Bộ tranh được Thủ tướng ký công nhận là bảo vật quốc gia đầu tháng 2. Các bức khắc có kích thước không đồng đều, cao nhất là 93 cm, ngắn nhất là 67 cm. Loạt tranh mô tả hình ảnh 18 vị La Hán với dáng vẻ, tư thế, cử chỉ nét mặt, đặt trong bối cảnh không gian, cảnh vật khác nhau. Có vị được tạo hình ngồi kiết già trên phiến đá, vị tay cầm gậy hoặc nâng tràng hạt, kết ấn.

Mỗi bức đều có dòng chữ Hán, nội dung ghi danh tính hoặc trụ xứ của vị La Hán khắc trong đó. Trải qua nhiều thế kỷ, chịu những tác động của yếu tố tự nhiên, con người, bề mặt một số tranh có hiện tượng bị bào mòn, xước, mờ nét. Dòng chữ Hán trong nhiều bức đã mờ, mất, khó hoặc không thể đọc được nội dung cụ thể. Hiện có ba tranh khắc còn tương đối rõ, có thể khôi phục, đọc được các chữ mờ, mất nét, nằm tại vị trí thứ sáu, bảy, tám ở vách bên phải Phật điện.

Dựa trên các đặc điểm về phong cách mỹ thuật, chi tiết trang trí, hoa văn, căn cứ, đối chiếu với ghi chép ở các tư liệu hiện còn, các nhà nghiên cứu xác định bảo vật có niên đại đầu thời Trần. Bộ tranh được tạo tác trong bối cảnh vùng đất Ninh Bình dưới triều Trần là trung tâm của các hoạt động tôn giáo. Đây cũng là thời kỳ Phật giáo Đại Việt vào giai đoạn hưng thịnh. Sử chép năm Kiến Trung thứ 7 (1231), để chấn hưng, mở rộng ảnh hưởng của Phật giáo, ”Thượng hoàng (Trần Thái Tông) xuống chiếu rằng trong nước hễ chỗ nào có đình trạm đều phải đắp tượng Phật để thờ”.

Hồ sơ của Cục Di sản Văn hóa nhận định bảo vật có tính độc bản, hình thức độc đáo, mang giá trị lịch sử, văn hóa đậm nét.

Đây là bộ tranh khắc 18 vị La Hán trên vách núi đá (ma nhai) duy nhất. Bộ tranh được chia làm hai khối ở hai vách đá, mỗi vách chín bức, thể hiện tính chất đối xứng, hài hòa. Các tranh đặt trong không gian động Liên Hoa với Phật điện, tượng thờ Trấn Vũ Thiên Tôn, chín pho tượng tòa Địa Tạng, tạo sự linh thiêng, huyền bí.

Ngoài tranh số chín ở bên phải Phật điện có bốn cạnh khung viền làm thẳng, tạo thành hình chữ nhật, 17 bức còn lại đều có cạnh trên của khung viền nhô lên hình vòng cung. Cạnh dưới của 17 tranh được tạo hình đài sen với nhiều cánh tỏa đều từ giữa sang hai bên, dưới đài sen là phần bệ đế. Khung viền của 18 bức được chạm khắc hoa văn hình dây cuốn.

Theo tài liệu của Cục Di sản Văn hóa, bảo vật là minh chứng sớm nhất cho tín ngưỡng thờ La Hán được tiếp nhận, ảnh hưởng tới Phật giáo Việt Nam. Tại Trung Quốc, hình tượng 16 vị La Hán đầu tiên được thiền sư Quán Hưu vẽ trong Thập lục La Hán đồ, năm 891. Loạt tác phẩm này mô tả các vị La Hán với đặc điểm như lông mày rậm, đôi mắt lớn, má gồ và mũi cao, nền tranh là những cây thông và đá, mang đậm phong cách nghệ thuật Trung Hoa cổ đại. Hình tượng những vị La Hán do Quán Hưu tạo nên trở thành hình mẫu cho các họa sư và nghệ nhân đời sau, dù mỗi thời kỳ đều có chút khác biệt.

Hai thập niên đóng phim, ca hát trước biến cố của Miu Lê

Tuy nhiên, nghiên cứu các chi tiết chạm khắc, từ nét mặt, dáng vẻ đến thể hiện bối cảnh không gian ở từng bức tranh 18 vị La Hán động Liên Hoa cho thấy nhiều khác biệt trong tư duy, quan niệm thẩm mỹ Phật giáo đương thời.

Ngoài ra, dòng chữ Hán ghi danh tính của vị La Hán ở tranh khắc ma nhai động Liên Hoa có sự khác biệt với Trung Quốc. Chẳng hạn, bức tranh của tôn giả thứ 14 chùa Thánh Nhân, Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc viết: ”Đệ thập tứ Phạt Na Bà Tư tôn giả” (Tôn giả thứ 14 Phạt Na Bà Tư), thì ở bức số bảy bên phải Phật điện của động Liên Hoa khắc tại chùa Phong Phú, Ninh Bình ghi: ”Khả Trụ Sơn Trung Phạt Na Bà Tư”. Dòng chữ được khắc đề cập trụ xứ trước rồi mới đến danh tính các vị La Hán.

Cục Di sản Văn hóa nhận định bộ tranh khắc ma nhai 18 vị La Hán động Liên Hoa là tư liệu quý hiếm cho việc nghiên cứu nghệ thuật Phật giáo thời Trần, nghệ thuật và lịch sử Phật giáo Việt Nam nói chung.

Phương Linh

Tin Gốc: https://vnexpress.net/tranh-khac-18-vi-la-han-tren-vach-da-5059160.html

Giải Trí

'Bóng hồng' duy nhất từng 'từ chối' Lưu Đức Hoa sau màn cầu hôn gây sốc

Posted on 08-05-2026 by Tin Tức

Trong thời kỳ hoàng kim của điện ảnh Hồng Kông thập niên 1980 - 1990, khán giả châu Á say mê những biểu tượng nhan sắc như Lâm Thanh Hà, Vương Tổ Hiền hay Trương Mạn Ngọc. Thế nhưng giữa dàn minh tinh lộng lẫy của thời đại ấy, Ngô Thanh Liên lại nổi bật theo một cách hoàn toàn khác. Cô không sở hữu vẻ đẹp kiểu mỹ nhân hoàn hảo quen thuộc, nhưng khí chất trầm tĩnh, sự thông minh cùng nét thanh lịch nhẹ nhàng khiến cô trở nên khó quên. Đối với nhiều khán giả, Ngô Thanh Liên vẫn được nhớ đến là người phụ nữ duy nhất từng công khai khước từ "thiên vương" Lưu Đức Hoa.

Năm 2004, trong concert tại nhà thi đấu đa năng Hồng Kông Coliseum, Lưu Đức Hoa thể hiện ca khúc Together Through the Years trước khi bất ngờ quỳ gối trước Ngô Thanh Liên và hỏi: "Anh thích em. Em có đồng ý lấy anh không?". Khán giả khi đó gần như bùng nổ vì phấn khích, chờ đợi một khoảnh khắc lãng mạn như phim truyền hình. Tuy nhiên, nữ diễn viên chỉ mỉm cười bình thản và đáp lại: "Chúng ta chỉ là bạn".

Khoảnh khắc ấy nhanh chóng trở thành câu chuyện nổi tiếng trong lịch sử giải trí châu Á. Trong nhiều năm sau đó, truyền thông liên tục gọi cô là nữ diễn viên duy nhất dám từ chối một trong những siêu sao được yêu mến nhất Hồng Kông.

Tin đồn thậm chí còn lan xa hơn khi xuất hiện nhiều câu chuyện cho rằng Ngô Thanh Liên từng từ chối tình cảm thật của Lưu Đức Hoa trong quá trình cả hai hợp tác quay phim vì tài tử không phải mẫu người cô yêu thích.

Johnny Trí Nguyễn và dàn sao đóng 'Hộ linh tráng sĩ'

Tuy nhiên, sự thật phía sau câu chuyện lại đơn giản hơn nhiều. Theo các nguồn tin, màn cầu hôn năm đó thực chất là một tiết mục được chuẩn bị sẵn nhằm tri ân những khán giả yêu mến cặp đôi đình đám trong phim Thiên nhược hữu tình. Thời điểm ấy, Lưu Đức Hoa đã âm thầm gắn bó với Chu Lệ Thiên, còn Ngô Thanh Liên tham gia màn tương tác này như một cách gợi lại ký ức đẹp dành cho người hâm mộ lâu năm.

Trái với hình ảnh bị cho là lạnh lùng hay kiêu ngạo, Ngô Thanh Liên trong nhiều năm qua luôn nhắc đến Lưu Đức Hoa bằng sự tôn trọng và ngưỡng mộ trong các cuộc phỏng vấn.

Một tin đồn khác từng bám theo nữ diễn viên là việc cô bị bạo hành trong mối quan hệ kéo dài nhiều năm với tài tử Đài Loan Thỏa Tông Hoa. Hai người hẹn hò từ năm 1990 đến năm 2000 và từng được xem là cặp đôi có thể tiến tới hôn nhân trước khi chia tay. Sau này, cuộc hôn nhân của Thỏa Tông Hoa với người phụ nữ khác kết thúc giữa những cáo buộc bạo lực gia đình, khiến nhiều tờ báo lá cải và cộng đồng mạng suy đoán rằng Ngô Thanh Liên có thể cũng từng chịu hoàn cảnh tương tự. Tuy nhiên, chưa từng có bằng chứng xác thực nào chứng minh điều đó.

Ở thời điểm chia tay, cả hai cho biết lịch trình bận rộn và khoảng cách cảm xúc khiến mối quan hệ dần rạn nứt. Không có cáo buộc công khai nào liên quan đến phản bội hay bạo lực. Ngay cả sau khi chia tay, Ngô Thanh Liên vẫn luôn nhắc đến bạn trai cũ bằng thái độ ôn hòa và tôn trọng.

Điều thực sự khiến Ngô Thanh Liên trở nên khác biệt không nằm ở scandal hay chuyện tình cảm, mà là sự thông minh và độc lập của cô. Không giống nhiều ngôi sao nổi tiếng nhờ ngoại hình, nữ diễn viên trước khi bước chân vào làng giải trí đã có nền tảng học thuật bài bản bởi từng theo học chuyên ngành kịch nghệ tại Đại học Nghệ thuật Quốc gia Đài Loan.

Cô cũng nổi tiếng phía sau hậu trường vì lối sống tối giản. Nhiều nguồn tin cho biết Ngô Thanh Liên thường tự sửa trang phục, tránh xa thói quen xa xỉ và sống giản dị hơn rất nhiều so với phần lớn minh tinh cùng thời. Sau khi kết hôn với người chồng ngoại quốc ngoài ngành giải trí, nữ diễn viên âm thầm rời khỏi showbiz.

Hiện tại, cô hiếm khi xuất hiện trước công chúng, tránh xa mạng xã hội và được cho là đang tận hưởng cuộc sống gia đình bình dị ngoài ánh đèn sân khấu. Người hâm mộ đôi lúc vẫn bắt gặp cô để mặt mộc đi phương tiện công cộng hoặc dùng bữa tại những quán ăn nhỏ cùng gia đình. Trong khi đó, Lưu Đức Hoa vẫn tiếp tục hoạt động nghệ thuật khắp châu Á như một huyền thoại bền bỉ của làng giải trí.

Tin Gốc: Thanh Niên