Một chế độ ăn hợp lý vừa giúp ổn định chỉ số glucose máu, vừa đảm bảo thể lực cho người bệnh tiểu đường.
Theo thạc sĩ – bác sĩ Nguyễn Thị Hải Yến, Bệnh viện đa khoa quốc tế Vinmec Smart City, bệnh tiểu đường là một nhóm bệnh rối loạn chuyển hóa đặc trưng bởi tình trạng tăng glucose máu mạn tính, kết hợp với rối loạn chuyển hóa carbohydrat, protein và lipid. Tình trạng này kéo dài sẽ gây tổn thương, suy yếu chức năng của nhiều cơ quan, đặc biệt là tim, mắt, thận và thần kinh.
Trong quá trình điều trị, chế độ ăn là yếu tố quan trọng nhất nhằm điều chỉnh đường huyết, duy trì cân nặng lý tưởng và đảm bảo sức khỏe cho người bệnh. Trước đây, nhiều bệnh nhân thường ăn kiêng quá mức dẫn đến thiếu chất hoặc hạ đường huyết đột ngột, điều này cũng rất nguy hiểm. Do đó, một chế độ dinh dưỡng đúng đắn phải đạt được sự cân bằng, không gây tăng đường huyết sau ăn và cũng không gây hạ đường huyết khi xa bữa ăn.
Chế độ dinh dưỡng của người bệnh cần tuân thủ các nguyên tắc cơ bản sau để đạt hiệu quả điều trị tốt nhất:
Theo bác sĩ Yến, để quản lý đường huyết và cân nặng, người bệnh nên nạp khoảng 30 kcal/kg trọng lượng mỗi ngày.
Cơ cấu bữa ăn cần tuân thủ theo tỷ lệ: Ưu tiên 50 – 60% chất bột đường (loại hấp thu chậm), 15 – 20% đạm để giữ cơ và 20 – 30% chất béo để bảo vệ tim mạch.
Không phải loại tinh bột nào cũng có tác dụng như nhau đối với đường huyết. Bác sĩ Yến khuyên người bệnh nên ưu tiên thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp (< 55%) như gạo lứt, ngũ cốc nguyên hạt, bánh mì đen giúp đường huyết tăng từ từ. Ngược lại, cần hạn chế thực phẩm có GI cao (> 70%) như đường kính, bánh kẹo, nước ngọt, vải, nhãn và các loại tinh bột tinh chế (bánh mì trắng, bột dong).
Để kiểm soát đường huyết hiệu quả, mọi người nên ưu tiên kết hợp đạm từ thịt nạc, cá, trứng với các loại đậu, đỗ; đồng thời thay thế mỡ động vật bằng chất béo lành mạnh từ dầu thực vật hoặc cá.
Ngoài ra, cần bổ sung ít nhất 450 g rau xanh mỗi ngày và ưu tiên ăn rau trước bữa chính để làm chậm quá trình hấp thu đường. Với trái cây, nên chọn các loại ít ngọt như ổi, thanh long, bưởi và nên ăn nguyên miếng thay vì ép lấy nước để tận dụng tối đa lượng chất xơ quý giá.
Bác sĩ Yến cho biết, để tránh tình trạng đường huyết dao động quá lớn, người bệnh cần có kế hoạch phân bổ bữa ăn hợp lý, cụ thể:
Phân bổ bữa ăn: Duy trì 3 bữa chính đúng giờ. Bữa phụ chỉ cần thiết nếu người bệnh có nguy cơ hạ đường huyết về đêm hoặc tập luyện cường độ cao.
Vận động: Đi bộ nhanh hoặc aerobic tối thiểu 30 phút/ngày (ít nhất 150 phút/tuần). Không nên ngưng tập quá 2 ngày liên tiếp.
Thói quen sinh hoạt: Ăn nhạt (dưới 5 g muối/ngày), không hút thuốc lá và hạn chế bia rượu, tránh ngồi một chỗ quá lâu.
Dinh dưỡng cho người tiểu đường không phải là một chế độ ăn kiêng hà khắc, mà là một lối sống khoa học. Việc làm chủ thực phẩm giúp người bệnh “sống chung” hòa bình với bệnh và ngăn ngừa hiệu quả các biến chứng lâu dài.
Nam thanh niên bị tai nạn giao thông được đẩy gấp rút qua cửa Khoa Cấp cứu trong tình trạng sốc mất máu nặng, lồng ngực tổn thương dẫn đến suy hô hấp cấp, thoi thóp giữa lằn ranh sinh tử. Các êkíp hồi sức, chẩn đoán hình ảnh và ngoại khoa phối hợp xử trí ngay tại chỗ.
Kết quả xác định bệnh nhân bị đa chấn thương nặng gồm chấn thương sọ não, gãy xương đùi và tràn máu màng phổi. Sau hội chẩn khẩn, người bệnh được phẫu thuật cấp cứu kết hợp hồi sức tích cực. Nhờ sự phối hợp kịp thời, không để lỡ nhịp thời gian vàng, tính mạng của nam thanh niên được giữ lại một cách ngoạn mục, hồi phục tốt.
Đây là một trong những quả ngọt trong hơn một năm Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức ký hợp tác nhận chuyển giao chuyên môn từ hàng loạt "anh cả" tuyến cuối như Bệnh viện Nhân dân Gia Định, Bình Dân, Viện Tim, Mắt, Nhi Đồng 2, Ung Bướu và Răng Hàm Mặt Trung ương, dưới sự chỉ đạo của Sở Y tế TP HCM, ngày 11/4/2025. Đồng thời, bệnh viện tái cấu trúc mạng lưới cấp cứu, tích hợp trực tiếp "Trung tâm cấp cứu chấn thương" vào Khoa Cấp cứu.
Theo đó, người bệnh đa chấn thương được tiếp nhận, hồi sức, chẩn đoán hình ảnh, hội chẩn và can thiệp ngay tại một điểm, thay vì di chuyển qua nhiều khoa phòng như trước. Quy trình báo động đỏ nội viện được tối ưu, giúp kích hoạt phản ứng nhanh đa chuyên khoa ngay khi bệnh nhân nhập viện, tận dụng trọn vẹn từng phút giây cứu chữa người bệnh.
Nhờ sự hỗ trợ chuyên môn liên tục, năng lực cấp cứu - hồi sức của bệnh viện cải thiện rõ rệt. Số ca chuyển viện giảm từ khoảng 135 ca trước đây xuống còn 30 ca trong năm qua. Các trường hợp chuyển tuyến đều được xử trí ổn định ban đầu, đảm bảo an toàn trước khi điều trị chuyên sâu. Ngoài đa chấn thương, bệnh viện cũng đã xử trí hiệu quả nhiều ca đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy hô hấp và sốc nhiễm khuẩn.
Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng nhận định mô hình này cho thấy hướng đi phù hợp trong tổ chức hệ thống y tế, khi các bệnh viện cửa ngõ không còn là trạm trung chuyển mà từng bước trở thành "cực y tế" độc lập trong mô hình "đa tầng - đa cực - đa trung tâm". Thời gian tới, nơi này sẽ phát triển thành trung tâm cấp cứu hiện đại, đáp ứng nhu cầu chăm sóc người dân khu vực cửa ngõ phía Đông.
Bệnh nhân bị vẹo cột sống từ tuổi dậy thì nhưng không phát hiện sớm. Theo thời gian, cột sống cong hình chữ C với góc Cobb 41 độ, thuộc mức nặng. Nguyên nhân là chân phải ngắn hơn chân trái 8 mm, khiến khung chậu lệch.
Sự lệch này khiến cơ thể phải tự điều chỉnh bằng cách làm cột sống cong sang trái để giữ thăng bằng. Sau 30 buổi điều trị kết hợp nhiều phương pháp, vóc dáng chị cải thiện rõ rệt, đồng thời rèn luyện được tính kỷ luật, lấy lại sự tự tin và thái độ sống tích cực hơn.
Bác sĩ Calvin Q. Trịnh, Giám đốc Trung tâm Phục hồi chức năng và hình thể HMR, cho biết vẹo cột sống do chân ngắn chân dài, khung chậu nghiêng ngày càng phổ biến ở thanh thiếu niên. Nguyên nhân có thể do chênh lệch chiều dài xương hoặc lệch chức năng như bàn chân bẹt, gối chữ X, gối quá duỗi.
Theo bác sĩ, khung chậu là "nền móng" của cột sống, "móng nghiêng tường sẽ nứt, cột sẽ vỡ". Khi nền tảng cơ thể mất cân bằng, cột sống sẽ phải cong để giữ trọng tâm. Vì vậy, chỉ nắn chỉnh lưng là chưa đủ, theo thời gian cơ thể sẽ tự uốn cong cột sống trở lại. Điều quan trọng là đưa hai chân về cân bằng để cơ thể ổn định lâu dài.
Trước đây, điều trị vẹo cột sống chủ yếu bằng tập luyện và đeo nẹp để hạn chế tiến triển. Hiện nay, nhiều kỹ thuật mới như sóng xung kích, xung điện, tiêm botox giúp cải thiện tình trạng co cứng cơ hiệu quả hơn. Đặc biệt, các phương pháp hiện đại có thể sửa chữa trực tiếp tật chân ngắn chân dài từ gốc, thay vì chỉ dùng giải pháp tạm thời là mang lót giày hay giày chỉnh hình một bên.
Nhờ điều trị đúng hướng, nhiều trẻ cải thiện rõ rệt. Đơn cử, bé gái 12 tuổi bị vẹo chữ S, đoạn ngực 56 độ, thắt lưng 32 độ. Sau 50 buổi điều trị, góc Cobb giảm hơn 8 độ, vóc dáng cân đối hơn và tự tin hơn. Hay bé trai bị vẹo cột sống do bàn chân bẹt, gối chữ X gây lệch chiều dài chân. Sau 30 ngày điều trị, độ vẹo ngực giảm 12 độ, cổ giảm 8 độ.
Theo bác sĩ Calvin, vẹo cột sống nên được can thiệp trước tuổi dậy thì để tránh tiến triển tăng tốc khi trẻ bước vào giai đoạn phát triển nhanh. Trường hợp phát hiện sớm, chưa biến dạng xương, có thể cải thiện 10-20 độ trong 6 tháng, thậm chí trở về bình thường. Với ca nặng, đốt sống đã biến dạng, điều trị kéo dài nhiều năm và thường chỉ cải thiện tối đa 15-20 độ. Khi đó, mục tiêu là tái lập cân bằng cơ thể, giảm biến dạng để trẻ tự tin sinh hoạt.
Bác sĩ cũng đưa ra lời cảnh báo vẹo cột sống tuy không đe dọa tính mạng nhưng lại tàn phá nặng nề sức khỏe tinh thần. Trẻ dễ rơi vào tự ti, trầm cảm, đôi khi có những suy nghĩ tiêu cực. Phụ huynh cần chú ý các dấu hiệu lệch cơ thể, dáng đi, tư thế bất thường. Phát hiện càng muộn, điều trị càng khó và tốn kém.
Sáng 14-5, Hội nghị sản phụ khoa Việt - Pháp - châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 26 (OGVFAP 2026) do Bệnh viện Từ Dũ (TP.HCM) tổ chức đã chính thức diễn ra tại TP.HCM.
Phát biểu khai mạc hội nghị, BS.CKII Trần Ngọc Hải - Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ - cho biết ngành sản phụ khoa của TP.HCM nói riêng và Việt Nam nói chung đã đạt nhiều thành tựu y khoa nổi bật, từng bước vươn tầm khu vực và thế giới ở nhiều lĩnh vực chuyên sâu.
Theo ông, hiện nước ta có thế mạnh ở các kỹ thuật như phẫu thuật nội soi, can thiệp bào thai, thụ tinh trong ống nghiệm, y học bào thai từ chẩn đoán sớm đến điều trị can thiệp. Đặc biệt, kỹ thuật can thiệp nong van tim bào thai xuyên tử cung được xem là một trong những dấu ấn chuyên môn đỉnh cao của y học bào thai Việt Nam.
Bên cạnh đó, các kỹ thuật di truyền y học và y học phân tử trong tầm soát, chẩn đoán sớm cũng đang phát triển mạnh mẽ.
Riêng tại Bệnh viện Từ Dũ, BS Hải cho biết trung bình mỗi năm bệnh viện thực hiện khoảng 47.000 ca phẫu thuật, trong đó phẫu thuật nội soi chiếm trên 75%, phẫu thuật sản khoa đạt gần 28.000 ca.
Là bệnh viện chuyên khoa đầu ngành khu vực phía Nam, bệnh viện cũng tiếp nhận nhiều trường hợp bệnh lý nặng, nguy kịch.
Về tỉ lệ tử vong trong những năm gần đây, đặc biệt năm 2025 đã giảm xuống mức thấp nhất từ trước đến nay.
BS Hải cho biết thêm xu hướng của y học hiện đại hiện nay là "chẩn đoán sớm, chính xác và can thiệp tối thiểu", tiến tới phát hiện từ cấp độ di truyền, sinh học phân tử, giai đoạn bào thai trước khi em bé chào đời.
Theo đó bệnh viện đã triển khai chẩn đoán bất thường thai từ tam cá nguyệt đầu tiên (tức giai đoạn thai 11 - 13 tuần), trong khi trước đây nhiều bất thường thai chỉ phát hiện được sau 20 - 22 tuần thai.
Đặc biệt, trong hai năm qua, ê kíp của Bệnh viện Từ Dũ phối hợp cùng Bệnh viện Nhi đồng 1 đã thực hiện 14 ca can thiệp thông tim bào thai. Trong đó, 13/14 ca thành công về mặt kỹ thuật và cứu sống được 13 thai nhi.
"Để làm được điều này cần kết hợp nhiều đơn vị chuyên ngành, sử dụng các phương pháp tiên tiến, thực tế ảo, đẩy mạnh hợp tác quốc tế", BS Hải kết luận.
GS.BS Nguyễn Viết Tiến - Chủ tịch Hội Phụ sản Việt Nam - đánh giá qua hơn hai thập kỷ duy trì tổ chức hội nghị cho thấy các thế hệ giáo sư, bác sĩ sản phụ khoa luôn đề cao tinh thần trách nhiệm trong công tác khám chữa bệnh.
Ông kỳ vọng hội nghị không chỉ là diễn đàn khoa học mà còn lan tỏa tinh thần nhân văn, truyền tải tình thương và trách nhiệm với bệnh nhân.
