Cuối tháng 3, chị Nguyễn Thị Lan (quận Bình Tân cũ) nói cầm hóa đơn điện với cảm giác “không tin vào mắt mình” khi số tiền phải trả chỉ khoảng 780.000 đồng, giảm gần 300.000 đồng so với mức 1 – 1,1 triệu đồng so với tháng 3 năm ngoái. “Chỉ thay đổi cách dùng điện thôi”, chị Lan nói.
Những thay đổi của gia đình chị bắt đầu từ các “điểm tiêu hao điện” ít ai để ý. Cụ thể, chị Lan cho biết từ ngày quyết tâm tiết kiệm điện, chị luôn tắt hẳn tivi, không để chế độ chờ như trước. Hiện chị cũng rút toàn bộ sạc điện thoại, laptop sau khi dùng thay vì cứ cắm sẵn vào ổ điện như trước.
Thậm chí nhiều ngày giữa tuần, chị tắt luôn modem wifi từ 23h đến sáng. Gia đình cũng đã chuyển sang dùng một số ổ cắm có công tắc để ngắt điện nhanh cả cụm thiết bị hoặc điều khiển thông minh trên ứng dụng điện thoại.
“Ban đầu thấy phiền, nhưng làm quen rồi thì thành phản xạ. Mỗi tháng giảm vài trăm nghìn là thấy đáng”, chị nói.
Quyết tâm phải tiết kiệm điện hơn, anh Trần Minh Quân (trọ trên phường Tân Sơn, TP.HCM) cho biết điều hòa là thiết bị đầu tiên trong danh sách anh phải điều chỉnh. Trước đó anh thường để 23°C gần như cả đêm. Khi quyết tâm tiết kiệm điện, anh chuyển sang 27°C, bật quạt số 1 (số nhẹ nhất).
Quan trọng là không để chạy xuyên đêm nữa. Cách làm của anh bật điều hòa khi bắt đầu ngủ (khoảng 22 – 23h), hẹn giờ tắt sau 2 – 3 tiếng khi nhiệt độ phòng đã đủ mát.
Kết quả, hóa đơn điện gia đình anh giảm từ 1,6 triệu xuống còn khoảng 1,2 – 1,3 triệu đồng/tháng, dù số người trong nhà không thay đổi. “Giảm gần 300.000 – 400.000 đồng/tháng chỉ từ cái điều hòa”, anh nói.
Nếu trước đây tiết kiệm điện thường gắn với việc “cắt giảm”, thì hiện nay nhiều hộ gia đình đang chuyển sang “dùng thông minh”.
Gia đình anh Lê Hoàng Nam (TP Thủ Đức cũ) cho biết chọn cách tối ưu thiết bị sử dụng thường xuyên. Máy giặt chỉ chạy khi đủ tải, giảm số lần giặt trong tuần ( trước từ 5 – 6 lần, giờ còn 2 -3 lần), chuyển sang giặt nước lạnh hoàn toàn. Tận dụng trời nắng, gia đình anh chọn phơi đồ thay vì dùng chế độ sấy.
Cùng đó, anh Nam cùng vợ “cải tổ” hoàn toàn với tủ lạnh gia đình. Trong đó tập trung trong việc không nhét quá đầy, để khí lạnh lưu thông. Gia đình cũng hạn chế mở, không mở cửa tủ quá lâu. Nhiệt độ trong tủ lạnh cũng được điều chỉnh nhiệt độ vừa phải (không để mức lạnh tối đa nếu không cần). Anh cũng thường vệ sinh gioăng cao su để tránh thất thoát hơi lạnh
“Trước tôi cứ nghĩ tủ lạnh thì không tiết kiệm được, nhưng hóa ra chỉnh một chút là khác liền, giảm hơn 200.000 đồng cũng đã quá tốt”, anh Nam nói thêm.
Cùng đó, chị Phạm Thu Hương (ngụ tại một chung cư trên đường Nguyễn Thị Thập, phường Tân Phú) lại tập trung vào ánh sáng và không gian sống. Trước đợt nắng nóng cao điểm, gia đình chị đã thay toàn bộ bóng đèn bằng đèn LED.
Gia đình còn quyết định sơn lại tường màu sáng để tận dụng ánh sáng tự nhiên. Thường xuyên mở cửa sổ, dùng rèm sáng màu để giảm hấp thụ nhiệt. “Ở ban công xưa nắng lắm, nay tôi trồng thêm cây xanh, dàn leo nên nhà đã mát hẳn”, chị Hương kể.
Theo ông Bùi Trung Kiên, Phó tổng giám đốc Tổng công ty điện lực TP.HCM, chỉ từ một thao tác rất nhỏ là tắt hẳn công tắc, rút một thiết bị khỏi ổ điện hay điều chỉnh lại mức nhiệt… Nghĩa là thực hiện theo nguyên tắc “4 đúng” gồm: đúng lúc, đúng chổ, đúng cách và đúng nhu cầu. Từ đó hành trình tiết kiệm điện đã bắt đầu theo cách đơn giản nhất.
Điều đáng nói không nằm ở từng hành động riêng lẻ, mà ở việc chúng được lặp lại mỗi ngày. Khi đó, phần điện năng tiết kiệm được không còn là con số nhỏ. Một gia đình có thể tiết kiệm từ 5 – 10% hóa đơn tiền điện nếu rút tất cả các phích cắm của thiết bị khi không sử dụng điện.
Ít ai để ý rằng nhiều thiết bị trong nhà vẫn âm thầm tiêu thụ điện ngay cả khi không sử dụng. Một số nghiên cứu kỹ thuật của ngành điện đã cho thấy ở trạng thái chờ, mức tiêu thụ tuy thấp nhưng không phải bằng 0.
Một chiếc TV đời mới có thể vẫn “ăn” khoảng 1 – 2 watt khi tắt bằng remote. Bộ sạc điện thoại cắm sẵn trong ổ dù không kết nối thiết bị cũng tiêu hao một lượng điện nhỏ. Những thiết bị cần duy trì tín hiệu như router wifi, đầu thu truyền hình hay máy in thậm chí còn tiêu thụ cao hơn.
Đáng lưu ý, không phải trạng thái “tắt” nào cũng giống nhau. Nhiều thiết bị thực chất đang ở chế độ hoạt động nền (idle) chứ không phải chờ (standby) đúng nghĩa, khiến mức tiêu thụ có thể cao gấp nhiều lần. Chẳng hạn, laptop hay máy in khi “ngủ” vẫn tiêu tốn đáng kể điện năng để duy trì hệ thống sẵn sàng hoạt động trở lại.
Cùng đó, bộ sạc laptop luôn cắm sẵn, loa kéo để ở trạng thái chờ, hay lò vi sóng với màn hình LED sáng liên tục cũng được liệt vào danh sách những thiết bị tiêu hao điện. Từng thiết bị riêng lẻ có thể không đáng kể, nhưng khi cộng dồn trong thời gian dài, chúng tạo ra một mức tiêu thụ không hề nhỏ. Vì vậy, tiết kiệm điện đôi khi không cần đến những thay đổi lớn, mà bắt đầu từ việc nhận diện và cắt giảm những hao phí âm thầm như vậy.
Số liệu trên được Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) công bố trong báo cáo nhu cầu vàng quý đầu năm. "Giá trị tiêu thụ trang sức tại Việt Nam lập đỉnh mới, trong khi hoạt động này tại nhiều nước Đông Nam Á lại trầm lắng", báo cáo của WGC nêu.
Theo đánh giá của WGC, xu hướng này diễn ra do giá tăng cao, thúc đẩy chuyển sang các sản phẩm trang sức có hàm lượng vàng thấp hơn và mang tính đầu tư. Ngoài ra, nguồn cung vàng miếng khan hiếm cũng là một nguyên nhân tác động, biến Việt Nam trở thành quốc gia giảm tiêu thụ mặt hàng này lớn nhất khu vực, ở mức 24%, xuống còn 9 tấn.
Tại thời điểm 31/3, Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC) bán ra vàng trơn ở 172 triệu đồng một lượng, tăng hơn 12% so với đầu năm. Hôm 2/3, mặt hàng này được giao dịch ở mức kỷ lục, trên 189 triệu đồng mỗi lượng.
Xét trên thế giới, nhu cầu vàng trang sức trong quý I giảm 23% so với cùng kỳ năm trước xuống còn 300 tấn. Diễn biến này xảy ra trên hầu hết các thị trường chủ chốt, trong đó có: Trung Quốc (hạ 32%), Ấn Độ (giảm 19%) và khu vực Trung Đông (mất 23%). Tuy nhiên, giá trị mua bán mặt hàng này vẫn tăng, cho thấy người tiêu dùng vẫn sẵn sàng giao dịch mức giá cao.
Dữ liệu của WGC cho thấy tổng nhu cầu vàng toàn cầu trong quý I đạt 1.231 tấn, nhích 2% so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù khối lượng giao dịch cải thiện nhẹ, tổng giá trị nhu cầu vọt lên mức kỷ lục 193 tỷ USD, tương ứng mức tăng 74% so với cùng kỳ năm trước.
WGC nhận định các nhà đầu tư cá nhân bị thu hút bởi đà tăng giá và sức hấp dẫn của vàng như tài sản trú ẩn an toàn. Nhóm này đã gom tổng cộng 474 tấn, cải thiện 42% về khối lượng so với cùng kỳ.
Tại Trung Quốc, nhà đầu tư cá nhân đã mua lượng vàng miếng mức cao nhất từ trước đến nay, khoảng 207 tấn. Các thị trường Ấn Độ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Mỹ hay Châu Âu cũng ghi nhận sự gia tăng nhu cầu với kim loại quý này.
Các ngân hàng trung ương cũng tiếp tục hỗ trợ cho tổng cầu, với lượng mua ròng đạt 244 tấn. Con số này vượt mức trung bình của 5 năm gần đây, dù có một số tổ chức tăng cường bán ra, bao gồm Thổ Nhĩ Kỳ, Nga và Quỹ Dầu mỏ Nhà nước Azerbaijan.
Ông Shaokai Fan, Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu tại WGC, cho biết các căng thẳng địa chính trị sẽ tiếp tục thúc đẩy nhu cầu vàng trong năm 2026 và những năm tiếp theo. Điều này hỗ trợ xu hướng mua ròng của các ngân hàng trung ương, dòng vốn chảy vào các quỹ ETF vàng cũng như nhu cầu tích trữ. "Giá cao có thể tiếp tục ảnh hưởng đến nhu cầu vàng trang sức, mặc dù sức mua của phân khúc này được kỳ vọng sẽ duy trì ổn định", ông Shaokai Fan nói.
Đồng quan điểm, bà Louise Street, chuyên gia phân tích thị trường cấp cao tại WGC, đánh giá rủi ro địa chính trị sẽ thúc đẩy nhu cầu đầu tư vàng. Tuy nhiên, môi trường lãi suất cao kéo dài có thể tạo ra những rào cản, đặc biệt tại các thị trường phương Tây. Về nguồn cung, sản lượng khai thác được kỳ vọng tăng nhẹ, song rủi ro thiếu hụt năng lượng có thể hạn chế triển vọng này.
Hôm 24/4, Quốc hội đã thông qua việc bỏ ngưỡng doanh thu chịu thuế 500 triệu đồng với hộ kinh doanh, và giao Chính phủ quy định mức cụ thể. Dự kiến ngưỡng chịu thuế sẽ được tăng lên 1 tỷ đồng.
Bà Châu, chủ một hộ kinh doanh thực phẩm tại phường Tân Sơn Nhất (TP HCM), cho biết trước đây doanh thu mỗi năm thường trên 500 triệu đồng. Quý đầu năm nay, sức mua yếu khiến doanh thu giảm tới 60%.
Dù vậy, điều các chủ hộ kinh doanh như bà Châu lo lắng là thủ tục và cách triển khai chính sách. Để xuất hóa đơn điện tử, bà phải đầu tư 15-20 triệu đồng mua máy POS, máy in, cùng 6 triệu đồng mỗi năm cho phần mềm và chi phí duy trì chữ ký số. Khi kinh doanh giảm sút, các khoản chi này trở thành gánh nặng cố định với các hộ kinh doanh nhỏ.
"Hộ kinh doanh quy mô nhỏ vẫn phải thực hiện rất nhiều thủ tục như đăng ký, duy trì hóa đơn điện tử, lưu dữ liệu giao dịch, kê khai định kỳ...", bà nói.
Ngoài ra, theo bà, hướng dẫn từ cơ quan chức năng mỗi nơi một kiểu khiến tiểu thương lúng túng, tốn thêm chi phí tuân thủ.
Theo ông Lê Hồng Đức, kế toán tại một công ty dịch vụ ở phường Tân Sơn Hòa (TP HCM), hộ có doanh thu dưới ngưỡng nộp thuế vẫn phải kê khai định kỳ mỗi năm hai lần (tháng 1 và 7). Việc ghi chép sổ sách hàng ngày là bắt buộc. Tuy nhiên, nhiều tiểu thương lớn tuổi hoặc kinh doanh lâu năm gặp khó ở khâu kê khai điện tử do không rành về công nghệ.
Các chuyên gia cho rằng việc ngưỡng miễn thuế có thể nâng lên 1 tỷ đồng mới giải quyết được "phần ngọn". Trọng tâm chính sách vẫn phải là cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục để giảm gánh nặng tuân thủ cho nhóm kinh doanh nhỏ.
Ông Nguyễn Hoàng Sơn, Phó chủ tịch Hội tư vấn và đại lý thuế TP HCM kiêm CEO Việt Tín, cho rằng dù nâng ngưỡng chịu thuế đến mức nào, trở ngại lớn nhất với hộ kinh doanh vẫn hiện hữu - đó là khả năng tiếp cận công nghệ để kê khai thuế.
Theo ông, phần lớn chủ hộ kinh doanh là người lớn tuổi, chưa quen việc dùng thiết bị, ứng dụng số và chưa nắm đầy đủ quy định thuế mới. Bên cạnh đó, hầu hết hộ kinh doanh nhỏ không có nhân sự kế toán chuyên trách. Chủ hộ thường tự mình buôn bán, ghi sổ và xử lý các thủ tục thuế. Khối lượng việc dồn vào một người trong khi chưa quen thao tác trên ứng dụng khiến họ dễ sai sót, dẫn tới các chế tài xử phạt.
"Bên cạnh tăng ngưỡng miễn thuế như đề xuất, ngành thuế cần tiếp tục "cầm tay chỉ việc" hộ kinh doanh để họ bỏ tâm lý e ngại, chuyển sang chủ động thích ứng với chính sách mới", ông Sơn nhìn nhận.
Theo số liệu của Bộ Tài chính, giai đoạn 2022-2025 cả nước có 3-4 triệu hộ kinh doanh, trong đó hơn 2 triệu hộ khai thuế ổn định, đóng góp khoảng 2% tổng thu ngân sách.
Bà Lê Thị Duyên Hải - Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Tư vấn thuế Việt Nam, nhận xét hộ kinh doanh không ngại đóng thuế, điều họ cần là quy trình thủ tục dễ dàng, minh bạch, đặc biệt về giới hạn xử phạt. "Họ cần được hỗ trợ để kinh doanh chuẩn, quản trị tốt, từ đó 'lớn hơn'", bà Hải chia sẻ.
Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cũng cho rằng trong bối cảnh việc làm con người bị đe dọa bởi trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa, hộ kinh doanh là mô hình phù hợp để khuyến khích phát triển nền "kinh tế bạc" - những người về hưu khởi sự kinh doanh. Do đó, chính sách cần đảm bảo việc dễ tuân thủ, để người kinh doanh an tâm, hoạt động minh bạch, và thực hiện nghĩa vụ nộp thuế một cách đàng hoàng
Để tạo thuận lợi cho cá nhân, hộ kinh doanh, các chuyên gia khuyến nghị cơ quan quản lý hoặc VCCI cần ban hành một cẩm nang hướng dẫn về thủ tục. Cẩm nang này phải chi tiết và dễ hiểu, giúp những người mới khởi sự kinh doanh dễ dàng nắm bắt các loại giấy tờ, nghĩa vụ thuế để an tâm buôn bán, tránh rủi ro vi phạm.
Thông tin trên được Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) nêu trong báo cáo thường niên 2025 công bố mới đây.
Bên cạnh những thuận lợi, ACV cho biết ngành hàng không trong nước và quốc tế sắp tới sẽ phải đối mặt nhiều thách thức, trong đó nổi cộm là khủng hoảng nhiên liệu bay Jet A1.
Do xung đột tại Trung Đông, nguồn cung mặt hàng này bị đứt gãy. Giá nhiên liệu liên tục leo thang, mức phụ thu vật lý đạt đỉnh 39,6 USD mỗi thùng (tăng gấp 20 lần), theo ACV. Nguồn cung Jet A1 trong nước chỉ đáp ứng khoảng 20% nhu cầu, còn lại phụ thuộc vào nhập khẩu từ các nước đang hạn chế xuất khẩu như Trung Quốc, Thái Lan, Hàn Quốc.
Ông lớn hàng không này cho biết các hãng quốc tế đã phải chuyển sang chế độ phòng thủ như giảm sản lượng ghế cung ứng trong quý II, III/2026, cơ cấu lại mạng bay, áp dụng phụ thu nhiên liệu (20-200 USD mỗi vé tùy chặng).
Trước tình hình khó khăn hiện nay, ACV cho biết các hãng bay Việt Nam đặt mục tiêu ưu tiên các đường bay trên trục chính như Hà Nội, Đà Nẵng, TP HCM và bay quốc tế. Cùng với đó, hàng không trong nước dồn chuyến, tối ưu hệ số lấp đầy, dừng bay đêm (0-5h sáng).
"Điều này làm giảm đáng kể số lượt hạ, cất cánh tại các cảng của ACV", đơn vị đang vận hành 21 sân bay nêu. ACV ước tính giá vé nội địa "tăng trung bình 15-20%", thông qua việc các hãng đóng dải vé giá rẻ. Vì vậy, điều này dẫn đến sự sụt giảm nhu cầu đi lại của hành khách, đặc biệt là phân khúc du lịch nghỉ dưỡng.
Mới đây, Cục Hàng không cũng tiếp tục đề xuất cho thu phụ phí nhiên liệu với các chuyến bay nội địa để hỗ trợ các hãng bay. Chi phí nhiên liệu tăng cao đang tạo áp lực lớn lên hoạt động kinh doanh của các hãng hàng không Việt Nam trong khi các chính sách hỗ trợ hiện hành chỉ bù đắp được một phần.
Theo dữ liệu của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), giá nhiên liệu bay tại khu vực châu Á Thái Bình Dương trung tuần tháng 4 hơn 207 USD mỗi thùng, cao hơn mức bình quân của thế giới gần 23 USD. Mức này gấp khoảng 2,4 lần bình quân 2025.
Vietnam Airlines ước tính cả năm có thể phát sinh thêm chi phí 11.000-27.000 tỷ đồng vì biến động giá nhiên liệu. Vietjet cho biết chi phí của hãng trong tháng 4 tăng thêm khoảng 24 triệu USD với giá Jet A1 ở mức 195 USD mỗi thùng.
Bên cạnh rủi ro từ khủng hoảng năng lượng, ACV nhìn nhận ngành hàng không còn phải đối mặt với các khó khăn khác như tỷ giá, lãi suất biến động khó lường, ảnh hưởng hiệu quả khai thác.
ACV hiện chưa công bố chỉ tiêu cụ thể về doanh thu, lợi nhuận 2026. Doanh nghiệp đang rà soát, xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh để trình Đại hội đồng cổ đông xem xét, thông qua trong thời gian tới.
Năm 2025, tổng công ty này đạt doanh thu hơn 25.530 tỷ đồng, lãi trước thuế 13.472 tỷ, tăng lần lượt 12% và 6% so với 2024. Trong năm ngoái, 120,3 triệu lượt khách đã qua các cảng hàng không của ACV, tăng 9,4%, trong đó khách quốc tế tăng 14% lên 47,1 triệu lượt.
Với vai trò là chủ đầu tư dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành, trong báo cáo thường niên, ACV vẫn nêu mục tiêu "dự kiến hoàn thành xây dựng trong quý III và đưa vào khai thác thương mại sân bay này quý IV/2026". ACV cũng đã ký hợp đồng tư vấn với liên danh Incheon Airport để hỗ trợ hoàn thiện kế hoạch thử nghiệm, chuyển giao khai thác và cập nhật dự báo sản lượng.
Tuy nhiên, trong báo cáo mới đây gửi Chính phủ, tổng công ty cho biết thiếu gần 6.000 lao động cho dự án sân bay Long Thành, nguy cơ chậm tiến độ hoàn thành cuối năm nay.
