“Chủ tịch Tập Cận Bình nhấn mạnh lập trường nguyên tắc của Trung Quốc trong việc thúc đẩy hòa bình và kêu gọi đàm phán”, Xinhua dẫn lời ông Tập khi gặp Khaled bin Mohamed, Thái tử tiểu vương quốc Abu Dhabi thuộc Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), tại Bắc Kinh hôm nay.
Trong cuộc gặp, ông Tập nêu đề xuất 4 điểm nhằm thúc đẩy hòa bình tại Trung Đông, gồm tuân thủ nguyên tắc chung sống hòa bình; nguyên tắc chủ quyền quốc gia; thượng tôn luật pháp quốc tế; phối hợp giữa phát triển và an ninh.
“Chủ quyền, an ninh và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia vùng Vịnh ở Trung Đông cần phải được tôn trọng một cách chân thành. Bảo vệ thẩm quyền của luật pháp quốc tế không thể đồng nghĩa với kiểu ‘dùng khi có lợi, bỏ khi không thuận'”, Chủ tịch Trung Quốc cho hay.
Theo ông Tập, cần phải bảo vệ một trật tự thế giới dựa vào Liên Hợp Quốc, đồng thời tăng cường phối hợp trong các vấn đề về an ninh và phát triển. Ông cũng kêu gọi thế giới không được phép “quay lại luật rừng”.
Ông Tập cho hay Trung Quốc sẽ tiếp tục đóng vai trò mang tính xây dựng trong thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa bình ở Trung Đông.
Vòng đàm phán đầu tiên giữa Iran và Mỹ diễn ra tại Pakistan cuối tuần qua đã không đạt được thỏa thuận nào. Tổng thống Mỹ Donald Trump sau đó lệnh cho hải quân phong tỏa những tàu ra vào các cảng và khu vực ven biển của Iran ở vịnh Ba Tư, động thái bị Tehran chỉ trích là “lố bịch”. Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc gọi lệnh phong tỏa của ông Trump “vi phạm nghiêm trọng” chủ quyền của Tehran.
Tại cuộc họp báo ở Bắc Kinh ngày 14/4, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn nói rằng Mỹ đã tăng cường triển khai quân sự và thực hiện phong tỏa có chủ đích.
“Điều này chỉ làm trầm trọng thêm căng thẳng và làm suy yếu thỏa thuận ngừng bắn vốn đã mong manh, đồng thời gây nguy hiểm hơn nữa cho an ninh giao thông qua eo biển Hormuz. Đây là hành vi nguy hiểm và vô trách nhiệm”, ông Quách cho hay.
Sau khi Mỹ, Israel mở chiến dịch tấn công nhằm vào Iran hôm 28/2, Trung Quốc nhiều lần lên tiếng phản đối sử dụng vũ lực tại Trung Đông. Bắc Kinh được cho là đã thuyết phục Tehran ngồi vào bàn đàm phán với Washington tại Pakistan cuối tuần qua.
Reuters và AP ngày 13/4 dẫn nguồn quan chức, nhà ngoại giao Mỹ, cho biết phái đoàn nước này và Iran có thể “tiến tới vòng đàm phán thứ hai” trong ngày 16/4. Theo nguồn tin, dù các cuộc đàm phán lần đầu tại Pakistan không đạt được thỏa thuận, phía Mỹ và Iran vẫn đang làm việc với nhau.
Trang tin USNI News của Viện Hải quân Mỹ hôm 6/4 cho biết trong đề xuất ngân sách của Lầu Năm Góc cho năm tài chính 2027, hải quân Mỹ muốn quốc hội duyệt mua 540 tên lửa phòng không SM-6 có tổng giá trị 4,33 tỷ USD, tăng khoảng ba lần so với con số 166 quả trước đó một năm.
Lực lượng này cũng muốn được cấp 3 tỷ USD để mua 785 tên lửa hành trình Tomahawk, tăng hơn 14 lần so với 55 quả được phê duyệt trong năm tài chính 2026. Hải quân Mỹ còn đề xuất mua 494 tên lửa đối không tầm trung AIM-120 AMRAAM có tổng giá trị 804 triệu USD, cùng 141 ngư lôi hạng nặng Mark 48 với giá 571 triệu USD.
Phần lớn tên lửa Tomahawk và SM-6 sẽ nằm trong dự luật hòa giải ngân sách liên bang thứ hai, cho phép hải quân Mỹ dàn trải mua sắm trong vài năm.
Tên lửa hành trình Tomahawk đạt tầm bắn 1.600-2.500 km tùy phiên bản, có thể được khai hỏa từ hệ thống phóng thẳng đứng Mark 41 trên nhiều loại tàu mặt nước và tàu ngầm của hải quân Mỹ. SM-6 là tên lửa phòng không chủ lực của hạm đội tàu mặt nước Mỹ, cũng có khả năng làm nhiệm vụ chống hạm trong một số trường hợp.
SM-6 và Tomahawk nằm trong số những loại đạn đắt tiền, khó chế tạo nhất trong kho vũ khí của quân đội Mỹ.
Hải quân Mỹ đề xuất mua lượng lớn tên lửa giữa lúc xuất hiện lo ngại rằng lực lượng này đang tiêu hao quá nhiều vũ khí trong xung đột Trung Đông. Điều này làm kho dự trữ bị hao hụt và có thể khiến Mỹ gặp bất lợi trong nỗ lực đối phó với các đối thủ ngang hàng.
Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ước tính đến cuối tháng 3, hải quân Mỹ đã khai hỏa khoảng 850 quả Tomahawk trong xung đột với Iran. Đây là số lượng tên lửa Tomahawk lớn nhất được phóng trong một xung đột đơn lẻ kể từ Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991.
Todd Harrison, chuyên gia cấp cao về chi tiêu quốc phòng tại Viện Doanh nghiệp Mỹ, cho biết Washington cần mua lượng lớn tên lửa Tomahawk và SM-6, song ngành công nghiệp quốc phòng nội địa hiện không đủ khả năng đáp ứng nhu cầu lớn như thế trong thời gian ngắn.
Harrison cho rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump muốn dàn trải mua sắm bằng cách đưa phần lớn tên lửa vào dự luật hòa giải ngân sách liên bang, thêm rằng đây là phương án khả thi hơn. "Về cơ bản, họ đang ứng tiền trước để mua đạn dược", ông cho hay.
"Chúng tôi chưa bao giờ cân nhắc khả năng đó. Nếu có một điều mà người dân Venezuela luôn gìn giữ, đó chính là tình yêu dành cho tiến trình giành độc lập của đất nước, cùng sự tôn kính đối với những anh hùng của nền độc lập này", Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez phát biểu với báo giới bên ngoài Tòa Công lý Quốc tế ở Hà Lan ngày 11/5.
Lãnh đạo Venezuela đang tham dự phiên điều trần liên quan tranh chấp kéo dài hàng thế kỷ với Guyana về khu vực Essequibo rộng lớn, giàu khoáng sản và dầu mỏ. Đây cũng là lần đầu bà đến một quốc gia không thuộc khu vực Caribe kể từ khi lên nắm quyền.
"Chúng tôi sẽ tiếp tục bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền, độc lập và lịch sử của đất nước mình. Venezuela không phải thuộc địa, mà là một quốc gia tự do", bà nói thêm.
Phát biểu được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Donald Trump nói với Fox News rằng ông đang "nghiêm túc cân nhắc" biến Venezuela thành bang thứ 51 của Mỹ.
Phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly từ chối bình luận về kế hoạch của ông Trump, song nói rằng Tổng thống Mỹ "không bao giờ chấp nhận hiện trạng". Bà cũng ca ngợi Tổng thống lâm thời Rodriguez vì đã "hợp tác cực kỳ hiệu quả" với Mỹ.
Kể từ khi tiến hành chiến dịch đột kích, bắt vợ chồng Tổng thống Nicolas Maduro hồi tháng 1, Tổng thống Trump đã nhiều lần tuyên bố sẽ kiểm soát Venezuela.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social hồi tháng 3, ông cũng từng đề cập khả năng này. "Những điều tốt đẹp đang đến với Venezuela gần đây! Không biết phép màu này đến từ đâu nhỉ? Bang thứ 51, ai đồng tình nào?", ông Trump cho hay.
Từ khi trở thành Tổng thống lâm thời, bà Rodriguez đã giám sát tiến trình cải thiện quan hệ với Mỹ, đồng thời chịu áp lực lớn phải đáp ứng các yêu cầu của Tổng thống Trump về quyền tiếp cận nguồn nhiên liệu hóa thạch rất lớn của Venezuela.
Ông Trump nhiều lần ca ngợi bà Rodriguez, người đã thúc đẩy cải cách mở cửa lĩnh vực khai khoáng và dầu mỏ của Venezuela cho các công ty nước ngoài, đặc biệt là doanh nghiệp Mỹ.
Washington và Caracas hồi tháng 3 tái lập quan hệ ngoại giao, vốn bị cắt đứt dưới thời Tổng thống Maduro cách đây 7 năm. Trong khi đó, phe đối lập Venezuela tiếp tục kêu gọi tổ chức bầu cử.
Theo Hãng tin AFP ngày 10-4, phát biểu của Thủ tướng Starmer được đưa ra vào cuối chuyến công du ba ngày tới vùng Vịnh, nơi nhà lãnh đạo đã thảo luận với các lãnh đạo khu vực về cách củng cố lệnh ngừng bắn "mong manh" giữa Mỹ và Iran, cũng như giảm thiểu nguy cơ leo thang xung đột lan rộng.
"Điều đó là vì lợi ích của Mỹ, và cũng là vì lợi ích của châu Âu. NATO là một liên minh phòng thủ đã giúp chúng ta an toàn hơn trong nhiều thập kỷ", ông Starmer nói với truyền thông Anh, thừa nhận các nước châu Âu cần chia sẻ gánh nặng tài chính nhiều hơn.
Tuyên bố này được xem là phản hồi trực tiếp trước các chỉ trích gần đây của ông Trump, người đã nhiều lần đe dọa rút Mỹ khỏi NATO sau khi các đồng minh từ chối tham gia chiến dịch quân sự tại Iran.
Nhà lãnh đạo Anh cho biết ông đã điện đàm với ông Trump vào tối 9-4, trong đó ông đã truyền đạt "quan điểm của khu vực" tới Tổng thống Mỹ, chủ yếu xoay quanh eo biển Hormuz - tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược của thế giới, hiện vẫn gần như bị gián đoạn.
Dù Mỹ và Iran đã công bố một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời trong hai tuần vào ngày 7-4, kế hoạch mở lại tuyến hàng hải này đang bị phủ bóng bởi các cuộc không kích của Israel tại Lebanon và những cáo buộc lẫn nhau về việc không tuân thủ thỏa thuận.
"Chúng tôi dành phần lớn thời gian trong cuộc điện đàm để bàn về kế hoạch thực tế cần thiết nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển, cũng như vai trò của Anh trong nỗ lực này", ông Starmer nói.
Anh hiện thúc đẩy việc thành lập một liên minh gồm hơn 30 quốc gia nhằm triển khai kế hoạch ngoại giao và quân sự, để đảm bảo tàu thuyền có thể đi lại an toàn qua khu vực này.
Bên cạnh đó Thủ tướng Starmer cũng bày tỏ sự thất vọng trước tác động kinh tế từ cuộc xung đột, đặc biệt là giá năng lượng biến động mạnh.
Trong cuộc phỏng vấn trước đó, ông dường như so sánh Tổng thống Mỹ với Tổng thống Nga Vladimir Putin, khi cho rằng các quyết định của hai nhà lãnh đạo này đang khiến chi phí sinh hoạt của người dân và doanh nghiệp tăng cao.
"Tôi thực sự bức xúc khi các gia đình trên khắp nước Anh phải chứng kiến hóa đơn năng lượng tăng giảm thất thường, doanh nghiệp cũng vậy - chỉ vì những hành động của ông Putin hoặc ông Trump", ông nói.
Ngoài ra ông Starmer cũng đã điện đàm với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif - quốc gia đăng cai các cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, và cảm ơn Islamabad vì vai trò then chốt trong việc đạt được thỏa thuận đình chiến kéo dài hai tuần.
