Phát biểu thảo luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh lần sửa đổi này không chỉ đơn thuần hoàn thiện một đạo luật cụ thể, mà là “bước đi có ý nghĩa chiến lược nhằm kiến tạo mô hình thể chế phát triển mới cho thủ đô, với vị trí đặc biệt trung tâm chính trị hành chính quốc gia, đồng thời là động lực phát triển của cả nước”.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Hà Nội đang đối diện với nhiều điểm nghẽn, từ quy hoạch, hạ tầng, quản trị đô thị, cho đến phân cấp phân quyền, huy động nguồn lực… Do đó, luật sửa đổi phải giải quyết căn bản những tồn tại này.
Chẳng hạn về quy hoạch, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu tình trạng “một chỗ đất thì có mấy ông nói có dự án muốn xây nhà để bán, lại cấp đất, mà đường sá không ai lo. Tại sao thời xưa Pháp quy hoạch hay thế, phố cổ xây dựng không tắc đường, không ngập lụt, nhưng mình giờ xây dựng thế nào mà xây đến đâu tắc đường, ngập lụt đến đấy, vì không anh nào lo đường, không có hệ thống ngầm thoát nước, cứ xây nhà lên để bán”.
Để khắc phục, cần quy hoạch rõ vùng lõi thế nào, đô thị vệ tinh ra sao, tiêu chuẩn về bệnh viện, nhà văn hóa, trường học, sân vận động, vườn hoa…, cùng với đó là hệ thống giao thông kết nối từ các thành phố vệ tinh về khu vực trung tâm.
“Quy hoạch phát triển làm sao phải có tầm nhìn, để toàn dân được biết rõ, hiện tại đường ngoằn ngoèo như thế, 10 năm sau thế nào”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, đồng thời yêu cầu phải đảm bảo tính bền vững, “không phải quy hoạch nhiệm kỳ 5 năm, ông này làm quy hoạch ông kia lên chủ tịch lại đảo lại”.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh đến tư duy xây dựng luật, cần chuyển từ quản lý sang kiến tạo phát triển. Luật không chỉ quy định cấm hay hạn chế mà phải tạo không gian thể chế để thủ đô chủ động thiết kế, thử nghiệm và triển khai các chính sách đặc thù.
Luật chỉ nên quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc, ổn định, còn những gì mang tính biến động nhanh thì giao cho Chính phủ, thậm chí chính quyền thành phố quy định, để bảo đảm thích ứng với thực tiễn.
Vẫn theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, thủ đô không thể phát triển nếu tách rời vùng và ngược lại. Do đó, luật cần xây dựng cơ chế phối hợp thực chất giữa Hà Nội và các tỉnh về tài chính, giao thông…
Song song với việc trao quyền mạnh hơn, phân cấp, phân quyền triệt để hơn thì cũng cần giải trình rõ ràng hơn, kiểm soát quyền lực chặt chẽ hơn. “Thủ đô được trao quyền cao hơn thì phải chịu trách nhiệm cao hơn; được cơ chế đặc thù thì phải tạo ra kết quả vượt trội; được thí điểm trước thì phải đi đầu về kỷ cương và hiệu quả”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, và yêu cầu Hà Nội phải trở thành hình mẫu về quản trị hiện đại, có giá trị lan tỏa cho cả nước.
Cùng cho ý kiến tại tổ, Chủ tịch Quốc hội (QH) Trần Thanh Mẫn khẳng định việc xây dựng luật Thủ đô sửa đổi sẽ giúp Hà Nội bứt phá về kinh tế, giải quyết dứt điểm tình trạng ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, thiếu nhà ở xã hội…, từ đó vươn tầm khu vực và quốc tế.
Theo Chủ tịch QH, năm 2025, QH đã ban hành tới 89 đạo luật, trong đó có những quy định tại các luật mới vượt trội hơn so với luật Thủ đô hiện hành, khiến luật Thủ đô trở nên lạc hậu. Bối cảnh trên cho thấy việc sửa đổi luật là rất cần thiết, cũng là tiền đề để tới đây xây dựng luật Đô thị đặc biệt cho TP.HCM.
Chủ tịch QH nhấn mạnh sửa đổi luật Thủ đô lần này cần phân cấp, phân quyền toàn diện, tối đa cho chính quyền TP.Hà Nội, theo nguyên tắc “Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm”. Trong đó, một số nội dung trọng tâm như: mở rộng nguyên tắc áp dụng pháp luật, bổ sung quy định miễn trách nhiệm pháp lý, thành lập đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt, tăng thẩm quyền về tổ chức bộ máy cho HĐND thành phố, tăng mức xử phạt vi phạm hành chính…
Nhắc lại buổi làm việc với Hà Nội mới đây, khi Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu thủ đô phải có tầm nhìn quy hoạch 100 năm và xa hơn nữa, Chủ tịch QH khẳng định bất cứ đất nước nào muốn phát triển thì phải có quy hoạch và quy hoạch đó phải được công bố công khai cho toàn dân biết. Chủ tịch QH dẫn ví dụ các thành phố lớn trên thế giới, khách đến có thể thấy ngay sa bàn quy hoạch, thể hiện rõ các khu công nghiệp, thương mại, văn hóa; còn quy hoạch của chúng ta thời gian qua chưa thực sự bài bản.
Một vấn đề khác được Chủ tịch QH lưu ý là tăng trách nhiệm giải trình công khai trên tinh thần phân quyền triệt để, “bộ, ngành không thể ôm” mà phải giao quyền cho Hà Nội. Đồng thời, cần cơ chế bảo vệ cán bộ, khuyến khích sáng tạo và bộ công cụ quản lý đô thị mạnh mẽ.
Góp ý thêm, đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP.HCM) cho rằng hiện đã có nhiều thể chế luật pháp dành cho Hà Nội, song qua thực tiễn triển khai thì thấy thủ đô vẫn còn nhiều điểm nghẽn. “Chúng ta có thể hình dung hiện nay bầu trời tại Hà Nội, khi chúng ta đến đây họp, ô nhiễm rất lớn. Nếu tra cứu Google danh sách 10 thành phố ô nhiễm không khí nhất thì Hà Nội luôn nằm trong top đầu”, ông Ngân nói.
Đại biểu Trần Hoàng Ngân kiến nghị cần có cơ chế thật quyết liệt, bằng việc phân cấp, phân quyền trọn vẹn, để Hà Nội đủ thẩm quyền giải quyết các điểm nghẽn về ô nhiễm môi trường, giao thông, ngập nước, an toàn đô thị, PCCC và các ảnh hưởng của thiên tai, biến đổi khí hậu.
Đại biểu Nguyễn Phương Thủy (đoàn Hà Nội) cũng cho rằng luật cần tạo khuôn khổ để thủ đô có thể linh hoạt, chủ động hơn, bởi “nếu mỗi chính sách lại phải báo cáo QH thì sẽ mất thời gian và để lỡ cơ hội”.
Tuy nhiên, bên cạnh việc trao quyền, bà lưu ý phải nâng cao chất lượng giải trình và kiểm soát quyền lực để việc phân quyền đúng đắn và có hiệu quả. Cần cơ chế rõ ràng để các cơ quan được giao quyền yên tâm thực hiện, đồng thời cơ quan giám sát có cơ chế như “phanh hãm” để việc thử nghiệm chính sách và thể chế không bị lạm dụng hay chệch hướng.
Nhận lời mời của Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước tới Sri Lanka từ ngày 7 - 8.5.
Trả lời báo chí trước thềm chuyến thăm, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường khẳng định, chuyến thăm mang thông điệp đối ngoại đặc biệt quan trọng, thể hiện sự coi trọng của ta đối với Sri Lanka cũng như khu vực Nam Á.
Đây là chuyến thăm cấp cao nhất của lãnh đạo Việt Nam đến Sri Lanka trong lịch sử kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1970.
"Sri Lanka là nước bạn bè truyền thống, có quan hệ hữu nghị lâu đời với Việt Nam. Hai nước đã từng giúp đỡ, ủng hộ lẫn nhau trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.
Đặc biệt, trên hành trình tìm đường cứu nước và hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng 3 lần đặt chân đến Sri Lanka vào các năm 1911, 1928 và 1946; nhân dân Sri Lanka luôn tôn kính và dành cho Người tình cảm hết sức đặc biệt", Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường khẳng định.
Với ý nghĩa đó, Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường cho rằng, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lần này sẽ góp phần củng cố mối quan hệ hữu nghị truyền thống, thắt chặt tình cảm hữu nghị chân thành giữa lãnh đạo và nhân dân hai nước đã được xây dựng trong suốt chiều dài lịch sử.
"Trong bối cảnh Sri Lanka vừa bước ra khỏi cuộc khủng hoảng và đang nỗ lực phục hồi, phát triển đất nước, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thể hiện sự quan tâm, chia sẻ của ta với bạn, khẳng định Việt Nam luôn sát cánh, đồng hành cùng các nước bạn bè truyền thống", ông Nguyễn Mạnh Cường cho biết.
Chuyến thăm cũng tạo xung lực mới, định hình khuôn khổ hợp tác cho giai đoạn tiếp theo. Sri Lanka là nước có vị trí chiến lược quan trọng, án ngữ tuyến hàng hải quan trọng ở Ấn Độ Dương, đồng thời là thị trường tiềm năng với gần 30 triệu dân.
Việc thúc đẩy quan hệ với Sri Lanka sẽ giúp khai thác tiềm năng của thị trường này nói riêng và Nam Á nói chung, mở ra các cơ hội hợp tác kinh tế, gia tăng xuất khẩu và đầu tư của Việt Nam, củng cố chuỗi cung ứng trong một số lĩnh vực hai bên có thế mạnh. Bên cạnh đó, chuyến thăm cũng nhằm thúc đẩy hợp tác biển, an ninh hàng hải, kết nối cảng biển, tăng cường hợp tác văn hóa, du lịch, Phật giáo và giao lưu nhân dân giữa hai nước.
Chia sẻ về những thành tựu nổi bật trong quan hệ Việt Nam - Sri Lanka thời gian qua, Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường cho biết, hai nước có quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác nhiều mặt rất tốt đẹp, đặc biệt là tin cậy chính trị cao và sự tương đồng, gắn kết về quan điểm phát triển đất nước, chia sẻ các giá trị về văn hóa, Phật giáo.
Hai nước đã thiết lập được một số cơ chế quan trọng làm nền tảng cho hợp tác, trong đó có cơ chế Ủy ban hợp tác song phương cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Tham vấn chính trị cấp Thứ trưởng Ngoại giao, Ủy ban hợp tác thương mại…
Nhân chuyến thăm cấp nhà nước đến Việt Nam năm 2025 của Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayaka, hai bên đã ra Tuyên bố chung và ký một số văn kiện hợp tác quan trọng trong lĩnh vực nông nghiệp, giáo dục.
Hợp tác kinh tế, thương mại giữa hai nước còn rất nhiều tiềm năng, dù hiện tại kim ngạch chỉ đạt hơn 200 triệu USD song với việc Sri Lanka ổn định tình hình và đưa đất nước vào quỹ đạo phát triển, đây sẽ là thị trường rất tiềm năng cho các doanh nghiệp Việt Nam để thúc đẩy xuất khẩu, đầu tư trong tương lai.
"Vì vậy, trong chuyến thăm lần này, chúng tôi kỳ vọng sẽ đặt mục tiêu cao hơn nữa cho kim ngạch thương mại và đầu tư hai chiều, hướng tới một số dự án đầu tư lớn của doanh nghiệp Việt Nam vào Sri Lanka trong thời gian tới", Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường khẳng định.
Hợp tác văn hóa, du lịch, đặc biệt là du lịch tâm linh giữa hai nước rất phát triển. Hai nước cũng dự kiến sẽ mở đường bay thẳng để gia tăng kết nối, thúc đẩy du lịch, giao thương.
"Chúng ta hoàn toàn có đầy đủ cơ sở vững chắc để tin tưởng rằng chuyến thăm cấp nhà nước tới Sri Lanka của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ trở thành dấu mốc chính trị quan trọng, tạo xung lực mới và mở ra giai đoạn phát triển mới cho quan hệ hai nước với tin cậy chính trị được tăng cường ở mức cao hơn, hợp tác trên phạm vi và tầm mức sâu rộng hơn, hiệu quả và thực chất hơn", Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh.
Chuyến thăm không chỉ tiếp tục khẳng định sự quan tâm của Việt Nam trong thúc đẩy quan hệ với Sri Lanka mà còn thể hiện quyết tâm chung trong việc nâng tầm mối quan hệ hữu nghị truyền thống với Sri Lanka từ chiều sâu lịch sử sang hợp tác cùng phát triển, vì thịnh vượng chung của hai dân tộc.
Cùng với chuyến thăm Ấn Độ, chuyến thăm Sri Lanka của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thể hiện sự quan tâm, coi trọng của Việt Nam đối với khu vực Nam Á, quyết tâm cùng các nước trong khu vực thúc đẩy hợp tác theo chiều sâu vì lợi ích của nhân dân Việt Nam và các nước, vì hòa bình ổn định hợp tác và phát triển ở khu vực.
Chiều 27.4, tại Thanh Hóa, Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài và lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa đã thăm, tặng 120 suất quà (mỗi suất trị giá 2,5 triệu đồng) cho công nhân, các gia đình chính sách, gia đình có hoàn cảnh khó khăn, nhân dịp kỷ niệm 51 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30.4.1975 - 30.4.2026); và 140 năm Ngày Quốc tế lao động (1.5.1886 - 1.5.2026).
Việc thăm hỏi, động viên và trao quà của lãnh đạo MTTQ Việt Nam, lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, MTTQ Việt Nam và chính quyền địa phương với người có công, hộ nghèo, người lao động có hoàn cảnh khó khăn. Qua đó lan tỏa tinh thần đoàn kết, sẻ chia trong dịp kỷ niệm các ngày lễ lớn của đất nước.
Trước đó, sáng cùng ngày, Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài cùng lãnh đạo tỉnh Ninh Bình đã thăm hỏi, tặng 200 suất quà (mỗi suất trị giá 2,5 triệu đồng) cho các Mẹ Việt Nam anh hùng, Anh hùng lực lượng vũ trang, và các gia đình chính sách, hộ nghèo, công nhân có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.
Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài đề nghị cấp ủy, chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị tỉnh Ninh Bình tiếp tục thể hiện sự quan tâm, chăm lo đến đời sống vật chất, tinh thần của các Mẹ Việt Nam anh hùng, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân nói riêng và các gia đình chính sách, người có công trên địa bàn tỉnh Ninh Bình nói chung, tiếp nối và phát huy truyền thống đạo lý "uống nước nhớ nguồn" của dân tộc.
PGS-TS Nguyễn Quốc Bảo, Học viện Báo chí - Tuyên truyền, cho rằng để việc giáo dục "trục tư tưởng" "4 kiên định" mà Quy định 19 đã xác định, không rơi vào máy móc, giáo điều, phải triển khai nghiêm túc việc giáo dục, trên cơ sở đó có phương pháp vận dụng linh hoạt, sáng tạo. "Công tác giáo dục không chỉ dừng lại ở tuyên truyền mà quan trọng hơn là gắn với vấn đề thực tiễn ra sao", ông Bảo nhấn mạnh.
Ông Vũ Trọng Kim, nguyên Ủy viên T.Ư Đảng, nguyên Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn, thì nhấn mạnh, "được lòng dân" là cái gốc của công tác chính trị, tư tưởng. Trong bối cảnh hiện nay, ông Kim cho rằng bài học này cần được ghi nhớ và vận dụng một cách sâu sắc trong từng hoạt động, chủ trương chính sách để công tác chính trị, tư tưởng thực sự "đi trước, mở đường", tạo sự đồng thuận xã hội và chuyển hóa thành hành động cụ thể của người dân. "Quần chúng là người làm nên lịch sử cách mạng. Do vậy, cần phải lắng nghe nhân dân để sửa đổi các chính sách phù hợp với ý Đảng, lòng dân", ông Kim phân tích.
Từ góc độ đoàn viên, thanh niên, TS Nguyễn Nhất Linh, Bí thư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh MTTQ, các đoàn thể T.Ư, nhấn mạnh thực tế thanh niên không thiếu lý tưởng, sẵn sàng cống hiến và hy sinh. Để thực hiện mục tiêu "xây" mà Quy định 19 đặt ra, anh Linh cho rằng điều quan trọng là biến nghị quyết thành những trải nghiệm thực tiễn cuộc sống. Kế đó, cần chuyển từ nghe sang kiến tạo quy định. Thanh niên không muốn đứng bên ngoài mà muốn tổ chức xây dựng. Chẳng hạn những chương trình như Thanh niên tình nguyện chính là nơi thanh niên biến lý tưởng thành hành động cụ thể.
Chia sẻ tại phiên thảo luận, PGS-TS Vũ Văn Phúc, nguyên Tổng biên tập Tạp chí Cộng sản, nguyên Phó trưởng ban Tuyên giáo T.Ư, cho rằng để công tác chính trị, tư tưởng đi trước, mở đường, chủ động dẫn dắt trong kỷ nguyên số, cần phải giải thích cho đảng viên, đặc biệt là thanh niên hiểu rõ "4 kiên định" là gì và phải trả lời được tại sao lại phải kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh? Tại sao phải kiên định đường lối đổi mới?... "Quan trọng là phải hình thành hệ sinh thái công tác tư tưởng số, dùng dữ liệu lớn, AI để dự báo được những tình huống, chủ động dẫn dắt trong công tác chính trị, tư tưởng", ông Phúc nhấn mạnh.
Đồng tình phải làm chủ không gian mạng, anh Nguyễn Nhất Linh cho hay các bạn trẻ dành đến 6 - 8 tiếng đồng hồ trên không gian mạng mỗi ngày, nên nếu không kiểm soát được mặt trận này thì sẽ rất nguy hiểm. "Với tinh thần của Nghị quyết 19, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay, thanh niên phải trở thành lực lượng tuyên truyền, giúp mọi người nhận thức đúng, làm điều đúng, không làm điều sai. Mạng xã hội cũng là một mặt trận và thanh niên chính là những tuyên truyền viên trên mặt trận đó", anh Linh nhấn mạnh.
Bí thư Đoàn thanh niên MTTQ, các đoàn thể T.Ư cũng cho rằng việc chiếm lĩnh không gian mạng là hành trình dài và nhiều thách thức, đòi hỏi sự phối hợp giữa các khối, các lực lượng để tạo thành hệ thống hỗ trợ lẫn nhau. Cùng đó, anh Linh nhấn mạnh, thanh niên ngày nay không chỉ là người "lướt mạng", mà còn phải trở thành người tạo ra giá trị tích cực trên môi trường số. "Mỗi bạn trẻ có một tài khoản mạng xã hội sẽ trở thành một "pháo đài mềm" để bảo vệ nền tảng tư tưởng trên không gian mạng", Bí thư Đoàn thanh niên MTTQ, các đoàn thể T.Ư nhấn mạnh.
PGS-TS Nguyễn Quốc Bảo góp ý, vũ khí quan trọng nhất của người trẻ chính là tư duy phản biện khoa học dựa trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin. Theo ông, trong "biển thông tin" hiện nay, nếu không có phương pháp luận đúng đắn, thanh niên rất dễ bị dẫn dắt bởi những luận điệu được ngụy trang bằng các khái niệm mỹ miều như "tự do", "nhân quyền", "dân chủ". "Thanh niên cần chấp nhận sự đa dạng thông tin nhưng phải biết phân định đúng - sai bằng "bộ lọc" văn hóa chính trị và lòng yêu nước. Tiếp nhận thông tin đa chiều không có nghĩa là dao động lập trường hay mất phương hướng", ông Bảo nêu.
Nguyên Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn Vũ Trọng Kim khẳng định, lý tưởng cách mạng phải bắt đầu từ những điều bình dị nhất. Theo ông, muốn xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, thanh niên trước hết phải biết yêu thương gia đình, sống có trách nhiệm với cộng đồng, gắn bó với nhân dân. Tình yêu Tổ quốc không chỉ thể hiện ở những khẩu hiệu lớn lao mà còn được nuôi dưỡng từ những hành động cụ thể hằng ngày. "Hãy biến lý tưởng thành hành động. Hãy bắt đầu từ việc yêu thương gia đình, gắn bó với nhân dân", ông Kim nhắn gửi.
