“Ngay sau tuyên bố phong tỏa trên biển của Tổng thống Mỹ Donald Trump, toàn bộ hoạt động lưu thông qua eo biển đã ngừng lại”, hãng giám sát hàng hải Lloyd’s List, có trụ sở chính tại London, ghi nhận thực trạng trên eo biển Hormuz vào ngày 12-13/4.
Hãng cho biết số lượng tàu chở dầu đi qua eo biển hôm 11/4 tăng nhẹ so với những ngày trước, sau khi Mỹ – Iran đồng ý ngừng bắn hai tuần và tiến hành đàm phán trực tiếp tại Islamabad, Pakistan. Lloyd’s List lý giải rằng một số công ty vận tải biển đã tìm cách đón đầu rủi ro, tận dụng lệnh ngừng bắn tạm thời để đưa tàu rời khỏi Trung Đông.
Reuters ghi nhận dữ liệu vận tải cho thấy ít nhất ba tàu chở dầu siêu lớn (VLCC) đã đi qua eo biển Hormuz hôm 12/4, được cho là những tàu VLCC đầu tiên rời khỏi vịnh Ba Tư kể từ khi Mỹ – Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn vào tuần trước.
Hoạt động này giảm mạnh sau khi Mỹ – Iran kết thúc đàm phán mà không đạt được thỏa thuận và ông Trump thông báo về lệnh phong tỏa eo biển Hormuz, có hiệu lực từ 10h hôm nay (21h giờ Hà Nội).
Dữ liệu cho thấy tàu VLCC Agios Fanourios I treo cờ Malta, đã tìm cách đi qua eo biển để vào vùng Vịnh nhận dầu của Iraq, nhưng phải quay đầu và hiện neo gần vịnh Oman. Reuters nhận định “các tàu chở dầu đang né eo biển Hormuz trước thềm lệnh phong tỏa của Mỹ”.
Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo sẽ bắt đầu chặn tàu của tất cả quốc gia ra vào khu vực bờ biển tại Iran, trong đó có mọi cảng của Iran ở vịnh Ba Tư và vịnh Oman, nhưng “không cản trở tự do hàng hải” đối với những tàu đến và đi từ các cảng ngoài Iran.
Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng, chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Ngay sau khi Mỹ – Israel phát động chiến dịch tấn công Iran vào ngày 28/2, Tehran đã triển khai nhiều xuồng cao tốc để rải thủy lôi tại eo biển Hormuz.
Thủy lôi, cùng mối đe dọa từ máy bay không người lái (UAV) và tên lửa, khiến số lượng tàu hàng đi qua tuyến hàng hải này giảm xuống mức rất thấp, đẩy giá năng lượng tăng cao và mang lại cho Iran đòn bẩy lớn nhất trong xung đột.
Sau khi các bên đạt được lệnh ngừng bắn và mở cửa lại eo biển, IRGC ngày 9/4 công bố lộ trình thay thế cho tàu thuyền để tránh nguy cơ trúng thủy lôi tại tuyến hàng hải. Tuy nhiên, quan chức Mỹ cho rằng tuyến di chuyển này bị hạn chế đáng kể, chủ yếu do Iran rải thủy lôi một cách thiếu hệ thống.
Theo Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV), mẫu súng điện từ này được thiết kế cho các hoạt động cần tính bí mật cao, với khả năng bắn từ 1.000 - 2.000 viên đạn mỗi phút và có thể xuyên qua các tấm gỗ ở khoảng cách hàng chục mét.
Đáng chú ý, mức công suất của súng có thể điều chỉnh linh hoạt. Khi hoạt động ở mức thấp, thiết bị được cho là giảm nguy cơ gây chết người, thay vào đó chủ yếu nhằm vô hiệu hóa mục tiêu.
Mẫu súng này có thiết kế nhỏ gọn, nòng dài khoảng 30cm và có thể sử dụng bằng một tay. Thiết bị còn được trang bị đèn laser nhằm tăng độ chính xác khi ngắm bắn.
Về nguyên lý hoạt động, súng điện từ Coil gun hay còn gọi là Gauss gun sử dụng các cuộn điện từ để gia tốc đạn kim loại lên tốc độ cao, thay vì dùng thuốc nổ như vũ khí truyền thống.
Nhờ đó khi khai hỏa, súng gần như không tạo ra ánh chớp đầu nòng, không khói, tiếng ồn rất nhỏ và không thải vỏ đạn - những yếu tố giúp tăng khả năng tác chiến bí mật.
Vũ khí này đã hoàn tất thử nghiệm và hiện đạt các yêu cầu cần thiết để đưa vào sử dụng.
Mẫu súng được giới thiệu lần này là phiên bản nâng cấp từ một nguyên mẫu thử nghiệm trước đó.
Theo báo Global Times, phiên bản nâng cấp của mẫu súng này sử dụng loại đạn có kích thước và khối lượng lớn hơn, qua đó tạo ra động năng cao hơn cho mỗi phát bắn dù tốc độ bắn có phần chậm lại.
Thiết kế "tàng hình" với không có tia lửa đầu nòng, tiếng ồn rất thấp và không có vỏ đạn giúp tăng khả năng ứng dụng trong thực thi pháp luật, kiểm soát đám đông hoặc các nhiệm vụ đặc biệt đòi hỏi sự kín đáo.
Theo báo SCMP, Trung Quốc từ nhiều năm qua đã phát triển và thử nghiệm pháo điện từ (electromagnetic railgun).
Quân đội Trung Quốc đã lắp thử một hệ thống railgun lên tàu đổ bộ lớp Haiyang Shan và tiến hành các cuộc thử nghiệm trên biển, với mục tiêu nghiên cứu khả năng phóng đạn ở tốc độ lớn, thậm chí vượt Mach 5 trong một số thử nghiệm.
Báo Lenta của Nga cho biết một vụ nổ đã xảy ra tại Tháp Mosfilm, tòa nhà chọc trời ở phố Mosfilmovskaya tại Moskva, vào rạng sáng nay. Công trình này là tổ hợp dân cư gồm hai tòa tháp cao lần lượt 213 m và 131 m, được xây xong vào tháng 12/2011.
Hình ảnh hiện trường cho thấy hư hại ở phần phía trên của một tòa nhà, dường như là tòa tháp cao 213 m nằm trong tổ hợp Tháp Mosfilm. Mảnh vỡ nằm rải rác ở khu phố phía dưới và lực lượng ứng phó khẩn cấp đã được triển khai tới hiện trường.
Thị trưởng Moskva Sergey Sobyanin cho biết UAV Ukraine đánh trúng một tòa nhà gần phố Mosfilmovskaya, nhưng không nêu địa điểm cụ thể, thêm rằng không có ai bị thương sau sự việc. Ông Sobyanin sau đó thông báo có thêm hai UAV phóng về hướng Moskva và đã bị lực lượng phòng không bắn hạ.
Bộ Quốc phòng Nga và quân đội Ukraine chưa bình luận về thông tin.
Báo Kyiv Indepedent nhận định đây là cuộc tấn công sâu nhất của Ukraine nhằm vào khu dân cư trung tâm tại Moskva, cách trụ sở Bộ Quốc phòng Nga khoảng 3 km và Quảng trường Đỏ gần 7 km. Tháp Mosfilm nằm trong khu dân cư cao cấp ở thành phố này, gần các đại sứ quán và nhà ở dành cho nhân viên ngoại giao.
Ukraine từng nhiều lần tiến hành các cuộc tấn công bằng UAV nhằm vào Moskva. Dù vậy, hiếm khi thủ đô của Nga hứng thiệt hại về hạ tầng dân sự nhờ năng lực phòng thủ tốt trước những mối đe dọa từ trên không, dù Ukraine đã tăng cường tập kích trong vài tháng qua.
Vụ tấn công xảy ra chỉ vài ngày trước khi Nga tổ chức lễ Duyệt binh Chiến thắng trên Quảng trường Đỏ. Bộ Quốc phòng Nga cho biết sự kiện năm nay sẽ không huy động những đội hình xe cơ giới như các năm trước vì "tình hình tác chiến".
Trang tin USNI News của Viện Hải quân Mỹ hôm 6/4 cho biết trong đề xuất ngân sách của Lầu Năm Góc cho năm tài chính 2027, hải quân Mỹ muốn quốc hội duyệt mua 540 tên lửa phòng không SM-6 có tổng giá trị 4,33 tỷ USD, tăng khoảng ba lần so với con số 166 quả trước đó một năm.
Lực lượng này cũng muốn được cấp 3 tỷ USD để mua 785 tên lửa hành trình Tomahawk, tăng hơn 14 lần so với 55 quả được phê duyệt trong năm tài chính 2026. Hải quân Mỹ còn đề xuất mua 494 tên lửa đối không tầm trung AIM-120 AMRAAM có tổng giá trị 804 triệu USD, cùng 141 ngư lôi hạng nặng Mark 48 với giá 571 triệu USD.
Phần lớn tên lửa Tomahawk và SM-6 sẽ nằm trong dự luật hòa giải ngân sách liên bang thứ hai, cho phép hải quân Mỹ dàn trải mua sắm trong vài năm.
Tên lửa hành trình Tomahawk đạt tầm bắn 1.600-2.500 km tùy phiên bản, có thể được khai hỏa từ hệ thống phóng thẳng đứng Mark 41 trên nhiều loại tàu mặt nước và tàu ngầm của hải quân Mỹ. SM-6 là tên lửa phòng không chủ lực của hạm đội tàu mặt nước Mỹ, cũng có khả năng làm nhiệm vụ chống hạm trong một số trường hợp.
SM-6 và Tomahawk nằm trong số những loại đạn đắt tiền, khó chế tạo nhất trong kho vũ khí của quân đội Mỹ.
Hải quân Mỹ đề xuất mua lượng lớn tên lửa giữa lúc xuất hiện lo ngại rằng lực lượng này đang tiêu hao quá nhiều vũ khí trong xung đột Trung Đông. Điều này làm kho dự trữ bị hao hụt và có thể khiến Mỹ gặp bất lợi trong nỗ lực đối phó với các đối thủ ngang hàng.
Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ước tính đến cuối tháng 3, hải quân Mỹ đã khai hỏa khoảng 850 quả Tomahawk trong xung đột với Iran. Đây là số lượng tên lửa Tomahawk lớn nhất được phóng trong một xung đột đơn lẻ kể từ Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991.
Todd Harrison, chuyên gia cấp cao về chi tiêu quốc phòng tại Viện Doanh nghiệp Mỹ, cho biết Washington cần mua lượng lớn tên lửa Tomahawk và SM-6, song ngành công nghiệp quốc phòng nội địa hiện không đủ khả năng đáp ứng nhu cầu lớn như thế trong thời gian ngắn.
Harrison cho rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump muốn dàn trải mua sắm bằng cách đưa phần lớn tên lửa vào dự luật hòa giải ngân sách liên bang, thêm rằng đây là phương án khả thi hơn. "Về cơ bản, họ đang ứng tiền trước để mua đạn dược", ông cho hay.
