Giáo sư – tiến sĩ Nguyễn Thiện Nhân, nguyên Bí thư Thành ủy TP.HCM bác bỏ quan điểm cho rằng phụ nữ TP.HCM nói riêng, phụ nữ Việt Nam nói chung “lười sinh con”. Ông cho rằng đây là cách nhìn lệch bản chất, quy trách nhiệm cho phụ nữ thay vì nhìn thẳng vào những rào cản kinh tế – xã hội đang chi phối quyết định sinh con.
Ông nhận định phụ nữ hôm nay không quay lưng với thiên chức làm mẹ. Họ chỉ đang cân nhắc rất thực tế giữa khát vọng có con với áp lực cơm áo, nhà ở, công việc và chi phí nuôi dạy con: “Họ làm như vậy là đúng quy luật của cuộc sống hiện nay: không nuôi con được tử tế thì đừng sinh con, khác với quan niệm hơn 100 năm trước: trời sinh voi, trời sinh cỏ”.
Ông Nhân nhấn mạnh mức sinh thấp không phải do phụ nữ “lười sinh con”, mà vì nhiều gia đình chưa có đủ điều kiện tối thiểu để sinh và nuôi con tử tế.
Khi người lao động chưa có mức lương đủ sống – tức mức lương thấp nhất cho phép một gia đình có 2 người đi làm có thể nuôi 2 vợ chồng và 2 con đàng hoàng, cho con đi học đến 18 tuổi và học được một nghề – thì việc họ không sinh con hoặc chỉ sinh 1 con là điều dễ hiểu.
Ông phân tích, ở nhiều nước, chỉ khoảng 55 – 65% lao động đạt mức lương bằng hoặc cao hơn lương đủ sống; còn lại 35 – 45% ở dưới ngưỡng này. Với nhóm thu nhập đó, chuyện sinh và nuôi đủ hai con đến 18 tuổi gần như vượt quá khả năng. Khi thu nhập không theo kịp chi phí nhà ở, giáo dục, y tế và sinh hoạt, lựa chọn trì hoãn sinh con hoặc không sinh thêm không phải là sự ích kỷ, mà là một tính toán hợp lý.
Theo ông Nhân, phụ nữ còn bị ràng buộc bởi bất bình đẳng giới: thời gian làm việc kéo dài, gánh nặng việc nhà và chăm con vẫn chủ yếu dồn lên vai phụ nữ. Cùng với đó là nỗi lo việc làm bấp bênh, thu nhập tăng chậm, kết hôn muộn, sinh con muộn và môi trường lao động ở nhiều nơi chưa thật sự thân thiện với phụ nữ sinh con, nuôi con.
Dẫn lại khảo sát tại Nhật Bản, ông Nhân cho biết khi hôn nhân và sinh con đi kèm gánh nặng việc nhà, chăm con, chăm sóc cha mẹ lớn tuổi và nguy cơ ảnh hưởng con đường nghề nghiệp, nhiều phụ nữ sẽ suy giảm động lực kết hôn, sinh con. Bản chất của hiện tượng ấy không phải là “lười sinh con”, mà là phản ứng trước những áp lực xã hội và bất bình đẳng giới tích tụ trong thời gian dài.
Từ những phân tích đó, ông Nhân nhấn mạnh, đừng hỏi vì sao phụ nữ “lười sinh con”, mà phải hỏi vì sao xã hội vẫn chưa tạo đủ điều kiện để họ yên tâm sinh con.
Giáo sư Nguyễn Thiện Nhân nhấn mạnh, nếu không giải được bài toán thu nhập thì rất khó kỳ vọng người dân sinh đủ 2 con, dù có thêm nhiều biện pháp hỗ trợ khác.
Ông phân tích, năm 2023, lương tối thiểu ở TP.HCM khoảng 4,96 triệu đồng/tháng; lương đủ sống khoảng 10 triệu đồng/tháng – tức cao gấp 2,14 lần lương tối thiểu. Khoảng cách này cho thấy mức lương sàn hiện nay về cơ bản chỉ đủ để một người lao động tự nuôi bản thân, không thể nuôi con cái.
Ông nhận định, muốn một gia đình đạt mức sinh thay thế (tức sinh đủ 2 con) thì mỗi người đi làm phải đạt mức lương đủ sống, nghĩa là một cặp vợ chồng cần tổng thu nhập khoảng 20 triệu đồng/tháng mới có cơ sở nuôi 2 con đến tuổi trưởng thành.
Để làm rõ vai trò của tiền lương, giáo sư dẫn số liệu tuyển dụng tại TP.HCM giai đoạn 2021 – 2024. Phần lớn việc làm vẫn tập trung ở nhóm thu nhập thấp, trong khi số vị trí có thu nhập cao chiếm tỷ lệ không nhiều. Từ mặt bằng lương đó, ông ước tính số con bình quân mà lực lượng lao động này có thể sinh và nuôi chỉ khoảng 1,4 – 1,45 con.
Đáng chú ý, mức sinh thực tế của TP.HCM từ 2021 – 2024 cũng chỉ quanh ngưỡng 1,4 con/phụ nữ. Theo ông Nhân, sự trùng khớp này cho thấy rất rõ: khi thu nhập chưa đạt mức lương đủ sống cho một gia đình 4 người, thì mức sinh của địa phương rất khó tăng.
Bên cạnh đó, giáo sư cho biết TP.HCM đang nỗ lực giải quyết tình trạng mức sinh thấp. Theo đó, thành phố đã triển khai chính sách hỗ trợ 5 triệu đồng cho phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi; đồng thời hỗ trợ 2 triệu đồng cho phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội, người sống tại xã đảo khi thực hiện tầm soát trước sinh và sơ sinh.
Theo ông, đây là sự khích lệ cần thiết. Tuy vậy, để cải thiện mức sinh một cách bền vững, cần đồng thời tiếp tục hoàn thiện các giải pháp nền tảng, nhất là những vấn đề đang tác động trực tiếp đến quyết định sinh con của người dân.
Từ kinh nghiệm của những nước có mức sinh thấp kéo dài như Nhật Bản, Hàn Quốc, ông chỉ ra nhiều quốc gia đã chi rất lớn để khuyến khích kết hôn, sinh con nhưng mức sinh vẫn tiếp tục giảm. Theo ông, nguyên nhân là người trẻ vẫn phải đối mặt với hàng loạt rào cản: thu nhập không đủ nuôi 2 con, giá nhà quá cao, thiếu trường mầm non công lập, bất bình đẳng giới trong việc nhà và môi trường lao động chưa thân thiện với phụ nữ có con.
Ở chiều ngược lại, tại Indonesia, khi lo ngại mức sinh ở các đô thị lớn như Jakarta đã xuống 1,8 và có nguy cơ giảm sâu thì Indonesia bắt đầu triển khai hàng loạt chính sách thân thiện với gia đình.
Indonesia đã phát triển 3.700 trung tâm gia đình bền vững để tư vấn làm cha mẹ, khuyến khích người cha chia sẻ chăm con và việc nhà, hỗ trợ bữa ăn miễn phí cho trẻ nhỏ và học sinh, đơn giản hóa thủ tục tiếp cận chính sách gia đình… Đồng thời, thúc đẩy chương trình xây 3 triệu căn nhà mỗi năm để giảm áp lực nhà ở cho người trẻ.
Từ những kinh nghiệm đó, giáo sư Nhân cho rằng muốn thay đổi mức sinh một cách bền vững thì không thể chỉ dừng ở hỗ trợ ngắn hạn, mà phải tạo được nền tảng sống đủ vững cho người trẻ: thu nhập đủ sống, nhà ở phù hợp, dịch vụ giữ trẻ, an sinh y tế – xã hội và môi trường làm việc thân thiện với phụ nữ sinh con, nuôi con.
Ngày 22/4, Tổ chức Động vật châu Á phối hợp Chi cục Kiểm lâm Nghệ An, Vườn quốc gia Bạch Mã và Chi cục Kiểm lâm Vùng 2 tới nhà một hộ dân ở xã Quang Đồng (trước đây thuộc huyện Yên Thành) kiểm tra sức khỏe cho hai con gấu.
Kết quả cho thấy chúng đủ điều kiện sức khỏe, được chuyên gia gây mê và đưa vào lồng chuyên dụng để vận chuyển về Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam, thuộc Vườn quốc gia Bạch Mã (TP Huế) trong hôm nay.
Gấu ngựa, tên khoa học Ursus thibetanus, thuộc danh mục động vật rừng nguy cấp, quý hiếm nhóm IB. Hai con vật, mỗi con nặng khoảng 90 kg, được gia đình hộ dân ở xã Quang Đồng nuôi nhốt trong lồng sắt hơn 20 năm. Từ năm 2005, Chi cục Kiểm lâm Nghệ An đã gắn chip để quản lý và theo dõi sức khỏe định kỳ.
Thời gian qua, sau khi được chính quyền xã Quang Đồng vận động, hộ dân đã tự nguyện chuyển giao hai gấu ngựa này.
Hai gấu ngựa cái được đặt tên Chim Vàng Anh (Oriole) và Cúc cu (Cuckoo) - những loài chim gợi hình ảnh tự do. Theo Tổ chức Động vật châu Á, việc đặt tên nhằm nhận diện và gửi gắm kỳ vọng về hành trình hồi phục khi chúng về trung tâm cứu hộ.
Sau khi tiếp nhận, hai gấu ngựa sẽ được cách ly tối thiểu 30 ngày để theo dõi sức khỏe trước khi dần hòa nhập môi trường bán tự nhiên.
Hiện cả nước còn khoảng 150 gấu ngựa bị nuôi nhốt trong các hộ gia đình. Chúng thường bị giữ trong lồng chật hẹp, bị khai thác mật, tổn thương cả thể chất lẫn tâm lý. Nhiều con sau cứu hộ bị tàn tật, không thể tái thả về tự nhiên.
Đây là chuyến cứu hộ thứ ba trong năm 2026 của Tổ chức Động vật châu Á. Đến nay, tổ chức đã cứu hộ 297 con gấu tại Việt Nam.
Nghệ An từng là địa phương có số lượng gấu nuôi nhốt nhiều nhất cả nước, với hơn 570 con vào năm 2005. Nhờ sự phối hợp giữa chính quyền, kiểm lâm và các tổ chức bảo tồn, số lượng này đã giảm mạnh, hiện còn hơn 10 con.
Giữa tháng 3/2026, Sở Xây dựng Hà Nội ban hành nhiều thông báo phân luồng giao thông trên các tuyến phố để bảo đảm an toàn phục vụ thi công dự án chống úng ngập cục bộ khu vực trung tâm và phố cổ.
Trên đường Quán Sứ, đơn vị thi công dựng rào chắn di động bằng tôn kết hợp lưới B40, chia thành từng đoạn dài 5-10 m. Phần đào bố trí giữa tim đường, rộng khoảng 3,3 m để thi công cống hộp kích thước 1,6 x 1,6 m.
Giữa tháng 3/2026, Sở Xây dựng Hà Nội ban hành nhiều thông báo phân luồng giao thông trên các tuyến phố để bảo đảm an toàn phục vụ thi công dự án chống úng ngập cục bộ khu vực trung tâm và phố cổ.
Trên đường Quán Sứ, đơn vị thi công dựng rào chắn di động bằng tôn kết hợp lưới B40, chia thành từng đoạn dài 5-10 m. Phần đào bố trí giữa tim đường, rộng khoảng 3,3 m để thi công cống hộp kích thước 1,6 x 1,6 m.
Sau 22h, các khối bêtông đúc sẵn được xe siêu trường siêu trọng đưa vào công trường tại các tuyến phố trung tâm.
Do Hà Nội cấm xe tải từ 2 tấn trở lên hoạt động ban ngày từ 15/1, vật liệu được vận chuyển vào ban đêm.
Sau 22h, các khối bêtông đúc sẵn được xe siêu trường siêu trọng đưa vào công trường tại các tuyến phố trung tâm.
Do Hà Nội cấm xe tải từ 2 tấn trở lên hoạt động ban ngày từ 15/1, vật liệu được vận chuyển vào ban đêm.
Những chiếc cổng hộp bằng bêtông đúc sẵn được nhóm thợ dùng máy xúc cẩu đặt vào vị trí. Thi công tới đâu phần đất vừa đào sẽ được lấp xuống để trả lại mặt đường vào sáng hôm sau.
Cách đó gần 1 km, trên phố Phan Chu Trinh, phường Hoàn Kiếm, đơn vị thi công đang đào đất, dựng khung để đổ bêtông. Đoạn dài khoảng 500 m được rào chắn hai đầu.
Cách đó gần 1 km, trên phố Phan Chu Trinh, phường Hoàn Kiếm, đơn vị thi công đang đào đất, dựng khung để đổ bêtông. Đoạn dài khoảng 500 m được rào chắn hai đầu.
Trước chợ Hàng Da, bể điều tiết ngầm có dung tích 2.500 m3, kết cấu bêtông cốt thép, dự kiến lắp trạm bơm với công suất mỗi bơm 0,09 m3/s. Các hạng mục ép cọc cừ Larsen, thi công móng và di dời công trình ngầm đã hoàn thành. Hiện công tác lắp đặt cống đang triển khai, dự kiến xong khoảng 26/4.
Tại công trường, bùn đất được đưa lên bằng các bao tải lớn. Công trình có nhiệm vụ điều tiết nước cho khu vực Đường Thành - Bát Đàn - Nhà Hỏa, khởi công từ tháng 2/2026.
Tại nút giao Lý Thường Kiệt - Phan Chu Trinh hướng về Đại học Dược Hà Nội, đơn vị thi công dựng rào chắn bằng tôn kết hợp lưới B40, hệ thống đèn tín hiệu tạm dừng hoạt động.
Phạm vi rào chắn dài khoảng 70 m, bề rộng đào đường 6 m; phần mặt đường còn lại mỗi bên rộng khoảng 3,4-4,6 m. Đêm 18/4, công trường thi công lắp khung, đổ bêtông.
Tại nút giao Lý Thường Kiệt - Phan Chu Trinh hướng về Đại học Dược Hà Nội, đơn vị thi công dựng rào chắn bằng tôn kết hợp lưới B40, hệ thống đèn tín hiệu tạm dừng hoạt động.
Phạm vi rào chắn dài khoảng 70 m, bề rộng đào đường 6 m; phần mặt đường còn lại mỗi bên rộng khoảng 3,4-4,6 m. Đêm 18/4, công trường thi công lắp khung, đổ bêtông.
Trên phố Quang Trung, máy móc hoạt động liên tục dọc tuyến đường khoảng 400 m. Thi công xong tới đâu, máy xúc múc đất lấp tới đó để trả lại mặt đường.
Trên phố Quang Trung, máy móc hoạt động liên tục dọc tuyến đường khoảng 400 m. Thi công xong tới đâu, máy xúc múc đất lấp tới đó để trả lại mặt đường.
Sau mỗi đêm, mặt đường được hoàn trả đến lớp thảm thô, bảo đảm cao độ như hiện trạng trước khi chuyển sang đoạn tiếp theo. Khi thi công đủ khoảng 50 m, đơn vị sẽ thảm bêtông nhựa hoàn thiện, bảo đảm an toàn giao thông sau khi tháo dỡ rào chắn. Rào chắn được dỡ và dọn dẹp trước 5h hôm sau.
Sau mỗi đêm, mặt đường được hoàn trả đến lớp thảm thô, bảo đảm cao độ như hiện trạng trước khi chuyển sang đoạn tiếp theo. Khi thi công đủ khoảng 50 m, đơn vị sẽ thảm bêtông nhựa hoàn thiện, bảo đảm an toàn giao thông sau khi tháo dỡ rào chắn. Rào chắn được dỡ và dọn dẹp trước 5h hôm sau.
Sau khi thi công xong, đoạn vườn hoa trước Nhà hát Lớn Hà Nội được sử dụng làm bãi tập kết phế liệu.
Thành phố đang triển khai 10 dự án khẩn cấp gần 5.600 tỷ đồng để kịp thời giải quyết tình trạng úng ngập đô thị trên địa bàn. Các dự án này dự kiến cơ bản hoàn thành trước mùa mưa bão năm 2026.
Sau khi thi công xong, đoạn vườn hoa trước Nhà hát Lớn Hà Nội được sử dụng làm bãi tập kết phế liệu.
Thành phố đang triển khai 10 dự án khẩn cấp gần 5.600 tỷ đồng để kịp thời giải quyết tình trạng úng ngập đô thị trên địa bàn. Các dự án này dự kiến cơ bản hoàn thành trước mùa mưa bão năm 2026.
Ngày 8.4, UBND tỉnh Đồng Nai cho biết vừa ban hành quyết định về việc hủy thầu gói thầu cải tạo suối chống hạn (xã Lộc Ninh) do không tuân thủ quy định luật Đấu thầu, có nhiều sai sót trong việc lập, thẩm định và phê duyệt E-HSMT của gói thầu.
Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai quyết định hủy thầu theo quy định đối với gói thầu dự án cải tạo suối chống hạn (đoạn từ chân đập nước Lộc Tấn đến cầu Chế Biến) huyện Lộc Ninh cũ (gọi tắt là dự án), do Ban Quản lý dự án khu vực Lộc Ninh làm chủ đầu tư.
Nguyên nhân do E-HSMT (hồ sơ mời thầu điện tử - PV) gói thầu xây dựng thuộc dự án được duyệt không tuân thủ một số quy định Nghị định số 214/2025/NĐ-CP ngày 4.8.2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu.
Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai chỉ đạo Ban Quản lý dự án khu vực Lộc Ninh làm rõ, xử lý trách nhiệm đối với sai sót trong việc lập, thẩm định và phê duyệt E-HSMT của gói thầu chưa phù hợp với quy định, dẫn đến E-HSMT được duyệt không tuân thủ quy định pháp luật về đấu thầu và thuộc trường hợp hủy thầu.
Xác định trách nhiệm của tổ chức, cá nhân vi phạm quy định của pháp luật dẫn đến hủy thầu, thực hiện việc đền bù chi phí cho các bên liên quan (nếu có) theo quy định.
Ngoài ra, Ban Quản lý dự án khu vực Lộc Ninh phải rà soát lại E-HSMT của gói thầu để tổ chức đấu thầu lại sau khi người có thẩm quyền ban hành quyết định hủy thầu, đảm bảo E-HSMT được lập tuân thủ đúng quy định pháp luật về đấu thầu.
Thu hồi quyết định hủy thầu gói thầu xây dựng thuộc dự án ngày 15.1.2026 của Ban Quản lý dự án khu vực Lộc Ninh với lý do E-HSDT (hồ sơ dự thầu đối với đấu thầu rộng rãi qua mạng - PV) của các nhà thầu tham dự thầu không đáp ứng yêu cầu của E-HSMT theo quy định của luật Đấu thầu.
Đăng tải quyết định hủy thầu trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày ký quyết định.
Ban Quản lý dự án khu vực Lộc Ninh chịu trách nhiệm thực hiện các bước tiếp theo đảm bảo tuân thủ theo quy định hiện hành và báo cáo kết quả xử lý trách nhiệm của các bên liên quan về Sở Tài chính trước ngày 15.4.2026.
Trước đó, ngày 13.12.2025, Ban Quản lý dự án khu vực Lộc Ninh ban hành thông báo mời thầu gói thầu công khai qua mạng đấu thầu quốc gia và mở thầu từ ngày 24.12.2025.
Tham gia gói thầu có Liên danh thi công cải tạo suối chống hạn (Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Vận tải Đông Bắc - Công ty TNHH MTV Xây dựng Nam Thành) và Liên danh công ty Vạn Tín Phát.
Ngày 15.1.2026, đơn vị tư vấn, Công ty TNHH MTV tư vấn kỹ thuật công nghệ đã có báo cáo đánh giá E- HSDT gửi Ban Quản lý dự án khu vực Lộc Ninh.
Kết quả, đơn vị tư vấn kết luận cả 2 liên danh tham gia E-HSDT đều không đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật. Cùng ngày 15.1, Ban Quản lý dự án khu vực Lộc Ninh đã ban hành quyết định hủy thầu gói thầu trên.
Không đồng ý với báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu của đơn vị tư vấn và quyết định của Ban Quản lý dự án khu vực Lộc Ninh, Liên danh thi công cải tạo suối chống hạn (nhà thầu đại diện Công ty Nam Thành) đã có văn bản kiến nghị làm rõ cách đánh giá của đơn vị tư vấn.
