Hồi cuối tháng 3, khi xung đột Mỹ – Iran leo thang và có nguy cơ lan rộng ra toàn khu vực, Pakistan đã triển khai một nỗ lực ngoại giao hậu trường nhằm kéo các bên trở lại bàn đàm phán. Trong tiến trình này, Tư lệnh Lục quân Pakistan Asim Munir trở thành nhân tố quan trọng thúc đẩy đối thoại.
New York Times ngày 7/4 đưa tin ngay trước khi công bố thỏa thuận ngừng bắn với Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thực hiện hai cuộc điện đàm quan trọng, lần lượt với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và tướng Munir. Việc một tư lệnh nước ngoài nằm trong danh sách liên lạc của ông Trump ở thời điểm then chốt cho thấy ông Munir có vị thế đặc biệt.
Tại Pakistan, dù chính phủ dân sự nắm quyền điều hành, quân đội, đặc biệt là Tư lệnh Lục quân, mới là bên thực sự định hình các chính sách đối ngoại và an ninh quốc gia cốt lõi. Mọi quyết sách lớn liên quan đến Mỹ, Ấn Độ hay Iran đều phải có sự gật đầu của tướng Munir, theo Viện Hòa bình Mỹ.
“Tư lệnh Munir là người kiến tạo chính sách đối ngoại của Pakistan”, cựu đại sứ Pakistan tại Mỹ Maleeha Lodhi nói với Wall Street Journal. “Ông ấy có lẽ là quan chức quốc tế duy nhất mà Tổng thống Trump thường xuyên đưa ra những nhận xét tích cực”.
Ông Munir được cho là bắt đầu trao đổi với Tổng thống Trump về chiến sự Iran từ khoảng hai tuần trước, khi tình hình leo thang nguy hiểm. Axios dẫn lời một quan chức Mỹ thêm rằng ông Munir còn thiết lập được mối quan hệ với Phó tổng thống JD Vance, mở rộng thêm kênh liên lạc với giới lãnh đạo Mỹ.
“Ông Munir có chỉ số cảm xúc cao và tất nhiên là cả khả năng hòa giải”, Lin Minwang, phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Nam Á tại Đại học Phúc Đán, nói với SCMP. “Tổng thống Trump có xu hướng coi trọng quan hệ cá nhân, khiến yếu tố này mang tính quyết định”.
Ông Munir góp phần đáng kể trong việc khôi phục quan hệ song phương với Mỹ, vốn lao dốc từ khi tình báo Mỹ phát hiện trùm khủng bố Osama bin Laden ẩn náu tại thành phố Abbottabad ở Pakistan năm 2011. Tình hình thêm tồi tệ trong nhiệm kỳ thủ tướng Imran Khan, vì Pakistan theo đuổi chính sách đối ngoại ít phụ thuộc Mỹ.
Tại một sự kiện về Gaza vào tháng 10/2025, Tổng thống Trump gọi ông Munir là “nguyên soái yêu thích của tôi”, dù Tư lệnh Lục quân Pakistan không có mặt. Tháng 6/2025, ông Trump mời ông Munir đến Nhà Trắng và gặp riêng. Đây được xem là động thái đặc biệt, khi một lãnh đạo quân đội Pakistan được Tổng thống Mỹ tiếp đón trong bối cảnh chính phủ dân sự vẫn nắm quyền.
Ba tháng sau, ông Munir tiếp tục xuất hiện tại Phòng Bầu dục, lần này cùng Thủ tướng Shehbaz Sharif, diễn biến được cho là củng cố thêm mối quan hệ cá nhân và chính trị giữa hai bên.
Trong khi đó, quân đội Pakistan vốn có quan hệ chặt chẽ với các chỉ huy quân sự Iran. Hai nước có biên giới chung khoảng 900 km, từng xảy ra đụng độ dọc biên giới hồi tháng 1/2024 và ông Munir đã tham gia kiểm soát, hạ nhiệt căng thẳng bằng các mối liên hệ trực tiếp với Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
“Ông ấy đã xây dựng được một mức độ tin cậy nhất định”, Abdul Basit, nhà nghiên cứu tại Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore, nói.
Pakistan là quốc gia có cộng đồng Hồi giáo dòng Shiite lớn thứ hai thế giới, sau Iran, sở hữu vũ khí hạt nhân và không có căn cứ Mỹ trên lãnh thổ. Do đó, Iran có thể coi Pakistan là nước trung lập hơn những bên khác.
Ngoài ra, Tư lệnh Munir còn chủ động mở rộng mạng lưới quan hệ với các cường quốc khác, như Trung Quốc hay Arab Saudi.
Cách tiếp cận đa hướng giúp Pakistan duy trì vị thế đặc biệt, vừa là đồng minh lớn ngoài NATO của Mỹ, vừa là đối tác của Trung Quốc, duy trì được quan hệ tốt với cả Iran và Arab Saudi, hai nước đối thủ của nhau tại Trung Đông. Khi các kênh đối thoại truyền thống rơi vào bế tắc, mạng lưới đa phương linh hoạt này đã giúp duy trì liên lạc giữa các bên, tạo tiền đề cho thỏa thuận ngừng bắn hai tuần.
Sinh năm 1968, ông Munir không đi theo con đường thăng tiến thường thấy. Ông từng đứng đầu cả Cơ quan Tình báo Quân đội (MI) và Cơ quan Tình báo Liên quân (ISI), có vai trò then chốt trong hệ thống an ninh quốc gia Pakistan. Tuy nhiên, ông đã bị cách chức lãnh đạo ISI dưới thời thủ tướng Khan.
Những biến động trên chính trường Pakistan sau đó, đặc biệt là việc thủ tướng Khan bị phế truất tháng 4/2022, đã mở đường cho ông Munir trở lại. Ông nhậm chức Tư lệnh Lục quân tháng 11 cùng năm, nhanh chóng củng cố quyền lực và mở rộng ảnh hưởng.
Trong cuộc xung đột Ấn Độ – Pakistan vào tháng 5/2025, ông Munir đưa ra các tuyên bố cứng rắn nhằm vào New Delhi, trở thành tiếng nói mang tính quyết định. Tháng 11/2025, Munir được thăng cấp Thống chế, trở thành người thứ hai trong lịch sử Pakistan mang quân hàm này.
Ông lên đỉnh cao quyền lực một tháng sau đó, làm Tổng tư lệnh Lực lượng Phòng vệ, vị trí cho phép kiểm soát toàn bộ lực lượng vũ trang. Vai trò này đi kèm với quyền miễn trừ pháp lý suốt đời, củng cố thêm vị thế của ông trên chính trường Pakistan, do quân đội nước này lâu nay thường tác động tới các chính sách an ninh của chính phủ.
Theo báo New York Times, khi chiếc F-15 bị bắn rơi, viên sĩ quan hệ thống vũ khí ngồi ở ghế sau đã tiếp đất bằng dù. Sĩ quan này bị thương nhưng vẫn có thể đi lại được. Sau đó người này leo lên một sườn núi cao khoảng 2.100m trước khi ẩn náu trong một khe đá.
Trong tình huống sinh tử như vậy, bộ đồ tác chiến được trang bị trên người sĩ quan đóng vai trò then chốt, khi tích hợp sẵn thiết bị liên lạc CSEL cùng thực phẩm, nước uống, vật dụng sơ cứu và một khẩu súng ngắn.
CSEL (Combat Survivor Evader Locator - tạm dịch: Thiết bị định vị cho người sống sót và lẩn tránh trong chiến đấu) là hệ thống do Hãng Boeing phát triển.
Thiết bị nặng khoảng 800 gam, có độ bền cao, có thể hoạt động ngay cả sau khi bị ngâm nước ở độ sâu 10 mét và duy trì chế độ chờ lên đến 21 ngày.
Điểm khác biệt của CSEL so với các thiết bị liên lạc thông thường là thiết bị sử dụng tín hiệu mã hóa kết hợp công nghệ nhảy tần, giúp giảm đáng kể khả năng bị phát hiện hoặc gây nhiễu.
Ngoài ra thiết bị còn có nút khẩn cấp để phát tín hiệu không mã hóa trong tình huống nguy hiểm.
CSEL cũng được tích hợp bản đồ, dữ liệu nhiệm vụ và có thể kết nối với hệ thống vệ tinh quân sự, đảm bảo duy trì liên lạc liên tục.
Nhờ cơ chế phát tín hiệu cực ngắn và thay đổi tần số liên tục, thông tin về vị trí và tình trạng của phi công vẫn được truyền đi một cách kín đáo về trung tâm chỉ huy. Đồng thời thiết bị còn cho phép nhận lại hướng dẫn từ lực lượng giải cứu, chẳng hạn như di chuyển đến khu vực an toàn hơn trong lúc chờ giải cứu.
Trong gần 48 giờ đầy căng thẳng, phi công duy trì trạng thái ẩn mình, chỉ bật CSEL theo từng khoảng thời gian để tiết kiệm pin và hạn chế nguy cơ bị dò tìm.
Ngày 3-4, khi "hàng chục máy bay" (theo lời kể của Tổng thống Donald Trump) và hàng trăm lính đặc nhiệm, bao gồm biệt kích SEAL Team 6 (Đội 6 SEAL) của Hải quân Mỹ tiến gần, thiết bị được chuyển sang chế độ dẫn đường chính xác, giúp xác định vị trí theo thời gian thực để chiến dịch cứu hộ diễn ra thành công.
Sau khi các đoạn video ghi lại vụ nổ súng ngày 26-4 tại khách sạn Washington Hilton (Mỹ) được lan truyền, trạng thái bình thản của một số khách mời tại sự kiện đã thu hút chú ý của dư luận.
Khi nghi phạm Cole Allen vượt qua hàng rào an ninh và nổ súng, những tiếng đạn vang lên khắp khán phòng. Ngay lập tức hầu hết khách mời - bao gồm cả Tổng thống Mỹ Donald Trump và Phu nhân - nhanh chóng cúi xuống gầm bàn.
Giữa tiếng la hét và những mệnh lệnh "nằm xuống!" từ nhân viên Mật vụ, phong thái điềm tĩnh của một người đàn ông trung niên nổi bật hẳn lên trên camera.
Theo báo Chosun Daily, ngồi tại bàn gần sân khấu chính, ông không hề hoảng loạn hay tìm chỗ ẩn nấp.
Thay vào đó, ông bình thản dùng nĩa gắp miếng phô mai ăn kèm salad khai vị, đưa vào miệng và nhai chậm rãi như thể không có chuyện gì xảy ra.
Phong thái ung dung này khiến cộng đồng mạng đặt cho ông biệt danh "người đàn ông salad".
Ông Michael Glantz cho biết ông bị đau lưng nên không thể ngồi xuống sàn - Nguồn: TIKTOK
Theo tờ New York Times, nhân vật được nhắc đến là ông Michael Glantz, một quản lý cấp cao tại Công ty giải trí Mỹ Creative Artists Agency.
Khi được hỏi vì sao có thể giữ được sự bình thản như vậy, ông Glantz cho biết: "Tôi là người New York. Cuộc sống của tôi vốn luôn bao quanh bởi tiếng còi hú và những tình huống hỗn loạn mỗi ngày".
"Tôi không thấy sợ vì ở đó có rất nhiều cảnh sát, và tôi còn muốn quan sát xem hàng trăm đặc vụ Mật vụ sẽ phản ứng ra sao.
Tôi cũng bị đau lưng nên không thể cúi xuống sàn. Hơn nữa, tôi khá kỹ tính về vệ sinh, nên không thể nằm xuống sàn khách sạn Hilton bẩn thỉu trong bộ tuxedo mới của mình", ông chia sẻ thêm.
Sau khi nghi phạm bị bắt giữ, một số khách mời dường như coi vụ việc chỉ như một sự cố nhỏ.
Do tiếng súng nổ ra đúng lúc món khai vị vừa được dọn lên, nhiều chai rượu trên bàn vẫn chưa được khui. Khi ra về, vài khách mời mang theo một hoặc hai chai rượu.
Vụ việc dấy lên làn sóng chỉ trích trên mạng: "Lấy rượu ngay sau một vụ nổ súng là hành động hết sức phản cảm".
Tuy nhiên cũng có ý kiến bênh vực: "Họ đã trả tiền cho bữa tối, nên số rượu đó thuộc về họ", hoặc "Nếu không lấy thì chúng cũng sẽ bị vứt bỏ khi dọn dẹp hiện trường".
Đảng đối lập trung hữu Tisza đã giành chiến thắng áp đảo trước đảng cầm quyền Fidesz của Thủ tướng Orban (63 tuổi) trong cuộc bầu cử quốc hội ngày 12.4, theo AP.
Kết quả kiểm phiếu chính thức được công bố hôm qua cho thấy đảng bảo thủ Tisza do ông Peter Magyar (45 tuổi) làm lãnh đạo đã giành được thế siêu đa số khi thắng 138 trong tổng số 199 ghế, tức hơn 2/3 số ghế tại quốc hội. Đảng theo đường lối dân tộc túy Fidesz của ông Orban về nhì với 55 ghế, trở thành đảng đối lập lớn nhất khi nhiệm kỳ mới của quốc hội bắt đầu vào tháng sau. Còn đảng cực hữu Phong trào tổ quốc ta (MHM) thắng 6 ghế còn lại, theo DW.
Đến sáng qua (giờ VN), ông Orban đã thừa nhận thất bại và mô tả kết quả của cuộc bỏ phiếu hôm 12.4 là "đầy cay đắng nhưng rõ ràng". "Tôi đã gửi lời chúc mừng đến đảng chiến thắng", ông Orban nói, và cho biết thêm đảng của ông sẽ tiếp tục phụng sự Hungary trên vai trò đối lập. Sau đó, ông Magyar tuyên bố đã thành công "giải phóng" Hungary sau 16 năm dài dưới sự cầm quyền của Thủ tướng Orban.
Ông Magyar, luật sư kiêm nhà ngoại giao, kêu gọi một loạt các nhân vật đứng đầu dưới thời chính quyền ông Orban hãy từ chức, trong đó có chánh án Tòa Tối cao, Tổng công tố viên, lãnh đạo cơ quan truyền thông. Nhà lãnh đạo đảng Tisza cũng lên kế hoạch cho chuyến công du nước ngoài đầu tiên sau chiến thắng, với điểm đến thứ nhất là Warsaw (Ba Lan), trước khi đến Vienna (Áo) và Brussels (Bỉ) nhằm tháo gỡ việc đóng băng các nguồn tài trợ từ Liên minh châu Âu (EU).
Kể từ khi cầm quyền năm 2010, ông Orban từng được phe bảo thủ tại châu Âu và Mỹ ca ngợi là kiến trúc sư của mô hình "dân chủ phi tự do". Thế nhưng, nhà lãnh đạo dần đánh mất sự ủng hộ trong nước khi cử tri ngày càng bất mãn với tình trạng kinh tế trì trệ, việc Hungary xa rời Liên minh châu Âu trong quá trình xích gần Nga…
Thất bại nặng nề của đảng cầm quyền đã mang lại cho ông Magyar thế đa số vững chắc tại quốc hội, mở ra khả năng cải cách sâu rộng tại Hungary thời gian tới. Với 138 ghế, đảng Tisza không chỉ nắm thế siêu đa số 2/3 mà còn đủ sức đảo ngược các sửa đổi hiến pháp của ông Orban. Bản thân ông Magyar gọi cuộc bầu cử là sự lựa chọn giữa "Đông và Tây", cảnh báo cử tri rằng lập trường đối đầu của ông Orban với Brussels sẽ đẩy Hungary vào tình thế "xa mặt cách lòng" với EU. Ngược lại, ông Orban cáo buộc đảng Tisza có thể kéo Hungary vào một cuộc chiến không mong muốn với Nga, điều mà ông Magyar bác bỏ.
Trước ngày bầu cử, Phó tổng thống Mỹ JD Vance đến thăm Hungary ủng hộ ông Orban. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng hứa thúc đẩy kinh tế Hungary nếu ông Orban tái đắc cử. Thế nhưng, tất cả sự ủng hộ này đều không mang lại chiến thắng cuối cùng cho Thủ tướng Hungary. Còn Nga cũng mất đi đồng minh quan trọng trong EU.
