Đối với người mắc tiểu đường, kiểm soát đường huyết là yếu tố quan trọng để phòng biến chứng tim mạch, thần kinh và thận. Tuy nhiên, trong chế độ ăn hằng ngày, trái cây, đặc biệt là chuối, thường gây tranh cãi vì chứa nhiều đường và tinh bột.
Carbohydrate là dưỡng chất tác động mạnh nhất đến đường huyết. Khi ăn, carb sẽ được chuyển hóa thành đường và đi vào máu. Một quả chuối cỡ vừa (khoảng 126 g) chứa khoảng 29 g carb và 15 g đường. Vì vậy, ăn chuối có thể làm tăng đường huyết. Tuy nhiên, mức độ tăng không giống nhau ở mỗi người và còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác.
Vai trò của chất xơ trong chuối
Dù chứa đường, chuối cũng cung cấp khoảng 3 g chất xơ mỗi quả. Đây là yếu tố giúp làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu. Nhờ đó, đường huyết không tăng đột ngột mà với tốc độ từ từ, giúp duy trì năng lượng ổn định. Đây cũng là lý do đường từ trái cây nguyên quả tốt hơn các loại đường tinh luyện trong bánh kẹo vốn hoàn toàn thiếu hụt chất xơ.
Chỉ số đường huyết của chuối
Chỉ số đường huyết (GI) cho biết mức độ làm tăng đường máu của thực phẩm. GI gồm ba mức: thấp khi từ 55 trở xuống, trung bình khi dao động 56-69 và cao khi từ 70 trở lên. Chuối có GI từ thấp đến trung bình (khoảng 31-62). Vì vậy, chuối không phải là thực phẩm gây tăng đường huyết quá nhanh nhưng vẫn cần kiểm soát lượng ăn.
Sự khác nhau giữa chuối xanh và chuối chín
Độ chín của chuối ảnh hưởng lớn đến đường huyết. Chuối xanh chứa rất ít đường nhưng lại giàu tinh bột kháng – một dạng tinh bột không bị tiêu hóa ngay tại dạ dày và ruột non. Loại tinh bột này hoạt động tương tự chất xơ hòa tan, giúp làm chậm quá trình chuyển hóa thành đường, từ đó hạn chế tăng đường huyết sau ăn.
Ngoài ra, tinh bột kháng còn có lợi cho hệ vi sinh đường ruột, cải thiện độ nhạy insulin và giảm viêm, hữu ích với người bệnh tiểu đường type 2. Tinh bột từ chuối có thể giúp giảm đường huyết lúc đói và kéo dài cảm giác no.
Ngược lại, khi chuối chín, phần lớn tinh bột kháng sẽ chuyển thành đường tự nhiên như glucose và fructose. Vì vậy, chuối càng chín, lượng đường càng cao, càng dễ làm tăng đường huyết nhanh hơn so với chuối còn hơi xanh.
Cách ăn chuối an toàn cho người tiểu đường
Hầu hết các tổ chức y tế đều khuyến nghị người tiểu đường nên ăn trái cây như một phần của chế độ ăn lành mạnh. Chuối cung cấp nhiều dưỡng chất quan trọng như kali, vitamin B6 và chất chống oxy hóa, tốt cho tim mạch và hệ thần kinh. Tuy nhiên, người cần kiểm soát carb nghiêm ngặt nên cân nhắc kỹ về khẩu phần.
Để hạn chế ảnh hưởng đến đường huyết, người tiểu đường nên chọn chuối vừa chín, tránh chuối chín quá, ăn khẩu phần nhỏ thay vì một quả lớn. Kết hợp với protein hoặc chất béo như sữa chua không đường, hạt. Không ăn chuối khi đói và theo dõi đường huyết sau khi ăn để điều chỉnh phù hợp.
Theo Hãng tin AFP, ngày 11-5 (giờ địa phương), tàu du lịch MV Hondius từng chở hành khách nhiễm bệnh do vi rút Hanta đã rời cảng Granadilla de Abona trên đảo Tenerife (quần đảo Canary, Tây Ban Nha), hướng về Hà Lan.
Công ty vận hành Oceanwide Expeditions cho biết tàu dự kiến cập cảng Rotterdam vào tối 17-5. Hiện trên tàu còn 25 thủy thủ, hai nhân viên y tế và thi thể một hành khách người Đức tử vong trong hành trình.
Tàu rời cảng lúc 19h sau khi toàn bộ 125 hành khách và thủy thủ mang 23 quốc tịch đã được sơ tán, hồi hương hoặc đang trên đường về nước.
Trước đó, ngày 10-5, một chiến dịch sơ tán phức tạp đã đưa 94 người mang 19 quốc tịch rời con tàu treo cờ Hà Lan. Do thời tiết xấu, tàu được phép cập cảng thay vì thả neo ngoài khơi như quy định ban đầu.
Trên hải trình từ Argentina đến Tây Ban Nha, tàu MV Hondius ghi nhận ba người tử vong sau khi phát hiện loại vi rút hiếm gặp này trên tàu - vốn thường lây qua các loài gặm nhấm.
Sau khi tàu về đến đất liền, một số hành khách tiếp tục có kết quả xét nghiệm dương tính với vi rút Hanta.
Bộ trưởng Y tế Pháp Stephanie Rist cho biết một phụ nữ Pháp hồi hương đang được cách ly tại Paris đã có triệu chứng vào tối 10-5 và xét nghiệm dương tính.
Một hành khách Tây Ban Nha cũng có kết quả tương tự, trong khi 13 người Tây Ban Nha còn lại cho kết quả âm tính.
Tính đến nay, theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và giới chức y tế các nước, đã có bảy ca được xác nhận và một ca "nghi ngờ", liên quan công dân của sáu quốc gia.
Sự kiện này làm dấy lên lo ngại y tế toàn cầu. Dù chưa có vắc xin hay phương pháp điều trị đặc hiệu, giới chức y tế thế giới khẳng định nguy cơ lây lan trong cộng đồng là thấp và bác bỏ những so sánh với đại dịch COVID-19.
Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus dự kiến gặp Thủ tướng Tây Ban Nha tại Madrid ngày 12-5, trấn an rằng các hành khách "đang được chăm sóc tốt" và nhấn mạnh "đây không phải là một COVID nữa".
Bộ trưởng Y tế Tây Ban Nha Monica Garcia Gomez cũng tuyên bố ngắn gọn tại cảng Granadilla de Abona, Tenerife: "Nhiệm vụ đã hoàn thành".
Tàu MV Hondius rời Argentina - nơi vi rút Hanta là bệnh đặc hữu - hôm 1-4 để vượt Đại Tây Dương sang Cabo Verde.
WHO nhận định ca nhiễm đầu tiên đã xảy ra trước hành trình, sau đó vi rút lây từ người sang người trên tàu. Tuy nhiên giới chức y tế Argentina nghi ngờ ổ dịch có thực sự khởi phát tại Ushuaia hay không, dựa trên thời gian ủ bệnh kéo dài nhiều tuần và một số yếu tố khác.
Ngay khi phương tiện neo đậu ở khoảng cách an toàn so với bờ, các chuyên gia Cơ quan Y tế Cảng biển Tây Ban Nha mặc đồ bảo hộ lên boong điều tra dịch tễ. Họ khám sức khỏe cho toàn bộ người trên tàu và nhanh chóng phân nhóm những cá nhân chưa bộc lộ triệu chứng.
Nhà chức trách dùng xuồng cao su Zodiac đưa từng nhóm tối đa 10 người cùng quốc tịch vào bờ. Lực lượng y tế túc trực sẵn trên bến cảng tiếp nhận du khách, hộ tống họ lên xe buýt của Đơn vị Khẩn cấp Quân đội (UME) và chạy thẳng tới sân bay cách đó 10 phút di chuyển.
Đơn vị điều hành tour Oceanwide Expeditions chủ động điều phối thứ tự rời tàu khớp với lịch trình bay của từng quốc gia, đồng thời yêu cầu nhân viên giữ lại hành lý trên tàu để trả sau. Người đứng đầu cơ quan dịch vụ khẩn cấp Tây Ban Nha Virginia Barcones cũng đề nghị các nước điều động máy bay y tế chuyên dụng đón những ca có triệu chứng nhằm ngăn chặn tuyệt đối nguy cơ lây lan ra cộng đồng. Hàng loạt quốc gia như Mỹ, Đức, Pháp, Bỉ, Ireland, Hà Lan và Anh đang ráo riết cử chuyên cơ đón công dân.
Bộ trưởng Y tế Tây Ban Nha Mónica García thông báo nhà chức trách ưu tiên đưa 14 công dân nước này cùng đội ngũ hậu cần rời tàu đầu tiên. Nhóm này mang khẩu trang FFP2, lên xe đi thẳng đến bệnh viện quân sự. Bác sĩ chỉ định họ vào phòng cách ly, cấm người thăm nom và lấy mẫu xét nghiệm PCR ngay ngày đầu tiên, sau đó lặp lại quy trình vào ngày thứ bảy.
Tương tự, Mỹ cử máy bay đưa 17 công dân về Trung tâm Y tế Đại học Nebraska. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) sẽ đánh giá sơ bộ, sau đó yêu cầu nhóm này tự theo dõi tại nhà trong 42 ngày dưới sự giám sát hàng ngày của chuyên gia y tế.
Sự xuất hiện của con tàu làm nổ ra làn sóng phản đối tại quần đảo Canary. Lãnh đạo vùng tự trị Fernando Clavijo từ chối tiếp nhận du thuyền hồi đầu tuần, trong khi công nhân cảng Tenerife tổ chức biểu tình vì thiếu thông tin rủi ro dịch bệnh. Sau khi toàn bộ hành khách rời đi, 17 thủy thủ người Philippines tiếp tục điều khiển tàu về Hà Lan. Nhà chức trách sẽ tiến hành phun khử trùng toàn bộ không gian tàu tại điểm đến cuối cùng này.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ghi nhận ca nhiễm Hantavirus đầu tiên trên du thuyền Hondius vào ngày 2/5. Virus này có tỷ lệ tử vong lên tới 40-50%, gây nguy hiểm đặc biệt cho người cao tuổi, trong khi độ tuổi trung bình của khách trên tàu lên tới 65. Dù CDC Mỹ đã kích hoạt Trung tâm Điều hành Khẩn cấp ở cấp độ 3 và huy động đội ngũ chuyên gia ứng phó, các cơ quan y tế công cộng vẫn đánh giá rủi ro lây nhiễm ra cộng đồng ở mức thấp.
Ngày 10.5, thông tin từ Bệnh viện Đà Nẵng cho biết các bác sĩ khoa Tai mũi họng vừa phối hợp cùng Khoa Phẫu thuật gây mê hồi sức nội soi cấp cứu thành công cho nam bệnh nhân 46 tuổi quê xã Hiệp Đức (Đà Nẵng) bị lưỡi câu mắc sâu trong thực quản sau khi ăn cá.
Người bệnh cho biết trong bữa ăn có sử dụng cá câu do người quen gửi từ Quảng Ngãi ra. Do không phát hiện trong cá còn mắc lưỡi câu nên dị vật đã theo thức ăn đi vào họng và cắm sâu trong thực quản. Khi nhập viện, phần dây cước vẫn còn lộ ngoài miệng.
Kết quả chụp X-quang và CT scan ghi nhận dị vật nằm ngang thực quản đoạn D1-D2, vị trí sát các mạch máu lớn, tiềm ẩn nguy cơ đe dọa tính mạng nếu xử trí chậm.
Ngay trong đêm, ê kíp Khoa Tai mũi họng phối hợp cùng Khoa Phẫu thuật gây mê hồi sức tiến hành nội soi cấp cứu. Sau khoảng 45 phút, các bác sĩ đã lấy thành công lưỡi câu ra ngoài an toàn. Hiện sức khỏe bệnh nhân ổn định và dự kiến xuất viện trong vài ngày tới.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Hồ Xuân Trung, Phó trưởng Khoa Tai mũi họng, khuyến cáo người dân cần đặc biệt cẩn trọng khi chế biến cá câu, cá biển, nhất là cá do ngư dân câu trực tiếp. Cần kiểm tra kỹ khoang miệng, mang và ruột cá để tránh sót lưỡi câu.
Bác sĩ cũng lưu ý không nên chủ quan với cá còn nguyên ruột hoặc chế biến sơ sài. Nếu sau ăn xuất hiện các dấu hiệu như đau họng, nuốt vướng, nuốt đau, chảy nước dãi hoặc nghi ngờ nuốt dị vật, cần đến cơ sở y tế ngay. Tuyệt đối không tự móc họng, kéo dị vật hoặc cố nuốt thêm thức ăn để “đẩy dị vật xuống”, vì có thể khiến dị vật đâm sâu hơn, gây thủng thực quản hoặc tổn thương mạch máu nguy hiểm.
