Hơn một tháng qua, cô sử dụng dịch vụ thuê người đi chợ và nấu cơm tại nhà. Trước đây, do tính chất công việc Ngọc phải túc trực máy tính. Để tiết kiệm thời gian, cô đặt mua bánh mì hoặc cơm hộp qua ứng dụng. Sau vài lần ngộ độc thực phẩm và bệnh dạ dày tái phát, cô tìm đến dịch vụ nấu cơm theo yêu cầu.
Dịch vụ có tiền công nấu 100.000 đồng mỗi giờ. Tiền đi chợ Ngọc khoán trong khoảng 200.000 đồng, yêu cầu các món “chuẩn vị Bắc truyền thống”. Với chi phí này, cô có cơm nhà đủ ăn hai ngày.
“Đặt đồ ăn ngoài cũng tốn khoảng 150.000 đồng – 200.000 đồng mỗi ngày nhưng bữa ngon, bữa dở, phải chờ một, hai tiếng nên dịch vụ nấu cơm nhà này không đắt”, cô nói.
Tại TP HCM, Minh Thư, 31 tuổi, nhân viên sáng tạo nội dung, đặt dịch vụ thuê người đến nấu ăn tại bếp công ty cho mình và hai đồng nghiệp.
Với 188.000 đồng tiền công cho 2,5 tiếng đứng bếp, nhóm của Thư có bữa trưa đủ món mặn, canh và rau xào. Tính cả tiền mua thực phẩm, nhóm ba người của cô tốn khoảng 600.000 đồng. “Món ăn đúng khẩu vị. Khẩu phần đủ cho 5-6 người ăn. Trong quá trình nấu, chúng tôi có thể quan sát trực tiếp cách chế biến nên rất yên tâm”, Thư nói.
Không chỉ người đi làm, nhiều sinh viên cũng coi việc thuê người nấu ăn là giải pháp tiết kiệm. Nguyễn Khánh An, sinh viên năm ba Đại học Văn Lang, TP HCM, cho biết hơn một tháng nay, nhóm 5 người trọ cùng cô đã bỏ thói quen ăn ngoài để chuyển sang mô hình “cơm nhà thuê nấu”.
Trước đây, mỗi người tốn khoảng 150.000 đồng một ngày cho các bữa ăn hàng hoặc đồ ăn nhanh. Hiện tại, họ chi khoảng 300.000 đồng mua thực phẩm và thuê người nấu trong một giờ với giá 90.000 đồng. Với tổng chi phí gần 400.000 đồng, nhóm của An có đủ ba món mặn, canh, rau để ăn trong hai ngày.
“Tính ra mỗi người chỉ tốn vài chục nghìn đồng một ngày cho bữa cơm đủ chất, rẻ hơn rất nhiều”, An nói.
Ở Việt Nam, dịch vụ đến nấu ăn tại nhà không mới, trước đây phục vụ nhóm khách hàng gia đình đông người, bận rộn hoặc có con nhỏ. Nhưng từ cuối năm 2025 đến nay, nhóm khách hàng độc thân hoặc gia đình trẻ chiếm đa số.
Bà Tú Anh, Trưởng phòng nhân sự công ty dịch vụ giúp việc Guvi tại TP HCM, cho biết từ đầu năm đến nay, mỗi tháng có hơn 25.000 lượt khách hàng là người độc thân hoặc cặp đôi trong độ tuổi 25-34 đặt dịch vụ nấu ăn, đi chợ. Tệp khách này tăng trưởng 27%, vượt qua nhóm gia đình.
“Từ việc đặt thử do tò mò, nhiều người trẻ đã hình thành thói quen dùng dịch vụ để có cơm nhà mà không tốn thời gian, công sức”, bà Tú Anh nói. “Tệp khách trẻ này thường mua sẵn thực phẩm chỉ thuê người nấu hoặc gửi danh sách mua sắm để kiểm soát chi phí”.
Hiện tại, phí dịch vụ của công ty dao động 80.000-107.000 đồng mỗi giờ, tùy địa điểm và thời gian. Mỗi ca ít nhất hai giờ.
Bà Phương Thanh, đại diện ứng dụng giúp việc tại nhà bTaskee, ghi nhận dịch vụ thuê nấu cơm tại nhà tăng gần 30% tính từ đầu năm 2026. Phần lớn khách dưới 35 tuổi, độc thân hoặc các cặp đôi, sống trong chung cư ở Hà Nội, TP HCM và Đà Nẵng. “Nhu cầu tăng cao khi người trẻ ưu tiên thời gian nghỉ ngơi hoặc phát triển bản thân thay vì tự làm việc nhà”, bà nói.
Chi phí đi chợ hộ ở bTaskee dao động 95.000-115.000 đồng một giờ; nấu ăn từ 150.000-180.000 đồng mỗi giờ. “Khách trẻ thường ưu tiên thực đơn cá nhân hóa như chế độ ăn ít dầu mỡ hoặc thử nghiệm đa dạng phong cách ẩm thực”, bà Thanh cho biết thêm.
Xu hướng này cũng mở ra cơ hội việc làm cho những lao động tự do. Chị Nguyễn Thị Tú, 38 tuổi, ở TP HCM với 7 năm kinh nghiệm giúp việc nay chuyển nghề nấu cơm nhà cho các sinh viên ở ghép hoặc vợ chồng trẻ từ 26-35 tuổi. Nhóm khách này thường mua sẵn thực phẩm, chỉ yêu cầu nấu trong một giờ. Việc chuyển từ giúp việc toàn thời gian sang làm theo giờ giúp chị linh hoạt hơn.
“Hiện tại, tôi nhận hai ca mỗi ngày, tối về chăm con. Riêng tệp khách sinh viên, mỗi tháng tôi nhận hơn chục đơn. Thu nhập ổn định hơn mà vẫn có thời gian cho gia đình”, chị Tú nói.
PGS TS Phạm Ngọc Trung, nguyên Trưởng khoa Tuyên truyền, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, nhận định đây là sự phân chia lao động của thị trường đô thị. Trước đây, giúp việc thường được thuê theo tháng để chăm sóc người già, trẻ nhỏ. Hiện nay, người trẻ độc thân ưu tiên thuê theo giờ để tiết kiệm chi phí và tránh bất tiện khi có người lạ ở cùng nhà.
Theo ông Trung, xu hướng này xuất phát từ hai nhóm: người trẻ kém kỹ năng nội trợ và nhóm biết nấu nướng nhưng thiếu thời gian do áp lực công việc.
“Việc thuê nấu ăn giúp giải phóng sức lao động, đồng thời tránh mệt mỏi, cãi vã trong việc chia sẻ việc nhà của các cặp vợ chồng. Điều này cũng mở thêm thị trường lao động tại các đô thị lớn”, ông Trung nói.
Dưới góc độ xã hội học, thạc sĩ Hoàng Hà, giảng viên Học viện Phụ nữ Việt Nam cho biết việc người trẻ chi tiền cho dịch vụ giúp việc bị định kiến là lười biếng hoặc hoang phí. Tuy nhiên, ông nhận định đây là cách cân bằng cuộc sống khi áp lực mưu sinh chiếm phần lớn năng lượng.
“Nữ công gia chánh không nên là thước đo duy nhất của hạnh phúc. Chi tiền giảm bớt gánh nặng bếp núc giúp gia đình có thêm thời gian gắn kết, tránh xung đột khi phân bổ việc nhà không hợp lý”, ông Hà nói.
Chuyên gia này ủng hộ xu hướng “thuê nấu cơm nhà” vì giúp tạo việc làm cho xã hội, song lưu ý người trẻ nên chọn các nền tảng có pháp nhân và quy trình kiểm định để đảm bảo an toàn.
Với nhiều người lớn lên ở vùng quê miền Tây hay miền Bắc, cá rô đồng từng là loại cá quen thuộc xuất hiện rất nhiều sau những cơn mưa lớn. Chỉ cần nước ngập đồng, người dân có thể dễ dàng đi bắt cá bằng rổ, lưới hay thậm chí dùng tay không. Thế nhưng hiện nay, loại cá dân dã này ngày càng hiếm, muốn ăn nhiều khi phải đặt trước hoặc chờ đúng mùa mới có.
Cá rô đồng sống tự nhiên ở ruộng lúa, ao hồ và những vùng ngập nước. Loại cá này không quá to nhưng thịt chắc, thơm và đặc biệt ít tanh hơn nhiều loại cá nuôi công nghiệp. Với người dân quê, cá rô đồng không chỉ là món ăn mà còn gắn liền với ký ức tuổi thơ mỗi mùa mưa về.
Ngày trước, cá rô đồng không bao giờ thiếu vắng trong các cánh đồng lúa nước và từ lâu đã là là loại thực phẩm tạo nên món ăn dân dã mà hấp dẫn lạ lùng.
Cá rô có thể chế biến thành nhiều món khác nhau. (Ảnh minh họa)
Ngoài những món truyền thống như: Cá rô kho tộ, cá rô rán giòn, cá rô nướng, miến cá rô, lẩu cá rô đồng… Trong đó, món cá rô đồng kho tiêu ăn cùng cơm nóng vẫn được nhiều người xem là "chuẩn vị quê nhà". Và còn có thể tìm thấy một hương vị ngọt ngào từ món canh cải bẹ xanh nấu cá rô (cá rô nấu canh rau cải).
Trước đây, sau những cơn mưa đầu mùa, cá rô thường xuất hiện dày đặc ngoài đồng. Tuy nhiên vài năm trở lại đây, cá rô đồng tự nhiên ngày càng ít. Nhiều người cho rằng nguyên nhân đến từ việc môi trường sống thay đổi, thuốc bảo vệ thực vật sử dụng nhiều hơn và diện tích ruộng đồng tự nhiên dần thu hẹp. Chính vì vậy, nguồn cá rô đồng tự nhiên không còn dồi dào như trước.
Hiện nay tại nhiều nơi, cá rô đồng tự nhiên được xem là đặc sản. Vào mùa mưa, nhiều quán ăn hoặc thương lái phải nhận đặt trước vì số lượng không nhiều. Giá cá rô đồng tự nhiên cũng cao hơn đáng kể so với cá nuôi thông thường nhưng vẫn được nhiều người tìm mua vì hương vị đặc trưng khó thay thế.
Không ít người cho rằng điều khiến cá rô đồng trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở vị ngon mà còn ở cảm giác hoài niệm. Đó là hương vị của những ngày mưa, của cánh đồng quê và ký ức giản dị mà nhiều người nay khó tìm lại được giữa cuộc sống hiện đại.
Hoạt động với chủ đề "Giữ xanh biển Đà Nẵng" do Ban quản lý bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng tổ chức, nhằm hưởng ứng mùa du lịch biển 2026, đồng thời kêu gọi cộng đồng chung tay bảo vệ môi trường biển.
Từ sáng sớm, các lực lượng tình nguyện viên gồm đoàn viên thanh niên, cán bộ, sinh viên... đã có mặt tại bãi biển Hà Khê (phường Thanh Khê, TP Đà Nẵng), chia thành nhiều nhóm thu gom rác dọc khu vực bãi cát. Nhiều loại rác thải nhựa, túi ni lông, vỏ chai… được thu gom, góp phần làm sạch bãi biển.
Chương trình còn tổ chức tuyên truyền nâng cao nhận thức bảo vệ môi trường biển. Người tham dự được nghe chuyên đề “Biển đang lên tiếng - Bạn có đang lắng nghe?”, qua đó hiểu rõ hơn những tác động của rác thải nhựa đối với hệ sinh thái và đời sống con người.
Bên cạnh đó, mô hình “đổi rác lấy quà” thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia. Rác thải sau khi thu gom được đổi lấy các sản phẩm thân thiện môi trường như túi vải, cây xanh… góp phần hình thành thói quen của người dân và du khách trong việc bảo vệ môi trường.
Ông Trần Đại Nghĩa - Phó trưởng Ban quản lý bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng - cho biết ngày hội không chỉ góp phần làm sạch môi trường biển, mà còn lan tỏa thông điệp mỗi người là một “đại sứ môi trường”, cùng chung tay xây dựng hình ảnh biển Đà Nẵng xanh - sạch - đẹp, an toàn và thân thiện trong mắt du khách.
"Đà Nẵng có lợi thế với đường bờ biển đẹp, là điểm đến hấp dẫn của du khách. Tuy nhiên môi trường biển đang chịu nhiều tác động từ rác thải, đặc biệt tại tuyến ven biển Nguyễn Tất Thành, đòi hỏi mỗi người cần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường biển", ông Nghĩa nói.
Đây là hoạt động trong khuôn khổ nội dung của hội thi Thủ lĩnh sinh viên TP.HCM năm 2026.
Mọi nẻo xóm, bà con cùng học sinh hân hoan đến trạm y tế xã để tham dự ngày hội "Kiến tạo sức khỏe, nâng cao chất lượng đời sống". Đội ngũ y bác sĩ và sinh viên hỗ trợ đo huyết áp, tính chỉ số BMI, tư vấn dinh dưỡng như giảm muối, phòng bệnh gout, đồng thời tập huấn kỹ năng chăm sóc sức khỏe và sơ cứu cơ bản cho người dân.
Ông Đỗ Thanh Hòa (50 tuổi, xã Thạnh An) từng lam lũ nghề thợ hồ, mấy năm nay cơn đau thần kinh tọa đeo bám dai dẳng. Khi không còn đủ sức lao động nặng, ông chuyển sang phụ giúp gia đình buôn bán đồ ăn vặt để trang trải.
Cuộc sống ở đảo vốn khó khăn, 5-7 năm qua ông đều dành dụm tiền về TP khám y học cổ truyền. Nay được nhóm sinh viên đến thăm khám, tư vấn sức khỏe, ông có mặt từ sớm. Ông Hòa nói các bạn sinh viên đầy ấm áp, chân tình, không ngại quãng đường xa về với xã đảo giúp đỡ bà con.
"Tôi hạnh phúc khi thấy hình ảnh sinh viên thành ph ố đi tình nguyện đầy nghĩa tình bằng kiến thức chuyên môn, ngành học để tư vấn cho bà con rất kỹ càng và tâm huyết", ông Hòa bày tỏ.
Trực tiếp thăm khám, bạn Phạm Duy Thanh (ủy viên BCH Hội Sinh viên Việt Nam Trường ĐH Y Dược TP.HCM) nhớ hình ảnh một phụ nữ lớn tuổi đến điểm khám từ rất sớm. Bà nói chỉ nghĩ "đi khám cho biết" nhưng sau khi được tầm soát, tư vấn về huyết áp và hướng dẫn theo dõi sức khỏe đã xúc động nói lâu rồi mới có dịp được bác sĩ, sinh viên y khoa hỏi han kỹ như vậy. Trước khi về bà còn nắm tay các bạn nói cảm ơn vì "không chỉ khám bệnh mà còn đem sự quan tâm ra đảo".
Khoảnh khắc đó khiến Thanh nhận ra đôi khi giá trị lớn nhất mình mang đến không chỉ là chuyên môn mà còn là sự sẻ chia và niềm tin. Hành trình là sự kết nối giữa tri thức y khoa, tinh thần phục vụ cộng đồng và trách nhiệm của một cán bộ hội sinh viên.
"Hành trình là cơ hội để vận dụng kiến thức chuyên môn của sinh viên y vào thực tiễn, hơn hết là được học từ chính cuộc sống và người dân. Qua từng lượt khám, từng câu chuyện mình cảm nhận rõ hơn ý nghĩa của y học dự phòng và tinh thần lấy người dân làm trung tâm", Thanh nói.
Tại Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Thạnh An, chương trình "Kiến tạo công dân số - Mang tri thức số đến xã đảo" diễn ra với nhiều hoạt động, trong đó đặc biệt là thử thách "Sáng tạo cùng trí tuệ nhân tạo (AI)". Các học sinh xã đảo háo hức tạo video/poster về chủ đề bảo vệ môi trường biển và quảng bá du lịch xã đảo Thạnh An.
Em Nguyễn Phan Khánh Như (lớp 10, Trường THCS-THPT Thạnh An) kể đã được hướng dẫn sử dụng các công cụ AI tạo ảnh bằng cách nhập câu lệnh mô tả chi tiết khung cảnh xã đảo Thạnh An vào buổi sáng, thiên nhiên xanh mát, rừng ngập mặn cùng hình ảnh các bạn học sinh đang nhặt rác trên bãi biển.
"Lần đầu tiên được trải nghiệm ứng dụng AI vào học tập và cuộc sống, em đã học được cách sử dụng công cụ này để phát huy trí tưởng tượng và khả năng sáng tạo của mình. Em sẽ mày mò thêm để có thể tự thiết kế nhiều poster đẹp về du lịch xã đảo Thạnh An để quảng bá vẻ đẹp thiên nhiên và con người nơi đây", Như bày tỏ.
Theo Phạm Ngọc Quỳnh Giang (liên chi hội phó Liên chi hội Sinh viên khoa du lịch - ĐH Kinh tế TP.HCM), điều đọng lại không phải là những khái niệm phức tạp mà là sự tò mò, là ánh mắt chăm chú khi từng bước khám phá một điều mới.
"Khi công nghệ được mang đến một cách gần gũi, AI không còn xa lạ mà trở thành một công cụ mở ra những cách học khác, những suy nghĩ khác và cả những ước mơ khác. Những nụ cười, ánh mắt trầm trồ đến tâm thế thuyết trình ấn tượng của học sinh khi hiểu được một điều mới từ ứng dụng công nghệ là sứ mệnh của hành trình này", Giang nói.
Phó chủ tịch Hội Sinh viên Trường ĐH Kinh tế - Luật TP.HCM Nguyễn Thị Hải Linh chia sẻ khi tri thức được lan tỏa và sức khỏe được quan tâm đúng mức, đó chính là nền tảng vững chắc để mỗi cá nhân phát triển toàn diện và mỗi cộng đồng ngày càng vững mạnh.
"Với tên gọi "kiến tạo" ở đây không phải là những điều lớn lao mà bắt đầu từ chính việc mỗi người hiểu thêm một điều mới, biết thêm một kỹ năng cần thiết và có thêm động lực để phát triển bản thân", Linh nói.
