Theo TS.BS.CK2 Trà Anh Duy, suy giảm testosterone thường diễn tiến âm thầm. Vì các triệu chứng đến chậm, nhiều người thường nhầm lẫn với tình trạng thiếu ngủ, căng thẳng kéo dài hoặc mặc định đó là quy luật tất yếu của tuổi tác.
Tuy nhiên, theo hướng dẫn từ Hiệp hội Nội tiết Mỹ (Endocrine Society) năm 2018, việc chẩn đoán suy giảm testosterone chỉ được xác lập khi hội đủ hai yếu tố: triệu chứng lâm sàng phù hợp và xét nghiệm nồng độ testosterone trong máu thấp (thực hiện vào buổi sáng).
Dưới đây là 5 dấu hiệu cảnh báo “ngọn lửa” nội tiết đang lụi dần mà phái mạnh cần đặc biệt lưu ý:
Giảm ham muốn
Đây là dấu hiệu phổ biến nhất nhưng lại khó tự nhận biết nhất. Không phải là sự “mất hẳn” nhu cầu, mà là cảm giác ít nghĩ đến chuyện chăn gối hơn, ít chủ động và sự hứng thú dần nhạt đi.
Một nghiên cứu công bố trên The New England Journal of Medicine trên hơn 3.000 nam giới cho thấy: giảm ham muốn cùng với rối loạn cương dương là những triệu chứng có mối liên hệ chặt chẽ nhất với nồng độ testosterone thấp.
Mất hiện tượng cương buổi sáng
Nhiều người có tâm lý chủ quan: “Miễn là khi lâm trận vẫn ổn là được”. Thế nhưng, hiện tượng cương buổi sáng là “thước đo” cực kỳ quan trọng phản ánh hoạt động nội tiết và sức khỏe mạch máu của nam giới.
Khi những lần “chào cờ” thưa thớt dần, đó là tín hiệu cho thấy nồng độ hormone nam tính đang ở mức báo động.
Nhanh “đuối” sức, mất đi sự sung mãn
Dù vẫn duy trì nhịp sống bình thường, nhưng nếu bạn cảm thấy “không còn lửa” trong các hoạt động hàng ngày, tập luyện nhanh mệt hơn, làm việc thiếu hăng hái… thì đừng chỉ nghĩ do stress.
Mặc dù mệt mỏi và giảm năng lượng là các triệu chứng không đặc hiệu (dễ lẫn với bệnh mạn tính hoặc mất ngủ), nhưng theo các đánh giá hệ thống trên tạp chí CMAJ, đây vẫn là một mảnh ghép quan trọng trong bức tranh suy giảm nội tiết tố nếu đi kèm các biểu hiện sinh lý khác.
Bụng to hơn, cơ bắp kém săn chắc
Nếu bạn nhận thấy vòng eo tăng lên dù chế độ ăn không thay đổi, hoặc cơ bắp lỏng lẻo dần dù vẫn tập luyện, đó có thể là do thiếu hụt testosterone.
Nghiên cứu từ dự án EMAS cho thấy nam giới suy giảm testosterone có nguy cơ mắc hội chứng chuyển hóa rất cao. Cụ thể, nhóm này thường có vòng eo lớn hơn trung bình gần 2 cm và mật độ xương thấp hơn, sức khỏe tổng thể kém hơn rõ rệt. Hormone này đóng vai trò then chốt trong việc duy trì khối cơ và phân phối chất béo trong cơ thể.
Thay đổi tâm trạng thất thường
Dễ cáu gắt, chán nản, thiếu động lực hoặc khó tập trung là những biểu hiện tâm lý thường gặp. Tuy nhiên, các bác sĩ nhấn mạnh rằng triệu chứng tâm trạng chỉ thực sự có ý nghĩa chẩn đoán cao khi nó xuất hiện cùng lúc với các dấu hiệu về tình dục và thể chất kể trên.
Bác sĩ Duy khuyến cáo đừng tự ý đoán bệnh hay tự ý bổ sung các loại thực phẩm chức năng, hormone truyền miệng khi thấy các dấu hiệu trên.
Cách đúng đắn nhất là đến các cơ sở chuyên khoa nam học để được thăm khám. Nếu tình trạng suy giảm diễn ra kéo dài, bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm máu vào buổi sáng (thời điểm testosterone cao nhất trong ngày) để có kết quả chính xác nhất.
Ngày 16-4, đại diện Viện Pasteur TP.HCM cho biết đã tiếp nhận báo cáo từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) về một ca bệnh viêm màng não do não mô cầu tại phường Hòa Hưng (TP.HCM).
Kết quả cấy dịch não tủy cho thấy bệnh nhân dương tính với vi khuẩn Neisseria meningitidis, serogroup B.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, đại diện Viện Pasteur TP.HCM cho hay bệnh nhi 11 tuổi, mắc viêm màng não mô cầu thể tối cấp, diễn tiến rất nhanh và nặng.
Chỉ trong thời gian ngắn từ khi khởi phát triệu chứng đến lúc nhập viện tại một bệnh viện chuyên khoa nhi trên địa bàn, tình trạng bệnh nhi chuyển nặng, dù được điều trị tích cực nhưng bệnh nhi không qua khỏi.
Vị này cho biết thêm, với bệnh não mô cầu, đây là thể lâm sàng nguy hiểm nhất. Ngay cả khi được điều trị kịp thời, tỉ lệ cứu sống vẫn rất thấp.
Đáng lưu ý, bất kỳ ai cũng có nguy cơ rơi vào thể tối cấp và bệnh hầu như không có dấu hiệu báo trước rõ ràng.
Hai nhóm tuổi chịu ảnh hưởng nhiều nhất là trẻ dưới 1 tuổi và thanh thiếu niên (từ 10 - 20 tuổi). Tại khu vực phía Nam hiện nay, nhóm thanh thiếu niên đang chiếm tỉ lệ mắc cao nhất.
Trên cả nước, theo báo cáo của Bộ Y tế, từ đầu năm đến nay, cả nước ghi nhận 24 trường hợp mắc, trong đó có 4 trường hợp tử vong. Nhóm tuổi mắc tập trung ở trẻ em dưới 15 tuổi chiếm tới 46% tổng số trường hợp mắc.
Các trường hợp mắc được ghi nhận rải rác trong cộng đồng, chưa hình thành ổ dịch tập trung. Tuy nhiên số trường hợp mắc có xu hướng gia tăng trong thời gian gần đây và cao hơn so với cùng kỳ năm 2025 (14 trường hợp).
Bộ Y tế cảnh báo nguy cơ bệnh tiếp tục xuất hiện, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân, nhất là trẻ em.
Xuất hiện nếp nhăn mảnh ở khóe mắt và cảm giác da kém săn chắc ở tuổi 25 là dấu hiệu sớm của quá trình lão hóa, chủ yếu liên quan đến suy giảm của collagen và elastin trong da. Tuy nhiên, tình trạng của bạn chỉ mới ở mức độ lão hóa nhẹ, khi cấu trúc nâng đỡ bên dưới chưa bị chùng nhão rõ rệt.
Bạn có thể can thiệp nâng cơ ở giai đoạn này giúp làm chậm quá trình lão hóa, duy trì độ săn chắc cho da và hạn chế hình thành nếp nhăn tĩnh, sâu trong tương lai. Tuy nhiên, bạn cần lựa chọn phương pháp phù hợp với mức độ lão hóa.
Hiện, hai công nghệ nâng cơ không xâm lấn được ưa chuộng là HIFU và Sofwave, hoạt động dựa trên nguyên lý sử dụng sóng siêu âm để kích thích tăng sinh collagen. Mỗi phương pháp có độ sâu tác động khác nhau và phù hợp với tình trạng da khác nhau.
Công nghệ sóng siêu âm hội tụ HIFU tạo ra các điểm nhiệt ở lớp sâu như Smas (lớp cân cơ nông dưới da). Phương pháp này thường được chỉ định cho tình trạng da chảy xệ rõ, lớp mỡ dưới da dày, nọng cằm, cằm đôi, cần nâng cơ và định hình lại đường nét khuôn mặt.
Với người trẻ dưới 25 tuổi, da chưa có dấu hiệu chùng nhão rõ rệt, việc can thiệp HIFU có thể chưa thực sự cần thiết. Tuy nhiên, sau độ tuổi 25, da sẽ mất collagen mỗi năm, lão hóa từ từ rõ hơn thì việc sử dụng công nghệ HIFU còn là cách phòng ngừa da chảy xệ, giúp da săn chắc ổn định.
Trong khi đó, Sofwave sử dụng chùm tia siêu âm song song, tác động chủ yếu ở lớp trung bì - nơi tập trung nhiều collagen. Năng lượng được phân bổ đồng đều, giúp kích thích tăng sinh collagen, hyaluronic acid mới mà không gây tổn thương sâu. Phương pháp này phù hợp với tình trạng lão hóa nhẹ như da kém săn chắc, nếp nhăn mảnh, tăng độ đàn hồi và làm mịn bề mặt da tự nhiên.
Trường hợp của bạn, Sofwave thường được ưu tiên do mức độ can thiệp nhẹ, ít xâm lấn, gần như không cần thời gian nghỉ dưỡng. Sau điều trị, da có thể hơi ửng đỏ nhẹ nhưng nhanh chóng trở lại bình thường. Hiệu quả thường rõ dần sau 2-3 tháng khi collagen và hyaluronic acid mới được hình thành.
Trước khi thực hiện nâng cơ, bạn đến bác sĩ Da liễu - Thẩm mỹ Da để được đánh giá chính xác tình trạng da và xây dựng phác đồ phù hợp, đảm bảo hiệu quả và an toàn lâu dài. Sử dụng kem chống nắng đều đặn, duy trì dưỡng ẩm, bổ sung các hoạt chất chống oxy hóa như vitamin C, L-cystine, Glutathione, bôi thoa các sản phẩm retinol ở nồng độ phù hợp, để hỗ trợ quá trình tái tạo da và kéo dài hiệu quả điều trị.
"Ung thư tuyến giáp đang trở thành một vấn đề nổi lên trong hệ thống y tế, không phải vì tỷ lệ tử vong cao, mà vì sự gia tăng nhanh chóng về số ca mắc và những thách thức trong quản lý hợp lý", TS Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), cho biết tại hội thảo Cập nhật phương pháp điều trị, đánh giá tổn thương do ung thư tuyến giáp và liệu pháp hormone, hôm 4/4 tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc.
Việt Nam ghi nhận khoảng 6.100–6.200 ca mắc mới ung thư tuyến giáp, 850–900 trường hợp tử vong mỗi năm. Căn bệnh đứng trong top 10 ung thư phổ biến, đặc biệt ở nữ giới. Tỷ lệ nữ mắc bệnh cao gấp khoảng 3-4 lần nam giới.
Đặc biệt tỷ lệ mắc tăng nhanh trong 20 năm qua. Ví dụ tại TP.HCM, tăng từ 2,4 lên 7,5/100.000 dân (1996–2015), với tốc độ tăng trung bình khoảng 8,7%/năm. Mới nhất, tại Bệnh viện Ung Bướu TP HCM năm 2025, ung thư tuyến giáp chiếm 23% trong hơn 42.000 ca mới, tiếp theo là ung thư vú (18,1%).
"Đây là một trong những mức tăng nhanh nhất trong các loại ung thư", ông Khoa nói, thêm rằng khác với các ung thư như gan, phổi hay dạ dày, ung thư tuyến giáp có những đặc điểm rất đặc biệt. Tỷ lệ mắc tăng nhanh nhưng tử vong thấp, là ung thư có tiên lượng tốt nhất trong nhiều loại ung thư với tỷ lệ sống 5 năm trên 90% nếu phát hiện sớm.
Theo các nghiên cứu quốc tế, sự gia tăng tỷ lệ mắc chủ yếu do tăng phát hiện, không phải tăng thực sự bệnh lý. Ví dụ, tại Hàn Quốc, chỉ trong vòng 10 năm, tỷ lệ chẩn đoán ung thư tuyến giáp đã tăng 15 lần với hơn 40.000 người được phát hiện, tuy nhiên, không có khác biệt về số tử vong.
TS Dương Đức Bình, Bệnh viện K Tân Triều, cũng nhìn nhận thực trạng gia tăng nhanh chóng số ca phát hiện bướu giáp nhân, chủ yếu nhờ sự phổ biến của siêu âm độ phân giải cao. Tuy nhiên, thách thức hiện nay không còn nằm ở việc phát hiện, mà là làm sao phân biệt chính xác tổn thương lành tính và ác tính, từ đó tránh tình trạng chẩn đoán và điều trị quá mức.
Trong điều trị, xu hướng nổi bật hiện nay là chuyển từ "cắt toàn bộ tuyến giáp" sang tiếp cận cá thể hóa. Nhiều trường hợp ung thư tuyến giáp biệt hóa giai đoạn sớm có thể chỉ cần cắt thùy thay vì cắt toàn bộ, giúp giảm biến chứng, bảo tồn chức năng tuyến giáp và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh. Đồng thời, chiến lược theo dõi chủ động cũng đang được áp dụng cho một số trường hợp ung thư nguy cơ thấp.
Trong lĩnh vực y học hạt nhân, TS Bình cho biết, việc sử dụng I ốt 131 (I-131) hiện nay không còn mang tính đại trà mà được chỉ định dựa trên phân tầng nguy cơ. Bệnh nhân nguy cơ thấp thường không cần điều trị I-131, trong khi nhóm nguy cơ trung bình và cao sẽ được cân nhắc liều lượng phù hợp nhằm tối ưu hiệu quả và giảm tác dụng phụ.
Đáng chú ý, khoảng 5 - 15% bệnh nhân có thể tiến triển thành ung thư tuyến giáp kháng I-131 – một thách thức lớn trong điều trị. Với nhóm này, các liệu pháp nhắm trúng đích, đặc biệt là các thuốc ức chế tyrosine kinase, đang mở ra hướng điều trị mới, dựa trên phân tích đột biến gen như BRAF hay RET để cá thể hóa phác đồ. Bên cạnh đó, Việc phối hợp giữa chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh, phẫu thuật và y học hạt nhân trong các Hội đồng Ung thư được xem là chìa khóa để đưa ra quyết định điều trị tối ưu cho từng bệnh nhân.
TS Khoa cho biết thêm Bộ Y tế xác định rõ ung thư tuyến giáp không phải là ưu tiên giảm tử vong, mà là ưu tiên quản lý hợp lý, tránh lạm dụng y tế. Cần chuyển từ "phát hiện càng nhiều càng tốt" sang "phát hiện đúng – điều trị đúng – quản lý phù hợp". Thời gian tới, Bộ Y tế định hướng giảm tỷ lệ phẫu thuật không cần thiết, giảm chỉ định siêu âm tràn lan, chuẩn hóa 100% cơ sở ung bướu áp dụng phân tầng nguy cơ, xây dựng hướng dẫn quốc gia cập nhật theo quốc tế và tăng tỷ lệ quản lý ngoại trú, theo dõi dài hạn.
