Trường THPT Hàm Yên ở Tuyên Quang đang được nhiều người nhắc đến vì một quy định lạ. Mỗi tối, sau giờ tự học ở nhà, học sinh quay video trình bày lại kiến thức vừa nắm được rồi đăng lên phần bình luận trên fanpage công khai của trường để nộp bài.
Hàng trăm video xuất hiện dưới mỗi bài đăng hằng ngày, khuôn mặt và giọng nói của học sinh hiện diện trên không gian mạng không giới hạn người xem, không giới hạn thời gian lưu trữ. Dư luận chia làm hai luồng ý kiến. Phụ huynh khen hay. Một số chuyên gia giáo dục khen sáng tạo. Nhưng theo góc độ pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền trẻ em, câu chuyện không đơn giản là cách làm này hay hay dở về mặt sư phạm. Điều cần xem xét là nhà trường có quyền pháp lý để làm điều này hay không.
Hiệu trưởng nhà trường khẳng định với báo chí rằng hoạt động này có sự đồng thuận gần như tuyệt đối từ giáo viên, phụ huynh và học sinh ngay từ đầu năm. Phòng Đảng ủy họp trước, sau đó tổ chức hội nghị có đầy đủ các bên, lấy ý kiến, phân tích, rồi mới triển khai. Chỉ có 2 người không đồng ý trong cả trường. Đây là cách đại diện nhà trường lý giải tính hợp lệ của quy định.
Nhưng lý giải đó đang nhầm lẫn giữa sự đồng thuận xã hội và sự cho phép của pháp luật. Đây là 2 phạm trù hoàn toàn khác nhau. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 có hiệu lực thi hành từ ngày 1.1.2026, tức là đang có hiệu lực pháp lý đầy đủ tại thời điểm Trường THPT Hàm Yên triển khai hoạt động này vào tháng 4.2026.
Luật xác lập rõ các quyền dữ liệu cơ bản của công dân, trong đó có quyền đồng ý, quyền truy cập, và quyền yêu cầu xóa dữ liệu. Quan trọng hơn, việc im lặng không được coi là đồng ý xử lý dữ liệu cá nhân theo quy định của luật này.
Hình ảnh khuôn mặt và giọng nói trong video là dữ liệu cá nhân. Khi học sinh đăng video lên fanpage công khai của trường theo yêu cầu, nhà trường đang là bên kiểm soát và xử lý dữ liệu cá nhân của người dưới 18 tuổi. Theo luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025, việc xử lý dữ liệu cá nhân của trẻ em nhằm công bố, tiết lộ thông tin về đời sống riêng tư và bí mật cá nhân của trẻ em từ đủ 7 tuổi trở lên phải có sự đồng ý của trẻ em và người đại diện theo pháp luật.
Sự đồng ý đó phải là sự đồng ý thực chất, cụ thể và có thể rút lại bất cứ lúc nào. Một cuộc họp đầu năm học trong đó đa số giơ tay tán thành không đáp ứng tiêu chuẩn đó. Vấn đề không chỉ dừng lại ở quy trình lấy đồng ý mà còn phải hỏi nhà trường dựa vào thẩm quyền nào để đặt ra yêu cầu bắt buộc trong thời gian học sinh ở nhà.
Điều 19 Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT quy định rằng các hoạt động giáo dục thực hiện theo kế hoạch giáo dục của nhà trường, được tổ chức trong và ngoài giờ lên lớp, trong và ngoài khuôn viên nhà trường, nhằm thực hiện chương trình các môn học và hoạt động giáo dục trong chương trình giáo dục phổ thông do Bộ trưởng Bộ GD-ĐT ban hành. Yêu cầu quay video nộp lên mạng xã hội công khai không nằm trong bất kỳ chương trình giáo dục nào do Bộ GD-ĐT ban hành.
Do đó việc này là sáng kiến đơn phương của một hiệu trưởng và kéo theo hệ quả pháp lý mà người đưa ra dường như chưa nhận thức đầy đủ.
Từ thực tế này cần phân biệt rõ 2 việc. Thứ nhất là phương pháp sư phạm, thuộc về không gian tự chủ chuyên môn của giáo viên và nhà trường, vốn được pháp luật tôn trọng. Thứ hai là hình thức thực hiện phương pháp đó, khi nó đụng chạm đến quyền của người dưới 18 tuổi trên không gian mạng thì phải tuân thủ pháp luật.
Việc yêu cầu học sinh trình bày lại kiến thức sau giờ tự học là ý tưởng sư phạm hoàn toàn có thể ủng hộ. Nhưng nền tảng thực hiện ý tưởng đó là fanpage công khai thay vì nhóm riêng tư nội bộ thì đây không còn là vấn đề sư phạm nữa mà là vấn đề pháp lý.
Có thể hiểu vì sao nhà trường chọn fanpage công khai. Như hiệu trưởng giải thích, dung lượng video trên Zalo nhóm lớp bị giới hạn nên phải chuyển sang Facebook. Đây là lý do kỹ thuật, không phải lý do pháp lý. Lý do kỹ thuật không thể hợp thức hóa việc xử lý dữ liệu cá nhân trái quy định. Giải pháp đúng trong trường hợp này là tìm nền tảng phù hợp khác có khả năng kiểm soát quyền truy cập, chứ không phải dùng không gian công khai vì tiện lợi hơn.
Điều đáng lo ngại hơn là không có bất kỳ cơ quan nào lên tiếng về tính hợp lệ pháp lý của hoạt động này trước khi báo chí đưa tin. Khi vụ việc thành tin tức, phản ứng của các bên liên quan chủ yếu xoay quanh hiệu quả sư phạm, không ai đặt câu hỏi về vấn đề bảo vệ dữ liệu cá nhân. Đây là khoảng trống thể chế rõ ràng.
Bộ GD-ĐT đến nay chưa có bất kỳ hướng dẫn chuyên biệt nào về việc nhà trường được và không được làm khi thu thập, xử lý và công bố dữ liệu cá nhân của học sinh trên các nền tảng mạng xã hội, trong khi luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân đã có hiệu lực hơn 4 tháng.
Vụ việc ở trường THPT Hàm Yên không phải là trường hợp cá biệt. Đây chỉ là trường hợp đủ lớn để dư luận quan tâm. Khắp nơi, nhà trường đang sử dụng Facebook, Zalo, YouTube để triển khai các hoạt động giáo dục mà không có khung pháp lý rõ ràng làm nền tảng. Sự đồng thuận của cộng đồng trong một buổi họp đầu năm không thể thay thế cho nghĩa vụ tuân thủ pháp luật. Và sự im lặng của cơ quan quản lý không có nghĩa là hành vi đó được phép.
Điều cần thiết lúc này không phải là phán xét hiệu trưởng Trường THPT Hàm Yên, người đang hành động bằng thiện chí thực sự với học sinh. Điều cần thiết là Bộ GD-ĐT ban hành hướng dẫn cụ thể về việc nhà trường được phép sử dụng nền tảng mạng xã hội ở mức độ nào trong hoạt động giáo dục, với điều kiện gì và với những biện pháp bảo vệ dữ liệu nào cho học sinh. Bởi vì câu chuyện yêu cầu học sinh quay video tự học mỗi ngày ở Tuyên Quang hôm nay sẽ còn xảy ra ở nhiều nơi khác, với nhiều hình thức khác nhau, và “đa số đồng ý” sẽ không bao giờ là câu trả lời pháp lý đúng.
Ngày 9-5 tại TP.HCM, Viện Y học gia đình Việt Nam và Trường thực hành Tâm vận động Aucouturier (Bỉ) ký kết triển khai chương trình đào tạo chuyên sâu về thực hành tâm vận động Aucouturier tại Việt Nam giai đoạn 2026 - 2029, dưới sự hỗ trợ của các chuyên gia châu Âu.
Mục tiêu sẽ phát triển nguồn nhân lực chuyên môn trong lĩnh vực hỗ trợ trẻ em có khó khăn phát triển tâm thần - tâm lý - vận động, đồng thời thúc đẩy mô hình chăm sóc sức khỏe cộng đồng theo hướng liên ngành.
Trường thực hành Tâm vận động Aucouturier hiện là thành viên nòng cốt của ASEFOP - Hiệp hội các trường đào tạo về thực hành tâm vận động châu Âu.
Tại Việt Nam, khóa đào tạo đầu tiên dự kiến tuyển tối đa 27 học viên, dành cho các nhà chuyên môn đang trực tiếp làm việc với trẻ em có trình độ từ cử nhân trở lên trong các lĩnh vực y khoa, tâm lý, giáo dục hoặc hỗ trợ phát triển. Khóa học dự kiến diễn ra từ tháng 8-2026 đến tháng 8-2029.
Mỗi năm chương trình sẽ có hai đợt đào tạo trực tiếp vào tháng 8 và 12, kết hợp hoạt động giám sát trực tuyến định kỳ với các nhà đào tạo Bỉ và Việt Nam.
Đặc biệt, học viên sẽ phải thực hành thường xuyên tại các môi trường có trẻ em như trường chuyên biệt, bệnh viện, cơ sở giáo dục hoặc đơn vị can thiệp.
Hoạt động đào tạo tại Việt Nam sẽ do nhà đào tạo Nguyễn Lệ Bình - bác sĩ tâm thần nhi được ASEFOP công nhận cùng nhà đào tạo Danielle Michaux - nhà tâm lý được ASEFOP công nhận - phụ trách chuyên môn.
Theo bà Fanny Moreau - Chủ tịch Trường thực hành Tâm vận động Aucouturier, can thiệp cho trẻ em, đặc biệt là trẻ có khó khăn phát triển cần được thực hiện đúng ngay từ nền tảng ban đầu.
Muốn vậy, đội ngũ được đào tạo phải có năng lực chuyên môn vững, được giám sát bài bản, hiểu trẻ bằng sự quan sát tinh tế và luôn đặt lợi ích của trẻ ở trung tâm.
PGS.TS.BS Nguyễn Thanh Hiệp - Chủ tịch Hội đồng quản lý Viện Y học gia đình Việt Nam - cho rằng chăm sóc sức khỏe trẻ em cần tiếp cận toàn diện về phát triển thể chất, tâm lý, cảm xúc và môi trường sống.
Lĩnh vực này ở Việt Nam đang thiếu đồng thời lực lượng thực hành trực tiếp với trẻ em và đội ngũ có khả năng đào tạo, giám sát chuyên môn.
Bước ngoặt đến với Anh Khoa khi em tham dự Hội thảo hướng nghiệp International University Fair tại Trường Đại học Quốc tế Sài Gòn (SIU). Dù ban đầu dự định sẽ tiếp tục học lên bậc đại học tại Việt Nam, nhưng chính thông tin hấp dẫn về George Mason University tại hội thảo đã thắp lên một cơ hội mới.
Khoa quyết định "thử sức" nộp hồ sơ, và kết quả đã vượt ngoài mong đợi: em không chỉ trúng tuyển mà còn chinh phục được suất học bổng danh giá.
Niềm đam mê với ngành cơ khí đã được Khoa nuôi dưỡng từ những năm cấp 2 qua những bản phác thảo mô hình máy móc. Những trang vở tưởng chừng đơn giản ấy lại trở thành bằng chứng chân thật nhất về đam mê và cũng là điểm nhấn quan trọng trong hồ sơ xin học bổng.
"Mình không cần cố tỏ ra hoàn hảo, chỉ cần cho họ thấy mình thật sự yêu ngành học này", Khoa chia sẻ về bí quyết chinh phục hội đồng tuyển sinh.
Đam mê cơ khí đưa Nguyễn Anh Khoa đến giảng đường George Mason University (Hoa Kỳ) - Ảnh: Asian School
Bên cạnh thành tích học tập ấn tượng, Khoa còn được trang bị nền tảng vững chắc về kỹ năng mềm và tinh thần hội nhập. Môi trường học tại Trường Quốc tế Á Châu đã giúp em phát triển toàn diện từ học thuật đến sự tự tin và khả năng sử dụng tiếng Anh - hành trang không thể thiếu cho những người trẻ vươn ra biển lớn.
Tại George Mason University, Khoa chủ động thích nghi với môi trường mới bằng cách lên kế hoạch quản lý thời gian, tích cực tham gia thảo luận và không ngần ngại tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần.
Bên cạnh đó, em còn mở rộng quan hệ trong cộng đồng sinh viên, tham gia các hoạt động ngoại khóa để phát triển kỹ năng và nuôi dưỡng đam mê sáng tạo.
Anh Khoa tự tin hội nhập từ nền tảng giáo dục vững chắc được tạo dựng từ Asian School - Ảnh: Asian School
Anh Khoa đặt mục tiêu không dừng lại ở tấm bằng đại học mà còn chinh phục những môi trường làm việc hàng đầu như NASA hoặc các nhà máy cơ khí đa quốc gia. Với Khoa, cơ khí không phải là một lĩnh vực kỹ thuật khô khan mà chính là nơi kiến tạo sự thay đổi của thế giới.
Anh Khoa hy vọng câu chuyện của mình sẽ truyền cảm hứng cho các bạn học sinh đang ấp ủ ước mơ du học: "Hãy học thật tốt, tham gia nhiều hoạt động ngoại khóa và tìm ra điều mình thật sự đam mê. Khi bạn kể câu chuyện của mình với tất cả lòng nhiệt huyết, cơ hội chắc chắn sẽ đến."
Tối 17-4, Bộ Công an cho biết liên quan chuyên án bóc gỡ đường dây cung cấp thực phẩm bẩn, thực phẩm kém chất lượng vào các trường học, chiều cùng ngày Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thái Nguyên đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam ba người về hành vi đưa hối lộ và nhận hối lộ trong việc cung cấp suất ăn và thực phẩm cho các trường học trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.
Ba người bị khởi tố, bắt tạm giam gồm:
Nguyễn Văn Thành (sinh năm 1976, chủ hộ kinh doanh thực phẩm Nguyễn Văn Thành, địa chỉ xã Vô Tranh, tỉnh Thái Nguyên) về tội đưa hối lộ;
Nguyễn Thị Tâm (sinh năm 1981, trú tại xã Nam Hòa, tỉnh Thái Nguyên), nguyên Hiệu trưởng Trường mầm non Nam Hòa;
Trần Thị Hằng (sinh năm 1982, trú tại phường Linh Sơn, tỉnh Thái Nguyên), kế toán Trường mầm non Nam Hòa, cùng về tội nhận hối lộ.
Theo kết quả điều tra ban đầu, hộ kinh doanh Nguyễn Văn Thành được cấp giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh với ngành nghề chính là mua bán thực phẩm tươi sống, thực phẩm chín.
Các năm học từ năm 2022 - 2026, hộ kinh doanh này đã ký hợp đồng cung cấp thực phẩm và suất ăn cho nhiều trường học thuộc huyện Đồng Hỷ cũ.
Tại Trường mầm non Nam Hòa (xã Nam Hòa, tỉnh Thái Nguyên), để được cung cấp thực phẩm và suất ăn năm học 2024 - 2025, Thành đã thỏa thuận, thống nhất chi trả cho bà Nguyễn Thị Tâm, Trần Thị Hằng số tiền bằng 6% tổng giá trị hàng hóa nhà trường mua trong tháng. Việc chi trả trên được thực hiện từ tháng 10-2024 đến tháng 3-2026.
Ngày 25-3-2026, phụ huynh học sinh Trường mầm non Hòa Bình (xã Văn Lăng, tỉnh Thái Nguyên) phản ánh thịt heo sử dụng tại nhà trường có dấu hiệu nhiễm dịch bệnh. Kết quả xét nghiệm sau đó cho thấy số thịt này dương tính với vi rút dịch tả heo châu Phi và vi khuẩn E.coli.
Số thịt nói trên do hộ kinh doanh Nguyễn Văn Thành cung cấp.
Trước tình hình trên, Giám đốc Công an tỉnh Thái Nguyên đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát kinh tế áp dụng các biện pháp nghiệp vụ, triệt phá chuyên án, bóc gỡ đường dây cung cấp thực phẩm bẩn, thực phẩm kém chất lượng vào các trường học.
Hiện Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thái Nguyên đang tích cực điều tra và mở rộng vụ án.
