Bán đảo Musandam tách biệt khỏi phần còn lại của Oman bởi những rặng núi đá lởm chởm thuộc Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Nằm ở khu vực hẹp nhất của eo biển Hormuz, mũi xa nhất của bán đảo này chỉ cách bờ biển Iran gần 34 km.
Sự gần gũi với eo biển Hormuz và Iran khiến bán đảo này gần đây trở thành điểm chú ý của thế giới. Eo biển Hormuz, huyết mạch hàng hải nắm giữ 20% nguồn cung dầu toàn cầu, gần như bị tê liệt hoàn toàn sau khi xung đột giữa Mỹ – Israel với Iran bùng phát hồi cuối tháng 2.
Trong một buổi sáng gần đây, một con thuyền nhỏ rẽ sóng để lại phía sau những vệt trắng xóa là hoạt động hàng hải duy nhất gần bờ biển Khasab, thủ phủ của Musandam. Người dân địa phương giải thích với phóng viên của Washington Post rằng con thuyền này nhiều khả năng đang chở dê và nông sản tươi từ Iran sang Oman.
“Mối quan hệ giữa hai bên như họ hàng vậy”, Shaima Ahmed, dân địa phương 32 tuổi, nói về người Iran và người Oman. “Giờ đây ai cũng sợ hãi và sợ cả việc lên tiếng. Chúng tôi không muốn gây rắc rối và biết rằng Khasab đang kẹt ở giữa”.
Khasab, thành phố với khoảng 21.000 dân, vốn dựa vào nghề đánh cá và du lịch. Mối liên kết giữa Khasab và Iran rất sâu đậm. Người Iran mở doanh nghiệp ở Khasab và phụ nữ Iran thường kết hôn với ngư dân trong thành phố. Khi thương mại sụt giảm 50% vì đại dịch Covid-19, Ahmed cho biết Iran là quốc gia đầu tiên gửi thực phẩm cứu trợ tới đây.
Giờ đây, hầu như ngày nào cư dân Khasab cũng nghe thấy những tiếng nổ vang vọng từ xa, khi Mỹ và Israel dội bom vào Iran. Ahmed cho hay nhiều người dân ở đây phản đối xung đột và lo sợ về những gì sắp tới.
“Chúng tôi chưa bao giờ hình dung điều này sẽ xảy ra”, Ali Mohammed Sulaiman, thuyền trưởng 40 tuổi, nói, cho biết những mẻ hải sản ngon nhất của anh đều từng đánh bắt ở eo biển Hormuz và vùng biển gần Iran. “Trước đây, chúng tôi có thể đi bất cứ đâu”.
Kể từ khi chiến sự nổ ra, eo biển đã trở thành vùng cấm đối với ngư dân và họ có thể bị giới chức Oman phạt nếu đến quá gần, theo Sulaiman. Thuyền trưởng này đến từ ngôi làng Kumzar, nằm ngay trên eo biển Hormuz.
Kumzar có mối liên hệ mật thiết với Iran đến mức nhiều từ trong ngôn ngữ Kumzari của họ là tiếng Ba Tư.
“Chúng tôi không biết điều gì sẽ xảy ra. Chúng tôi chỉ có thể hy vọng hòa bình sớm trở lại”, Sulaiman nói và cho biết anh lo sợ một cuộc tấn công trên bộ xảy ra.
Tổng thống Donald Trump nói rằng ông đang chuẩn bị kết thúc cuộc chiến ở Iran, nhưng cũng đe dọa sẽ tiến hành những đòn tấn công dữ dội trong những ngày tới.
Ông Trump tuyên bố nếu Iran không mở lại eo biển Hormuz trước 20h ngày 7/4 (7h sáng 8/4 giờ Hà Nội), quân đội Mỹ sẽ phá hủy toàn bộ cầu tại nước này cũng như các nhà máy điện. Giới chức Iran bác bỏ tối hậu thư từ ông Trump, cảnh báo “mọi hành động liều lĩnh” của Mỹ sẽ khiến toàn khu vực “chìm trong biển lửa”.
Một liên minh gồm hơn 40 quốc gia do Anh dẫn đầu đã nhóm họp tuần trước để thảo luận về nỗ lực đảm bảo an toàn cho tàu thuyền qua eo biển Hormuz, nhưng cách thức họ thực hiện chưa rõ ràng.
Oman, quốc gia từng làm trung gian cho vòng đàm phán hạt nhân cuối cùng giữa Mỹ và Iran trước khi xung đột bùng phát, đã cố gắng giữ thái độ trung lập. Ngay cả sau khi Iran phóng tên lửa, UAV vào cảng của Oman, Ngoại trưởng Badr Albusaidi vẫn mô tả hành động trả đũa của Tehran là “kết quả tất yếu” của các động thái quân sự mà Mỹ – Israel tiến hành.
Dù Khasab phần lớn tránh được các cuộc tấn công từ Iran, nơi đây vẫn cảm nhận được hệ lụy của xung đột. Kinh tế của Musandam phụ thuộc nặng nề vào du lịch mùa đông và mùa xuân, nhưng các bến tàu đã trở nên im lìm gần đây.
Tại một nhà hàng vắng khách ở trung tâm thành phố, người bồi bàn 26 tuổi Shehan Majeed cho biết anh dành cả ngày lướt điện thoại để cập nhật tin tức về cuộc xung đột. Mỗi lần anh đều tự hỏi “hôm nay lại có chuyện gì nữa đây?”.
Khasab từng là khu vực nổi tiếng vì phong cảnh đẹp và sự yên bình, theo Bashahir Mohammed, người có gia đình điều hành một trong khoảng 30 công ty du lịch tại đây. Nhưng trong cả tháng 3, công ty chỉ có gần 30 khách hàng và hầu hết đến từ UAE.
“Hầu hết mọi người ở đây không sợ chết, nhưng lo sợ cho cuộc sống tương lai”, Mohammed nói.
Ismail Hossain, thuyền trưởng 32 tuổi người Bangladesh đã sống tại Khasab 8 năm, cho hay đây vốn là tháng đẹp nhất với khách du lịch. “Không quá nóng, cũng chẳng lạnh. Bình minh đẹp, hoàng hôn cũng tuyệt”, anh nói và ngước nhìn bầu trời xanh gần như không gợn mây.
Nhưng từ ngày chiến sự nổ ra, anh cho biết nơi này hầu như không còn bóng du khách.
“Hoàn toàn không có hoạt động nào diễn ra vì những gì đang xảy ra ở bên kia eo biển. Nếu điều đó không xảy ra, Khasab lúc này sẽ rất thịnh vượng”, Muhannad al-Kumzari, người dân địa phương, nói.
Tối 9-5, báo The Nation (Thái Lan) đưa tin: Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul cho biết ông đã nhận được báo cáo từ Tư lệnh Cảnh sát Quốc gia Thái Lan sau khi cảnh sát tại Na Chom Thian, tỉnh Chonburi, kiểm tra một chiếc ô tô bị lật do một người đàn ông Trung Quốc điều khiển và sau đó phát hiện lượng lớn vũ khí cùng chất nổ.
Nhà lãnh đạo Thái Lan nhấn mạnh cuộc điều tra cần được mở rộng nhằm xác định tất cả những người liên quan, truy tìm nguyên nhân gốc rễ và các chi tiết của vụ việc.
Theo TTXVN, ngày 9-5, Thái Lan đã bắt giữ và truy tố người đàn ông tên Sun Mingchen (có trang viết là Ming Chen Sun), mang quốc tịch Trung Quốc, 31 tuổi, với 5 tội danh nghiêm trọng, sau khi phát hiện người này tàng trữ số lượng lớn vũ khí.
Vụ bắt giữ diễn ra sau khi có báo cáo về một vụ tai nạn xe hơi hôm 8-5 ở quận Sattahip, tỉnh Chonburi, liên quan đến một chiếc sedan do người này điều khiển và một phụ nữ ngồi trên xe.
Khám xét tại hiện trường, lực lượng cảnh sát phát hiện lượng lớn vũ khí trong chiếc xe đang bị lật ngửa do tai nạn.
Lực lượng chức năng sau đó đã tiếp tục khám xét nơi ở của người này là một căn nhà ở phường Huai Yai, quận Bang Lamung, tỉnh Chonburi, và thu giữ lượng lớn vũ khí, bao gồm hai khẩu súng trường M4, 13 băng đạn đầy, bốn quả lựu đạn C4, bốn quả lựu đạn chống bộ binh và bốn bẫy mìn hình bắp ngô.
Đáng chú ý, cơ quan điều tra cho biết họ còn phát hiện hai thiết bị nổ được tìm thấy bên trong áo chống đạn, được lắp đặt tương tự như bom tự sát và các cuộc hội thoại lưu trong điện thoại di động với công cụ ChatGPT hỏi về cách thực hiện các hành động phá hoại tại các địa điểm trọng yếu, cũng như sức công phá của chất nổ C4.
Sau đó, lực lượng chức năng Thái Lan đã đưa người này đến đến Tòa án Pattaya để tạm giam với các tội danh tàng trữ súng và đạn dược, mang súng nơi công cộng, tàng trữ súng và đạn dược không có giấy phép, tàng trữ chất nổ và tàng trữ thiết bị quân sự không được phép.
Cuộc điều tra đang được mở rộng để xác định khả năng liên quan đến âm mưu khủng bố hay hoạt động buôn bán vũ khí của nghi phạm.
Theo Hãng tin AFP, truyền thông Thái Lan tường thuật điện thoại của nghi phạm chứa các nội dung tìm kiếm trên chatbot AI về đặc tính của chất nổ dẻo dùng trong quân sự, cùng những đoạn video ghi lại cảnh người này dùng vũ khí, làm dấy lên lo ngại về khả năng người này có ý định "khủng bố".
Tướng Pongphan Wongmanithet, chỉ huy Cảnh sát tỉnh Chon Buri, cho biết Sun Mingchen khai rằng hắn mắc chứng trầm cảm và có ý định sử dụng số vũ khí này để thực hiện một vụ đánh bom tự sát. Ông cho biết các chuyên gia tâm thần sẽ cần tiến hành thêm các cuộc kiểm tra để xác minh lời khai này, theo báo Bangkok Post.
Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Ngoại trưởng Marco Rubio đã gặp Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al-Thani ngày 9-5 (giờ địa phương).
"Ngoại trưởng bày tỏ sự đánh giá cao đối với sự hợp tác của Qatar trên nhiều vấn đề ... về sự hỗ trợ của Mỹ đối với quốc phòng của Qatar, và tầm quan trọng của việc tiếp tục phối hợp chặt chẽ để ngăn chặn các mối đe dọa và thúc đẩy ổn định và an ninh trên khắp Trung Đông", Đài CNN dẫn thông báo của Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết.
Các nguồn tin nói rằng hai bên cũng bàn về việc hỗ trợ nỗ lực hòa giải của Pakistan hướng tới một thỏa thuận hòa bình với Iran.
Washington vẫn đang chờ Tehran gửi phản hồi cho Pakistan về đề xuất của Mỹ nhằm chấm dứt xung đột, trong đó bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz.
Tổng thống Donald Trump cuối tuần này đã nói ông hy vọng sẽ nhận được câu trả lời của Iran "trong ngày" nhưng Tehran tuyên bố vẫn đang xem xét.
Quân đội Iran dọa sẽ "tấn công dữ dội" nhằm vào các mục tiêu của Mỹ ở Trung Đông nếu các tàu của Iran phải đối mặt với "hành động gây hấn".
Lời cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh Hoa Kỳ duy trì lệnh phong tỏa các tàu của Iran ở eo biển Hormuz để đáp trả việc Tehran tuyên bố kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này.
Hôm 8-5, một máy bay chiến đấu của Mỹ đã vô hiệu hóa hai tàu chở dầu mang cờ Iran được cho là đang cố gắng né tránh lệnh phong tỏa.
Bộ chỉ huy hải quân của lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) nói rằng "bất kỳ hành động gây hấn nào" nhắm vào các tàu chở dầu và tàu thương mại của Iran sẽ dẫn đến một "cuộc tấn công dữ dội nhằm vào một trong những trung tâm của Mỹ trong khu vực".
Bộ chỉ huy không quân của IRGC nói "tên lửa và máy bay không người lái đã khóa mục tiêu vào kẻ thù" và "đang chờ lệnh khai hỏa".
Tờ Wall Street Journal (WSJ) dẫn các nguồn tin, bao gồm quan chức Mỹ, cho biết Israel đã lập một tiền đồn quân sự bí mật ở sa mạc của Iraq để hỗ trợ chiến dịch không kích chống lại Iran.
Mỹ cũng biết Israel đã xây dựng cơ sở này, nơi đóng quân của lực lượng đặc nhiệm và là trung tâm hậu cần cho không quân Israel, ngay trước khi bắt đầu tấn công Iran. Cơ sở này cũng bao gồm các đội tìm kiếm và cứu hộ được bố trí để hỗ trợ bất kỳ phi công Israel nào bị bắn rơi.
Căn cứ này suýt bị phát hiện vào đầu tháng 3-2026 sau khi truyền thông Iraq cho biết một người chăn cừu địa phương đã báo cáo về hoạt động quân sự bất thường như có trực thăng bay trong khu vực. Iraq đã điều động quân đội điều tra nhưng lực lượng Israel không kích để ngăn họ lại gần.
Phong trào Hồi giáo Hezbollah tại Lebanon ngày 9-5 tuyên bố đã nhắm mục tiêu vào miền bắc Israel bằng máy bay không người lái (drone) nhằm đáp trả những cuộc tấn công liên tục của Tel Aviv, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn đang có hiệu lực giữa hai bên.
Theo quân đội Israel, drone mang chất nổ của Hezbollah đã tấn công lãnh thổ nước này khiến 3 quân nhân bị thương, trong đó có 1 người bị thương nặng.
Trước đó cùng ngày, quân đội Israel tuyên bố đã tấn công hơn 85 cơ sở hạ tầng của Hezbollah "từ trên không và trên mặt đất", bao gồm các kho chứa vũ khí, bệ phóng tên lửa, cũng như 1 cơ sở sản xuất vũ khí ngầm.
Bộ Y tế Lebanon cho biết ít nhất 15 người, trong đó có 1 trẻ em, thiệt mạng trong những đợt không kích của Israel.
Việc Anh điều động tàu chiến HMS Dragon đến Trung Đông nhằm chuẩn bị cho khả năng triển khai một nỗ lực đa quốc gia để bảo vệ hoạt động vận chuyển hàng hải ở eo biển Hormuz.
Tàu HMS Dragon, một tàu khu trục phòng không, đã ở Địa Trung Hải vào tháng 3-2026 để giúp bảo vệ đảo Cyprus. Động thái của London diễn ra sau khi Pháp đưa nhóm tác chiến tàu sân bay đến phía nam Biển Đỏ.
Khi Mỹ và Iran tiến gần hơn đến lối thoát cuộc chiến kéo dài 10 tuần, Pháp và Anh đang chuẩn bị cho việc đảm bảo an toàn ở eo biển Hormuz một khi tình hình ổn định. Kế hoạch này cần sự phối hợp với Iran và hàng chục quốc gia đã bày tỏ sự sẵn lòng tham gia, theo Hãng tin Reuters.
Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) cho biết họ sẽ tăng tốc dự án đường ống Tây - Đông, kéo dài từ các mỏ dầu Habshan ở phía tây nam Abu Dhabi tới cảng Fujairah.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh các quốc gia vùng Vịnh đang tìm cách giảm thiểu gián đoạn do việc đóng cửa kéo dài của eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu.
ADNOC, công ty dầu khí quốc doanh của UAE, cho biết đường ống hiện đã được xây dựng và việc đẩy nhanh tiến độ sẽ giúp dự án đi vào hoạt động trong năm 2027. Công ty không tiết lộ khung thời gian ban đầu của dự án.
Fujairah là cảng lớn nhất và cơ sở lưu trữ dầu lớn nhất của UAE, đồng thời đã trở thành tuyến huyết mạch quan trọng của khu vực kể từ khi hoạt động di chuyển qua eo biển Hormuz bị đình trệ. Tuyến đường thủy chiến lược này đã bị Iran siết chặt kiểm soát kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát vào cuối tháng 2.
Các tàu không cần đi qua eo biển Hormuz để tới Fujairah, nơi nằm bên bờ vịnh Oman. ADNOC hiện đã sử dụng một đường ống dài 378km để vận chuyển dầu và khí đốt từ phía tây nam Abu Dhabi tới cảng này.
Đường ống hiện tại được đưa vào hoạt động lần đầu năm 2012 và vận chuyển khoảng 1,5 triệu thùng dầu/ngày. Tuy nhiên, con số này chưa bằng một nửa lượng xuất khẩu thông thường của ADNOC. Công ty quốc doanh cho biết đường ống mới sẽ tăng gấp 2 năng lực xuất khẩu sau khi hoàn thành.
Tầm quan trọng chiến lược của Fujairah kể từ khi xung đột bắt đầu cũng khiến nơi này dễ trở thành mục tiêu của các cuộc tập kích. Đầu tháng này, một loạt hỏa lực đã bay vào cảng, khiến một nhà máy lọc dầu bốc cháy.
Đường ống của UAE đang trở thành một trong những tuyến vận chuyển dầu quan trọng tại Trung Đông. Nhiều khả năng các nhà sản xuất dầu sẽ chuyển sang sử dụng đường ống này khi họ tìm cách giảm thiểu tác động từ việc đóng cửa Hormuz.
Ngoài UAE, Ả rập Xê út hiện cũng có đường ống xuất khẩu dầu thô ra ngoài eo biển Hormuz. Kuwait, Iraq, Qatar và Bahrain gần như phụ thuộc hoàn toàn vào tuyến đường thủy hẹp này để vận chuyển hàng hóa.
