Ngày 10/4, BS.CK2 Đỗ Châu Việt, Trưởng khoa Hồi sức tích cực Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết khoa vừa cứu sống hai bệnh nhi tay chân miệng độ 4 (mức nặng nhất) liên quan chủng EV71. Trường hợp đầu là bé trai một tuổi, ngụ TP HCM, khởi phát triệu chứng sốt, được chẩn đoán viêm họng nhưng uống thuốc không giảm. Khi xuất hiện các vết hồng ban kín đáo, bé nhanh chóng trở nặng với vã mồ hôi đầu, khó thở, suy hô hấp, phải đặt nội khí quản ở tuyến dưới trước khi chuyển đến Bệnh viện Nhi đồng 2.
Kíp cấp cứu lập tức cho bệnh nhi thở máy, lọc máu và dùng thuốc trợ tim. Sau hơn ba ngày điều trị tích cực, bé qua cơn nguy kịch, cai máy thở, chuyển sang thở CPAP, sinh hiệu tạm ổn và tiếp tục theo dõi di chứng thần kinh.
Ca thứ hai là bé trai 3 tuổi, ngụ Khánh Hòa, nhập viện địa phương khi sốt và nổi ban, nghi mắc tay chân miệng. Dù đáp ứng thuốc hạ sốt ban đầu, trẻ dần xuất hiện giật mình, đi đứng loạng choạng. Sau khi được truyền IVIg và theo dõi sát, bệnh nhi bất ngờ sốt cao liên tục 39 độ C, thở mệt, trào bọt hồng lẫn máu, phù phổi. Nhịp tim tăng vọt 230 lần mỗi phút – gấp đôi trẻ bình thường, huyết áp rối loạn đột ngột.
Khi nhập Nhi đồng 2, SpO2 của bé chỉ còn 75%, rơi vào suy hô hấp, suy tim cấp. Các bác sĩ khẩn trương lọc máu, thở máy, dùng thuốc vận mạch, giúp nhịp tim giảm sau 6 giờ. Đến ngày thứ ba, bệnh nhi được ngưng lọc máu, ngưng thuốc vận mạch, tiếp tục theo dõi di chứng.
Theo bác sĩ Việt, cả hai trường hợp “thập tử nhất sinh” đều mang đặc trưng của chủng EV71. Số liệu từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP HCM cho thấy chủng này chiếm 56% mẫu bệnh phẩm tay chân miệng đầu năm 2026, lây qua đường tiêu hóa và tiếp xúc dịch tiết.
Sự nguy hiểm của EV71 nằm ở chỗ dấu hiệu ngoài da như nổi ban, loét miệng thường rất ít hoặc kín đáo. Thay vì bộc lộ ra ngoài, virus có thể tấn công trực tiếp hệ thần kinh trung ương, gây tổn thương não cấp. Nhiều trẻ nhập viện trong tình trạng suy hô hấp, sốc tim, có thể tử vong nhanh trong 12-24 giờ. Khi đã chuyển độ 4, nguy cơ để lại di chứng thần kinh từ nhẹ đến nặng.
Phụ huynh cần đưa con đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu cảnh báo, kể cả khi không thấy ban đỏ hay loét miệng. Các biểu hiện gồm giật mình chới với (từ hai lần trở lên trong 30 phút), sốt trên 39 độ C kéo dài quá 48 giờ không đáp ứng thuốc, rối loạn vận động (đi loạng choạng, mất thăng bằng, run chi, ngồi không vững) hoặc nôn ói nhiều kèm bứt rứt, quấy khóc, lừ đừ.
Tuần qua, TP HCM ghi nhận thêm 1.347 ca mắc tay chân miệng, tăng 64% so với trung bình 4 tuần trước, nâng tổng số bệnh nhân từ đầu năm vượt 10.000. Triệu chứng thường gặp gồm sốt, loét miệng, phát ban kèm bóng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, đầu gối, mông.
Sau cuộc xô xát tại nhà, ông H.V.V (45 tuổi, trú tại Yên Phong, Bắc Ninh) vào cấp cứu tại Khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và tái tạo, Bệnh viện Đại học Y dược, cơ sở Linh Đàm (Hà Nội) trong tình trạng vết thương hở, khuyết toàn bộ phần mềm môi trên.
Theo hồ sơ bệnh án, trong lúc xô xát, ông V. đã bị người em họ tấn công. Người này đã dùng răng cắn mất một mảnh môi lớn của nạn nhân. Do xảy ra trong lúc hoảng loạn, mảnh môi rời đã không thể tìm thấy để nối lại.
Trao đổi về ca bệnh, tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Đình Minh, Trưởng khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và tái tạo, cho biết: "Bệnh nhân V. vào viện trong tình trạng khuyết môi đỏ rộng khoảng 3 cm, kèm khuyết một phần môi trắng kích thước khoảng 3 x 1 cm. Đây là tổn thương phức tạp do mất nhiều phần môi đỏ, biến dạng môi và ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng khép miệng, phát âm, ăn nhai và thẩm mỹ khuôn mặt nếu không được tái tạo phù hợp".
Các bác sĩ đã quyết định sử dụng kỹ thuật tạo hình bằng vạt Abbe. Vạt được thiết kế từ môi đối diện nhằm tái tạo phần môi đỏ và phục hồi liên tục cơ vòng môi. Sau phẫu thuật (hôm 5.5), hiện môi được tái lập tương đối cân đối, đảm bảo chức năng và cải thiện rõ rệt thẩm mỹ khuôn mặt.
Đây là kỹ thuật có là khả năng tái tạo gần như đầy đủ các thành phần giải phẫu của môi, bao gồm môi đỏ, môi trắng, niêm mạc và đặc biệt là cơ vòng môi. Đây chính là điểm khác biệt lớn so với ghép da hay các phương pháp che phủ đơn thuần. Nhờ có sự phục hồi cơ vòng môi, bệnh nhân không chỉ cải thiện hình thể môi mà còn bảo tồn được chức năng khép miệng, phát âm và ăn uống.
Đồng thời, do sử dụng mô từ môi đối diện nên màu sắc, độ dày và độ mềm mại của môi sau tái tạo thường đạt kết quả thẩm mỹ tự nhiên hơn.
Tuy nhiên, bệnh nhân sẽ phải trải qua một hành trình điều trị kiên trì, vì phẫu thuật tạo hình vạt Abbe là phẫu thuật hai thì. Sau khi chuyển vạt, cuống vạt vẫn cần được giữ nối với môi cho đến khi hình thành tuần hoàn nuôi mới tại vùng nhận.
Bệnh nhân phải chờ khoảng 2 - 3 tuần để vạt môi đã sống tốt, sau đó bác sĩ mới tiến hành cắt cuống vạt và chỉnh sửa chi tiết để môi cân đối, hài hòa.
Trong thời gian chờ đợi vạt môi sống, bệnh nhân phải đối mặt với nhiều hạn chế sinh hoạt, vì hai môi bị khâu dính nên bệnh nhân gần như không thể há miệng. Những ngày đầu, bệnh nhân được nuôi ăn qua sonde (ống thông). Sau đó mới có thể chuyển sang ăn thìa hoặc bơm thức ăn lỏng qua kẽ răng.
Chia sẻ về điều trị các vết thương do bị cắn, bác sĩ Nguyễn Ngọc Tuấn, Khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và tái tạo, nhấn mạnh: vết thương do người cắn là một dạng tổn thương rất đặc biệt và "bẩn" tương đương với vết thương do súc vật cắn, có nguy cơ nhiễm trùng rất cao.
Vì vậy, khi gặp phải trường hợp này, quy trình sơ cứu cần tuân thủ các bước nghiêm ngặt, trước hết, cần rửa sạch vết thương và cầm máu tại chỗ.
Để hở vết thương, tuyệt đối không được khâu kín hay băng bó quá chặt ngay từ đầu. Việc bịt kín vết thương sẽ tạo môi trường yếm khí, khiến vi khuẩn phát triển mạnh và dẫn đến nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng.
Nếu bị chó, mèo cắn, ưu tiên hàng đầu là tiêm phòng dại. Với vết thương do người cắn, việc làm sạch kỹ lưỡng và để hở vết thương thường là yêu cầu tiên quyết và quan trọng nhất. Bệnh nhân nên cân nhắc việc tiêm phòng uốn ván hoặc kiểm tra các bệnh truyền nhiễm qua đường máu nếu vết cắn sâu và đối tượng cắn có nguy cơ cao.
Trái cây dù chứa đường nhưng tác động của chúng lên cơ thể không giống nước ngọt, trà sữa hay bánh kẹo. Điều này là do đường trong trái cây là các loại đường tự nhiên như fructose, glucose và sucrose chứ không phải đường tinh luyện, vốn thường được cho thêm vào thực phẩm, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Ngược lại, ăn trái cây tươi nguyên quả với lượng vừa phải còn giúp giảm nguy cơ mắc tiểu đường loại 2 nhờ cung cấp chất xơ, vitamin và chất chống ô xy hóa. Đây đều là những thành phần có lợi cho quá trình chuyển hóa đường trong cơ thể.
Đặc biệt, nhiều loại trái cây chứa chất xơ hòa tan như pectin, giúp làm chậm tốc độ tiêu hóa và hấp thu đường glucose vào máu. Nhờ đó, đường huyết không tăng nhanh như khi uống nước ngọt hoặc bánh kẹo.
Vì vậy, nguy cơ không chỉ đơn thuần ở vị ngọt mà phụ thuộc vào loại trái cây, cách chế biến, khẩu phần ăn và tình trạng sức khỏe của mỗi người.
Một nghiên cứu lớn công bố trên chuyên san BMJ đã theo dõi hơn 187.000 người trưởng thành tại Mỹ. Kết quả cho thấy ăn trái cây nguyên quả không làm tăng nguy cơ tiểu đường loại 2. Thậm chí, một số loại trái cây còn có thể giảm nguy cơ mắc bệnh.
Cụ thể, những người ăn việt quất thường xuyên có nguy cơ mắc tiểu đường loại 2 thấp hơn khoảng 26%. Táo, lê, nho và bưởi cũng có tác dụng làm giảm nguy cơ mắc bệnh. Ngược lại, những người uống nước ép trái cây mỗi ngày lại có nguy cơ mắc tiểu đường loại 2 cao hơn khoảng 21%.
Trên thực tế, khi ăn quá nhiều, trái cây có thể gián tiếp làm tăng nguy cơ tiểu đường. Cụ thể, ăn trái cây ngọt quá mức dẫn đến dư thừa calo, gây thừa cân, béo phì. Chính các vấn đề này mới là yếu tố làm tăng nguy cơ mắc tiểu đường loại 2.
Với người khỏe mạnh, họ không cần e ngại khi ăn ăn trái cây ngọt. Điều quan trọng là ưu tiên trái cây nguyên quả, ăn đa dạng và duy trì calo hợp lý để không gây tăng cân.
Người đang mắc tiểu đường loại 2, tiền tiểu đường, thừa cân, béo phì hoặc gan nhiễm mỡ cần chú ý hơn đến lượng đường tổng thể nạp vào cơ thể. Nếu muốn ăn trái cây ngọt thường xuyên, họ cần trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng chế độ ăn phù hợp, theo Eating Well.
Ngày 12.5, lãnh đạo Bệnh viện Sản - Nhi Cà Mau cho biết đơn vị vừa tiếp nhận bệnh nhi T.S.Th (10 tuổi, học sinh lớp 4, Trường tiểu học Lê Quý Đôn, xã Khánh An) nhập viện do bị ong vò vẽ đốt hơn 70 vết trong tình trạng nguy kịch.
Theo gia đình bệnh nhi, Th. đi chơi cùng 2 người anh bà con. Trong lúc chạy vào lùm cây để trốn và hù dọa người còn lại, cả hai không may chạm phải tổ ong vò vẽ. Trong khi người anh chỉ bị đốt 6 vết thì Th. bị ong tấn công khắp cơ thể.
Sau đó Th. được đưa đến bệnh viện lúc 17 giờ 30 ngày 9.5 trong tình trạng đừ người, môi tái, tim không đều, thở nhanh, nhiều vết ong đốt rải rác toàn thân, có dấu hiệu hoại tử trung tâm. Các bác sĩ chẩn đoán phản vệ độ 3, tiên lượng nặng.
Theo bác sĩ Trần Thiên Lý, Phó giám đốc Bệnh viện Sản - Nhi Cà Mau, độc tố ong vò vẽ đã làm cho em Th. bị tổn thương gan, phổi, kèm nhiễm trùng da và nhiễm trùng huyết. Có thời điểm men gan bệnh nhi tăng trên 3.000.
Sau điều trị tích cực, chức năng gan của bệnh nhi đang hồi phục, tổn thương phổi không tiến triển thêm nhưng vẫn phải tiếp tục điều trị nhiễm trùng. Dự kiến khoảng 2 tuần nữa bệnh nhi có thể xuất viện nếu sức khỏe tiến triển tốt.
Bác sĩ Lý khuyến cáo phụ huynh hạn chế cho trẻ vui chơi ở khu vực cây cối rậm rạp, đồng thời đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi bị ong đốt để tránh biến chứng nguy hiểm, thậm chí ngưng tim.
