Phát biểu tại buổi lễ, nguyên Chủ tịch nước Lương Cường cho biết, hơn 50 năm qua, bản thân đã trải qua rất nhiều cương vị công tác và nhiệm vụ được giao, được rèn luyện, thử thách trong chiến đấu, trưởng thành từ người chiến sĩ đến cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước.
Dù được giao nhiệm vụ gì, ở cương vị công tác nào, ông cũng luôn nỗ lực hết mình, phấn đấu để hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao.
Đặc biệt, khi được Quốc hội tin tưởng, tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong một giai đoạn rất đặc biệt, nguyên Chủ tịch nước ý thức rất rõ về vinh dự và trách nhiệm to lớn trước Đảng, Nhà nước và nhân dân, luôn nỗ lực hết sức mình thực hiện nghiêm túc lời tuyên thệ và lời phát biểu nhậm chức, luôn nỗ lực phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Phát biểu tại buổi lễ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ vinh dự được Quốc hội bầu giữ chức vụ Chủ tịch nước.
Đồng thời, khẳng định lời tuyên thệ nhậm chức trước Quốc hội, trước đồng bào, cử tri cả nước là danh dự cá nhân, trọng trách chính trị, cam kết tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với nhân dân, với Hiến pháp, nỗ lực hết mình phụng sự đất nước, phục vụ nhân dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trân trọng ghi nhận và đánh giá cao những đóng góp quan trọng của nguyên Chủ tịch nước Lương Cường trong thời gian đảm nhiệm cương vị Chủ tịch nước đã hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ, để lại nhiều dấu ấn đậm nét trong công tác đối nội, đối ngoại và xây dựng hệ thống pháp luật, hệ thống chính trị.
Chỉ rõ đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng, nguồn lực lớn nhất của đất nước là trí tuệ và sức lao động, sáng tạo của nhân dân.
Nhà nước phải kiến tạo cơ chế, chính sách và động lực để mọi tầng lớp nhân dân, mọi chủ thể kinh tế có thể chủ động cống hiến và tạo ra giá trị.
Cần phát huy tính ưu việt của hệ thống chính trị, nâng cao năng lực thích ứng của nền kinh tế và hiệu quả của hệ thống quản trị quốc gia, để đất nước luôn vững vàng trước mọi biến động.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định nhiệm vụ đặt ra là phải tiếp tục giữ vững ổn định chính trị, xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện đại.
Cạnh đó, cần đẩy mạnh cải cách tư pháp; phát triển kinh tế nhanh, bền vững; bảo đảm quốc phòng, an ninh; nâng cao vị thế quốc tế của đất nước, chăm lo ngày càng tốt hơn đời sống của nhân dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu Văn phòng Chủ tịch nước tiếp tục nâng cao chất lượng công tác tham mưu, đề cao tính chuẩn mực, chính xác, kỷ luật, kỷ cương trong công việc, tiếp tục xây dựng một tập thể đoàn kết, chân thành, nhân văn và chuyên nghiệp. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, hiện đại hóa phương thức làm việc.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, trên cương vị mới sẽ tiếp nhận đầy đủ các nhiệm vụ được bàn giao; phát huy truyền thống, kế thừa thành quả, đoàn kết, thống nhất, nỗ lực phấn đấu hoàn thành thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra, xử lý hài hòa các quan hệ lợi ích trong phát triển, bảo vệ danh dự và uy tín của đất nước, đưa hình ảnh Việt Nam ra thế giới với tư thế chủ động, bản lĩnh và trách nhiệm.
Tại hội nghị tiếp xúc cử tri để thông tin về kết quả kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, diễn ra sáng 4.5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết chủ trương của nhà nước là phổ cập giáo dục từ mầm non, lớp 1 cho đến hết lớp 12 và miễn giảm học phí.
Tuy nhiên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhận thấy việc học sinh thi vào lớp 10 còn căng thẳng hơn cả thi vào đại học. Điều này tạo ra tâm lý bất an, nặng nề cho học sinh, phụ huynh và tạo ra khó khăn cho thầy cô giáo.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, nguyên nhân dẫn đến tình trạng nêu trên là do thiếu trường lớp, thiếu giáo viên nên sinh ra thi cử để "loại các cháu không cho vào học". Trong khi đó, việc thi cử là để đánh giá chất lượng giảng dạy, không phải là một biện pháp để loại học sinh.
Đối với Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết, số lượng học sinh chiếm gần 1/3 dân số nên tạo áp lực rất lớn lên hệ thống giáo dục.
Trong khi đó, cả nước có 1,8 - 1,9 triệu công chức, viên chức; ngành giáo dục chiếm hơn 80%, tương đương khoảng 1,5 triệu người, còn ngành y tế khoảng 10%. Do đó, việc bố trí giáo viên cần tính lại theo nhu cầu thực tế. Có thể xác định theo nguyên tắc mỗi lớp 25 - 30 học sinh cần ít nhất một giáo viên, từ đó tính ra số lượng tương ứng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu rà soát lại toàn bộ hệ thống để bảo đảm đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên cho học sinh đến trường. Đối với các hoạt động dịch vụ như tổ chức bữa ăn học đường cần chuyển cho doanh nghiệp đảm nhiệm. Riêng nhà trường thì tập trung vào nhiệm vụ dạy học, tránh phát sinh rủi ro và giảm tải cho giáo viên.
"Khi chúng ta đủ trường đủ lớp, chúng ta sẽ xử lý được rất nhiều những bất cập này. Chính quyền hoàn toàn có thể chủ động được trong việc này", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.
Đối với thực phẩm quanh trường học, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý tình trạng hàng quán bán đồ ăn giá rẻ, kém chất lượng, thậm chí gần hết hạn sử dụng. Ông yêu cầu chính quyền cơ sở cần tăng cường quản lý, không để tình trạng kinh doanh ảnh hưởng đến sức khỏe học sinh, đồng thời bảo đảm trật tự và an toàn khu vực trường học.
Về lĩnh vực y tế, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, trọng tâm là chuyển mạnh sang chăm sóc sức khỏe ban đầu, lấy y tế cơ sở làm nền tảng. Do đó, cần phát triển mô hình "bác sĩ gia đình" và sổ sức khỏe điện tử gắn với mỗi người dân từ lúc sinh ra, giúp theo dõi liên tục bệnh án, bệnh sử, tình trạng sức khỏe và quá trình tiêm chủng, điều trị.
Dẫn kết quả tầm soát sức khỏe định kỳ ở TP.HCM, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết có 30% người dân được phát hiện có bệnh nhưng những người này không biết mình có bệnh, trong đó có cả bệnh ung thư. Do đó, ngành y tế cần phải chủ động, tích cực hơn trong việc khám sức khỏe toàn dân.
Gợi mở về hướng triển khai, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết các cơ quan cần tính toán lại tỷ lệ bác sĩ theo dân số, đảm bảo phù hợp với điều kiện từng địa bàn. Cạnh đó, cần ưu tiên chăm sóc người cao tuổi, trẻ em và nhóm yếu thế, cũng như phát triển các chuyên ngành như lão khoa, nhi khoa để đáp ứng nhu cầu điều trị.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu chủ động kiểm soát, tiến tới xử lý dứt điểm một số bệnh truyền nhiễm đã có vắc xin, tránh tình trạng bùng phát lặp lại gây tốn kém nguồn lực, đồng thời tập trung nhiều hơn vào các bệnh không lây nhiễm như: tim mạch, huyết áp...
Về an toàn thực phẩm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết, kết quả rà soát thể hiện có 5 - 6 bộ phụ trách lĩnh vực này nhưng "hỏi ai chịu trách nhiệm thì cắt khúc". Sau đó, Nhà nước đã thống nhất giao Bộ Y tế chịu trách nhiệm đến cuối cùng với sức khỏe của nhân dân; các bộ ngành còn lại phải phối hợp, không được "cắt khúc".
"Để như thế thì không ai chịu trách nhiệm, rồi cuối cùng lại còn tiêu cực", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.
Thủ tướng Lê Minh Hưng và Đoàn đại biểu cấp cao VN đã tham dự các sự kiện này.
Phát biểu khai mạc hội nghị, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng của hội nghị với việc ASEAN bước vào giai đoạn phát triển mới trên cơ sở Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.
Tại Phiên họp toàn thể ngay sau lễ khai mạc, các nhà lãnh đạo ASEAN chia sẻ đánh giá về các tác động tiêu cực của những biến động địa chính trị phức tạp trên thế giới, nhất là xung đột ở Trung Đông, đối với hòa bình, ổn định, chuỗi cung ứng năng lượng quốc tế, đe dọa tính mạng dân thường. Các nhà lãnh đạo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định và các nguyên tắc quan trọng về thúc đẩy đối thoại, giải quyết hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, Hiến chương LHQ.
Các nhà lãnh đạo cũng chia sẻ và ủng hộ các định hướng và ưu tiên của Philippines cho hợp tác ASEAN trong năm 2026 với chủ đề "Cùng chèo lái tương lai chung" với 3 trọng tâm lớn, bao gồm hợp tác ứng phó với các thách thức phi truyền thống làm mỏ neo cho hòa bình và ổn định khu vực; lấy kết nối kinh tế, số hóa, phát triển bao trùm và bền vững làm động lực phát triển hành lang thịnh vượng; và lấy người dân ASEAN là trọng tâm cho phát triển cộng đồng.
Các nhà lãnh đạo ASEAN cũng nhấn mạnh trong bối cảnh hiện nay, các nước ASEAN cần tiếp tục củng cố đoàn kết, vai trò trung tâm, tăng cường và mở rộng hợp tác với các đối tác, đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả triển khai các kế hoạch và chương trình hợp tác, nhất là về bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực, ổn định kinh tế, bảo đảm chuỗi cung ứng và hỗ trợ người dân ASEAN.
Phát biểu tại Phiên họp toàn thể, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định sự ủng hộ và cam kết hợp tác của VN với Chủ tịch Philippines và các nước thành viên để hiện thực hóa các ưu tiên, sáng kiến của Philippines trong năm 2026.
Nhấn mạnh trước những thách thức mang tính liên thông, đa chiều, câu hỏi đặt ra đối với ASEAN không phải là "có bị ảnh hưởng hay không?" mà là ASEAN sẽ "ứng phó như thế nào và ứng phó cùng nhau ra sao?", Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu 3 đề xuất lớn.
Theo đó, trước hết, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng cần tập trung nguồn lực nhằm đảm bảo các nhu cầu an ninh thiết yếu bao gồm an ninh năng lượng, an ninh lương thực và an ninh con người, trong đó có phê chuẩn và triển khai hiệu quả Hiệp định An ninh Dầu khí ASEAN, thực hiện thực chất Kế hoạch Hành động Hợp tác Năng lượng ASEAN giai đoạn 2026 - 2030, Lưới điện ASEAN và Hệ thống Đường ống dẫn khí ASEAN; đa dạng hóa các nguồn năng lượng, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng, tăng cường tiếp cận tài chính xanh và công nghệ tiên tiến; nâng cao hiệu quả các khuôn khổ và thỏa thuận về an ninh lương thực hiện có, tăng cường dự trữ chiến lược và thiết lập cơ chế dự trữ khẩn cấp, chuyên biệt đối với gạo và các mặt hàng thiết yếu khác.
Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định VN sẵn sàng hỗ trợ lương thực trong các tình huống khẩn cấp, chia sẻ kinh nghiệm liên quan với các quốc gia thành viên ASEAN và sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các quốc gia thành viên ASEAN trong công tác hỗ trợ công dân.
Thứ hai, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị thúc đẩy hợp tác thực chất nhằm tăng cường năng lực nội tại và khả năng chống chịu của ASEAN. Theo đó, cần triển khai hiệu quả Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA) và sớm hoàn tất Hiệp định Khung Kinh tế số ASEAN (DEFA).
Cuối cùng, Thủ tướng Lê Minh Hưng kêu gọi tăng cường phối hợp và đoàn kết ASEAN, trong đó cần nâng cao hiệu quả tham vấn và điều phối liên ngành trong các tình huống khẩn cấp, cũng như tiếp tục phát huy vai trò điều phối của Ban Thư ký ASEAN nhằm bảo đảm các cam kết khu vực được triển khai liên tục, đồng bộ và hiệu quả.
Các đề xuất của VN được các lãnh đạo ASEAN hoan nghênh, đánh giá cao về nội dung và tính kịp thời. Trên cơ sở đề xuất của VN, hội nghị thảo luận, nhất trí ra Tuyên bố Lãnh đạo ASEAN về các hành động ưu tiên củng cố tự cường khu vực ứng phó với các hệ lụy từ tình hình Trung Đông; thể hiện quan điểm chính trị của ASEAN với các hệ lụy tình hình Trung Đông…
Chương trình do Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị Việt Nam phối hợp Hội Hữu nghị đối ngoại nhân dân Trung Quốc và Chính quyền nhân dân Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây tổ chức với sự tham dự của các đại biểu trung ương, địa phương và nhân dân biên giới, thanh niên hai nước.
Phát biểu tại buổi lễ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ Liên hoan nhân dân biên giới Việt - Trung được tổ chức tại vùng đất lưu giữ nhiều ký ức lịch sử chung của hai dân tộc. Đó là Di tích cơ quan bí mật của Đảng Cộng sản Việt Nam - nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh và các chiến sĩ cách mạng đã sống và làm việc trong vòng tay chở che, yêu thương, đùm bọc của nhân dân Long Châu; là Trường Dục Tài - nơi ươm mầm, đào tạo hàng nghìn thanh niên ưu tú của Việt Nam; là Bệnh viện Nam Khê Sơn - nơi các thương bệnh binh Việt Nam được chăm sóc, điều trị trong những năm tháng đầy khốc liệt của lửa đạn...
Thay mặt Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi lời biết ơn chân thành, sâu sắc tới Đảng, Nhà nước và nhân dân Trung Quốc, chính quyền và nhân dân Quảng Tây đã gìn giữ, bảo tồn những di tích liên quan đến Chủ tịch Hồ Chí Minh, cách mạng Việt Nam và những giá trị hữu nghị truyền thống giữa hai dân tộc.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, sức mạnh và sự bền vững của tình hữu nghị "vừa là đồng chí, vừa là anh em" Việt - Trung được đặt nền móng bởi Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chủ tịch Trung Quốc Mao Trạch Đông và những nhà cách mạng tiền bối của hai nước, có cơ sở là quan hệ hữu nghị lâu đời giữa hai dân tộc; được xây dựng dựa trên những định hướng chiến lược của các thế hệ lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai Nhà nước; được triển khai toàn diện, thực chất trên nhiều lĩnh vực và đều in đậm dấu ấn của nhân dân - lực lượng quyết định nền tảng xã hội vững chắc cho quan hệ hai nước. Trong suốt chiều dài lịch sử, chính nhân dân là cầu nối bền bỉ, là "mạch nguồn" nuôi dưỡng và điều hòa, giúp quan hệ Việt Nam - Trung Quốc không ngừng vượt sóng vươn xa.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh việc tăng cường giao lưu nhân dân, nhất là nhân dân biên giới và giữa thế hệ trẻ hai nước có ý nghĩa cầu nối rất quan trọng để thắt chặt tình cảm hữu nghị giữa hai dân tộc, xây dựng một tương lai ngày càng tươi sáng cho quan hệ Việt - Trung.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị các cơ quan, tổ chức nhân dân, địa phương hai nước tiếp tục tổ chức hiệu quả các hoạt động giao lưu đi lại giữa các tầng lớp nhân dân; tăng cường giáo dục truyền thống hữu nghị, biến các "địa chỉ đỏ" ở hai nước thành không gian văn hóa - lịch sử sống động cho thế hệ trẻ, cùng nhau tạo nên những chương mới rạng rỡ cho quan hệ Việt - Trung; chuyển hóa sức mạnh của tình hữu nghị truyền thống thành những kết quả hợp tác cụ thể và hiệu quả, đưa hợp tác đi vào chiều sâu, thực chất.
Thăm di tích Khu học xá Trung ương (còn gọi là Trường Dục Tài Nam Ninh, Quảng Tây, Trung Quốc) sáng cùng ngày, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, đứng tại đây, "chúng ta như sống lại" những năm tháng lịch sử hào hùng và nghĩa tình của giai đoạn những năm 1950, khi dân tộc Việt Nam đang tiến hành cuộc kháng chiến trường kỳ giải phóng dân tộc. Đảng, Nhà nước và nhân dân Trung Quốc với tinh thần quốc tế cộng sản trong sáng và tình hữu nghị sâu sắc đã giúp đỡ nuôi dưỡng, đào tạo hàng nghìn học sinh Việt Nam. Những câu chuyện xúc động giữa thầy và trò Trường Dục Tài đã trở thành những giai thoại bất hủ, làm phong phú thêm kho tàng tài sản chung quý báu của tình hữu nghị giữa hai dân tộc.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam luôn trân trọng, khắc ghi sự ủng hộ, giúp đỡ quý báu của Đảng, Nhà nước và nhân dân Trung Quốc đối với sự nghiệp cách mạng của Việt Nam trước đây, cũng như công cuộc xây dựng, phát triển đất nước ngày nay; chân thành cảm ơn Đảng bộ, Chính quyền và nhân dân Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây quan tâm, gìn giữ và bảo tồn chu đáo Khu di tích Trường Dục Tài và nhiều di tích khác về Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Quảng Tây, để những di tích này trở thành "địa chỉ đỏ" tượng trưng cho quan hệ đồng chí, anh em giữa hai Đảng, hai nước.
Cũng trong sáng 17.4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến thăm Trung tâm hợp tác đổi mới trí tuệ nhân tạo (AI) Trung Quốc - ASEAN.
