Theo Hãng tin AFP ngày 10-4, phát biểu của Thủ tướng Starmer được đưa ra vào cuối chuyến công du ba ngày tới vùng Vịnh, nơi nhà lãnh đạo đã thảo luận với các lãnh đạo khu vực về cách củng cố lệnh ngừng bắn “mong manh” giữa Mỹ và Iran, cũng như giảm thiểu nguy cơ leo thang xung đột lan rộng.
“Điều đó là vì lợi ích của Mỹ, và cũng là vì lợi ích của châu Âu. NATO là một liên minh phòng thủ đã giúp chúng ta an toàn hơn trong nhiều thập kỷ”, ông Starmer nói với truyền thông Anh, thừa nhận các nước châu Âu cần chia sẻ gánh nặng tài chính nhiều hơn.
Tuyên bố này được xem là phản hồi trực tiếp trước các chỉ trích gần đây của ông Trump, người đã nhiều lần đe dọa rút Mỹ khỏi NATO sau khi các đồng minh từ chối tham gia chiến dịch quân sự tại Iran.
Nhà lãnh đạo Anh cho biết ông đã điện đàm với ông Trump vào tối 9-4, trong đó ông đã truyền đạt “quan điểm của khu vực” tới Tổng thống Mỹ, chủ yếu xoay quanh eo biển Hormuz – tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược của thế giới, hiện vẫn gần như bị gián đoạn.
Dù Mỹ và Iran đã công bố một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời trong hai tuần vào ngày 7-4, kế hoạch mở lại tuyến hàng hải này đang bị phủ bóng bởi các cuộc không kích của Israel tại Lebanon và những cáo buộc lẫn nhau về việc không tuân thủ thỏa thuận.
“Chúng tôi dành phần lớn thời gian trong cuộc điện đàm để bàn về kế hoạch thực tế cần thiết nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển, cũng như vai trò của Anh trong nỗ lực này”, ông Starmer nói.
Anh hiện thúc đẩy việc thành lập một liên minh gồm hơn 30 quốc gia nhằm triển khai kế hoạch ngoại giao và quân sự, để đảm bảo tàu thuyền có thể đi lại an toàn qua khu vực này.
Bên cạnh đó Thủ tướng Starmer cũng bày tỏ sự thất vọng trước tác động kinh tế từ cuộc xung đột, đặc biệt là giá năng lượng biến động mạnh.
Trong cuộc phỏng vấn trước đó, ông dường như so sánh Tổng thống Mỹ với Tổng thống Nga Vladimir Putin, khi cho rằng các quyết định của hai nhà lãnh đạo này đang khiến chi phí sinh hoạt của người dân và doanh nghiệp tăng cao.
“Tôi thực sự bức xúc khi các gia đình trên khắp nước Anh phải chứng kiến hóa đơn năng lượng tăng giảm thất thường, doanh nghiệp cũng vậy – chỉ vì những hành động của ông Putin hoặc ông Trump”, ông nói.
Ngoài ra ông Starmer cũng đã điện đàm với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif – quốc gia đăng cai các cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, và cảm ơn Islamabad vì vai trò then chốt trong việc đạt được thỏa thuận đình chiến kéo dài hai tuần.
Hãng AFP ngày 25.4 đưa tin Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) vừa ký một thỏa thuận nhằm phối hợp cung cấp các khoáng sản thiết yếu cho các ngành công nghiệp trọng điểm, bao gồm cả quốc phòng, nhằm giảm lệ thuộc vào Trung Quốc.
Thỏa thuận này đánh dấu sự ủng hộ hiếm hoi từ chính quyền Tổng thống Donald Trump đối với vai trò của EU, tổ chức mà Washington thường chỉ trích.
Vào những thời điểm căng thẳng, Bắc Kinh đã hạn chế xuất khẩu các khoáng sản quan trọng cần thiết cho các sản phẩm như chất bán dẫn, pin xe điện và các hệ thống vũ khí.
"Việc tập trung quá mức các nguồn tài nguyên này, thực tế là chúng bị chi phối ở một hoặc hai nơi, là một rủi ro không thể chấp nhận được", Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu khi ký biên bản ghi nhớ với quan chức phụ trách thương mại EU Maros Sefcovic.
Trong một cuộc họp báo, ông Sefcovic cho biết thỏa thuận này "chính thức hóa quan hệ đối tác của chúng ta trên toàn bộ chuỗi giá trị, từ thăm dò và khai thác đến chế biến, tinh chế, tái chế và thu hồi".
Trước những lo ngại rằng Trung Quốc có thể trả đũa một thỏa thuận khoáng sản quan trọng tiềm năng liên quan nhiều bên, ông Sefcovic cho rằng đó sẽ là vấn đề an ninh kinh tế, vượt qua sự phụ thuộc.
"Chúng tôi biết sự phụ thuộc có thể tốn kém như thế nào, và chúng tôi phải trả giá rất đắt cho việc phụ thuộc vào các nguồn nhiên liệu hóa thạch. Chúng tôi chỉ đơn giản muốn học hỏi từ kinh nghiệm đó và có một danh mục nhà cung cấp đa dạng hơn nhiều", ông nói thêm.
Ngoại trưởng Rubio lưu ý rằng Mỹ và EU cộng lại là "những khách hàng và bên sử dụng lớn nhất" các khoáng sản thiết yếu.
"Chúng ta phải đảm bảo rằng nguồn cung có sẵn cho tương lai và theo những cách không bị độc quyền ở một nơi hoặc tập trung quá mức ở một nơi nào đó", ông Rubio nói thêm.
Một kế hoạch hành động nêu rõ rằng EU và Mỹ sẽ xem xét việc thiết lập giá tối thiểu cho các khoáng sản quan trọng, nhằm ngăn chặn Trung Quốc hoặc các cường quốc bên ngoài khác tràn ngập thị trường với hàng xuất khẩu giá rẻ.
Hai bên cũng sẽ xem xét việc phối hợp mọi khoản trợ cấp và dự trữ khoáng sản quan trọng, có thể phối hợp các tiêu chuẩn chung để tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại giữa các nước phương Tây và cùng đầu tư vào nghiên cứu.
Trong một tuyên bố ngắn gọn, Cơ quan Phòng vệ Đài Loan nói rằng tàu sân bay Liêu Ninh đã đi qua eo biển Đài Loan và lực lượng phòng vệ Đài Loan đã duy trì "giám sát chặt chẽ trong suốt hành trình".
Cơ quan Phòng vệ Đài Loan cũng đã công bố một bức ảnh đen trắng về chiếc hàng không mẫu hạm nói trên của Trung Quốc với một số máy bay chiến đấu và trực thăng có thể nhìn thấy trên boong.
Cơ quan này không cung cấp thêm chi tiết nào khác. Bộ Quốc phòng Trung Quốc chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận từ Reuters.
Lần gần nhất Đài Loan thông báo một tàu sân bay Trung Quốc đi qua eo biển Đài Loan là giữa tháng 12.2025, khi hàng không mẫu hạm Phúc Kiến, tàu sân bay mới nhất và tiên tiến nhất của Trung Quốc, đi qua tuyến đường thủy này.
Liêu Ninh là tàu sân bay lâu đời nhất trong 3 tàu sân bay đang hoạt động của Trung Quốc, kế đến là tàu Sơn Đông.
Đầu tháng 12.2025, tàu sân bay Liêu Ninh đã tiến hành tập trận ở vùng biển gần quần đảo phía tây nam của Nhật Bản.
Quân đội Trung Quốc hôm 17.4 tuyên bố đã triển khai lực lượng hải quân và không quân để giám sát tàu khu trục JS Ikazuchi của Nhật Bản khi tàu này đi qua eo biển Đài Loan. Hôm 17.4, Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản đã từ chối bình luận về sự chuyển động của tàu JS Ikazuchi.
Tàu JS Ikazuchi nằm trong danh sách các đơn vị Nhật Bản sẽ tham gia cuộc tập trận đa quốc gia Balikatan ở Philippines, diễn ra từ ngày 20.4 đến ngày 8.5, theo tuyên bố từ Bộ Quốc phòng Nhật Bản. Đây sẽ là lần đầu tiên Nhật Bản điều binh sĩ có khả năng tác chiến tham gia Balikatan, do Mỹ và Philippines dẫn đầu, theo tờ The Japan Times.
Khi được hỏi về sự hiện diện của tàu JS Ikazuchi trong eo biển Đài Loan và việc Nhật Bản cuộc tập trận Balikatan, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn nói rằng Tokyo nên thận trọng, thay vì "phô trương sức mạnh quân sự khắp nơi và làm suy yếu sự ổn định khu vực".
Hiện chưa có thông tin phản ứng từ phía Nhật Bản đối với phát ngôn của ông Quách.
Theo quan sát của các phóng viên Reuters, trước đó đã có hơn 10 quân nhân mặc quân phục rằn ri, trong đó một số mang theo súng trường tấn công, tiến vào tòa nhà Thượng viện.
Hiện chưa rõ diễn biến cụ thể cũng như danh tính của người nổ súng. Quan chức thượng viện Philippines nói rằng đến nay chưa ghi nhận thương vong sau vụ nổ súng.
Giới chức quân sự Philippines chưa đưa ra bình luận hay giải thích lý do quân đội hiện diện tại trụ sở thượng viện.
Tình trạng hỗn loạn bùng phát trong bối cảnh cơ quan chức năng tìm cách bắt thượng nghị sĩ Philippines Ronald Dela Rosa, người đang bị Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) truy nã. Ông này đã cố thủ tại văn phòng làm việc thượng viện từ ngày 11.5 và kêu gọi công chúng cản trở vụ bắt giữ. Ông cho biết lực lượng thực thi pháp luật đang trên đường tới bắt ông sau khi ICC ban hành lệnh.
Ông Dela Rosa được cho là nhân vật quan trọng phụ trách thi hành chiến dịch chống ma túy cứng rắn dưới thời cựu Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte. Cảnh sát công bố chiến dịch chống ma túy trên đã khiến hơn 6.000 người thiệt mạng.
ICC chính thức công bố lệnh bắt ông Dela Rosa vào ngày 11.5, với các cáo buộc về tội ác chống lại loài người. Ông Duterte bị bắt vào năm ngoái và cũng nhận cáo buộc tương tự.
Bộ trưởng Nội vụ Jonvic Remulla cũng đã đến hiện trường hỗ trợ xử lý vụ việc. Ông Remulla nhấn mạnh không đến đây để bắt ông Dela Rosa, mà để bảo vệ ông ấy.
Vào ngày 11.5, camera an ninh tại tòa nhà thượng viện Philippines ghi lại cảnh ông Ronald Dela Rosa vội vã chạy qua những cầu thang và hành lang để tránh mặt lực lượng thực thi pháp luật đang cố bắt ông.
