người nông dân.
“Ngoài ra chi phí logistics, giá xăng dầu và vật tư đầu vào tăng cao cũng ảnh hưởng đến hiệu quả xuất khẩu. Những yếu tố này khiến doanh nghiệp khó mở rộng sang các thị trường đòi hỏi đầu tư lớn về tiêu chuẩn và quy trình sản xuất”, vị này nói.
Một lãnh đạo Tập đoàn Tân Long cũng cho biết hoạt động xuất khẩu gạo vẫn diễn ra bình thường, không chịu ảnh hưởng trực tiếp từ thuế nhập khẩu tại các thị trường. Theo vị này, doanh nghiệp chủ yếu xuất khẩu theo điều kiện FOB (giao hàng lên tàu), nên trách nhiệm về thuế và thủ tục nhập khẩu thuộc về đối tác nước ngoài. Do đó doanh nghiệp không trực tiếp nắm rõ mức thuế tại từng thị trường, mà chủ yếu sản xuất và bán hàng theo nhu cầu của khách hàng.
“Điều này cho thấy hoạt động xuất khẩu gạo hiện nay vẫn mang tính “theo đơn hàng”, phụ thuộc nhiều vào nhu cầu thị trường, thay vì chủ động định hướng chiến lược khai thác các thị trường FTA”, vị này thừa nhận.
Các chuyên gia cho rằng để tận dụng hiệu quả các FTA, ngành lúa gạo Việt Nam cần chuyển đổi mạnh sang sản xuất quy mô lớn, nâng cao chất lượng và xây dựng thương hiệu. Doanh nghiệp cần đầu tư bài bản vào chuỗi sản xuất – chế biến – xuất khẩu, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc.
Đồng thời cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong việc khai thác các ưu đãi từ FTA trong bối cảnh nhu cầu gạo thế giới vẫn ở mức cao, cơ hội mở rộng thị trường vẫn còn lớn. “Nếu không thay đổi cách tiếp cận, ngành gạo Việt Nam có thể tiếp tục phụ thuộc vào các thị trường “dễ tính”, với giá trị gia tăng thấp và rủi ro cao”, một chuyên gia khuyến cáo.
Ngày 6-5, báo Người Lao Động tổ chức talkshow "Bất động sản 2026: Giải mã vùng xanh cơ hội" với trọng tâm bàn về làn sóng chủ đầu tư tung ra các gói lãi suất ưu đãi hấp dẫn để kích cầu.
Câu hỏi đặt ra là người mua cần làm gì để không bị cuốn theo các "mức lãi suất hấp dẫn" mà bỏ qua những rủi ro tiềm ẩn.
Ghi nhận những gói lãi suất chỉ 6% cố định trong suốt 5 năm được cho là một mức thấp kỷ lục trên thị trường, thậm chí thấp hơn cả lãi suất huy động của ngân hàng, chuyên gia tài chính Huỳnh Trung Minh nhận định đây là chiến lược kích cầu mạnh mẽ, giúp doanh nghiệp giải quyết dòng tiền và thanh khoản ngắn hạn.
Tuy nhiên ông Minh lưu ý khách hàng cần đặt dấu hỏi về bản chất của mức lãi suất này: Đây là lãi suất thực từ ngân hàng hay là sự "bù lãi" từ túi của chủ đầu tư?
Để không rơi vào "bẫy", người mua cần thực hiện một cuộc "tổng kiểm tra" năng lực doanh nghiệp. Trong đó ông nhấn mạnh người mua nên so sánh tiến độ công trường với cam kết trên giấy tờ. Kiểm tra tính minh bạch và sức khỏe dòng tiền của chủ đầu tư thông qua các kênh dữ liệu số.
Cùng đó, người mua cần ưu tiên các dự án được các định chế tài chính uy tín bảo lãnh hoặc tài trợ vốn để tăng độ an toàn.
Một thực tế phổ biến là đa số nhà đầu tư hiện nay đều sử dụng đòn bẩy tài chính. Tuy nhiên ông Tạ Trung Kiên - Phó tổng giám đốc Việt Á Real - cho rằng trước khi nhìn vào ưu đãi bên ngoài, người mua phải tự "khám sức khỏe tài chính" của chính mình.
Theo ông Kiên, rủi ro lớn nhất không nằm ở thị trường, mà nằm ở sự thiếu bền vững của nguồn thu nhập cá nhân trong dài hạn (3 - 10 năm tới). Lời khuyên thép được đưa ra là không nên vay toàn bộ giá trị tài sản, để tránh kịch bản gãy đổ tài chính khi lãi suất thả nổi hoặc thị trường biến động.
Riêng với người trẻ mua nhà lần đầu, ông Minh gợi ý một chiến thuật linh hoạt: Tỉ lệ vốn tự có lý tưởng là 50 - 60%.
Trong trường hợp được hưởng lãi suất ưu đãi cực thấp, các bạn trẻ có thể vay tối đa (70 - 80%), nhưng phần tiền mặt nhàn rỗi tuyệt đối không được tiêu xài, mà phải dùng làm "khoản bảo hiểm cho chính khoản vay".
Khoản tiền này nên được chia nhỏ gửi tiết kiệm, giúp bạn duy trì khả năng trả nợ 1 - 3 năm ngay cả khi thu nhập bị gián đoạn.
Ngày 15-5, triển lãm quốc tế các thiết bị biểu diễn chuyên nghiệp (Plase Show 2026) đã chính thức khai mạc tại Trung tâm triển lãm Quốc tế WTC Expo Bình Dương (TP.HCM), biến không gian triển lãm thành một "sàn diễn" khổng lồ với những màn phô diễn công nghệ âm thanh, ánh sáng đỉnh cao.
Gần 100 thương hiệu và một khu trình diễn Line Array (loa treo) ngoài trời với tổng số 14 line array trong đó có nhiều khu trình diễn thiết bị sân khấu, ánh sáng, LED và hiệu ứng đặc biệt đã thu hút hàng ngàn lượt khách tham quan ngay từ lúc mở cửa.
Trong đó, có thể kể đến các thương hiệu quốc tế nổi bật, gồm: Yamaha, JBL, db technologies, Audio Center, HZ, Sennheiser, FBT, Bose, EAW, Wharfedale, Electro-Voice… Và những tên tuổi quen thuộc như: Ba Sao, Sao Mai, Bảo Minh, CKaudio, Yamaha, Techsound, Fill Acoustic, HBK, Hoàng Sa Việt, PGI…
Đặc biệt, triển lãm có sự xuất hiện của thương hiệu EAW - thương hiệu huyền thoại đến từ Bắc Mỹ, nơi khai sinh ra hệ thống loa line array đầu tiên từ hơn 40 năm trước.
Điểm khác biệt khiến Plase Show hút khách chính là không gian trải nghiệm thực tế. Thay vì chỉ trưng bày tĩnh, các đơn vị tham gia đã thiết lập các khu demo ngoài trời và trong nhà với công suất cực lớn.
Năm nay, xu hướng tự động hóa sân khấu chiếm trọn tâm điểm tại Plase Show 2026. Không chỉ dừng lại ở âm thanh, triển lãm giới thiệu những giải pháp ray trượt tiên tiến, cho phép các màn hình LED và hệ thống ánh sáng di chuyển, xoay 360 độ một cách linh hoạt theo kịch bản biểu diễn.
Triển lãm là dịp để các thương hiệu, nhà phân phối và kỹ thuật viên trình diễn và giới thiệu những công nghệ mới nhất, từ hệ thống âm thanh hội trường, biểu diễn lưu động đến giải pháp trình chiếu, sân khấu biểu diễn và karaoke chuyên nghiệp.
Plase Show 2026 diễn ra trong 3 ngày, từ 15 đến 17-5 với sự tham gia của 27 khu trưng bày lớn và các khu trình diễn line array ngoài trời. Khách tham quan hoàn toàn miễn phí.
Diễn đàn The Innovation Insiders #3 với chủ đề "Đổi mới cách doanh nghiệp thực sự vận hành cho cuộc chơi kế tiếp" sắp diễn ra tại TP.HCM, sẽ có sự tham gia của hàng trăm lãnh đạo từ các doanh nghiệp trên cả nước.
Các CEO (giám đốc điều hành), COO (giám đốc vận hành), CFO (giám đốc tài chính), CHRO (giám đốc nhân sự) và trưởng các bộ phận vận hành, hành chính… sẽ cùng nhau mổ xẻ những điểm “ma sát” vận hành thực sự đang bào mòn doanh nghiệp mỗi ngày, và cùng nhau tiếp cận những giải pháp vận hành thông minh.
Thay vì tập trung vào những lý thuyết xa rời thực tiễn, diễn đàn hướng tới việc giải quyết các thách thức vận hành hằng ngày mà doanh nghiệp đang đối mặt.
Đây là sự chuyển dịch quan trọng từ tư duy "làm nhiều hơn" sang tư duy "vận hành tốt hơn" - nơi mà sự kỷ luật, hiệu quả và khả năng thích ứng nhanh trở thành nguồn lợi thế cạnh tranh then chốt cho "cuộc chơi kế tiếp".
Một số doanh nghiệp nổi tiếng trên thế giới và Việt Nam sẽ tham gia diễn đàn như: Grab For Business, Salesforce, Meta, Zalo, Sổ Bán Hàng.... được kỳ vọng mang đến những góc nhìn thực chiến về việc ứng dụng công nghệ và các nền tảng tích hợp để tối ưu hóa nguồn lực phù hợp với nhiều quy mô của doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là SMEs.
Đặc biệt có sự tham gia chia sẻ của bà Nguyễn Phi Vân - Chủ tịch Go Global Holdings, chuyên gia uy tín hàng đầu trong lĩnh vực nhượng quyền và bán lẻ toàn cầu, cuộc đối thoại giữa các "ông lớn" công nghệ, giúp bóc tách những bài học cốt lõi và chuyển hóa những chiến lược quy mô khu vực thành các giải pháp thực tiễn cho doanh nghiệp Việt Nam.
Nhận xét về diễn đàn, bà Trương Lý Hoàng Phi - Chủ tịch kiêm CEO Liên minh Đổi mới sáng tạo quốc tế InnoEx & IBP; Phó chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ TP.HCM - cho rằng: “The Innovation Insiders #3 không chỉ là một diễn đàn, mà là 'cú hích' để các nhà lãnh đạo thực hiện cuộc cải tổ quyết liệt: tái cấu trúc nhân sự, thắt chặt tuân thủ và chuyển dịch nguồn lực sang các hoạt động tạo giá trị cao hơn để không bị đào thải trong cuộc chơi 2026".
The Innovation Insiders #3 sẽ do Liên minh Đổi mới sáng tạo quốc tế phối hợp cùng Grab For Business tổ chức, sẽ diễn ra vào ngày 22-4, tại TP.HCM.
