“Xe ghép” (hay xe tiện chuyến) là hình thức nhiều hành khách cùng đi chung một ô tô cá nhân (thường là 4 – 7 chỗ) trên cùng một tuyến đường để chia sẻ chi phí, được đặt qua mạng xã hội hoặc ứng dụng.
Ngoài ra, hành khách có thể “bao xe” để riêng chuyến đó phục vụ một hoặc một nhóm người đi cùng nhau. Đây là dịch vụ phổ biến, linh hoạt, đón trả tận nơi, tiết kiệm chi phí hơn so với taxi, nhưng thường hoạt động tự phát, thiếu quản lý.
Lê Linh (20 tuổi, sinh viên Đại học Kinh tế quốc dân) cho biết khoảng ba tuần một lần lại về quê tại Phú Thọ. Lựa chọn của nữ sinh này là lên các hội nhóm “xe ghép” trên mạng xã hội, sau đó báo khung giờ phù hợp.
Ít phút sau, một tài xế sẽ tự động liên hệ và qua đón. “Em không cần lên kế hoạch quá sớm, chỉ cần báo trước khoảng 30 phút là luôn có xe”, Linh nói.
Ở góc độ người sử dụng dịch vụ, Linh cho biết nếu đi xe khách, cô phải đón xe ra bến xe, sau đó mua vé rồi chờ xe để về quê.
“Khi về đến bến xe, em lại tiếp tục phải ngồi xe trung chuyển của nhà xe hoặc gọi người thân ra đón. Nhưng với xe tiện chuyến, tài xế có thể đón em ở ngay khu phòng trọ và trả tận cổng nhà”, cô lý giải.
Còn đối với anh Bùi Văn Cường (ở Tuyên Quang) khi bao xe tiện chuyến anh thường yêu cầu xe biển trắng, dòng xe mới và chấp nhận trả thêm phí chờ đợi để có thể “quay đầu” ngay khi xong việc.
Tuy nhiên, anh Cường chia sẻ bên cạnh những ưu điểm thì anh luôn thường trực cảm giác bất an mỗi khi đi “xe ghép”. Không ít lần, nam hành khách này phải “thót tim”, giật mình vì tài xế phóng nhanh, vượt ẩu.
Đặc biệt, nhiều tài xế xe ghép vừa điều khiển xe với tốc độ cao, vừa liên tục gọi điện, nhắn tin trao đổi với đồng nghiệp trên các nhóm Zalo để ghép khách, “bắn khách” cho nhau. “Họ có các hội nhóm, thống nhất các xe đi theo khung giờ.
Nếu có khách giờ nào sẽ chuyển cho nhau. Hoặc gom các khách có điểm đến gần nhau rồi khi tới điểm hẹn sẽ chuyển xe”, anh nói.
Tại dự thảo nghị định sửa đổi nghị định 168/2024 đang được Bộ Công an lấy ý kiến, cơ quan soạn thảo đề xuất mức phạt 12 – 14 triệu đồng đối với người lái ô tô không kinh doanh vận tải hành khách, nhưng vẫn chở người có thu tiền hoặc ký hợp đồng, nhận đặt chỗ để chở người trên xe.
Kèm theo là mức trừ 6 điểm bằng lái. Bộ Công an cho rằng tình trạng xe không đăng ký kinh doanh vận tải nhưng vẫn chở khách, chở hàng hóa để thu tiền, xe kinh doanh vận tải hoạt động “trá hình”, gây thiếu công bằng và minh bạch trong hoạt động kinh doanh vận tải, đồng thời gây thất thu thuế cho ngân sách nhà nước.
Hành vi này còn nhằm trốn tránh hoạt động quản lý nhà nước về vận tải đường bộ.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, Tổng thư ký Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam ông Phan Thanh Uy, bày tỏ ủng hộ đối với đề xuất của Bộ Công an. Ông cho biết “xe ghép” là vấn đề đã tồn tại từ lâu trong lĩnh vực vận chuyển hành khách.
Hiệp hội từng nhiều lần nhận phản ảnh từ các doanh nghiệp là hội viên, đồng thời đã có kiến nghị đến cơ quan nhà nước cần có biện pháp quản lý đối với loại hình này, nhằm tạo sự minh bạch, an toàn trong kinh doanh.
Tổng thư ký Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam cho rằng các doanh nghiệp vận tải đều phải đăng ký kinh doanh, đảm bảo các quy định an toàn, đồng thời phải chịu nghĩa vụ thuế, ràng buộc rõ các luồng tuyến… theo quy định pháp luật.
“Ngay như trong dự thảo sửa đổi nghị định 168, tất cả các xe kinh doanh vận tải phải lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe, thay vì chỉ là xe trên 8 chỗ ngồi như trước đây. Nhiều quy định khác cũng được chặt chẽ hơn”, ông lấy dẫn chứng.
Cũng theo ông Uy, loại hình “xe ghép” không nằm trong sự quản lý này vì phần lớn các xe này vẫn sử dụng biển trắng. Vì vậy, “xe ghép” sẽ lợi thế hơn về giá cả, cung đường đi lại, tạo ra sự không công bằng trong cạnh tranh.
Đồng thời hoạt động của các xe này còn dẫn tới thất thu cho ngân sách, nằm ngoài sự quản lý của cơ quan có thẩm quyền. “Tôi chắc chắn rằng “xe ghép” đã và đang gây thiệt hại lớn cho các doanh nghiệp kinh doanh vận tải đúng pháp luật, nên cần phải được xử lý’, ông Uy nói.
Bất chấp thị trường ô tô ngày càng đa dạng, cạnh tranh... phân khúc ô tô giá rẻ máy xăng tại Việt Nam với các mẫu xe cỡ nhỏ như Hyundai Grand i10, KIA Morning, Toyota Wigo hay các mẫu mã gầm cao như KIA Sonet, Hyundai Venue, Toyota Raize… vẫn được xem là dòng ô tô giá rẻ máy xăng có giá bán dễ tiếp cận nhất.
Các dòng sedan, hatchback cỡ nhỏ như Hyundai Grand i10, KIA Morning, Toyota Wigo… hiện có giá niêm yết dưới 450 triệu đồng. Trong khi đó, những mẫu Crossover cỡ nhỏ gầm cao như KIA Sonet, Hyundai Venue, Toyota Raize hiện đang được phân phối 480 triệu đồng đến dưới 550 triệu đồng. Mức giá này kết hợp với kiểu dáng thời trang, nhỏ gọn, nhiều công nghệ, tính năng, dễ sử dụng và tiết kiệm nhiên liệu… là những yếu tố giúp các dòng xe này tạo lợi thế cạnh tranh.
Ngoài nhóm khách hàng mua ô tô chạy dịch vụ taxi, các dòng xe này còn hướng đến nhóm khách hàng lần đầu mua ô tô, giới trẻ, chị em phụ nữ hay các cá nhân, gia đình nhỏ sống ở các khu đô thị đang tìm kiếm một chiếc ô tô để đi lại hàng ngày.
Với mức giá bán hấp dẫn nhất trong số các dòng ô tô động cơ đốt trong được phân phối tại Việt Nam, khoảng 5 năm trước ô tô giá rẻ máy xăng từng là một trong những dòng xe hút khách bậc nhất trên thị trường. KIA Morning một thời trở thành lựa chọn hàng đầu của những người Việt muốn hiện thực hóa giấc mơ sở hữu ô tô, Hyundai Grand i10 cũng từng góp mặt trong nhóm ô tô bán chạy nhất thị trường Việt Nam. Thậm chí, khi xu hướng người Việt ngày càng ưa chuộng xe gầm cao, những mẫu mẫu ô tô gầm cao cỡ nhỏ như KIA Sonet, Hyundai Venue, Toyota Raize… lần lượt xuất hiện cũng tạo được sức hút.
Tuy nhiên, khoảng 3 năm trở lại đây, khi thị trường ô tô Việt Nam chứng kiến sự thay đổi quá nhanh với "làn sóng" ô tô Trung Quốc ồ ạt gia nhập thị trường cùng sự phát triển của xe điện và mới nhất là biến động giá xăng dầu… khiến ô tô giá rẻ máy xăng tại Việt Nam mất sức hút. Doanh số nhiều mẫu xe không chỉ sụt giảm mà còn "lao dốc" không phanh.
Đơn cử như quý 1/2026 vừa qua, sức mua trên thị trường ô tô hồi phục giúp doanh số toàn ngành đạt hơn 162.000 xe mới bán ra, tăng khoảng 27% so với cùng kỳ năm ngoái nhưng lượng tiêu thụ nhiều mẫu ô tô giá rẻ máy xăng tại Việt Nam vẫn sụt giảm.
Cụ thể, ở phân khúc sedan, hatchback cỡ nhỏ sau 3 tháng đã đầu năm 2026, tổng doanh số Hyundai Grand i10, KIA Morning, Toyota Wigo đạt chưa tới 1.000 xe bán ra, giảm 30,3% so với cùng kỳ năm ngoái, trở thành một trong những phân khúc ô tô bán ít nhất toàn thị trường. Trong đó, Hyundai Grand i10 dù hút khách nhất cũng chỉ bán được chưa tới 800 xe. Toyota Wigo thậm chí còn ế ẩm hơn khi chỉ có đúng 200 xe được giao đến tay khách hàng, giảm hơn 300 xe so với quý 1 năm ngoái.
Ở phân khúc Crossover cỡ nhỏ gầm cao, ngoại trừ KIA Sonet vẫn giữ được nhịp tăng trưởng với 2.223 xe bán ra, tăng gần 950 xe so với cùng kỳ năm ngoái; các mẫu mã còn lại như Hyundai Venue, Toyota Raize đều có doanh số bán sụt giảm. Cụ thể, Hyundai Venue chỉ bán được 532 xe trong quý 1/2026, giảm hơn 100 xe; doanh số Toyota Raize đạt 730 xe, giảm 42 xe so với cùng kỳ năm ngoái.
Thực tế, việc doanh số bán các mẫu ô tô thuộc phân khúc ô tô giá rẻ máy xăng nói chung tại Việt Nam sụt giảm xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Trong đó, một phần đến từ áp lực cạnh tranh, sự bùng nổ của xe điện và cuộc đua giảm giá diễn ra rầm rộ trên thị trường.
Đầu tiên, phải thừa nhận rằng cuộc đua giảm giá diễn ra rầm rộ trên thị trường ô tô khiến các mẫu mã ô tô máy xăng vốn có giá hấp dẫn như Hyundai Grand i10, KIA Morning, Toyota Wigo hay KIA Sonet, Hyundai Venue, Toyota Raize đánh mất lợi thế cạnh tranh về giá. Việc các nhà sản xuất, phân phối liên tục triển khai các chương trình đại hạ giá, xả hàng từ đầu năm đến nay khiến nhiều mẫu ô tô ở các phân khúc cao hơn giảm giá sâu. Thậm chí, nhiều mẫu xe hạng B, hạng C vốn sở hữu không gian nội thất rộng thoáng, nhiều trang bị, tính năng hơn nhưng có giá chỉ ngang ô tô giá rẻ máy xăng.
Bên cạnh đó, sự xuất hiện ồ ạt các mẫu mã ô tô điện cỡ nhỏ, có giá hấp dẫn như VinFast VF 3, VF 5, Minio Green, Wuling Bingo… cũng gia tăng áp lực cạnh tranh đối với ô tô giá rẻ máy xăng tại Việt Nam. Đặc biệt, trong bối cảnh giá xăng liên tục biến động, leo thang… không chỉ nhóm khách hàng mua xe kinh doanh dịch vụ taxi mà ngay cả nhóm khách cá nhân, gia đình vốn đề cao tính kinh tế, cân nhắc chi phí sử dụng cũng chuyển hướng sang mua ô tô điện. Chính những điều này khiến doanh số, thị phần ô tô giá rẻ máy xăng tại Việt Nam đang dần "teo tóp".
Giờ cao điểm sáng 9/4, trên đường Tân Mỹ, đoạn đường mà rất nhiều phương tiện từ phía Tây Nam Hà Nội sử dụng để đi vào nội đô, một chiếc xe bồn rửa đường cỡ lớn lừ lừ di chuyển. Ban đầu khi chỉ thấy bóng dáng xe bồn, cộng với mặt đường đầy bùn đất, tôi nghĩ rằng chắc họ đang rửa đường, bởi gần đó đang có công trình. Tuy nhiên, dù là rửa đường thì đó cũng không phải là thời gian hợp lý, nó phải được làm vào 4-5 giờ sáng.
Nhưng khi tới sát chiếc xe, tôi mới tận mắt chứng kiến, thay vì phun nước sạch giúp cuốn trôi bụi bặm, vòi phun từ chiếc xe này lại xả ra luồng nước màu vàng khè, đặc quánh bùn đất. Chỉ sau vài phút, cả đoạn đường dài vốn không quá bẩn bỗng chốc trở nên trơn trượt và bẩn thỉu không khác gì vừa trải qua một trận lũ quét. Sự khác biệt mọi người có thể nhìn rõ trước và sau khi đi qua chiếc xe bồn.
Tôi không hiểu họ đang đi rửa đường hay đang đi 'nhuộm bùn' con đường.
Tình trạng này không chỉ gây mất vệ sinh mà còn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông cực cao. Thứ nước màu vàng kết hợp với bụi đường tạo thành một lớp màng nhầy nhụa, khiến mặt đường trở nên trơn trượt. Nhiều người đi xe máy phải phanh gấp hoặc loạng choạng tay lái để tránh luồng nước văng.
Bên cạnh đó, việc tầm nhìn bị hạn chế do nước bẩn bắn lên kính xe và bùn bám đầy vào thân xe khiến ôtô cũng khó xử. Một chiếc xe vừa được rửa sạch bong có thể trở nên lem luốc chỉ sau vài giây đi sau chiếc xe "vệ sinh môi trường" này.
Tôi tự hỏi nguồn nước mà những chiếc xe này đang sử dụng được lấy từ đâu? Nếu đây là xe rửa đường thì tại sao một công việc mang tính chất làm đẹp đô thị lại được thực hiện một cách cẩu thả, phản cảm và gây nguy hiểm cho người đi đường như vậy?
Còn nếu không phải là xe rửa đường, vì sao một chiếc xe bồn phun nước bẩn ra đường phố Hà Nội lại ngang nhiên hoạt động?
Độc giả Nhật Minh
Thời tiết tại nhiều tỉnh thành trên cả nước đang bước vào những ngày nắng nóng gay gắt. Dù chỉ mới bước vào giai đoạn đầu tháng 4.2026 nhưng theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia mức nhiệt tại nhiều khu vực như Tây Hiếu (Nghệ An), Hương Sơn (Hà Tĩnh), Đồng Hới (Quảng Trị)… những ngày qua đã vượt ngưỡng 40 độ C. Không chỉ ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt của người dân; thời tiết nắng nóng gay gắt cũng khiến việc sử dụng, bảo quản ô tô gặp nhiều bất cấp. Việc thiếu các khu vực đỗ xe có mái che khiến nhiều tài xế phải chấp nhận đỗ xe dưới trời nắng nóng. Chính vì vậy, để giảm thiểu tác động trực tiếp của ánh nắng mặt trời lên thân xe, nhiều người dùng ô tô thường chọn cách dùng bạt che nắng ô tô.
Với ô tô thường xuyên đỗ dưới trời nắng, bạt phủ được xem như một giải pháp bảo vệ ô tô khỏi tác động của nhiệt độ cao. Tuy nhiên, việc sử dụng bạt che nắng ô tô nếu không chọn đúng loại, kích thước hay sử dụng không đúng cách… rất dễ mắc phải những sai lầm có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến ngoại thất lẫn nội thất xe.
Vừa tốn cả triệu đồng đánh bóng lại một số khu vực sơn ngoại thất cho chiếc Hyundai Elantra mới mua được khoảng 5 tháng, anh Trần Trung D., ngụ tại một khu chung cư ở phường Cát Lái, TP.HCM cho biết: "Do hầm chung cư hết chỗ nên ngay từ lúc nhận xe tôi phải đỗ xe ở bên ngoài rồi đặt mua bạt che nắng ô tô để che chắn những lúc không sử dụng. Lúc đầu cứ nghĩ đi về cứ phủ bạt che cho xe đỡ nắng, mưa, nội thất đỡ nóng nhưng gần đây mới phát hiện một số khu vực trên thân xe bị xước, thậm chí trầy nhẹ… do mình chủ quan khi sử dụng bạt phủ ô tô không đúng cách".
Thực tế không chỉ anh D., nhiều người dùng ô tô đã từng nhận "trái đắng" khi mắc phải những sai lầm trong việc sử dụng bạt che nắng ô tô.
Một trong những lỗi cơ bản nhưng khá phổ biến nhiều người thường mắc phải là chọn bạt che nắng ô tô không phù hợp với kích thước xe. Phụ kiện này hiện nay được bán tràn lan trên các sàn thương mại điện tử, tuy nhiên phần lớn đều ghi thông tin kiểu chung chung, sử dụng cho các dòng sedan, SUV, MPV… mà không có kích thước chi tiết cho từng mẫu xe. Do đó, dễ khiến người mua nhầm lẫn.
Nếu mua phải những loại bạt quá rộng, khi sử dụng dễ bị gió cuốn, gây va đập vào thân xe, trong khi bạt quá chật lại khó phủ kín, thậm chí có thể làm xước sơn khi kéo căng. Ngoài ra, bạt không đúng dáng xe còn khiến hiệu quả chống nắng giảm đáng kể, đặc biệt ở các vị trí như kính lái, nóc xe hay đuôi xe. Vì vậy, chủ xe nên chọn loại bạt được thiết kế riêng cho từng phân khúc hoặc kích cỡ xe cụ thể.
Sau khi vận hành, đặc biệt dưới trời nắng, nhiệt độ thân xe và khoang máy vẫn còn rất cao. Việc phủ bạt che nắng ngay lập tức sẽ khiến hơi nóng bị giữ lại bên trong, tạo ra môi trường "hầm nhiệt". Điều này không chỉ làm giảm tuổi thọ lớp sơn mà còn có thể ảnh hưởng đến các chi tiết nhựa, cao su bên ngoài xe. Chưa kể, hơi nước tích tụ bên trong còn dễ gây ẩm mốc, ảnh hưởng đến nội thất nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên.
Khi chọn mua bạt phủ che ô tô, không ít người dùng chọn mua bạt giá rẻ mà bỏ qua yếu tố chất lượng. Những loại bạt này thường làm từ vật liệu nilon hoặc vải tổng hợp không có khả năng thoát khí. Hệ quả là khi sử dụng phủ lên thân xe hơi ẩm bị giữ lại bên trong, lâu ngày gây mốc, ám mùi khó chịu và thậm chí làm hư hại lớp sơn xe. Ngoài ra, bạt kém chất lượng còn nhanh xuống cấp, dễ rách hoặc bong tróc dưới tác động của thời tiết.
Một sai lầm khác nhiều người dùng ô tô thường mắc phải khi sử dụng bạt che nắng ô tô là phủ bạt khi xe chưa được vệ sinh sạch sẽ. Lớp bụi bẩn, cát mịn bám trên bạt phủ cũng như bề mặt sơn xe… khi bị ép giữa bạt và thân xe sẽ hoạt động như "giấy nhám", gây trầy xước khi có tác động từ gió hoặc trong quá trình tháo lắp bạt. Do đó, trước khi phủ bạt, chủ xe nên lau sơ hoặc rửa xe để loại bỏ bụi bẩn, đặc biệt là các hạt cát nhỏ có thể gây hại cho lớp sơn.
