Theo đó, AI không chỉ là động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tối ưu hóa vận hành, mà cũng có những thách thức, kẽ hở bảo mật mới khi hệ thống dữ liệu ngày càng trở nên kết nối và phức tạp.
Đây là nhận định được các chuyên gia nhấn mạnh tại hội thảo “Bảo mật trong kỷ nguyên AI – Chiến lược hình thành tương lai số”, do Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA) tổ chức ngày 7/4.
AI đang thay đổi cách thức vận hành của các tổ chức
Phát biểu tại sự kiện, ông Phạm Tiến Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Phó Chủ tịch Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia cho biết: “Trong những năm gần đây, trí tuệ nhân tạo đang phát triển nhanh chóng và từng bước trở thành hạ tầng số chiến lược của các quốc gia. Đi kèm theo đó là yêu cầu ngày càng tăng về an ninh, an toàn hệ thống AI cũng như việc ứng dụng AI trong hoạt động bảo vệ an ninh mạng.
AI không chỉ là động lực thúc đẩy kinh tế – xã hội mà còn đang làm thay đổi sâu sắc cách thức vận hành, quản trị của các tổ chức. Trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng, AI đang được nghiên cứu ứng dụng cho nhiều hoạt động như đánh giá, chấm điểm tín dụng, phát hiện gian lận, tự động hóa quy trình, hỗ trợ khách hàng; qua đó nâng cao hiệu quả và khả năng tiếp cận dịch vụ của khách hàng”.
Tuy nhiên, AI cũng đang làm thay đổi sâu sắc các nguy cơ, thách thức an ninh mạng toàn cầu.
“Việc các đối tượng tấn công khai thác AI để tự động hóa quy trình, mở rộng quy mô và tăng mức độ tinh vi của các chiến dịch đã khiến môi trường an ninh mạng trở nên phức tạp. Đồng thời đặt ra thách thức lớn hơn đối với các phương thức phòng vệ truyền thống”, ông Phạm Tiến Dũng cho biết.
Chia sẻ góc nhìn ở quy mô khu vực và quốc tế, bà Rama Palupraman, Chủ tịch khu vực châu Á Thái Bình Dương và Nhật Bản của Check Point Software nêu quan điểm: “AI là bước chuyển đổi công nghệ nhanh nhất trong lịch sử nhân loại. Chúng ta từng chứng kiến sự chuyển dịch từ hạ tầng tại chỗ lên đám mây (Cloud), nhưng AI đang tác động đến mọi ngành nghề: Từ dịch vụ tài chính, viễn thông đến khu vực công và các doanh nghiệp”.
Tuy nhiên, khả năng đổi mới này cũng đi kèm với những mối đe dọa nghiêm trọng.
Không tin tưởng bất kỳ ai
Theo đơn vị nghiên cứu Check Point Research, năm 2025, thời gian để tội phạm mạng chuyển từ việc phát hiện lỗ hổng sang khai thác thực tế đã giảm từ 9 tuần xuống còn dưới 16 phút.
Đồng thời, AI đang giúp các đối tượng tấn công hoạt động hiệu quả hơn, tốc độ hơn và tinh vi hơn bao giờ hết.
Tại sự kiện, bà Rama chỉ ra ba mối đe dọa đặc thù của AI bao gồm rò rỉ dữ liệu, tấn công bằng mã lệnh sai lệch và can thiệp vào quy trình công việc. Đáng chú ý là tình trạng “Shadow AI” – việc nhân viên sử dụng các công cụ AI nằm ngoài sự kiểm soát của tổ chức – tạo ra những điểm mù lớn về an ninh.
Để giải quyết vấn đề, bà Rama đề xuất một kiến trúc bảo mật đầy đủ dựa trên nguyên tắc “Zero Trust” (không tin tưởng bất kỳ ai). Trong mô hình này, các tác tử AI (AI agents) chỉ được trao đặc quyền nhỏ nhất để tiếp cận dữ liệu cần thiết.
Đồng thời, các tổ chức cần có khả năng quan sát toàn bộ hệ sinh thái AI để hiểu rõ công cụ nào đang tiếp cận dữ liệu gì, từ đó thiết lập các chính sách quản trị dữ liệu nghiêm ngặt.
Khi nhiệt độ tăng cao, máy điều hòa phải hoạt động mạnh hơn để loại bỏ nhiệt từ môi trường, dẫn đến việc gây áp lực lên thiết bị. Để đảm bảo điều hòa hoạt động hiệu quả ngay cả trong những đợt nắng nóng, người dùng cần đảm bảo một số lưu ý.
Kiểm tra và bảo trì điều hòa hằng tháng là rất quan trọng, đặc biệt là các bộ phận bộ lọc, dàn lạnh và máy nén để phát hiện bụi bẩn hoặc các vấn đề khác. Khắc phục kịp thời sẽ giúp tránh những sự cố lớn hơn.
Việc vệ sinh và thay thế bộ lọc định kỳ là cần thiết để đảm bảo điều hòa hoạt động hiệu quả. Bộ lọc giúp giữ lại bụi bẩn và các hạt siêu nhỏ trong không khí. Theo khuyến cáo của Bộ Năng lượng Mỹ, người dùng nên vệ sinh hoặc thay thế bộ lọc mỗi tháng hoặc hai tháng một lần, đặc biệt trong những tháng nắng nóng.
Lưu ý, trong khi nhiều người lo ngại rằng việc bật điều hòa cả ngày sẽ làm tăng hóa đơn tiền điện, một nghiên cứu của tờ New York Times cho thấy để điều hòa hoạt động liên tục tiêu thụ ít năng lượng hơn so với việc bật tắt thường xuyên. Công việc của người dùng chỉ đơn giản là điều chỉnh nhiệt độ cao hơn khi ra ngoài.
Để giảm nhiệt độ trong nhà, người dùng hãy lắp đặt rèm cản sáng hoặc phim cách nhiệt cho cửa sổ. Những biện pháp này sẽ giúp ngăn chặn tia UV và sức nóng từ mặt trời, giữ cho không gian sống của người dùng mát mẻ hơn.
Người dùng cũng cần nhớ giảm thiểu việc sử dụng các thiết bị tỏa nhiệt như lò nướng và bếp vào ban ngày vì điều này sẽ giúp duy trì nhiệt độ trong nhà ổn định hơn, từ đó điều hòa có thể hoạt động hiệu quả hơn.
Dàn ngưng tụ ngoài trời là bộ phận quan trọng của hệ thống điều hòa giúp giải phóng nhiệt ra môi trường. Hãy đảm bảo có ít nhất vài centimet không gian trống ở cả bốn phía và tránh đặt thiết bị dưới ánh nắng trực tiếp hoặc gần các vật cản như cành cây. Lắp đặt dàn ngưng tụ trên bề mặt phẳng và ổn định để ngăn ngừa tình trạng đọng nước.
Một quan niệm sai lầm phổ biến là quạt trần làm giảm hiệu quả làm mát của điều hòa. Tuy nhiên, theo Bộ Năng lượng Mỹ, quạt trần có thể giúp tăng cường hiệu quả làm mát. Hãy đặt quạt cách sàn nhà ít nhất 2,4 mét để tối ưu hóa lưu thông không khí. Việc kết hợp quạt trần với điều hòa có thể cho phép người dùng tăng nhiệt độ điều hòa lên 1,2 độ C, giảm tải cho máy nén và tiết kiệm điện.
Bộ điều nhiệt thông minh cho phép người dùng điều khiển nhiệt độ từ xa qua smartphone. Theo tạp chí Scientific American, người dùng nên tăng nhiệt độ lên từ 7 đến 8 độ khi ra khỏi nhà và điều chỉnh lại cài đặt trước khi về nhà khoảng 15 đến 20 phút. Phương pháp này không chỉ giúp tiết kiệm năng lượng mà còn giảm tải cho máy điều hòa.
Một số bộ điều nhiệt thông minh, như Google Nest Thermostat, thậm chí còn gửi cảnh báo về hoạt động và bảo trì hệ thống HVAC, giúp người dùng bảo vệ tuổi thọ của thiết bị.
Hôm 16/4, Blue Origin tiến hành thử nghiệm khai hỏa tĩnh kéo dài 19 giây với New Glenn tại Căn cứ Lực lượng Vũ trụ Cape Canaveral ở Florida, kích hoạt 7 động cơ tầng thứ nhất trong khi tên lửa vẫn được neo giữ tại bệ phóng. Cột mốc này giúp New Glenn tiếp tục đúng tiến độ cho nhiệm vụ NG-3, lần đầu tiên tái sử dụng tầng thứ nhất từ chuyến bay trước đó, dự kiến diễn ra lúc 6h45 ngày 19/4 (17h45 giờ Hà Nội).
Tầng tên lửa này đã thực hiện thành công vụ phóng NG-2 cho hai tàu vũ trụ Sao Hỏa của NASA vào tháng 11 năm ngoái. Sau khi New Glenn cất cánh vài phút, hai tầng tên lửa chia tách, tầng thứ hai tiếp tục đưa bộ đôi tàu NASA lên không gian, trong khi tầng đầu tiên thực hiện nhiều lần đốt động cơ nhằm giảm tốc độ rơi, đáp chính xác xuống tàu Jacklyn của Blue Origin đang chờ trên Đại Tây Dương.
Đây là lần hạ cánh đầu tiên của New Glenn, đưa Blue Origin trở thành công ty thứ hai trong lịch sử thu hồi tên lửa trong một chuyến bay thực sự. Công ty đầu tiên đạt cột mốc này là SpaceX.
Tuy nhiên, một số phần cứng quan trọng của tầng tên lửa thứ nhất sẽ được thay mới. "Với tầng đẩy tân trang đầu tiên, chúng tôi quyết định thay thế cả 7 động cơ và thử nghiệm một số nâng cấp, bao gồm hệ thống bảo vệ nhiệt trên một trong các vòi phun động cơ. Chúng tôi dự định sử dụng các động cơ đã dùng cho NG-2 trong những chuyến bay tiếp theo", Dave Limp, CEO Blue Origin, cho biết trên X.
NG-3 có thể chỉ là lần đầu tiên trong số nhiều lần phóng lại của tầng đẩy này. Blue Origin cho biết, mỗi tầng đẩy của New Glenn được thiết kế để bay ít nhất 25 lần. NG-3 dự kiến đưa BlueBird Block 2, vệ tinh cung cấp Internet trực tiếp cho điện thoại di động, lên quỹ đạo Trái Đất thấp (LEO) cho công ty AST SpaceMobile.
Đến nay, mới chỉ có một vệ tinh BlueBird Block 2 hoạt động, phóng vào tháng 12 năm ngoái bằng tên lửa Ấn Độ. Đây là một trong những vệ tinh lớn nhất ngoài không gian, với ăng-ten có diện tích lên tới 223 m2. Chúng lớn hơn đáng kể so với thế hệ cũ, vốn có ăng-ten rộng 64,4 m2 và đã có 5 chiếc bay lên LEO.
Nghiên cứu về hành vi của người lái xe hai bánh tại châu Á - Thái Bình Dương vừa được công ty bản đồ HERE Technologies công bố, sau khi thực hiện khảo sát với hơn 2.400 người tại Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Nhật Bản, Thái Lan và Việt Nam.
Tại Việt Nam, kết quả cho thấy 50% "thường xuyên" hoặc "luôn luôn" sử dụng công nghệ điều hướng khi di chuyển. Các công nghệ này được hiểu là ứng dụng định vị, bản đồ trên thiết bị di động. Tỷ lệ này thấp hơn Trung Quốc (70%) và Ấn Độ (61%), nhưng cao hơn Indonesia (48%) và vượt xa Nhật Bản với 30% người dùng thường xuyên sử dụng.
Theo HERE, sự khác biệt phản ánh đặc thù hạ tầng và thói quen giao thông của từng quốc gia. Tại Nhật Bản, hệ thống đường sá được tổ chức rõ ràng và người dùng quen thuộc với lộ trình, trong khi ở Đông Nam Á và Trung Quốc, điều hướng số đã trở thành công cụ gần như thiết yếu trong di chuyển hàng ngày.
Công ty cũng đánh giá Việt Nam là một trong những thị trường đặc biệt trong khu vực do mật độ xe máy cao, giao thông đô thị phức tạp, nhiều địa chỉ không chính thức và hoạt động giao hàng diễn ra liên tục. Do đó, người dùng không chỉ cần bản đồ để tìm đường, mà còn để giảm sự không chắc chắn khi di chuyển, tránh đi sai hoặc mất thời gian giữa các khu dân cư đông đúc.
Điều này cũng được phản ánh trong kết quả khảo sát, khi việc tối ưu hóa lộ trình là tính năng được người lái xe hai bánh tại Việt Nam quan tâm nhất, với 62%. Trong khi đó, yêu cầu với tính năng chỉ đường bằng giọng nói là 60%, cập nhật giao thông thời gian thực là 51% và lập lại tuyến đường là 40%. Khoảng 53% muốn có chế độ bản đồ toàn màn hình để dễ quan sát trong môi trường giao thông đông đúc.
"Người lái xe tại Việt Nam đang di chuyển trong một trong những môi trường giao thông đông đúc và biến động nhanh bậc nhất châu Á," ông Munish Kumar Verma tại HERE Technologies đánh giá. Theo ông, tại Việt Nam, phương tiện hai bánh gắn với sinh kế hằng ngày nên các giải pháp điều hướng theo thời gian thực và đáng tin cậy đóng vai trò thiết yếu giúp người lái duy trì hiệu quả, giảm thiểu rủi ro và đảm bảo nguồn thu nhập ổn định.
Về mức độ hài lòng, theo khảo sát, 39% người Việt cho biết "rất hài lòng", trong khi 15% "không hài lòng". Trung Quốc có tỷ lệ "rất hài lòng" cao nhất với 47%.
Dù vậy, người dùng vẫn gặp nhiều vấn đề trong quá trình sử dụng điều hướng. Trên cả sáu thị trường được khảo sát, các vấn đề phổ biến tập trung ở ba nhóm gồm độ ổn định của tín hiệu và dữ liệu, độ chính xác của bản đồ trong môi trường giao thông phức tạp, và chất lượng chỉ dẫn khi rẽ hoặc chuyển hướng. Chỉ 18% người tham gia cho biết không gặp lỗi định tuyến nào trong bốn tuần gần nhất.
Báo cáo cũng cho thấy các lái xe Việt đặt kỳ vọng cao vào độ chính xác và khả năng phản ứng theo thời gian thực của hệ thống. Lỗi định tuyến được xem là vấn đề lớn nhất, tiếp theo là ETA (thời gian dự kiến đến nơi) không chính xác và khó tìm lối vào các tòa nhà hoặc khu dân cư. Lý giải về vấn đề, chuyên gia của HERE cho rằng với nhóm tài xế công nghệ và giao hàng, những sai lệch này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian giao hàng, đánh giá của khách và thu nhập hàng ngày.
Khoảng 28% tài xế ưu tiên ETA chính xác để tránh bị khách khiếu nại vì giao trễ, trong khi 24% mong muốn hệ thống thay đổi hướng đi ngay lập tức khi điều kiện giao thông thay đổi. Ngoài ra, 20% cho biết họ phụ thuộc vào tính năng tối ưu hóa lộ trình nhiều điểm dừng để phục vụ công việc giao hàng. An toàn cũng là một yếu tố được người dùng Việt Nam đặc biệt quan tâm. Chuyện gặp ổ gà, đường có xe tải lớn và xe buýt, đường cong gấp... là những rủi ro mà trên 60% người được khảo sát đều lo ngại.
