Trong nhiều năm, Mazda được xem là thương hiệu “vượt tầm” trong phân khúc phổ thông, với nội thất cao cấp, cảm giác lái hướng người dùng và độ tin cậy cao. Thậm chí, hãng từng vươn lên vị trí thứ hai trong bảng xếp hạng độ tin cậy của Consumer Reports.
Tuy nhiên đến năm 2026, Mazda ghi nhận mức sụt giảm mạnh nhất trong số các hãng xe, rơi 8 bậc xuống vị trí thứ 14. Điều đáng chú ý là những nguyên nhân dẫn đến sự tụt hạng này lại xuất phát từ chính các quyết định chiến lược của hãng.
Sự sa sút của Mazda gắn liền với bước chuyển mạnh sang nền tảng và công nghệ mới. Hai mẫu CX-70 và CX-90 (mẫu xe dự kiến bán tại Việt Nam) được phát triển với động cơ, hộp số và khung gầm hoàn toàn mới, đồng thời đánh dấu lần đầu hãng tham gia sâu vào phân khúc xe plug-in hybrid (PHEV).
Việc đưa quá nhiều công nghệ mới ra thị trường cùng lúc khiến các mẫu xe này gặp vấn đề về độ tin cậy. Cả phiên bản động cơ đốt trong lẫn PHEV đều bị đánh giá dưới mức trung bình, trong đó các biến thể PHEV tiếp tục ghi nhận lỗi liên quan đến pin và mô tơ điện.
Ngược lại, các dòng xe Mazda trước đây vốn sử dụng nền tảng quen thuộc, động cơ hút khí tự nhiên và hộp số tự động truyền thống lại có độ ổn định cao hơn. Những mẫu như Mazda3 được chấm điểm trên mức trung bình, còn CX-30 và CX-50 đạt mức trung bình.
Giới chuyên môn cho rằng thành công trước đây của Mazda đến từ cách tiếp cận thận trọng, cải tiến từng bước. Khi hãng thay đổi chiến lược theo hướng “nhảy vọt” về công nghệ, chất lượng sản phẩm cũng bị ảnh hưởng.
Không chỉ thay đổi về nền tảng, Mazda còn đẩy mạnh xu hướng số hóa nội thất. Dù người dùng bắt đầu phản ánh các vấn đề trên những mẫu xe mới phức tạp, ban lãnh đạo Mazda lại tiếp tục bảo vệ hướng đi này. Hãng ủng hộ việc trang bị màn hình cảm ứng 26inch trên CX-6e, cho rằng màn hình lớn giúp hiển thị thông tin rõ ràng hơn.
Đồng thời, Mazda tiến hành thiết kế lại toàn bộ giao diện người dùng, loại bỏ nhiều nút bấm vật lý trên bảng táp lô dựa trên phản hồi khách hàng.
Sự trớ trêu nằm ở chỗ, nội thất “toàn màn hình” trên Mazda CX-5 2026 xuất hiện đúng lúc nhiều hãng xe khác đang quay lại với các nút bấm vật lý.
Mazda từng xây dựng danh tiếng dựa trên triết lý thiết kế tối giản, an toàn và tập trung vào người lái. Việc chuyển hướng sang nội thất “toàn màn hình” cùng lúc với sự suy giảm về độ tin cậy khiến không ít khách hàng tỏ ra thất vọng.
Dữ liệu mới nhất cho thấy người dùng đã nhận ra sự thay đổi này, và phản ứng của họ không mấy tích cực.
Ngược lại với Mazda, Tesla tăng 8 bậc so với năm trước, vươn lên vị trí thứ 9. Kết quả này chủ yếu đến từ hiệu suất ổn định của Model 3 và đặc biệt là Model Y. Dù Cybertruck vẫn có điểm số dưới trung bình, tổng thể cho thấy Tesla đang dần cải thiện các vấn đề về hoàn thiện và lỗi phần cứng từng bị phàn nàn trước đây.
Trong khi đó, top 5 là những cái tên quen thuộc với Toyota đứng đầu, theo sau lần lượt là Subaru, Lexus, Honda và BMW. Báo cáo cũng chỉ ra rằng xe hybrid truyền thống vẫn là lựa chọn an toàn cho những khách hàng muốn tiết kiệm nhiên liệu nhưng vẫn ưu tiên động cơ đốt trong.
Giá bán lẻ đề xuất của Honda ICON e: ở Việt Nam đã được điều chỉnh từ ngày 1-4. Đây là lần đầu tiên mẫu xe này được giảm giá niêm yết kể từ khi ra mắt thị trường vào tháng 4-2025.
Theo đó, tất cả các phiên bản của Honda ICON e: đều được giảm 6 triệu đồng. Cụ thể giá các phiên bản, chưa kèm pin:
Dù Honda đã điều chỉnh giảm giá bán lẻ đề xuất, các đại lý vẫn tiếp tục triển khai chương trình ưu đãi mạnh tay hơn nhằm kích cầu.
Khảo sát tại một số hệ thống HEAD lớn cho thấy có nơi áp dụng mức giảm 10 triệu đồng so với giá bán lẻ cũ, hay giảm thêm 4 triệu so với giá bán mới. Như vậy, giá thực tế tại những đại lý áp dụng chương trình này chỉ còn khoảng 16,8 triệu đồng, thấp hơn giá niêm yết của Honda Wave Alpha bản rẻ nhất (17,9 triệu đồng).
Tuy nhiên, mức giá này áp dụng cho phiên bản thuê pin với chi phí 245.455 đồng/tháng (VAT 8%) hoặc 250.000 đồng/tháng (VAT 10%). Chi phí thực tế sẽ tăng lên nếu người dùng mua pin rời với giá bán 1 pin kèm theo xe hơn 8,8 triệu đồng còn giá bán 1 pin dưới dạng phụ tùng (pin lẻ) là hơn 12,2 triệu đồng.
Điều này nghĩa là nếu mua xe kèm pin, giá Honda ICON e: vẫn cao hơn nhiều mẫu xe máy điện dành cho học sinh trên thị trường. Chẳng hạn, Yadea Osta H+ có giá niêm yết 27,49 triệu đồng đã bao gồm pin.
Dù vậy, việc Honda giảm giá ICON e: cũng là động thái đủ hấp dẫn với những người vốn thích xe máy Honda - thương hiệu xe máy chiếm hơn 80% doanh số bán ra ở Việt Nam, đặc biệt trong thời điểm sức mua xe máy điện đang tăng mạnh khiến nhiều cửa hàng rơi vào tình trạng quá tải, thậm chí thiếu hàng cục bộ.
Tại Việt Nam, xe máy gắn liền với nhịp sống thường nhật và được sử dụng với tần suất cao. Một chiếc xe có thể phục vụ liên tục từ sáng đến tối, cho nhiều mục đích khác nhau như đi làm, đưa đón con hay di chuyển trong đô thị đông đúc.
Đi kèm với đó là điều kiện vận hành không ổn định: nắng nóng kéo dài, mưa lớn bất chợt, đường ngập sau mưa, cùng tình trạng dừng - chạy liên tục và chở thêm người hoặc hàng hóa. Đây là môi trường đòi hỏi phương tiện phải duy trì độ bền và hiệu năng ổn định trong thời gian dài.
Ngay cả với xe xăng - dòng phương tiện đã được phát triển và hoàn thiện qua nhiều thập kỷ - việc duy trì hiệu năng ổn định trong điều kiện vận hành cường độ cao tại Việt Nam vẫn luôn là bài toán kỹ thuật phức tạp. Với xe điện, bên cạnh yếu tố cơ khí còn có thêm hệ thống pin và điện tử thông minh nhằm tối ưu trải nghiệm vận hành. Các yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm, tần suất sử dụng hay điều kiện đường sá đều là những biến số mà nhà sản xuất cần tính toán kỹ để đảm bảo hiệu suất vận hành ổn định và tuổi thọ pin lâu dài theo thời gian.
Theo các chuyên gia, phát triển xe điện phù hợp với điều kiện vận hành đặc thù tại Việt Nam không còn là bài toán riêng của một doanh nghiệp. Đây là mục tiêu chung của toàn ngành, từ các nhà sản xuất trong nước đến các thương hiệu quốc tế, trong việc tối ưu đồng thời độ bền cơ học, độ ổn định của hệ thống điện và khả năng duy trì hiệu suất trong môi trường sử dụng thực tế.
Trong bối cảnh đó, Dat Bike lựa chọn hướng đi tập trung vào công nghệ lõi thay vì phụ thuộc vào các giải pháp bên ngoài. Doanh nghiệp này tự phát triển các thành phần quan trọng như động cơ, pin và bộ điều khiển - những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền và khả năng vận hành lâu dài.
Cách tiếp cận này được thể hiện qua việc hãng liên tục tối ưu khả năng thích nghi của xe với điều kiện thực tế. Khối pin được thiết kế để duy trì hiệu suất trong môi trường nhiệt độ cao và vận hành liên tục. Hệ thống quản lý nhiệt giúp điều tiết hoạt động của pin, trong khi các bộ phận quan trọng được thiết kế riêng để xe có thể vận hành trong điều kiện mưa gió hoặc đi qua đoạn đường ngập nhẹ - những tình huống khá phổ biến trong sinh hoạt thường ngày.
Một điểm đáng chú ý là cấu trúc pin được chia thành nhiều cụm nhỏ, cho phép kiểm soát tốt từng phần và dễ dàng thay thế sửa chữa nếu cần thay vì phải xử lý toàn bộ các cell pin. Thiết kế này giúp tăng tính linh hoạt trong sử dụng, đồng thời giảm chi phí sở hữu dài hạn - yếu tố quan trọng với người dùng xe máy tại Việt Nam.
Ghi nhận thực tế từ nhóm người dùng cường độ cao (trên 50.000 km trong 6 - 12 tháng) cho thấy pin và hệ thống vận hành của Dat Bike vẫn duy trì độ ổn định. Anh Khoa (TP.HCM) cho biết xe có cơ chế tự giảm tải khi vận hành liên tục để hạ nhiệt, sau đó trở lại trạng thái bình thường - thực chất là thuật toán quản lý thông minh nhằm bảo vệ pin và động cơ, là tính năng rất cần thiết cho người dùng.
Trong khi đó, anh Thanh Vũ (Biên Hòa) - người thường xuyên di chuyển liên tỉnh với quãng đường 200 - 250 km mỗi ngày cho biết dù liên tục vận hành ở cường độ cao, cần chở tải nặng hay di chuyển dưới trời mưa, xe cũng không có hao mòn gì hay có dấu hiệu sụt giảm pin sau hơn 50.000 km vận hành.
Trong bối cảnh điều kiện vận hành ngày càng khắt khe và thị trường xe điện mở rộng, kiểm định chất lượng trở thành yếu tố then chốt. Các quy chuẩn mới như QCVN 31:2026/BXD đối với pin và QCVN 30:2026/BXD đối với động cơ, dự kiến áp dụng từ 9.10 tới đây, sẽ siết chặt hơn các yêu cầu, bám sát điều kiện sử dụng thực tế. Đại diện thương hiệu Dat Bike cho biết hãng đã chủ động thiết lập các tiêu chuẩn kiểm định nội bộ ở mức cao ngay từ giai đoạn đầu, tham chiếu theo chuẩn châu Âu UNR 136.
Quy trình này bao gồm việc đánh giá toàn diện hệ thống điện và pin nhằm phát hiện sớm các rủi ro như rò rỉ hay quá nhiệt. Xe sau đó được chạy thử trong điều kiện thực tế để kiểm tra độ ổn định của động cơ và khả năng phản hồi. Hãng cũng chủ động mở rộng các bài test về chống nước và an toàn khi tiếp xúc với nước, mô phỏng tình huống mưa lớn hoặc ngập lụt. Ở phần cơ khí, các hạng mục như khung xe, hệ thống phanh và giảm xóc cũng được kiểm tra nhằm đảm bảo độ hoàn thiện trước khi xuất xưởng.
Đáng chú ý, quy trình này được hãng áp dụng cho toàn bộ xe xuất xưởng, thay vì chỉ kiểm tra theo mẫu. Trong ngành sản xuất, sự khác biệt giữa hai cách tiếp cận này có thể quyết định trực tiếp đến mức độ ổn định của sản phẩm ngoài thị trường. Bên cạnh đó, việc Dat Bike chủ động nâng chuẩn kiểm định ngay từ đầu cho thấy doanh nghiệp sẵn sàng đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường và cơ quan quản lý.
Vai trò của xe điện đang thay đổi khi các yếu tố về độ bền và khả năng vận hành ngày càng được hoàn thiện. Từ chỗ chỉ đáp ứng nhu cầu dạo chơi, xe điện đang dần trở thành phương tiện chính trong sinh hoạt hằng ngày. Khi có thể duy trì hiệu năng ổn định trong điều kiện vận hành khắc nghiệt, xe điện không chỉ giải quyết bài toán kỹ thuật, mà còn góp phần củng cố niềm tin và từng bước định hình lại thói quen di chuyển của người dùng.
Bên cạnh sự thống trị của VinFast ở mảng xe thuần điện (EV), Toyota là cái tên hút khách nhất ở phân khúc xe hybrid tự sạc (HEV).
Toyota bán 6 mẫu HEV, nhiều nhất trong số các hãng phổ thông tại Việt Nam. Doanh số tất cả sản phẩm đem về cho Toyota 3.174 xe sau quý I, tăng 114% so với cùng kỳ 2025. Số lượng của hãng Nhật tương đương 61% thị phần toàn phân khúc.
Corolla Cross, Alphard và Yaris Cross có mức tăng trưởng cao nhất trong dải sản phẩm Toyota, gấp lần lượt hơn 2, 3 và 7 lần so với cùng kỳ 2025. Ngược lại Camry và Altis giảm lượng bán do vấn đề nguồn cung.
Dòng xe hybrid nói chung của Toyota tăng doanh số mạnh nhờ cú hích từ giá bán giảm hàng chục đến hàng trăm triệu đồng. Theo Nghị định 360/2025 có hiệu lực từ 2026, xe HEV có tỷ trọng xăng sử dụng không quá 70% năng lượng tổng được giảm 30% thuế tiêu thụ đặc biệt. Tất cả các mẫu xe Toyota đều đáp ứng yêu cầu này và hãng giảm 37-200 triệu đồng, tùy mẫu, trong quý I.
Mảng xe hybrid trong quý I không ghi nhận doanh số của Kia Sorento và Carnival. Hyundai có mẫu Santa Fe hybrid nhưng hãng cũng không công bố lượng bán.
Doanh số của Sorento, Carnival hybrid rất thấp so với mặt bằng doanh số chung của mảng xe hybrid nói chung. Ví dụ năm 2025, Sorento hybrid (bao gồm cả biến thể hybrid sạc ngoài - PHEV) bán 106 xe, trung bình gần 9 xe/tháng. Mẫu hybrid bán chạy nhất là Innova Cross với doanh số 3.021 xe, gấp 28 lần Sorento. Trong tháng 4, Kia có kế hoạch ra mắt Sorento hybrid bản nâng cấp nhẹ.
Dấu ấn xe Hàn mờ nhạt, còn xe Nhật gần như độc chiếm phân khúc xe HEV. Ngoài Toyota, Suzuki và Honda cũng đang đẩy mạnh phân phối dòng xe này.
Suzuki bán ra 3 dòng mild-hybrid (MHEV) là XL7, Fronx và Swift nhưng chỉ XL7 có số liệu cụ thể. Doanh số xe hybrid của hãng này là 779 xe, chiếm 15% thị phần. Với Honda, hãng bán Civic, HR-V và CR-V hybrid, doanh số 1.227 xe, chiếm 24% thị phần.
Xét riêng từng sản phẩm, Corolla Cross là mẫu hybrid bán chạy nhất thị trường. Bán chậm nhất là Altis, mẫu sedan nhiều khả năng khai tử trong thời gian tới. Phân khúc xe hybrid phổ thông còn một số sản phẩm của các hãng Trung Quốc nhưng không có số liệu bán hàng cụ thể.
